Phụ lục Những lời bạn nói nói gì về bạn?

21 câu hỏi để tự kiểm tra kỹ năng giao tiếp của bạn trong công việc và với bạn bè.

1. Đối tác của bạn thường tỏ ra phật ý khi bạn bình phẩm về gu ăn mặc của anh ta... nhưng chiếc sơmi mới của anh ta quả thật kinh khủng. Vậy bạn sẽ nói:

a. “Tôi không định nói nó thật kinh khủng... chỉ là hơi sặc sỡ quá thôi.”

b. “Đừng coi đây là xúc phạm, nhưng anh còn có những chiếc sơmi khá hơn nhiều.”

c. “Trông anh tuyệt hơn nhiều khi mặc chiếc áo sơmi mới lần trước.”

2. Sếp của bạn yêu cầu bạn trình bày cho các đồng nghiệp cao cấp về dự án mà bạn là người thiết kế. Trong phần trình bày, bạn sẽ nói với họ:

a. “Tôi nghĩ kế hoạch này sẽ thành công lớn.”

b. “Tôi tin tưởng chắc chắn kế hoạch này sẽ thành công lớn.”

c. “Tôi biết kế hoạch này sẽ thành công lớn.”

3. Vào cuối một ngày làm việc tất bật, bạn và các đồng nghiệp đều kiệt sức và vội vã trở về nhà. Bạn sẽ nói với họ:

a. “Cảm ơn mọi người, làm tốt lắm. Chúng ta đã có một tinh thần làm việc thật mạnh mẽ.”

b. “Chú ý đi ngủ sớm nhé. Ngày mai sẽ còn bận rộn hơn đấy.”

c. “Thêm một ngày, thêm một đô la.”

4. Sếp của bạn rất hài lòng về công việc bạn làm và chúc mừng bạn trước mặt đồng nghiệp. Bạn sẽ nói:

a. “Có gì đâu. Dễ thôi mà.”

b. “Tôi chỉ làm việc của mình.”

c. “Xin cảm ơn ngài. Tôi rất vui công việc đã diễn ra thuận lợi.”

5. Sếp phổ biến tới bạn và các đồng nghiệp rằng bà sắp triển khai hệ thống DTML⁽¹⁾ mới từ tuần sau. Dù sếp có nói bằng tiếng của người Sao Hỏa thì cũng vậy thôi, vì bạn chẳng hiểu bà đang nói gì. Bạn sẽ nói:

a. “Chúng tôi đã chờ đợi nó từ lâu rồi. Nó sẽ tạo ra khác biệt lớn lao.”

b. Bạn không nói gì. Bạn hy vọng các đồng nghiệp có thể giải nghĩa cho bạn sau.

c. “Thứ lỗi cho tôi. Hệ thống đó là gì vậy?”

6. Bạn có một bài thuyết trình quan trọng trước đồng nghiệp, trong đó có một số người giữ chức vụ cao, vài người mới được tuyển dụng. Bạn sẽ:

a. Sử dụng các biệt ngữ để cho cấp trên thấy bạn hiểu rõ ngôn ngữ nhà nghề.

b. Sử dụng ngôn từ đơn giản cho những người mới tuyển dụng... chấp nhận nguy cơ cấp trên của bạn có thể cảm thấy bạn đang ra vẻ bề trên.

c. Trộn lẫn vào một ít biệt ngữ để làm vừa lòng tất cả mọi người.

7. Bạn được đề nghị viết một bản giới thiệu cho con trai một người bạn. Tuy nhiên, bạn biết anh chàng này luôn đi làm muộn. Bạn sẽ:

a. Viết dưới cột “đúng giờ”: “Một yếu điểm cần khắc phục.”

b. Từ chối không viết giới thiệu mà không giải thích tại sao.

c. Sử dụng những từ ngữ vòng vo để che giấu thói xấu không đúng giờ của anh ta.

