© Richard Koch 2004. Taác phêím “Living The 80/20 Way: Work Less, Worry Less, Succeed More, Enjoy More” xuêët baãn lêìn àêìu búãi Nicholas Brealey Publishing, London and Boston, 2004. Baãn dõch àûúåc xuêët baãn theo thoãa thuêån vúái Nicholas Brealey Publishing.

Muåc luåc

Lúâi tûåa 7

Phêìn 1

GIÚÁI THIÏÅU

1. YÁ tûúãng lúán laâ gò? 17 2. Saáng taåo nhiïìu tûâ söë ñt 31 3. Chuáng ta súã hûäu toaân böå thúâi gian

trong thïë giúái naây 45

Phêìn 2

TAÅO NÏN CAÁCH SÖËNG VAÂ CUÖÅC SÖËNG

4. Têåp trung vaâo 20 phêìn trùm

töët nhêët cuãa baån 65

5. Vui vúái cöng viïåc vaâ thaânh cöng 93 6. Veán maân bñ êín cuãa àöìng tiïìn 116 7. Nhûäng möëi quan hïå theo caách 80/20 139 8. Cuöåc söëng àún giaãn vaâ tûúi àeåp 167

Phêìn 3

HAÄY ÀÏÍ ÀIÏÌU ÀOÁ DIÏÎN RA

9. Sûác maånh cuãa haânh àöång

tñch cûåc khöng laäng phñ 191

10. Kïë hoaåch haånh phuác

80/20 cuãa baån 199

Lúâi tûåa

cöng sûác vaâ chi phñ, thò baån coá muöën khöng? Nïëu baån biïët rùçng mònh coá thïí coá nhiïìu àiïìu tuyïåt vúâi hún maâ thïë giúái coá thïí mang laåi, vúái chó cêìn ñt

Nïëu baån coá thïí laâm viïåc hai ngaây möîi tuêìn maâ vêîn coá kïët quaã töët hún nhiïìu vaâ àûúåc traã lûúng cao hún laâ laâm viïåc nguyïn tuêìn nhû bêy giúâ, baån coá muöën khöng?

Nïëu baån coá thïí tòm ra giaãi phaáp àún giaãn cho vêën àïì cuãa mònh bùçng caách tuên theo möåt phûúng caách luön luön hiïåu quaã, baån coá muöën khöng?

Nïëu phûúng caách naây àûúåc aáp duång khöng chó àöëi vúái viïåc kiïëm söëng, kiïëm tiïìn, vaâ sûå thaânh àaåt, maâ coân aáp duång àûúåc ngay caã trong caác lônh vûåc quan troång hún cuãa cuöåc söëng -nhûäng ngûúâi mònh quan têm lo lùæng, cuäng nhû haånh phuác vaâ thaânh tûåu – thò baån coá muöën khöng?

Chùæc chùæn laâ baån seä muöën. Vaâ baån coá thïí biïën àöíi cuöåc àúâi cuãa mònh nïëu baån tuên theo Phûúng thûác 80/20.

Phûúng thûác 80/20 liïn quan àïën möåt thay àöíi thûåc sûå vïì caách chuáng ta caãm nhêån sûå viïåc vaâ giaãi quyïët sûå viïåc, song theo Phûúng thûác 80/20 thò àún giaãn vaâ dïî daâng hún chuáng ta nghô nhiïìu.

Sao laåi thïë àûúåc? Nïëu chuáng ta hiïíu àûúåc thïë giúái töí chûác theo caách thûác naâo – cho duâ noá coá thïí ngûúåc hoaân toaân vúái nhûäng gò chuáng ta nghô – thò chuáng ta cuäng coá thïí thñch ûáng vúái caách àoá vaâ thu nhêån àûúåc nhiïìu hún nhûäng gò chuáng ta nhùæm àïën maâ laåi tiïu hao ñt nùng lûúång hún. Laâm ñt laåi, nhûng chuáng ta vêîn coá thïí vui söëng vaâ àaåt àûúåc nhiïìu hún.

Cuöën saách naây noái vïì haânh àöång, nhûng laâ ñt haânh àöång hún

Àêy laâ cuöën saách vö cuâng thûåc tiïîn, nhûng cuäng rêët àùåc biïåt, trong àoá noá liïn quan àïën viïåc ñt haânh àöång ài chûá khöng phaãi laâ nhiïìu hún. Theo leä thûúâng, chuáng ta hêìu nhû khöng thïí caãi thiïån thûåc sûå cuöåc söëng cuãa mònh trûâ phi chuáng ta laâm theo caách khaác. Àiïìu àoá laâ chên lyá - thïë nhûng phûúng thûác 80/20 cuäng cho chuáng ta biïët laâm nhû thïë naâo àïí ruát cuöåc chó cêìn laâm ñt. Chuáng ta laâm khaá nhiïìu viïåc àïí àem laåi haånh phuác cho mònh, nhûng chñnh vò àêëy chó laâ möåt phêìn nhoã trong têët caã nhûäng gò chuáng ta laâm àûúåc, nïn chuáng ta coá thïí laâm ñt ài vïì söë lûúång maâ vêîn biïën chuyïín cuöåc söëng cuãa chuáng ta. Chuáng ta tû duy nhiïìu hún, têåp trung nhiïìu hún vaâo möåt vaâi viïåc, vaâ laâm chuáng töët hún, möåt caách quyïët liïåt hún, nhûng ruát cuöåc phaãi laâm ñt hún.

Töi tònh cúâ biïët àûúåc phûúng thûác 80/20 nhû thïë naâo

Töi coá thïí ca tuång vaâ noái khöng chuát do dûå vïì phûúng thûác 80/20 kyâ diïåu nhû thïë naâo búãi vò töi khöng phaãi laâ ngûúâi phaát minh ra noá. Phûúng thûác 80/20 dûåa trïn möåt nguyïn lyá khoa hoåc goåi laâ nguyïn lyá 80/20 àûúåc minh chûáng hiïåu quaã trong kinh doanh vaâ kinh tïë hoåc. Vïì baãn chêët, nguyïn lyá naây lêåp luêån rùçng 80% nhûäng kïët quaã àaåt àûúåc chó tûâ 20% nhûäng nguyïn nhên vaâ nöî lûåc.

Cuöën saách trûúác àêy cuãa töi, cuöën Nguyïn lyá 80/20, dêîn giaãi caách aáp duång khaái niïåm naây ra laâm sao àïí gia tùng lúåi nhuêån cuãa cöng ty. Töi cuäng daânh möåt phêìn ngùæn àïí giaãi thñch nguyïn lyá 80/20 coá thïí coá taác duång trong cuöåc söëng caá nhên cuãa chuáng ta nhû thïë naâo àïí thaânh cöng vaâ haånh phuác hún. Viïåc ûáng duång nguyïn lyá naây àöëi vúái caá nhên àaä gêy ra sûå tranh caäi lúán. Möåt söë nhaâ phï bònh cho rùçng àêy laâ möåt yá tûúãng vïì kinh doanh àaáng nïí, nhûng noá khöng bao giúâ coá thïí vûúåt ra ngoaâi lônh vûåc kinh doanh. Tuy nhiïn, nhûäng àöåc giaã àaä tûâng laâm thûã thò viïët thû baão rùçng nguyïn lyá naây àaä thay àöíi cuöåc söëng cuãa hoå.

Cuöën Nguyïn lyá 80/20 àaä àûúåc dõch ra 22 thûá tiïëng vaâ baán ra trïn nûãa triïåu baãn. Ban àêìu noá laâ möåt cuöën saách vïì kinh doanh àún thuêìn, do caác nhaâ xuêët baãn kinh doanh êën haânh vaâ nùçm trïn caác giaá chuã àïì kinh doanh trong caác hiïåu saách, dêìn daâ noá trúã nïn hûäu duång vaâ àûúåc ngûúâi ta xem nhû laâ möåt cuöën saách hoåc laâm ngûúâi. YÁ tûúãng naây dûúâng nhû coá taác àöång töët àïën àöåc giaã nïn hoå kïí laåi cho baån beâ, vaâ nhûäng baån beâ àoá sau khi àoåc xong cuöën saách laåi kïí cho ngûúâi khaác, röìi cuöën saách àûúåc lan truyïìn rêët nhanh.

Baãy nùm sau àoá, töi liïn tuåc nhêån àûúåc ngaây caâng nhiïìu thû vaâ email tûâ khùæp núi trïn thïë giúái. Rêët ñt ngûúâi àïì cêåp àïën cöng viïåc kinh doanh cuãa hoå. Hoå chó noái vïì nhûäng gò yá tûúãng vô àaåi àoá àaä àem laåi cho haånh phuác vaâ thaânh cöng cuãa hoå: noá àaä giuáp hoå caách têåp trung vaâo möåt söë möëi quan hïå vaâ vêën àïì thûåc sûå quan troång àöëi vúái hoå, tùng caãm giaác tûå do, khuïëch trûúng nghïì nghiïåp, laâm cho hoå thoaát khoãi chiïëc cöëi xay cuãa sûå bon chen. Hoå noái rùçng sûã duång nguyïn lyá naây àaä xua ài mùåc caãm töåi löîi tûâng laâm phñ phaåm thúâi gian cuãa hoå, àöí rêët nhiïìu cöng sûác cho nhûäng viïåc khöng quan troång tñ naâo. Nguyïn lyá 80/20 àaä àûa hoå trúã laåi vúái chñnh hoå vaâ nhûäng gò hoå thûåc sûå cêìn trong cuöåc söëng.

Chùæc chùæn àiïìu àoá àuáng vúái baãn thên töi. Nguyïn lyá 80/20 àaä giuáp töi nhêån ra àiïìu gò laâ quan troång àöëi vúái mònh. Nùm 1990, töi thoaát ra khoãi nghïì nghiïåp thöng thûúâng. Töi boã viïåc, khöng laâm tû vêën quaãn lyá nûäa vaâ bùæt àêìu trúã laåi söëng theo àuáng nghôa. YÁ thûác rùçng mònh vêîn phaãi thaânh àaåt, coá nghôa laâ seä laâm “cöng viïåc” gò àoá, nhûng töi cûúng quyïët cuöåc söëng cuãa töi seä àõnh àoaåt cöng viïåc chûá khöng phaãi theo caách ngûúåc laåi. Kïí tûâ àoá, töi laâm àuã thûá - tûâ viïët saách àïën laâm möåt “doanh nhên lûúâi biïëng”, theo nghôa khúãi taåo nhûäng cöng viïåc kinh doanh múái nhûng khöng phaãi tûå mònh lùn löån vaâo viïåc gò vêët vaã, chó vúái àiïìu kiïån chuáng laâm töi phêën khñch.

Ngoaåi trûâ möåt nùm cöng taác úã Nam Phi, töi àaä khöng coá möåt “cöng viïåc àñch thûåc” naâo tûâ khi coá quyïët àõnh àoá vaâ töi luön daânh phêìn lúán thúâi gian cho gia àònh, baån beâ vaâ niïìm vui söëng troån veån. Töi coá nhaâ úã London, Cape Town vaâ úã vuâng nhiïìu nùæng nhêët cuãa Têy Ban Nha. Töi daânh möîi nùm vaâi thaáng thùm thuá tûâng núi - thûúâng coá nhûäng ngûúâi baån rêët thên àïën chúi. Tuy vêåy, töi chûa phaãi àaä nghó hûu àêu. Theo bêët kyâ chuêín mûåc muåc tiïu naâo thò töi àang àaåt àûúåc gêëp böåi vúái löëi söëng cûåc kyâ thoaãi maái so vúái nhûäng gò laâm àûúåc trûúác àêy khi caây aãi hïët söë giúâ möîi ngûúâi àïìu coá.

Töi tuyïåt àöëi tin tûúãng bêët kyâ ai cuäng coá thïí àûúåc lúåi rêët nhiïìu bùçng caách laâm ñt hún vaâ thoãa maän niïìm say mï cuãa mònh hún. Cên bùçng cuöåc söëng cuãa baån laåi khöng chó taåo nïn sûác khoãe vaâ haånh phuác nhiïìu hún, maâ coân coá thïí dêîn àïën thaânh cöng vûúåt tröåi – tuy nhiïn baån phaãi xaác àõnh àûúåc noá.

HÛÚÁNG DÊÎN SÛÃ DUÅNG SAÁCH 80/20

Nguyïn lyá 80/20

Giúái thiïåu yá tûúãng àùçng sau Phûúng thûác 80/20

YÁ àõnh ban àêìu chuã yïëu daânh cho doanh nhên.

Töi aáp duång nguyïn lyá 80/20 nhû thïë naâo àïí nêng

cao lúåi nhuêån cuãa cöng ty vaâ àïí cho baãn thên hiïåu

quaã hún?

Con ngûúâi 80/20

Daânh cho doanh nhên vaâ nhaâ quaãn lyá

Laâm thïë naâo töi coá thïí sûã duång nguyïn lyá 80/20

vaâo nghïì nghiïåp, nhùçm taåo ra cuãa caãi vaâ haånh

phuác vúái tû caách laâ möåt caá nhên?

Söëng theo phûúng thûác 80/20

Daânh cho moåi ngûúâi

Laâm thïë naâo töi coá thïí sûã duång nguyïn lyá 80/20

cho baãn thên, nhùçm trúã nïn haånh phuác vaâ thaânh

cöng?

Vò sao coá cuöën saách múái naây?

Cuöën saách hùèn seä khöng àûúåc viïët nïëu nhû khöng vò hai ngûúâi. Thûá nhêët laâ Steve Gersowsky, möåt ngûúâi baån laâm chuã nhaâ haâng taåi Cape Town. Steve laâ ngûúâi thöng minh, nùng àöång, hoaåt baát vaâ rêët hiïíu biïët. Töi ngaåc nhiïn khi anh ta noái, “Àaä thûã tòm hiïíu cuöën Nguyïn lyá 80/20 röìi. Thêëy khoá quaá. Khöng thïí naâo àoåc quaá trang 10.”

“Cêåu àuâa àêëy aâ,” töi noái.

“Khöng àêu, noái thûåc àêëy anh baån,” anh ta àaáp, “têët caã nhûäng söë liïåu, nhûäng võ giaáo sû vaâ nhûäng con söë thöëng kï. Nhiïìu quaá. Nghe noái cuöën saách hay lùæm nïn múái tòm hiïíu, nhûng töi boá tay.”

Luác àoá töi nhêån ra rùçng khöng phaãi laâ Steve boá tay, maâ chñnh laâ töi boá tay Steve. Töi tûúãng rùçng cuöën saách nheå nhaâng vaâ dïî àoåc. Nhûng phaãi thûâa nhêån rùçng mùåc duâ möåt söë àoaån, kïí caã phêìn lúán nhûäng àoaån cuöëi cuâng giuáp cho caá nhên aáp duång YÁ tûúãng lúán naây laâ dïî àoåc, coân coá nhûäng vñ duå minh hoåa trong kinh doanh laâm röëi trñ ngûúâi ngoaåi àaåo. Do phêìn vïì kinh doanh nùçm àêìu cuöën saách nïn noá taåo caãm giaác rùçng yá tûúãng lúán naây khoá, trong khi thûåc chêët noá rêët àún giaãn.

Vò laâ lêìn àêìu tiïn töi thùm doâ cuöën saách àoá vïì caách aáp duång khaái niïåm 80/20 vaâo cuöåc söëng cuãa chuáng ta, töi àaä tung yá tûúãng lïn khöng trung, àïí àöåc giaã tûå tòm caách chuåp lêëy vaâ aáp duång chuáng. Leä ra töi nïn noái “Àiïìu àoá coá nghôa rùçng chuáng ta nïn laâm caách naây àïí àûúåc haånh phuác hún.”

Möåt anh baån UÁc, Laurence Toltz, cuäng laâ nguöìn caãm hûáng cho cuöën saách naây.

“Mêëy thûá cêåu viïët tuyïåt lùæm,” cêåu ta gúãi email cho töi, “nhûng mú ûúác cuãa túá laâ moåi ngûúâi úã bêët cûá mûác thu nhêåp hay trònh àöå hoåc vêën naâo àïìu coá thïí aáp duång àûúåc. Cêåu coá thïí viïët möåt cuöën saách giaãi thñch hïët sûác àún giaãn caách moåi ngûúâi coá thïí sûã duång nguyïn lyá 80/20 àïí giaãi quyïët vêën àïì maâ hoå gùåp phaãi àûúåc khöng? Cuöën Nguyïn lyá 80/20 àûúåc viïët daânh cho doanh nhên vaâ nhaâ chuyïn mön. Cêåu coá thïí viïët cho nhûäng ngûúâi khöng laâm kinh doanh hay chûa qua àaåi hoåc khöng? Möåt cuöën saách hûúáng dêîn laâm thïë naâo àïí sûã duång phûúng thûác 80/20 cho nhûäng viïåc àún giaãn nhû choån lêëy cöng viïåc hoå thñch thuá, hay thaáo gúä nhûäng vêën àïì taâi chñnh chùèng haån?”

“Àûúåc chûá,” töi traã lúâi. “Thêåt laâ möåt yá tûúãng hay! Túá seä bùæt àêìu ngay àêy.” Vaâ thïë laâ quyïín saách ra àúâi.

Phûúng thûác 80/20 vêån haânh ra sao?

Àoá laâ nhûäng gò toaân böå cuöën saách àïì cêåp àïën. Nhûng töi coá thïí giaãi thñch toaân böå nöåi dung cuãa noá rêët vùæn tùæt, vò noá xoay quanh hai yá tûúãng:

Nguyïn lyá têåp trung: ñt thò àûúåc nhiïìu

Nguyïn lyá tiïën böå: chuáng ta coá thïí taåo ra àûúåc nhiïìu hún

maâ chó cêìn rêët ñt nöî lûåc.

YÁ tûúãng têåp trung rêët dïî hiïíu. Chûúng 1 seä phaác hoåa khaái niïåm rùçng 80% nhûäng gò chuáng ta cêìn àûúåc saãn sinh ra búãi 20% nhûäng gò chuáng ta laâm. Vò thïë, khi àöång àïën kïët quaã chuáng ta cêìn, àïí höî trúå nhûäng con ngûúâi vaâ nhûäng lyá do thûåc sûå quan troång àöëi vúái chuáng ta, thò chó möåt söë rêët ñt nhûäng àiïìu chuáng ta laâm thûåc sûå coá yá nghôa. Coân laåi chó laâ sûå phñ phaåm.

Vò thïë nïëu chuáng ta hoåc àûúåc caách xaác àõnh nhûäng àiïìu coá yá nghôa nhêët àöëi vúái chuáng ta vaâ laâm phong phuá nhêët cuöåc söëng cuãa mònh - nïëu chuáng ta hoåc àûúåc caách têåp trung vaâo nhûäng àiïìu ta nghô laâ quan troång nhêët – chuáng ta seä khaám phaá ra rùçng ñt thò àûúåc nhiïìu hún. Bùçng caách têåp trung vaâo ñt viïåc hún - söë ñt nhûäng khña caånh thûåc sûå quan troång àöëi vúái cuöåc söëng cuãa chuáng ta vaâ nhûäng àiïìu maâ seä diïîn tiïën theo caách chuáng ta muöën – thò cuöåc àúâi böîng nhiïn seä trúã nïn coá chiïìu sêu hún vaâ àaáng söëng hún. Cuöën saách naây seä giuáp baån tòm ra nhûäng gò thûåc sûå coá yá nghôa àöëi vúái baån vaâ laâm thïë naâo àïí têåp trung vaâo nhûäng àiïìu àoá.

YÁ tûúãng thûá hai – laâ chuáng ta coá thïí taåo ra àûúåc nhiïìu hún tûâ ñt hún – thò khöng roä lùæm. Nguyïn lyá tiïën böå cho rùçng chuáng ta luön luön coá thïí àaåt àûúåc nhiïìu hún nhûäng gò chuáng ta muöën vúái ñt nùng lûúång, möì höi vaâ ûu tû hún. YÁ tûúãng naây, rùçng chuáng ta khöng chó coá thïí caãi thiïån àaáng kïí sûå viïåc maâ coân laâm àûúåc vúái ñt cöng sûác hún, àuáng laâ mang tñnh caách maång, rêët tûúng phaãn vúái sûå hiïíu biïët thöng thûúâng, àaáng àïí nghiïn cûáu cêín thêån.

Cuöën saách seä hûúáng dêîn caác baån aáp duång ñt laâ nhiïìu vaâ nhiïìu tûâ ñt vaâo baãn thên, cöng viïåc vaâ thaânh cöng, tiïìn baåc, quan hïå, vaâ cuöåc söëng àún giaãn, tûúi àeåp, àöìng thúâi seä giuáp baån xêy dûång kïë hoaåch haânh àöång àïí biïën àöíi cuöåc àúâi mònh.

Phêìn 1

Giúái thiïåu

1 YÁ tûúãng lúán laâ gò?

Khöng hùèn phaãi laâm nhûäng àiïìu phi thûúâng múái

coá àûúåc kïët quaã phi thûúâng.

Warren Buffett

khoa hoåc, cöng nghïå vaâ kinh doanh àaä laâm cho chuáng ta ùn Cuöåc söëng hiïån àaåi laâ möåt sai lêìm. Töi khöng noái vïì nhûäng tiïën böå kyâ diïåu maâ chuáng ta àaåt àûúåc vïì ngon hún, treã lêu hún, söëng thoå hún, chïë ngûå àûúåc bïånh têåt, ài laåi dïî daâng vaâ àûúåc hûúãng tiïån nghi hún nhiïìu caác thïë hïå ài trûúác.