8. Con bạn hay đối tác của bạn đề nghị bạn tới đón tại ga lúc chín giờ tối. Bạn có thể làm được, nhưng biết chắc mình sẽ chỉ thực hiện chuyến đi dài 10 phút tới nhà ga khi chương trình Who Wants to be a Millionaire? (Ai muốn trở thành triệu phú?) đã kết thúc lúc 9 giờ. Bạn sẽ nói:

a. “Bố (tôi) sẽ làm tốt nhất có thể để có mặt ở đó lúc chín giờ.”

b. “Bố (tôi) sẽ cố gắng có mặt ở đó lúc chín giờ.”

c. “Bố (tôi) sẽ có mặt ở đó lúc chín giờ 10 phút.”

9. Một người bạn rủ bạn tới rạp cùng xem bộ phim mới nhất về Austin Power, mặc dù bạn muốn xem bộ phim mới về Harry Potter hơn nhiều. Bạn sẽ nói:

a. “Không, nhưng mình sẵn sàng cùng cậu đi xem Harry Potter.”

b. “Được chứ, sẽ rất tuyệt cho mà xem.” (Và bạn khốn khổ cố chịu đựng cả bộ phim trong im lặng).

c. “Được thôi.” (Rồi bạn gọi điện cáo ốm vào phút chót.)

10. Trong lúc ăn tối, một người bạn nói rằng tất cả những kẻ khủng bố nên bị hành quyết không cần xét xử. Bạn hoàn toàn không đồng tình, vậy bạn sẽ nói:

a. “Anh hoàn toàn sai rồi.”

b. “Với tôi lập luận của anh thật vô nghĩa.”

c. “Tôi có một cách nhìn nhận hoàn toàn khác.”

11. Bạn rất giỏi trong việc hòa đồng với người khác và thông thạo sử dụng máy vi tính. Sếp hỏi liệu bạn có thể giúp huấn luyện cho một số đồng nghiệp bằng cách thể hiện hiểu biết với bàn phím của mình không. Bạn sẽ nói:

a. “Được, tôi sẽ làm.”

b. “Tôi rất hy vọng có thể làm được.”

c. “Tôi tương đối chắc chắn mình có thể làm được.”

12. Trong lúc ăn tối, trước mặt những người mà bạn chưa quen thân, một người bạn hỏi ý kiến bạn về chính sách của Mỹ ở vùng Trung Đông. Bạn e ngại phải thể hiện mình không biết gì nhiều, vậy bạn sẽ:

a. Nói dông dài với vẻ cực kỳ thuyết phục.

b. Bạn tỏ vẻ hiểu rõ quan điểm của Israel và Palestine (cho dù bạn chẳng biết gì hết).

c. Nói: “Tôi thực sự không biết rõ chính sách của Mỹ là gì.”

13. Bạn bị đặt ra thời hạn phải hoàn thành một công việc trong vòng một tuần. Cho dù bạn làm việc cả vào dịp cuối tuần và làm thâu đêm trong mấy ngày, bạn biết công việc đó cần nửa tháng để hoàn thành. Bạn sẽ nói:

a. “Tôi sẽ lưu ý hoàn thành nó đúng hạn.” (Mặc dù biết rõ đến tuần sau bạn sẽ phải xin lỗi vì trễ hẹn).

b. “Tôi cần thêm sự giúp đỡ/thêm thời gian/ cả thời gian và sự giúp đỡ nếu muốn tôi hoàn thành tốt công việc và đúng thời hạn.”

c. “Thời hạn đó là không thể đáp ứng được. Tôi đã làm quá sức rồi.”

14. Trong quán rượu, một đồng nghiệp... sau vài ly... lên tiếng chỉ trích bạn về gu chọn đàn ông. Bạn sẽ nói với cô ta:

a. “Ít nhất tôi còn có đàn ông trong đời mình.”

b. “Chị đâu phải là người có quyền chỉ trích tôi.”

c. “Gu của tôi là việc của tôi, cũng như gu của chị là việc của chị.”

15. Bạn muốn một người bạn bỏ ra một khoảng thời gian lớn giúp mình tổ chức một sự kiện từ thiện. Đã tương đối lâu rồi bạn chưa gặp anh này, vậy bạn đưa ra đề nghị của mình:

a. Bằng cách thu xếp một cuộc gặp trực tiếp để bàn bạc.

b. Bằng cách gửi email cho nhanh.

c. Bằng cách nhờ giúp đỡ qua một cuộc điện thoại.