Chñnh caách thûác chuáng ta töí chûác cuöåc söëng caá nhên vaâ xaä höåi laâ möåt sai lêìm. Thay vò laâm viïåc àïí söëng, chuáng ta laåi söëng àïí laâm viïåc. Nïëu chuáng ta tûå tin hún vaâ coá triïët lyá àuáng, chuáng ta àaä coá thïí hoaân thaânh thêåm chñ hún nhiïìu lêìn so vúái bêy giúâ vaâ yïu thñch cöng viïåc cuãa chuáng ta hún, nhûng chó phaãi lao àöång ñt thúâi gian hún vaâ daânh phêìn lúán nùng lûúång cuãa ta cho cuöåc söëng gia àònh vaâ xaä höåi.

Àiïìu naây seä laâ möåt biïën chuyïín lúán lao vïì caách chuáng ta traãi nghiïåm cuöåc söëng. ÚÃ àêy sûå tiïën böå àang chaåy thuåt luâi. Chuáng ta thûúâng quen vui hûúãng cuöåc söëng thùng bùçng vaâ tûå taåi, vúái löëi söëng thanh nhaân, ung dung vïì thúâi gian hún, quan têm nhiïìu hún àïën gia àònh vaâ baån beâ, xaä höåi cöng bùçng vaâ baác aái hún, nhaä nhùån vúái ngûúâi laå hún, giaãm búát cùng thùèng àêìu oác vaâ chaán naãn, ñt lïå thuöåc vaâo rûúåu vaâ ma tuáy, ñt àam mï tiïìn baåc vaâ quyïìn lûåc. Giúâ àêy chuáng ta yá thûác nhiïìu hún vïì baãn thên vaâ súã thñch caá nhên, nhûng phêìn nhiïìu chuáng ta caãm thêëy hoaãng súå trûúác sûå tûå do múái. Chuáng ta lo êu nhiïìu hún, tòm kiïëm trong tuyïåt voång aão giaác vïì sûå an toaân, maâ duâ coá khöng ngûâng phêën àêëu àiïn cuöìng noá vêîn cûá luâi xa khoãi chuáng ta.

Cuöåc söëng thúâi nay chia thaânh nhõp söëng nhanh vaâ nhõp söëng chêåm. Caã hai àïìu ñt àûúåc chêëp nhêån so vúái nhõp söëng phöí biïën cuãa ngaây trûúác. Àöëi vúái nhiïìu ngûúâi, nhõp söëng chêåm coá nghôa laâ khöng an toaân vïì kinh tïë: thu nhêåp keám, võ thïë xaä höåi thêëp, lo thêët nghiïåp, vaâ khöng àûúåc hûúãng nhûäng tiïån nghi vêåt chêët ngaây caâng tùng nhû nhûäng ngûúâi theo nhõp söëng nhanh. Nhûng nhõp söëng nhanh khöng phaãi laâ khöng coá nhûäng ruãi ro cuãa noá. Àöëi vúái nhiïìu ngûúâi noá coá nghôa laâ nöîi aám aãnh duy nhêët àïí tiïën lïn phña trûúác, toaân têm cho cöng viïåc vúái caái giaá laâ nhûäng möëi quan hïå caá nhên, vaâ löëi söëng àiïn cuöìng xem troång cöng viïåc hún bêët cûá gò khaác. Nhõp söëng nhanh cuäng mang laåi êu lo vaâ thiïëu thöën, cho duâ trong trûúâng húåp naây laâ thiïëu thöën thúâi gian vaâ tònh caãm chûá khöng phaãi tiïìn baåc.

Nïëu phên tñch naây vïì nhûäng lúåi thïë vêåt chêët vaâ bêët lúåi vïì caá nhên cuãa cuöåc söëng hiïån àaåi àûúåc taán àöìng, thò töi coá chuyïån àïí noái àêy. Nïëu chuáng ta thûâa nhêån rùçng cuöåc söëng hiïån àaåi hiïåu quaã úã cêëp àöå vêåt chêët, khoa hoåc vaâ kyä thuêåt, nhûng laåi thûúâng laâm ngheâo naân cuöåc söëng caá nhên cuãa chuáng ta, thò töi coá thïí tuyïn böë rùçng coá möåt caách rêët múái meã giuáp thoaát khoãi tònh traång naây.

Töi àang noái àïën nguyïn lyá 80/20, vúái quan saát rùçng khoaãng 80% kïët quaã bùæt nguöìn tûâ 20% hoùåc ñt hún nhûäng nguyïn nhên. Phêìn tiïëp theo trong chûúng naây töi seä giaãi thñch nguyïn lyá naây hoaåt àöång nhû thïë naâo vúái nhiïìu vñ duå múái meã. Coân bêy giúâ, töi chó noái rùçng trong khi nguyïn lyá 80/20 àûúåc aáp duång thaânh cöng trong kinh doanh vaâ kinh tïë hoåc, vaâ àaä cheâo laái sûå tiïën böå suöët caã quaá trònh cuãa thïë giúái hiïån àaåi, noá vêîn chûa àûúåc aáp duång vaâo bêët kyâ àiïìu gò úã qui mö tûúng tûå trong cuöåc söëng caá nhên. Nïëu noá àaä àûúåc aáp duång thò chuáng ta coá thïí hûúãng thuå cuöåc söëng nhiïìu hún, laâm viïåc ñt hún vaâ àaåt thaânh tûåu nhiïìu hún.

Trong thûåc tïë, caách töët nhêët àïí àaåt àûúåc nhiïìu hún laâ laâm ñt ài. Ñt laåi laâ nhiïìu khi chuáng ta têåp trung vaâo möåt vaâi viïåc thûåc sûå quan troång, chûá khöng phaãi caái töëi thiïíu cuãa nhûäng gò mang laåi haånh phuác cho chñnh chuáng ta vaâ ngûúâi thên cuãa mònh.

Cuöåc àúâi naây seä ra sao nïëu traân àêìy sûå quan têm,

Ta khöng coân thúâi gian àïí

chùm chùm àûáng nhòn nûäa.

William Henry Davies

Töi seä lyá giaãi nhû thïë naâo vaâ vò sao sûã duång nguyïn lyá 80/ 20 coá thïí gêy ra sûå thay àöíi cú baãn vïì caách chuáng ta tiïëp cêån cuöåc söëng úã Chûúng 2 vaâ 3. Nhûng töi khöng cho pheáp mònh chaåy trûúác chñnh mònh. Trûúác hïët, töi seä giúái thiïåu vúái caác baån àêìy àuã vïì nguyïn lyá 80/20, möåt trong nhûäng khaám phaá laâm mï say, coá aãnh hûúãng sêu röång vaâ gêy ngaåc nhiïn nhêët trong voâng 200 nùm qua.

nhoám 80 ngûúâi hoaân thaânh gêëp böën lêìn nhoám kia. Vaâ nïëu Nïëu ta choån lêëy 100 ngûúâi vaâ chia thaânh möåt nhoám 80 vaâ möåt nhoám 20 ngûúâi, chuáng ta seä kyâ voång chuáng ta choån ngêîu nhiïn thò coá leä noá xaãy ra nhû thïë thêåt.

Tuy nhiïn haäy tûúãng tûúång möåt thïë giúái khêåp khiïîng

núi 20 ngûúâi àaåt àûúåc

nhiïìu kïët quaã

hún 80 ngûúâi kia.

Haäy laâm cho thïë giúái khêåp khiïîng àoá laå àúâi hún. Thûã tûúãng tûúång rùçng 20 ngûúâi àoá khöng chó àaåt àûúåc nhiïìu hún 80 ngûúâi, maâ hoå coân àaåt àûúåc nhiïìu hún gêëp böën lêìn.

Àiïìu naây àuáng laâ ngûúåc àúâi. Chuáng ta seä nghô rùçng 80 ngûúâi seä àaåt àûúåc gêëp böën lêìn 20 ngûúâi. Bêy giúâ, trong caái thïë giúái laå luâng vaâ khöng cên xûáng naây, chuáng ta tûúãng tûúång ngûúåc laåi: 20 ngûúâi naây bùçng caách naâo àoá àaä coá àûúåc kïët quaã gêëp böën lêìn 80 ngûúâi kia.

Khöng thïí laâm àûúåc û? Khöng thïí xaãy ra sao? Chùæc chùæn rùçng caái thïë giúái khêåp khiïîng àoá, duâ khoá coá thïí hònh dung ra àûúåc, phaãi laâ rêët hiïëm.

Chuyïån gò xaãy ra nïëu möåt ngaây naâo àoá chuáng ta phaát hiïån ra rùçng chùèng nhûäng khöng bònh thûúâng, thïë giúái khêåp khiïîng àoá thûåc tïë laåi laâ tiïu biïíu - rùçng thïë giúái thûúâng phên chia thaânh möåt söë thïë lûåc rêët huâng maånh vaâ söë àöng laâ nhûäng ngûúâi hoaân toaân khöng quan troång. Liïåu àiïìu naây coá àaão ngûúåc toaân böå quan àiïím cuãa chuáng ta hay khöng?

Àêy chñnh laâ àiïìu xaãy ra khi chuáng töi khaám phaá nguyïn lyá 80/20.

Chuáng töi phaát hiïån rùçng 20% con ngûúâi àûáng àêìu, lûåc lûúång tûå nhiïn, àêìu vaâo kinh tïë, hay bêët kyâ nguyïn nhên gò khaác maâ chuáng ta coá thïí cên àong ào àïëm àûúåc, àem àïën tiïu biïíu khoaãng 80% kïët quaã, thaânh quaã hay hiïåu quaã.

Àïëm caác thaânh phöë haâng àêìu cuãa nûúác Anh, töi thêëy rùçng 53 thaânh phöë lúán nhêët coá 25.793.036 ngûúâi dên sinh söëng, vaâ 210 thaânh phöë àûáng tiïëp theo coá 6.539.772 ngûúâi. Àêy laâ möëi quan hïå 80/20 chñnh xaác àïën kinh ngaåc: 20,2% thaânh phöë chiïëm söë dên 79,8%.1

53 trong söë 263 thaânh phöë = 20,2%

25.793.036 trong söë 32.332.808 dên = 79,8%

Quyïìn nùng cuãa nguyïn lyá 80/20 töìn taåi trong söë liïåu àoá thêåt khaác thûúâng, khöng nhû chuáng ta nghô. Dûúâng nhû chuáng ta àûúåc lêåp trònh – coá leä do nïìn vùn hoáa tûå do cuãa chuáng ta hoùåc caãm giaác bêím sinh vïì sûå quên bònh - àïí mong chúâ bûác tranh nhû trong hònh 1, úã àoá nhên vaâ quaã khaá laâ ngang bùçng nhau.

Nhên Quaã

Hònh 1: Nhên vaâ quaã: Àiïìu chuáng ta mong muöën

Thay vaâo àoá, caái maâ chuáng ta coá àûúåc thò hoaân toaân khaác, theo kiïíu hònh 2

Nhên Quaã

Hònh 2: Nhên vaâ quaã: Àiïìu thûåc tïë xaãy ra

Sau àêy laâ möåt söë minh hoåa khaác:

Nùm ngûúâi ngöìi àaánh baâi poker. Hêìu nhû möåt ngûúâi trong

söë àoá – 20% – seä ra vïì vúái ñt nhêët 80% söë tiïìn thùæng àûúåc.

Trong bêët kyâ möåt cûãa haâng baán leã lúán naâo, 20% nhên viïn

baán haâng seä baán àûúåc trïn 80% doanh söë.

Caác nghiïn cûáu cuäng cho thêëy tûúng tûå rùçng 20% khaách

haâng àem laåi trïn 80% lúåi nhuêån cho bêët cûá cöng ty naâo. Thñ

duå, Ngên haâng Royal cuãa Canada àùåt taåi Toronto múái àêy

tñnh toaán lúåi nhuêån möîi khaách haâng cuãa mònh àûa laåi nhû

thïë naâo. Ngûúâi ta ngaåc nhiïn khi biïët rùçng 17% khaách haâng

àem laåi 93% lúåi nhuêån.

Khöng àêìy 20% nhûäng ngöi sao truyïìn thöng löi keáo àûúåc

80% sûå chuá yá cuãa cöng chuáng, vaâ hún 80% söë saách baán ra

laâ cuãa 20% taác giaã.

Trïn 80% nhûäng bûúác àöåt phaá vïì khoa hoåc xuêët phaát tûâ

chûa àïën 20% caác khoa hoåc gia. Trong moåi thúâi àaåi, chñnh

söë ñt nhûäng nhaâ khoa hoåc àûúåc vinh danh laåi chiïëm hêìu hïët

nhûäng phaát minh.

Thöëng kï vïì töåi phaåm liïn tuåc cho thêëy khoaãng 20% tïn

tröåm chöm troát loåt 80% taâi saãn mêët cùæp.

AI ÑÖÔÏC HEÏN HOØ NHIEÀU NHAÁT THEO KIEÅU HEÏN HOØ TOÁC ÑOÄ?

Phong traøo gaàn ñaây nhaát cuûa ngöôøi ñoäc thaân ôû New York vaø

London – duø noù coù theå ñaõ xeïp xuoáng luùc baïn ñoïc cuoán saùch naøy – laø heïn hoø toác ñoä.

Hình thöùc cuûa noù nhö theá naøy: ñöa khoaûng 20-40 ngöôøi vaøo

chung moät phoøng. Nöõ giôùi ngoài ôû baøn, coøn nam thì di chuyeån töø choã naøy sang choã khaùc. Moãi ñoâi coù töø 3-5 phuùt chuyeän troø tröôùc khi ngöôøi nam chuyeån sang ngöôøi nöõ tieáp theo. Moãi ngöôøi ñeo moät con soá rieâng vaø baïn phaûi ghi laïi soá cuûa baát kyø ngöôøi naøo baïn muoán heïn hoø. Ban toå chöùc seõ thu laïi baûn ghi cheùp cuûa baïn vaøo cuoái buoåi toái hoâm ñoù vaø gheùp nhöõng ñoâi thích nhau laïi. Ngaøy hoâm sau hoï gôûi email nhöõng ñoâi ñöôïc gheùp vôùi ñaày ñuû teân vaø ñòa chæ lieân laïc.

Ngöôøi ñieàu haønh chính heïn hoø toác ñoä ôû Hoa Kyø khaúng ñònh

raèng haàu heát nhöõng cuoäc heïn hoø rôi vaøo töông ñoái soá ít nhöõng ngöôøi tham döï. “Ít nhaát 75% söï quan taâm loït vaøo khoaûng 25% ngöôøi,” oâng nhaän xeùt. “Leõ taát nhieân hoï coù xu höôùng laø nhöõng ngöôøi haáp daãn, nhöng cuõng coù moät thöïc teá laø phaân nöûa nhöõng anh chaøng laøm toát ñaõ töøng ñeán vôùi heïn hoø toác ñoä tröôùc ñoù, vaø vì vaäy töï tin hôn.”

Döôøng nhö ñeå coù ñöôïc nhieàu cuoäc heïn, thì neân tham döï ít

nhaát hai laàn söï kieän heïn hoø toác ñoä.

Lûu yá rùçng 80/20 chó laâ caách ruát goån àöëi vúái möëi quan hïå rêët chïnh lïåch giûäa nhên vaâ quaã. Caác con söë khöng phaãi àïí cöång laåi cho àuã 100. Trong möåt söë trûúâng húåp, 30% nhên dêîn àïën 70% quaã. Nhûäng vñ duå khaác coá thïí cho thêëy quan hïå 70/ 20: 20% nhên dêîn àïën 70% quaã. Hoùåc coá thïí phên chia 80/ 10, 90/10 hay thêåm chñ 99/1.

Chuáng töi thûúâng thêëy möåt hònh aãnh thêåm chñ coân lïåch xa hún caã mûác 80/20, àoá laâ khi tó lïå con ngûúâi vaâ nguyïn nhên thêëp hún nhiïìu mûác 20%, trong möåt söë trûúâng húåp ñt àïën mûác 1% hay thêëp hún nûäa, àem àïën 80% kïët quaã. Àêy laâ möåt vaâi vñ duå rêët khêåp khiïîng:

Betfair, “saân giao dõch caá cûúåc” haâng àêìu thïë giúái, núi ngûúâi

ta àaánh cûúåc vúái nhau, cho biïët 90% söë tiïìn àùåt cûúåc laâ cuãa

10% khaách haâng.

Taåi Indonesia nùm 1985, ngûúâi Hoa chiïëm chûa àêìy 3% söë

dên, nhûng súã hûäu 70% cuãa caãi.2 Tûúng tûå, ngûúâi Hoa chó

chiïëm möåt phêìn ba dên söë Malaysia, tuy nhiïn súã hûäu 95%

cuãa caãi.3 Taåi Mauritius, caác gia àònh ngûúâi Phaáp chiïëm 5%

dên söë nhûng súã hûäu 90% cuãa caãi.

Trong söë 6700 ngön ngûä, 100 ngön ngûä – 1,5% haâng àêìu

– laâ àûúåc 90% ngûúâi dên trïn thïë giúái sûã duång.

Trong möåt thñ nghiïåm nöíi tiïëng, nhaâ Têm lyá hoåc Stanley

Milgram àaä choån ngêîu nhiïn 160 cöng dên cuãa Omaha,

Nebraska vaâ àïì nghõ hoå gúãi möåt tuái haâng cho möåt ngûúâi möi

giúái chûáng khoaán úã Boston, nhûng khöng gúãi trûåc tiïëp. Hoå

phaãi gúãi tuái haâng cho möåt ngûúâi naâo àoá maâ hoå quen biïët,

röìi ngûúâi àoá phaãi chuyïín noá cho ngûúâi khaác coá quan hïå vúái

mònh, maâ hoå nghô coá thïí biïët ai àoá quen vúái ngûúâi gêìn guäi

vúái ngûúâi möi giúái chûáng khoaán, vên vên. Hêìu hïët caác tuái

haâng àïën àûúåc ngûúâi möi giúái chûáng khoaán trong voâng saáu

bûúác, dêîn àïën yá tûúãng “saáu cêëp àöå phên chia”. Nhûng àiïìu

chuáng ta xeát àïën laâ hún möåt nûãa caác tuái haâng àïën àûúåc vúái

ngûúâi möi giúái chûáng khoaán thöng qua chó ba ngûúâi coá

quan hïå röång úã Boston. Ba ngûúâi àoá coá vai troâ quan troång

trong viïåc coá àûúåc kïët quaã mong muöën hún nhiïìu so vúái têët

caã caác cû dên khaác cuãa Boston.4

Dõch bïånh xaãy ra do möåt tó lïå rêët nhoã caác ca bïånh, vaâ sau

àoá aãnh hûúãng àïën toaân böå. Lêëy thñ duå vïì àúåt buâng phaát

bïånh lêåu taåi khu vûåc quanh Colorado Springs núi chó coá 6%

dên söë thaânh phöë nhûng chiïëm àïën 50% ca nhiïîm bïånh.

Àiïìu tra phaát hiïån ra rùçng 168 ngûúâi gùåp gúä trong 6 quaán

bar àaä gêy nïn toaân böå trêån dõch. Vò thïë, chûa àêìy 1% dên

söë cuãa Colorado Springs chõu traách nhiïåm àöëi vúái 100% dõch

bïånh.5

Ngûúâi Myä chiïëm chûa àêìy 5% dên söë thïë giúái, nhûng laåi tiïu

thuå 50% lûúång cocain.

Trïn 80% cuãa caãi àûúåc taåo ra tûâ nhûäng lônh vûåc kinh doanh

múái xuêët phaát tûâ chûa àïën 20% nhûäng ngûúâi khúãi taåo ra

chuáng. Coá leä chó 1% caác cöng ty múái trong 30 nùm qua – kïí

caã Microsoft coá taâi saãn trïn 200 tó àöla – chiïëm 80% giaá trõ

àûúåc taåo nïn. Tûúng tûå, 1% caác doanh gia – àaáng chuá yá laâ

Bill Gates ngûúâi coá trïn 30 tó àöla – àaä laâm ra 80% taâi saãn

tûâ caác doanh nghiïåp múái.

Caác taâi liïåu lõch sûã àaä cho thêëy rùçng mêåt vuå taåi chêu Êu biïët

àûúåc trong nhûäng nùm tûâ 1847 àïën 1917 coá haâng nghòn

“nhaâ caách maång chuyïn nghiïåp”. Tuy nhiïn, chó möåt ngûúâi

trong söë àoá – Vladimir Ilyich Ulyanov, ngûúâi xûng laâ Lï-nin

– múái thûåc sûå tiïën haânh cuöåc caách maång lêu daâi. Vò thïë, möåt

nhaâ caách maång trong söë trïn 3.000 – 0,03% nhaâ caách maång

taåo nïn 100% nhûäng cuöåc caách maång thaânh cöng trong thúâi

gian àoá. Cho duâ àêy laâ möåt vñ duå cûåc àoan, nhûng trong

lõch sûã coá àêìy rêîy nhûäng trûúâng húåp möåt thiïíu söë rêët ñt

nhûäng taác nhên àaä laâm biïën àöíi toaân böå tònh thïë.

Chùæc chùæn laâ 20% hay ñt hún nûäa nhûäng ngûúâi taåo ra 80% hoùåc hún caác kïët quaã, duâ töët hay xêëu, cuäng khöng phaãi àûúåc choån lûåa ngêîu nhiïn. Hoå khöng phaãi laâ tiïu biïíu. Hoå laâm ngûúâi ta quan têm chñnh vò hoå taåo ra nhûäng kïët quaã ñt nhêët laâ hún 10 àïën 20 lêìn so vúái kïët quaã maâ ngûúâi khaác taåo ra. Do nhûäng ngûúâi coá hiïåu suêët cao nhû vêåy khöng phaãi thöng minh hún ngûúâi khaác gêëp 10 hoùåc 20 lêìn, maâ chñnh phûúng phaáp vaâ nguöìn lûåc hoå sûã duång coá sûác maånh khaác thûúâng.