16. Bạn muốn thật nhiều người mua vé tham dự sự kiện từ thiện của bạn (lúc này anh bạn nọ đã nhận lời giúp bạn) và quyết định sẽ tiếp cận tờ báo địa phương, bạn sẽ:

a. Gọi điện tới tờ báo địa phương và hỏi xem họ đã biết gì về sự kiện này chưa.

b. Viết ra các chi tiết chính yếu và giải thích chúng cho một phóng viên.

c. Thuật lại cho người phóng viên tất cả về sự kiện từ thiện và đề nghị được xem trước bài viết trước khi lên báo để kiểm tra các chi tiết còn chưa chính xác.

17. Mẹ của một người bạn vừa qua đời. Bạn nên:

a. Hẹn cô ấy cùng đi uống cà phê và cho lời khuyên.

b. Để cuộc hẹn đó lui lại một tháng để cô ấy có thời gian bình tâm lại.

c. Liên lạc với cô ấy, lắng nghe xem cô ấy đối diện với mất mát ra sao.

18. Bạn nhận được một email chỉ trích yêu cầu giải thích ngay tại sao một số việc đang thực hiện gặp trục trặc. Bạn sẽ:

a. Xác nhận đã nhận được email, giải thích bạn sẽ kiểm tra lại một số chi tiết sau đó có câu trả lời đầy đủ khi đã thu thập đủ thông tin cần thiết.

b. Trả lời ngay theo tâm trạng lúc đó của bạn về chủ đề bị chất vấn.

c. Lấy độc trị độc... và trả lời bằng một lời chỉ trích nặng nề.

19. Khi chỉ có riêng bạn và đối tác, ông này buộc tội bạn đã quên không nhắn cho mình qua điện thoại...và bạn phủ nhận. Hồi tưởng lại, giờ đây bạn biết rõ đối tác của mình đã đúng. Đơn giản là bạn đã quên khuấy cuộc gọi đó (mà chính vị đối tác đã thực hiện). Bạn sẽ nói:

a. “Đây là lần đầu tiên tôi nhầm.”

b. “Chúng ta cũng chẳng khá hơn gì nhau.”

c. “Tôi xin lỗi, tôi đã sai.”

20. Nếu bạn đã thừa nhận mình sai, bạn sẽ làm gì để cứu vãn tình thế? Bạn sẽ:

a. Nói với đối tác rằng bạn luôn phạm phải sai lầm và đó chính là con người bạn.

b. Nói với đối tác rằng bạn rất vui vì đã sớm nhận ra sai sót và xin lỗi... nhưng bạn cũng sẽ nhắc nhở đối tác rằng họ cũng phải xin lỗi bạn nếu họ phạm sai lầm.

c. Đưa ra lời xin lỗi... rằng bạn đã quên khuấy mất cuộc gọi... và bạn đã đặt một chiếc bút và một tập giấy ghi chú bên cạnh điện thoại để ghi lại các thông điệp nhận được.

21. Bạn đang phiền lòng vì cách xử sự của một đồng nghiệp. Bạn sẽ:

a. Nói riêng với các đồng nghiệp còn lại (khi người đồng nghiệp kia ra ngoài) tại sao bạn phiền lòng vì anh ta.

b. Đề nghị gặp riêng anh ta và nói cho anh ta biết tại sao bạn phiền lòng.

c. Đối mặt với anh ta trước mặt tất cả mọi người và dạy cho anh ta một bài học.

Đáp án

Câu 1. Câu trả lời: c

Cả hai cách diễn đạt còn lại đều là những Sai lầm ngôn từ (tiêu cực một cách không cần thiết) chỉ làm nhấn mạnh thêm các từ “kinh khủng” và “xúc phạm”.

Câu 2. Câu trả lời: b

“Tôi nghĩ” chỉ là một ý nghĩ và nghe có vẻ vòng vo. “Tôi biết” nghe có thể quá ngạo mạn, khi mà người ta không thể biết chắc điều gì về tương lai. “Tôi tin tưởng chắc chắn” là lời khẳng định niềm tin chắc chắn của bạn, cách thể hiện tốt nhất sự cam kết tới thành công.