Muön mùåt cuöåc söëng

Nguyïn lyá 80/20 khöng chó aáp duång cho nhûäng nhoám ngûúâi vaâ haânh vi cuãa hoå, maâ gêìn nhû àöëi vúái moåi mùåt cuãa cuöåc söëng. Luön töìn taåi möåt thiïíu söë nhoã vúái lûåc lûúång rêët huâng maånh vaâ àaåi àa söë khöng coá vai troâ quan troång. Thñ duå:

20% quöëc gia vúái chûa àêìy 20% dên söë thïë giúái tiïu thuå 70%

nùng lûúång, 75% kim loaåi vaâ 85% göî.

Chûa àïën 20% bïì mùåt traái àêët cho 80% khoaáng saãn.

Dûúái 20% söë loaâi gêy ra hún 80% suy thoaái vïì sinh thaái.

Ngûúâi ta ûúác tñnh chó möåt trong söë 30 triïåu loaâi trïn traái àêët,

tûác laâ 0,00000003%, laâ nguyïn nhên cuãa 40% thiïåt haåi.

Möåt tó lïå phêìn trùm rêët nhoã caác thiïn thaåch rúi xuöëng traái

àêët gêy ra trïn 80% töín thêët.

Chûa àêìy 20% cuöåc chiïën dêîn àïën hún 80% thûúng vong.

Àa söë haãi cêíu con úã Alaska chïët non; 80% nhûäng con söëng

soát laâ con cuãa 20% caá thïí meå.

Duâ baån ài àêu cuäng thïë, khöng àïën 20% àaám mêy gêy ra

80% mûa.

Gêìn 20% têët caã baãn nhaåc àaä ghi êm àûúåc biïíu diïîn hún 80%

thúâi gian. Nïëu baån ài xem möåt chûúng trònh ca nhaåc, nhaåc

rock hay cöí àiïín cuäng thïë, nhûäng khuác nhaåc quen thuöåc

xûa cuä, möåt phêìn rêët nhoã trong toaân böå caác tiïët muåc, seä

àûúåc trònh têëu laåi.

Chûa àïën 20% caác baáu vêåt trong kho taåi hêìu hïët caác baão

taâng nghïå thuêåt àûúåc trûng baây trïn 80% thúâi gian.

Vïì àêìu tû cuãa caác nhaâ tû baãn thaânh cöng, 5% trong söë hoå

cung cêëp 55% tiïìn mùåt, 10% chiïëm 73%, vaâ 15% chiïëm töíng

söë 82%.

Gêìn 20% caác phaát minh coá 80% taác àöång vaâo cuöåc söëng

chuáng ta. Trong thïë kyã 20, nùng lûúång haåt nhên vaâ maáy vi

tñnh coá leä àaä aãnh hûúãng nhiïìu hún haâng trùm nghòn phaát

kiïën vaâ cöng nghïå múái khaác.

Trïn 80% lûúng thûåc coá àûúåc tûâ chûa àïën 20% àêët àai.

Tûúng tûå, traái cêy chiïëm tó lïå thêëp hún 20% nhiïìu vïì sinh

khöëi hay troång lûúång cuãa caã cêy hay dêy leo. Vaâ thõt laâ möåt

daång tinh goån cuãa söë lûúång cûåc lúán nguä cöëc vaâ coã àaä àûúåc

tiïu hoáa.

Caác loaåi thûác uöëng cuäng laâ möåt minh chûáng cûåc àoan cuãa

nguyïn lyá 80/20. Caái gò laâm cho Coca-Cola giaá trõ hún nhiïìu

so vúái caác loaåi nûúác giaãi khaát khaác trïn haânh tinh naây? Cöng

thûác bñ êín vïì möåt lûúång tñ xñu chêët cö àùåc hoâa vúái möåt lûúång

nûúác lúán taåo thaânh “Coke”. Hay àiïìu gò laâm cho bia vaâ caác

nhaän hiïåu bia trúã nïn khaác biïåt?

Trong thûåc tïë, toaân böå quaá trònh trong cuöåc söëng, tûâ quaã

àêëu àïën cêy söìi to lúán, tûâ luáa maåch àïën öí baánh mò àïìu laâ

sûå diïîn àaåt hoaân haão cuãa nguyïn lyá 80/20, úã cêëp àöå àêìy

àuã nhêët. Nhên nhoã, quaã lúán.

Cuöëi cuâng, sûå tiïën hoáa cho ta möåt thñ duå thêåt tuyïåt vúâi vïì

tñnh choån loåc. Nhaâ sinh vêåt hoåc Richard Dawkins ûúác tñnh

rùçng 1% caác loaâi tûâng xuêët hiïån trïn traái àêët taåo thaânh 100%

caác loaâi hiïån àang töìn taåi.

Nguyïn lyá 80/20 hiïåu nghiïåm khùæp núi trong cuöåc söëng. Àoá laâ àiïìu kinh ngaåc, khöng nhû chuáng ta nghô. Coá möåt sûå mêët cên àöëi lúán giûäa nhên vaâ quaã.

Phêìn lúán nhên coá ñt quaã,

chó möåt söë

chuyïín hoáa vaâo cuöåc söëng.

àiïìu àoá laâ nhêìm lêîn. Thêåt laâ aão tûúãng rùçng coá giúái haån naâo àoá Nhiïìu ngûúâi tin rùçng nguyïn lyá 80/20 vúái sûå nhêën maånh 20% haâng àêìu vöën laâ thuyïët tinh hoa. Nhûng vïì àöëi tûúång sûã duång nguyïn lyá 80/20, hoùåc àoá laâ lúåi ñch coá töíng bùçng khöng. Khöng phaãi laâ töi àûúåc hûúãng lúåi tûâ nguyïn lyá naây thò ngûúâi khaác phaãi chõu thiïåt.

Àïí phaãn biïån àöëi vúái lêåp luêån àêëy chùèng qua laâ thuyïët tinh hoa bõ laåc àïì: tiïën böå laâ àiïìu mong muöën vaâ noá giuáp ñch cho moåi ngûúâi. Sûå hoaân haão vaâ bònh àùèng àïìu khöng thïí coá àûúåc, vaâ theo töi thò àïìu khöng àûúåc ngûúâi ta mong muöën. Nguyïn lyá 80/20 chùèng tinh hoa hún gò nhûäng thûá nhû tiïìn baåc, taâi saãn riïng, hay vùæc-xin phoâng chöëng bïånh têåt. Chuáng àïìu laâ cöng cuå àïí caãi thiïån cuöåc söëng cho moåi ngûúâi.

Bêët kyâ ai cuäng coá thïí caãi thiïån cuöåc söëng cuãa mònh bùçng caách sûã duång phûúng thûác 80/20: viïåc aáp duång nguyïn lyá 80/20 vaâo cuöåc söëng haâng ngaây cuãa chuáng ta nhùçm muåc tiïu giaãm búát sûå gùæng sûác vaâ êu lo, àöìng thúâi gia tùng haånh phuác vaâ kïët quaã maâ ta muöën. Chuáng ta sûã duång phûúng thûác 80/ 20 àïí theo àuáng baãn chêët cuãa vuä truå, taåo ra kïët quaã khaã quan hún möåt caách dïî daâng hún. Khi chuáng ta laâm thïë, ngûúâi khaác cuäng àûúåc hûúãng lúåi nûäa.

Àiïìu gò seä xaãy ra nïëu moåi ngûúâi àïìu sûã duång phûúng thûác 80/20? Moåi ngûúâi seä giaâu coá hún lïn. Vêîn seä coá phêìn trïn 20% vaâ phêìn dûúái cuâng 80% cuãa moåi thûá khöng? Chùæc chùæn laâ coá. Nïëu khöng thò chùèng coá àiïìu gò caãi thiïån hún diïîn ra. Chó khi naâo chuáng ta àaåt àïën möåt thïë giúái khöng tûúãng hay coäi niïët baân - möåt thïë giúái hoaân haão – thò nguyïn lyá 80/20 khöng coân taác duång nûäa. May thay àiïìu àoá seä khöng xaãy ra vaâ chuáng ta luön coá caái gò àoá àïí caãi thiïån.

Theo kinh nghiïåm cuãa riïng töi vaâ haâng trùm nghòn ngûúâi àaä phaát hiïån rùçng sûã duång nguyïn lyá 80/20 coá thïí taác àöång khöng chó vïì mùåt kinh tïë xaä höåi, maâ coân cuöåc söëng caá nhên cuãa chuáng ta nûäa. Noá laâm cho chuáng ta haånh phuác, hoaân thaânh nhiïåm vuå vaâ thû giaän. Chuáng ta bùæt àêìu bùçng viïåc taåo ra nhiïìu hún tûâ ñt nöî lûåc hún...

2 Saáng taåo nhiïìu tûâ söë ñt

Nhiïìu ngûúâi lïn àûúåc thiïn àûúâng chó bùçng nûãa

cöng sûác so vúái xuöëng àõa nguåc.

Ben Johnson

söë ñt Toaân böå lõch sûã loaâi ngûúâi, toaân böå tiïën böå cuãa nïìn vùn minh xoay quanh viïåc coá àûúåc nhiïìu hún tûâ .

Gêìn 8000 nùm trûúác, con ngûúâi chuyïín tûâ sùn bùæt thuá hoang, haái lûúåm cêy traái sang hïå thöëng nöng nghiïåp, canh taác àêët àai vaâ chùn nuöi gia suác. Töí tiïn chuáng ta coá àûúåc thûác ùn nhiïìu hún vaâ ngon hún maâ ñt phaãi vêåt löån kiïëm söëng vaâ ñt nguy hiïím hún.

Cho àïën caách àêy 300 nùm, 98% dên söë lao àöång trïn àêët àai. Thïë röìi cuöåc caách maång nöng nghiïåp xaãy ra, maáy moác àûúåc sûã duång àïí laâm thay àöíi nùng suêët. Ngaây nay taåi caác nûúác phaát triïín, nöng nghiïåp chó sûã duång 2-3% lûåc lûúång lao àöång, nhûng saãn xuêët ra rêët nhiïìu lûúng thûåc àa daång vaâ nhiïìu dinh dûúäng hún. Àoá chñnh laâ àûúåc nhiïìu hún tûâ söë ñt.

Xa löå phaát triïín kinh tïë trong 400 nùm qua cuäng àaåt àûúåc nhiïìu hún bùçng viïåc xaác àõnh ñt ài möåt vaâi nguöìn lûåc vaâ phûúng phaáp hiïåu quaã (20%) vaâ nhên röång chuáng, àïí coá thïm nhiïìu kïët quaã vúái nguöìn lûåc ñt hún. Lûúång àêët àai, vöën, lao àöång, quaãn lyá, nguyïn vêåt liïåu àûúåc sûã duång caâng ñt ài àïí taåo ra kïët quaã chêët lûúång vaâ söë lûúång cao hún: nhiïìu theáp hún tûâ ñt quùång sùæt, vöën vaâ lao àöång; nhiïìu xe cöå töët hún tiïët kiïåm nùng lûúång vaâ chi phñ hún; nhiïìu haâng tiïu duâng àuã loaåi hún coá nhiïìu tñnh nùng vaâ chêët lûúång cao hún vúái giaá reã hún.

Möåt thïë kyã trûúác, maáy tñnh chûa xuêët hiïån. Chó caách àêy 40 nùm, möåt vaâi chiïëc maáy tñnh to lúán, cöìng kïình àûúåc chïë taåo bùçng cöng sûác vaâ chi phñ rêët lúán. Nùng lûåc maáy tñnh cuãa caã haânh tinh luác bêëy giúâ coân keám xa so vúái chiïëc maáy tñnh xaách tay töi àang duâng. Maáy tñnh ngaây caâng trúã nïn reã, goån, dïî sûã duång hún vaâ maånh hún. Chuáng minh hoåa cho cuåm tûâ nhiïìu hún tûâ ñt hún.

Möîi möåt tiïën böå vïì vêåt chêët cuãa loaâi ngûúâi – vïì khoa hoåc, cöng nghïå, mûác söëng, nhaâ úã, thûåc phêím, sûác khoãe vaâ tuöíi thoå, vïì giaãi trñ, ài laåi, vïì moåi thûá laâm cho cuöåc söëng hiïån àaåi phong phuá vaâ vui veã hún trûúác - àïìu thïí hiïån nhiïìu hún tûâ ñt hún.

Chuáng ta thûúâng coá àûúåc nhiïìu hún tûâ ñt hún àún giaãn bùçng caách boã búát caái gò àoá. Mön àaåi söë cho pheáp chuáng ta tñnh toaán dïî daâng hún nhiïìu bùçng caách lûúåt búát caác söë haång, àoá laâ cú súã cho nhûäng bûúác àöåt phaá vïì lêåp trònh maáy tñnh. Maång toaân cêìu vêån haânh bùçng caách loaåi ài yïëu töë khoaãng caách vaâ võ trñ khoãi phûúng trònh. Maáy nghe nhaåc Sony Walkman, laâ möåt caách tên phi thûúâng, thûåc ra laâ chiïëc maáy cassette boã búát ài böå khuïëch àaåi vaâ loa, nhûng taåo ra caách nghe nhaåc cûåc kyâ linh hoaåt khùæp moåi núi. Möåt ly dry martini trúã nïn rêët ngon nïëu boã ài rûúåu Martini.1 Toaân böå ngaânh cöng nghiïåp thûác ùn nhanh chó laâ nhûäng nhaâ haâng khöng coá nhên viïn phuåc vuå.

Khöng quaá khi noái rùçng nhiïìu hún tûâ ñt hún laâ nguyïn tùæc cú baãn maâ khoa hoåc, cöng nghïå vaâ kinh doanh hiïån àaåi thuác àêíy mûác söëng khùæp núi.

Nguyïn lyá 80/20 noái rùçng thiïíu söë nguyïn nhên coá thïí dêîn àïën àaåi àa söë kïët quaã. Nïëu chuáng ta biïët rùçng kïët quaã laâ caái ta cêìn, vò thïë chuáng ta coá thïí tòm kiïëm caách thûác siïu hiïåu quaã àïí coá àûúåc nhûäng kïët quaã àoá. Nguyïn lyá 80/20 àaãm baão rùçng luön coá caách àïí laâm. Luác naâo cuäng vêåy, nhiïìu hún tûâ ñt hún laâ àiïìu coá thïí, nïëu chuáng ta tòm ra àûúåc 20% vaâng àoá: tûác con ngûúâi, phûúng phaáp vaâ nguöìn lûåc cûåc kyâ saáng taåo vaâ hiïåu quaã.

Nhûäng cöng ty vaâ quöëc gia tòm caách àem laåi nhiïìu giaá trõ hún àöëi vúái ñt cöng sûác, nhên lûåc vaâ tiïìn baåc hún, nhûng hoå khöng bao giúâ nguã quïn trïn vinh quang, vò luön coân caách àem laåi thêåm chñ nhiïìu hún tûâ ñt hún nûäa vaâ súám muöån seä coá ngûúâi tòm ra. Chñnh vò nguyïn lyá 80/20, kinh tïë khöng ngûâng tiïën triïín.

Chuáng ta khöng aáp duång nhiïìu hún tûâ ñt hún vaâo cuöåc söëng caá nhên

Mùåc duâ thïë giúái hiïån àaåi tuên theo qui luêåt phaát triïín – nguyïn tùæc kinh tïë vaâ khoa hoåc cuãa nhiïìu hún tûâ ñt hún – nhûng laåi thêët baåi khi aáp duång àuáng nguyïn lyá naây vaâo caách thûác chuáng ta töí chûác cuöåc söëng riïng tû vaâ xaä höåi. Nguyïn tùæc hiïån àaåi àöëi vúái caá nhên àoá laâ àûúåc nhiïìu hún tûâ nhiïìu hún. Àïí coá nhiïìu tiïìn hún, àõa võ cao hún, cöng viïåc thuá võ hún, cuöåc söëng hûáng thuá hún, dûúâng nhû phaãi daânh ngaây caâng nhiïìu hún cho nghïì nghiïåp, cöng viïåc, cöng ty, hay khaách haâng, àöi khi túái àöå khöng coân thúâi gian hay sûác lûåc cho baãn thên, gia àònh, hay baån beâ, àoá laâ chûa noái àïën viïåc nghó ngúi hoùåc naåp laåi nùng lûúång saáng taåo.

Cuöåc söëng höëi haã chuyïín thaânh laâm viïåc höëi haã. Têët nhiïn nhiïìu thaách thûác, nhiïìu kñch thñch vaâ nhiïìu tiïìn hún, nhûng cuäng coân tònh traång khuêët phuåc hoaân toaân àöëi vúái yïu cêìu cöng viïåc, kiïåt sûác vaâ êu lo nhiïìu hún.

Sao chuáng ta sûã duång thaânh cöng

nhiïìu hún tûâ ñt hún

trong khoa hoåc, cöng nghïå vaâ kinh doanh,

nhûng vêîn giûä caách nhiïìu hún tûâ nhiïìu hún

trong àúâi söëng cöng viïåc cuãa chuáng ta?

Nïëu nhiïìu hún tûâ ñt hún coá taác duång àöëi vúái caác cöng ty vaâ nïìn kinh tïë, thò noá cuäng coá taác duång àöëi vúái caá nhên. Thûåc ra töi biïët laâ noá coá taác duång, tûâ kinh nghiïåm baãn thên vaâ viïåc nhòn thêëy baån beâ vaâ ngûúâi quen nhêån àûúåc nhiïìu hún tûâ ñt hún, àoá laâ: thoãa maän nhiïìu hún, thaânh tûåu nhiïìu hún, tiïìn baåc nhiïìu hún, haånh phuác nhiïìu hún, quan hïå töët hún, vaâ möåt cuöåc söëng thùng bùçng vaâ thoaãi maái hún, ñt laâm luång cûåc nhoåc, àöí möì höi söi nûúác mùæt hún.

Phêìn nhiïìu nhûäng gò chuáng ta laâm tiïu hao nùng lûúång nhûng tïå haåi hún laâ noá vö duång. Lo lùæng laâ möåt vñ duå àún giaã nhêët. Lo lùæng chùèng bao giúâ coá lúåi caã. Khi chuáng ta thêëy mònh phiïìn muöån, hoùåc laâ chuáng ta laâm gò àoá àïí khoãi lo nghô, hoùåc laâ quyïët àõnh khöng laâm gò vaâ khöng lo lùæng nûäa. Nïëu chuáng ta coá thïí laâm gò àoá àïí traánh àûúåc xui xeão hoùåc giaãm búát khaã nùng nhûäng àiïìu khöng hay xaãy ra – vaâ haânh àöång àoá coá giaá trõ thò chuáng ta nïn laâm vaâ khöng lo nghô nûäa. Traái laåi, nïëu chuáng ta khöng thïí kiïìm chïë hoùåc taác àöång àïën àiïìu sùæp xaãy ra, thò lo êu seä laâm cho chuáng ta kiïåt sûác chûá khöng giuáp gò cho chuáng ta: chuáng ta chùèng thïí laâm gò àûúåc vaâ cuäng khöng nïn lo nghô laâm gò. Lo lùæng luön naãy sinh nhûng chuáng ta coá thïí haânh àöång maâ khöng cêìn lo lùæng, lêåp tûác quyïët àõnh haânh àöång hay khöng haânh àöång, nhûng trong trûúâng húåp naâo cuäng gaåt lo lùæng qua möåt bïn.

Chuáng ta coá möåt dûå àõnh lúán phña trûúác: khöng gò khaác hún laâ àaão ngûúåc thoái quen söëng vaâ laâm viïåc hiïån àai, thay àöíi tûâ laâm nhiïìu àûúåc nhiïìu sang laâm ñt àûúåc nhiïìu trong cuöåc söëng caá nhên, xaä höåi vaâ nghïì nghiïåp cuãa mònh.

Àiïìu àoá seä mêët thúâi gian. Nhûäng traâo lûu xaä höåi khöng thay àöíi nhanh choáng vaâ dïî daâng thïë àêu. Quan àiïím cuãa thuyïët Calvin cho rùçng, laâm luång vêët vaã vaâ àiïìu rùæc röëi laâ cêìn thiïët cho sûå phaát triïín cuãa caá nhên, àaä ùn sêu vaâo göëc rïî vùn hoáa vaâ nhûäng giaã àõnh vïì cöng viïåc trong àúâi söëng hiïån àaåi àïën nöîi phaãi mêët caã thïë hïå múái coá thïí nhöí têån göëc àûúåc tû tûúãng àoá. Thïë nhûng caái hay cuãa phûúng thûác 80/20 àöëi vúái bêët kyâ caá nhên naâo – vúái baån vaâ vúái töi – laâ chuáng ta khöng phaãi chúâ àúåi. Chuáng ta coá thïí bùæt tay vaâo aáp duång noá vaâ coá lúåi ngay tûác thò.

Laâm thïë naâo àûúåc haånh phuác hún vúái

ñt cöng sûác hún

Nhiïìu hún vúái ñt hún laâ cöng cuå thûåc tiïîn àem laåi hai triïín voång:

Luön luön coá thïí caãi thiïån àiïìu gò àoá trong cuöåc söëng cuãa

chuáng ta, khöng phaãi möåt lûúång nhoã maâ laâ lûúång lúán.

Caách àïí tiïën haânh viïåc caãi thiïån laâ àùåt cêu hoãi: “Caái gò seä

àem laåi cho ta kïët quaã töët hún maâ laåi ñt töën nùng lûúång

hún?”