Câu 3. Câu trả lời: a

“Cảm ơn mọi người, làm tốt lắm” khi được nói ra một cách chân thành là những lời có tính động viên cao nhất. Phần lớn mọi người đều nói rằng họ cảm thấy bị đánh giá không thỏa đáng trong công việc và hiếm khi, nếu không nói là không bao giờ, được cảm ơn vì đã làm việc nỗ lực. Nếu vậy, việc gì họ phải bận tâm đến ngày mai?

Câu 4. Câu trả lời: c

Khi bạn từ chối lời khen ngợi... thường vì sợ trông có vẻ “tai to mặt lớn”... bạn đã chối bỏ cơ hội giúp niềm tin của bản thân lớn lên. Hãy đón nhận nó, cất giữ nó và sử dụng đến vốn dự trữ những lời khen ngợi và niềm tin đó nếu có gì đó không hay xảy ra lần sau.

Câu 5. Câu trả lời: c

Sếp của bạn sẽ muốn bạn hiểu. Bà có thể đã quên mình còn cần phải giải thích về hệ thống mới cho các bạn. Trong khi bạn có thể cảm thấy mình thật ngốc khi phải hỏi, ai sẽ còn cảm thấy ngốc hơn khi hệ thống không hoạt động được vì tất cả mọi người đều nhầm lẫn?

Câu 6. Câu trả lời: b

Sử dụng bất kỳ biệt ngữ nào cũng sẽ khiến những người mới đến lúng túng không theo dõi được những gì bạn nói. Trình bày đơn giản sẽ cho thấy bạn có thể diễn giải được một thông điệp khó, giúp ai cũng có thể hiểu được nó. Một kỹ năng hiếm gặp!

Câu 7. Câu trả lời: a

Từ chối viết bản giới thiệu sẽ là né tránh một yêu cầu cần được thực hiện. Che giấu thói xấu về giờ giấc của anh ta sẽ khiến uy tín của bạn bị đặt dấu hỏi.

Chỉ có nói ra sự thật mới giúp bạn giữ được uy tín.

Câu 8. Câu trả lời: c

“Tôi sẽ làm tốt nhất có thể” và “Tôi sẽ cố gắng” thể hiện sự thiếu chắc chắn và cam kết. Những câu trả lời như thế sẽ khiến đối tác (hay con) của bạn không biết chắc bạn có đến đúng giờ hay không. Hãy trả lời thật rõ ràng... và hãy có mặt.

Câu 9. Câu trả lời: a

Tại sao lại tốn vô ích tiền bạc và thời gian của mình hay chịu tiếng xấu nói dối bạn bè? Bằng cách nói “không”, bạn thể hiện quan điểm của mình về một bộ phim, nhưng cho thấy bạn rất vui có dịp cùng bạn mình đi xem phim.

Câu 10. Câu trả lời: c

Hai câu trả lời còn lại chỉ là những lời khiêu khích không cần thiết vì các từ “anh” và “của anh”. Nếu bạn muốn giành phần thắng trong cuộc tranh luận, hãy bàn luận về quan điểm, chứ không phải về con người.

Câu 11. Câu trả lời: a

“Hy vọng” và “tương đối” đem đến cho bạn đường lui trong trường hợp thất bại. Bạn có quan hệ tốt với mọi người, thành thạo vi tính và được sếp tin tưởng. Hãy cứ làm đi... mà không cần “pha loãng” câu từ của mình.

Câu 12. Câu trả lời: c

Sự thật là những gì chúng ta không biết luôn nhiều hơn những gì chúng ta biết. Tại sao lại giả vờ và tự đào hố cho mình? Hãy nói ra sự thật và người khác sẽ tôn trọng bạn vì sự thành thật đó.

Câu 13. Câu trả lời: b

Nổi cáu vì thất bại hay ném ngược rắc rối trở lại cho cấp trên của bạn đều là những lựa chọn chẳng hề hữu ích. Hãy đối diện với vấn đề... và giải pháp... một cách thẳng thắn.