Tòm kiïëm sûå caãi thiïån bùçng caách àöí nhiïìu cöng sûác hún hoùåc ngang vúái hiïån taåi laâ chûa àuã. Phaãi tòm ra möåt kïët quaã töët hún vúái ñt cöng sûác hún.

Mong chúâ àûúåc nhiïìu hún tûâ ñt hún coá veã vö lyá, nhûng àoá chñnh laâ lyá do cho nhûäng caãi thiïån àaáng kinh ngaåc àaä xaãy àïën. Caái bêîy trong viïåc cöë gùæng nhiïìu hún àïí caãi thiïån moåi thûá laâ chuáng ta tiïëp tuåc nöî lûåc nhû trûúác. Coá thïí chuáng ta cuäng caãi thiïån gò àoá, nhûng noá seä laâ sûå caãi thiïån rêët nhoã vaâ súám hay muöån, chuáng ta cuäng seä kiïåt sûác theo thúâi gian. Thay vaâo àoá, seä dïî hiïíu khi àùåt ra yïu cêìu gêy ngaåc nhiïn laâ àûúåc nhiïìu hún vúái ñt hún, chuáng ta seä phaãi mú ûúác bûúác àöåt phaá lúán. Bùçng caách cùæt boã coá chuã àõnh nhûäng gò chuáng ta àùåt thaânh nhiïåm vuå duâ vêîn àoâi hoãi nhiïìu hún, chuáng ta buöåc mònh phaãi tû duy thêåt nhiïìu vaâ laâm gò àoá khaác ài. Àêëy laâ göëc rïî cuãa moåi sûå tiïën böå.

Tû duy thêåt nhiïìu nghe ra cuäng ngaán thêåt, nhûng tû duy nhiïìu hún chuát xñu àïí àaåt àûúåc kïët quaã töët hún vaâ traánh àûúåc nhiïìu viïåc khoá nhoåc thò chùèng töët hún sao? Thûåc haânh möåt vaâi lêìn, baån seä thêëy suy nghô caách àïí àûúåc nhiïìu hún vúái ñt hún trúã nïn thuá võ àoá. Meåo nhoã úã àêy laâ nhùåt ra nhûäng hoaåt àöång àem laåi sûå tûúãng thûúãng cao hún vúái ñt nùng lûúång hún.

Cao

NÖÎ LÛÅC Hêëp dêîn

nhêët:

nhiïìu hún

vúái ñt hún

Thêëp

Thêëp TÛÚÃNG THÛÚÃNG Cao

Hònh 3: Sú àöì nhiïìu hún vúái ñt hún

Tûúãng tûúång baån laâ ngûúâi tiïìn sûã taåi thõ trêën Bedrock, quï hûúng cuãa Gia àònh Flintstone (loåat phim hoaåt hònh rêët àûúåc ûa thñch vaâo nhûäng nùm 1960 kïí vïì gia àònh Flintstone cuâng nhûäng ngûúâi baån söëng úã thõ trêën Bedrock thúâi tiïìn sûã vúái nhûäng vêën àïì thúâi hiïån àaåi – ND). Baån vöåi vaä muöën àïën khu vûåc bïn kia cuãa thõ trêën. Baån chó coá lûåa choån ài böå hay chaåy. Ài böå thò maäi cuäng chùèng túái àûúåc, coân chaåy thò mêët sûác hún.

Chaåy seä mùæc möåt sai lêìm ngúá ngêín rêët thúâi àaåi laâ nöî lûåc nhiïìu hún àïí àûúåc nhiïìu hún. Àoá laâ chiïëc bêîy cöí àiïín maâ con ngûúâi hay mùæc phaãi: cöë gùæng àaåt kïët quaã töët hún bùçng caách laâm cêåt lûåc hún.

Phûúng thûác 80/20 thò khaác hùèn. Chuáng ta àoâi hoãi, hïët sûác vö lyá, möåt kïët quaã töët hún nhiïìu maâ laåi töën ñt cöng sûác hún. Nhûng vò chuáng ta biïët rùçng giaãi phaáp nhiïìu hún vúái ñt hún laâ coá thïí àûúåc, nïn chuáng ta tiïëp tuåc suy nghô cho àïën khi chuáng ta coá àûúåc cêu traã lúâi. Laâm thïë naâo chuáng ta coá thïí ài qua thõ trêën Bedrock nhanh hún nhiïìu maâ khöng phaãi vêët vaã chaåy?

Nhû cö phuåc vuå baân cho bûäa ùn töëi thúâi tiïìn sûã, chuáng ta coá thïí trûúåt pa-tanh àïí àúä mêët sûác hún chaåy maâ laåi nhanh hún. Hoùåc chuáng ta coá thïí dêën thïm bûúác nûäa nhaãy lïn lûng con khuãng long khöíng löì dïî thûúng. Àoá chñnh laâ àûúåc nhiïìu hún vúái ñt hún. Hay thûã tûúãng tûúång rùçng baån laâ möåt cêåu trai múái lúán muöën heån hoâ vúái möåt cö gaái hoùåc chaâng trai hêëp dêîn naâo àoá. Sú àöì nhiïìu hún vúái ñt hún coá thïí nhû hònh 4.

Baån coá thïí nghô àïën möåt cuöåc heån hoâ thú möång, nhûng khöng laâm gò caã. Dïî nghô àêëy nhûng vö ñch.

Baån coá thïí thu huát sûå chuá yá àïën baãn thên mònh, coá thïí trúã thaânh chuã tõch höåi tranh luêån chuyïn àïì hay giêåt möåt giaãi àiïìn kinh. Nhûng khöí nöîi chaâng trai hay cö gaái baån theo àuöíi khöng lûu têm cuäng chùèng maâng àïën – phûúng caách nöî lûåc cao nhûng tûúãng thûúãng thêëp.

Baån coá thïí daânh rêët nhiïìu thúâi gian àïí lêëy loâng böë meå ngûúâi êëy, hy voång rùçng hoå seä daân xïëp chuyïån heån hoâ. Caách naây cuäng coá thïí hûäu duång, nhûng phaãi vúái nöî lûåc rêët lúán.

Hoùåc baån coá thïí àún giaãn tiïën àïën àöëi tûúång trong möång cuãa mònh, núã möåt nuå cûúâi thêåt tûúi vaâ àùåt vêën àïì vïì cuöåc heån – cuäng dïî daâng vaâ dïî coá taác duång.

Vñ duå naây khaá roä raâng, nhûng baån coá thïí veä ra sú àöì nhiïìu hún vúái ñt hún cho bêët kyâ àiïìu gò trong cuöåc söëng cuãa mònh. Vúái möåt chuát tûúãng tûúång, baån seä phaát hiïån ra giaãi phaáp coá àûúåc kïët quaã cao hún nhûng chó sûã duång ñt nùng lûúång hún.

Töi khöng noái rùçng chuáng ta nïn ài con àûúâng ñt chöng gai hay àûâng bao giúâ têån têm têån lûåc hïët 100% cho möåt hoaåt àöång hay muåc tiïu maâ chuáng ta quñ troång. Sûå lûåa choån laâ cuãa chuáng ta. Nïëu chuáng ta laâm nhûäng viïåc cêìn laâm, chuáng ta coá thïí laâm khöng mïåt moãi vaâ àaåt àûúåc nhiïìu àiïìu, hay chuáng ta coá thïí döìn hïët sûác vaâo caái chuáng ta laâm vaâ àaåt àûúåc nhiïìu hún nûäa.

Cao

Thu huát

sûå chuá yá Lêëy loâng

vïì mònh böë meå

NÖÎ LÛÅC

Caách hêëp

dêîn nhêët:

Nghô àïën Móm cûúâi àûúåc nhiïìu vaâ khöng vaâ àùåt maâ cêìn ñt.

laâm gò vêën àïì

Thêëp

Thêëp TÛÚÃNG THÛÚÃNG Cao

Hònh 4: Thanh niïn múái lúán muöën heån hoâ

Haäy nghô àïën bêët kyâ nhaâ khoa hoåc, nhaåc sô, nghïå sô, nhaâ tû tûúãng, ngûúâi tûâ têm hay laänh àaåo doanh nghiïåp vô àaåi naâo àoá.

Hoå coá thaânh àaåt bùçng caách laâm caái gò àoá hoå thêëy dïî daâng

vaâ tûå nhiïn, hay vêët vaã vaâ khöng tûå nhiïn?

Hoå coá thaânh àaåt vò hoå laâm viïåc cêåt lûåc hay vò hoå thêëy dïî

daâng nöíi tröåi hún ngûúâi khaác trong lônh vûåc maâ hoå choån?

Phaãi chùng hoå laâm viïåc cêåt lûåc vò hoå caãm thêëy coá töåi, hay vò

hoå àöìng caãm vúái cöng viïåc, coá niïìm tin vaâ yïu thñch noá?

Ngay caã khi hoå laâm viïåc cêåt lûåc, cöng viïåc cuãa hoå khöng khi naâo laäng phñ - hoå àûúåc àïìn àaáp rêët nhiïìu tûâ nöî lûåc cuãa mònh.

Trong cuöåc söëng cuãa chuáng ta, luön coá nhûäng àiïìu chuáng ta coá thïí laâm vaâ coá taác duång rêët töët, nhûng laåi töën ñt tiïìn baåc vaâ cöng sûác. Nghe àún giaãn àïën khoá tin, nhûng coá nhûäng àiïìu töët àeåp nhêët trong cuöåc söëng àem laåi cho ta maâ khöng mêët chuát cöng sûác naâo hay gêìn nhû cho khöng.

Noái lúâi caãm ún, baây toã loâng tri ên, böåc löå tònh caãm, ngùæm nhòn bònh minh hay hoaâng hön, chùm soác con vêåt hay caái cêy yïu thñch, móm cûúâi vúái ngûúâi quen hay ngûúâi laå, chúåt laâm möåt viïåc thiïån, daåo chúi trong möåt khung caãnh àeåp – àoá laâ nhûäng caách coá àûúåc nhiïìu maâ cêìn ñt. Phêìn thûúãng quaã laâ khöng tûúng xûáng vúái cöng sûác.

Nïëu baån nghô àïën àiïìu àoá, caách duy nhêët àïí coá bûúác nhaãy voåt trong cuöåc söëng cuãa chuáng ta laâ àoâi hoãi coá àûúåc nhiïìu hún tûâ ñt hún. Caái hay cuãa nhiïìu hún vúái ñt hún úã chöî noá coá thïí aáp duång vaâo bêët kyâ àiïìu gò, noá luön hûäu duång, vaâ luön coá cêu traã lúâi maâ baån coá thïí duy trò suöët caã cuöåc àúâi. Vêën àïì cuãa viïåc laâm nhiïìu àûúåc nhiïìu laâ noá khöng bïìn vûäng. Laâm ñt àûúåc nhiïìu dïî duy trò vaâ múã röång hún. Tû duy nêng cao möåt chuát laâ caái giaá nhoã nhoi so vúái phêìn thûúãng lúán cuãa caã àúâi ngûúâi.