Câu 14. Câu trả lời: c

Nếu bạn trả lời bằng một lời nhục mạ, bạn sẽ mất đi lợi thế về tinh thần. Câu trả lời thứ ba nói về một sự kiện thực tế hơn một quan điểm. Trong khi đồng nghiệp của bạn có thể ân hận về lời lẽ của mình khi cô ấy đã tỉnh táo hơn, bạn cũng có thể tiếp tục nhìn thẳng vào mắt cô ấy ngày hôm sau mà vẫn ngẩng cao đầu.

Câu 15. Câu trả lời: a

Nếu bạn thực sự cần giúp đỡ và điều đó đòi hỏi sự hy sinh từ phía người bạn này, sẽ dễ thuyết phục anh ta hơn nếu gặp mặt trực tiếp. Những bức thư điện tử có vẻ quá lạnh lùng và dễ bị bỏ qua... còn qua điện thoại nói “không” sẽ dễ hơn nhiều.

Câu 16. Câu trả lời: b

Các tờ báo địa phương sống nhờ vào những câu chuyện xảy ra tại địa phương, liên quan tới những con người sống ở địa phương đó. Rất có thể họ chỉ nghe nói tới sự kiện của bạn nếu bạn cho họ biết. Nhưng họ không có nhiều thời gian và muốn có chính xác các chi tiết, vì vậy hãy trình bày thật dễ hiểu. Tuy nhiên, hãy để họ làm việc của mình và tránh cư xử với họ như với những đứa trẻ bằng cách đòi xem trước bài viết của họ.

Câu 17. Câu trả lời: c

Phần lớn mọi người (dù không phải tất cả) sẽ hoan nghênh cơ hội được nói chuyện và được lắng nghe. Lời khuyên từ góc độ của bạn rất có thể không phù hợp. Người bạn của bạn cũng có thể đặt câu hỏi bạn đang ở đâu khi cô ấy cần bạn ở bên cạnh.

Câu 18. Câu trả lời: a

Cảm xúc nhất thời có thể hoàn toàn sai lầm và trả lời bằng cách chỉ trích sẽ hạ thấp bạn xuống ngang hàng với người đã chỉ trích bạn, trong khi đáng ra bạn hoàn toàn không có lỗi. Cách duy nhất để giữ vững tinh thần của mình là một lời xác nhận kịp thời và cân nhắc trả lời dựa trên các dữ kiện thực tế.

Câu 19. Câu trả lời: c

Những lời xin lỗi chung chung là chưa thỏa đáng. Hãy dẹp bỏ tự ái của bạn, thừa nhận sai lầm và xin lỗi.

Câu 20. Câu trả lời: c

Ân hận (tôi xin lỗi, tôi đã sai); giải thích (tôi quên mất đã nhận được cuộc gọi); và sửa chữa (tôi đã đặt một chiếc bút và một tập giấy ghi chú bên cạnh điện thoại của hai chúng ta) là cách tốt nhất và nhanh nhất để sửa chữa sai lầm. Hãy nhớ tới nguyên tắc ân hận, giải thích và sửa chữa (AGS).

Câu 21. Câu trả lời: b

Nói sau lưng người đồng nghiệp đó là hèn nhát, còn phê phán anh ta trước đông người có thể đem lại sự thỏa mãn nhất thời song lại làm tổn hại tới uy tín của bạn. Hãy nhớ phê bình với cá nhân từng người và tán dương trước mặt nhiều người... và đừng làm ngược lại.

Chấm điểm: một điểm cho mỗi câu trả lời đúng.

21 - 16 điểm: Bạn rất có uy tín và biết cách cư xử.

15 - 10 điểm: Bạn vẫn cần phải cải thiện nhiều về tính trung thực và mức độ cam kết trong lời nói của mình.

9 - 5 điểm: Bạn hãy đọc lại cuốn sách này ngay khi có thể.

4 - 0 điểm: Bạn hãy ngồi yên đây. Đừng nói gì với ai hết. Tôi sẽ mang đến cho bạn một bản copy để ghi nhớ.