Khoá trúã nïn dïî

Yïëu töë sau cuâng cuãa laâm ñt àûúåc nhiïìu maâ coá thïí taåo nïn khaác biïåt lúán trong cuöåc söëng cuãa chuáng ta laâ vai troâ cuãa thoái quen. Bêët cûá àiïìu gò chuáng ta laâm lêìn àêìu cuäng àïìu khoá khùn, vaâ caâng laâm seä caâng dïî daâng hún, àïën möåt luác naâo àoá chuáng ta seä caãm thêëy laâm dïî hún laâ khöng laâm. Möåt vñ duå roä nhêët laâ têåp thïí duåc. Lêìn àêìu tiïn baån ài böå 5 dùåm cûåc kyâ gian nan, nhûng nïëu ngaây naâo baån cuäng ài thò khöng coá gò dïî hún nûäa. Caã thïí xaác vaâ tinh thêìn àïìu quen vúái bêët cûá àiïìu gò chuáng ta laâm sau khoaãng hai tuêìn lïî: noá trúã nïn baãn nùng thûá hai.

Caái gò khoá trúã nïn

dïî

vaâ caái gò dïî

thûúâng taåo ra khoá khùn.

Duâ cho chuáng ta coá thïí thay àöíi thoái quen bêët cûá luác naâo, nhûng thay àöíi luác coân treã dïî hún. Nïëu chuáng ta luön luön laâm àiïìu dïî daâng – nhû laâ ùn quaá nhiïìu, ài àêu cuäng ài xe thay vò ài böå, hay múái bõ khiïu khñch möåt tñ àaä tûác giêån – thò chuáng ta seä thêëy khoá àaão ngûúåc thoái quen chó trong vaâi nùm. Traái laåi, nïëu chuáng ta laâm àûúåc möåt vaâi àiïìu coá giaá trõ lúán lao maâ rêët khoá luác khúãi àêìu, thò chùèng bao lêu chuáng ta thêëy chuáng trúã nïn dïî daâng.

Möåt vaâi thoái quen chñnh laâ cêìn thiïët búãi vò nïëu khöng coá sûå taái taåo liïn tuåc, chuáng ta coá thïí àaánh mêët nhûäng gò chuáng ta àaä àöí bao cöng sûác múái coá àûúåc. Lêëy vñ duå, bêët luêån chûúng trònh têåp thïí hònh coá chuyïn sêu àïën àêu ài nûäa maâ sau möåt thaáng khöng vêån àöång, têët caã thaânh quaã seä tiïu tan hïët. Taåi sao laåi töën cöng vêët vaã àïí chùèng àûúåc gò, khi möåt vaâi thoái quen trúã thaânh baãn nùng thûá hai coá thïí cho baån nhõp söëng laânh maånh haâng ngaây?

Chuáng ta àûúåc àïìn àaáp nhiïìu hún maâ töën ñt nùng lûúång hún nïëu chuáng ta têåp möåt thoái quen böí ñch tûâ àêìu chûá khöng nïn àïí vïì sau. Nhûng bïn caånh àoá, theo baãn chêët cuãa con ngûúâi, chuáng ta nïn biïët choån loåc nhûäng thoái quen töët maâ mònh seä têåp. Chuáng ta trúã nïn sung sûúáng hún maâ khöng phaãi cöë gùæng nhiïìu nïëu chuáng ta choån lûåa nhûäng thoái quen xuêët sùæc maâ chuáng ta muöën coá vaâ laâm chuã noá, khöng phaãi bùn khoùn vïì têët caã nhûäng thoái quen töët khaác maâ vïì lyá thuyïët, chuáng ta coá thïí reân luyïån àûúåc. Söë lûúång nhûäng thoái quen töët maâ hêìu hïët chuáng ta coá thïí reân luyïån àûúåc coá giúái haån. Tuy nhiïn, möåt söë thoái quen coá thïí coá taác àöång phi thûúâng àöëi vúái haånh phuác cuãa chuáng ta suöët cuöåc àúâi – tûác laâ chuáng ta coá àûúåc nguöìn cuãa caãi lúán tûâ möåt nöî lûåc vûún túái nhoã beá.

Chñnh baån, chûá khöng phaãi töi, seä quyïët àõnh nhûäng thoái quen coá lúåi múái naâo àïí reân luyïån ngay tûâ bêy giúâ (baån seä mêët ài cú höåi nïëu àïí sau múái laâm). Baån khöng nïn choån möåt thoái quen vò noá “töët” vïì mùåt àaåo àûác, maâ vò lúåi ñch lúán lao àöëi vúái chñnh baån. Haäy choån ngay baãy thoái quen siïu lúåi ñch seä àöìng haânh cuâng baån suöët àúâi.

Phêìn kïë tiïëp laâ möåt söë vñ duå vïì nhûäng thoái quen coá lúåi ñch to lúán (nïëu baån quan têm àïën lúåi ñch; chó coá baån múái àaánh giaá àûúåc). Choån ra baãy thoái quen coá lúåi möåt caách cêín thêån! Coá àûúåc haånh phuác nhiïìu hún vúái nöî lûåc ñt hún.

NHÖÕNG VÍ DUÏ VEÀ THOÙI QUEN COÙ LÔÏI SUOÁT ÑÔØI NHÖÕNG VÍ DUÏ VEÀ THOÙI QUEN COÙ LÔÏI SUOÁT ÑÔØI NHÖÕNG VÍ DUÏ VEÀ THOÙI QUEN COÙ LÔÏI SUOÁT ÑÔØI NHÖÕNG VÍ DUÏ VEÀ THOÙI QUEN COÙ LÔÏI SUOÁT ÑÔØI NHÖÕNG VÍ DUÏ VEÀ THOÙI QUEN COÙ LÔÏI SUOÁT ÑÔØI 2

THOÙI QUEN LÔÏI ÍCH

Taäp theå duïc haøng ngaøy Söùc khoûe toát hôn, thaân theå ñeïp

hôn, tinh thaàn thoaûi maùi

Luyeän trí oùc haøng ngaøy Duy trì söï minh maãn, taêng trí

thoâng minh, coù ñöôïc thuù tö duy

Moãi ngaøy laøm moät ñieàu vò tha Laøm baïn thaáy haïnh phuùc

Thieàn ñònh hay tónh taâm Xua ñi nhöõng roái raém trong ñaàu,

moãi ngaøy coù quyeát ñònh saùng suoát hôn

Chaêm soùc ngöôøi mình yeâu Giöõ ñöôïc ngöôøi mình yeâu, laøm

haøng ngaøy cho hoï haïnh phuùc

Luoân khen ngôïi hoaëc caûm ôn Laøm cho ngöôøi ngöôøi khaùc vaø

khi coù theå caû baïn caûm thaáy vui

Tieát kieäm vaø ñaàu tö 10% Töông lai khoâng lo laéng veà

thu nhaäp tieàn baïc

Roäng löôïng vôùi baïn beø Thaét chaët quan heä, caûm thaáy

vui

Luoân coù 2-3 giôø nghæ ngôi Phuïc hoài naêng löôïng, duy trì

tuyeät ñoái moãi ngaøy3 haïnh phuùc vaø söùc khoûe

Khoâng bao giôø löøa doái Taïo nieàm tin, naâng cao uy tín

Luoân giöõ bình tónh vaø thoaûi maùi Caûm thaáy vui veû, khoûe hôn,

soáng laâu hôn

Taäp trung vaøo nhöõng gì lieân Laøm ñöôïc nhieàu hôn vôùi quan ñeán baïn soá ít ñoù Quyeát taâm khoâng bao giôø lo laéng: Thanh thaûn taâm hoàn, bôùt ñi luoân haønh ñoäng maø khoâng lo aâu coâng söùc hoaëc khoâng haønh ñoäng cuõng

chaúng lo aâu

Taäp thoùi quen töï hoûi baûn thaân Caûi thieän raát hieäu quaû trong

laøm theá naøo ñeå coù ñöôïc nhieàu baát kyø tình huoáng naøo hôn töø ít hôn

Choån ra nhûäng thoái quen coá lúåi nhiïìu maâ seä giuáp baån haånh phuác nhêët. Baãn liïåt kï seä khöng bao giúâ hïët caã, vò thïë àûa thïm vaâo nhûäng thoái quen coá khaã nùng laâm cho baån haånh phuác, röìi thûåc hiïån baãy thoái quen cuãa mònh.

Nhiïìu hún vúái ñt hún: Giúái haån cuöëi cuâng

Àiïìu gò laâ quñ nhêët àöëi vúái chuáng ta vaâ àang thiïëu? Caái gò seä laâm cho chuáng ta buöìn phiïìn nhêët khi bõ caån kiïåt?

Cêu traã lúâi coá leä laâ thúâi gian.

Dûúâng nhû rêët khoá tin rùçng phûúng caách lêëy ñt thùæng nhiïìu ûáng vaâo caái chuáng ta suy nghô mònh thiïëu nhêët laâ: thúâi gian. Tuy laå luâng thïë, nhûng àiïìu àoá laâ möåt sûå thêåt…

3 Chuáng ta súã hûäu toaân böå thúâi gian trong thïë giúái naây

Thúâi gian laâ möåt võ thaánh nhên tûâ.

Sophocles

nghiïn cûáu tön giaáo. Vaâo ngaây àêìu tiïn, trong khi caác àöìng ÚÃ tuöíi 30, möåt thûúng gia cûåc kyâ thaânh cöng úã Wall Street quyïët àõnh sang Têy Taång, vaâo chuâa vaâ àaåo khaác àang coân ruåt reâ, thò ngûúâi cûåu thûúng gia ài thùèng àïën võ Thiïìn sû cao nhêët vaâ hoãi: “Thûa, thûúâng phaãi mêët bao lêu múái ngöå àaåo?”

“Baãy nùm,” võ Thiïìn sû traã lúâi.

“Nhûng con àaä tûâng laâ sinh viïn àûáng àêìu lúáp taåi Trûúâng Quaãn trõ Kinh doanh Harvard, con àaä laâm ra 10 triïåu àöla taåi Goldman Sachs, vaâ trûúác khi qui y, con àaä theo hoåc têët caã caác khoáa töët nhêët vïì quaãn lyá thúâi gian. Vêåy nïëu con têåp trung cao àöå vaâ hoåc haânh chùm chó àïí ruát ngùæn thúâi gian, con seä mêët bao lêu thûa sû phuå?”

Võ Thiïìn sû móm cûúâi àaáp, “Mûúâi böën nùm.”

Traái laåi, baån coá nhúá cêu chuyïån vïì Archimedes? Möåt ngaây noå, öng àang ngêm mònh trong böìn tùæm, nûúác traân ra hai bïn, thïë laâ bêët chúåt öng mûâng rúä nhaãy ra khoãi böìn tùæm, khöng mùåc quêìn aáo, chaåy thùèng ra àûúâng phöë chñnh cuãa Athens, gaâo hïët sûác, “Eureka! Tòm thêëy röìi!”

Öng àaä khaám phaá ra möåt thuyïët quan troång. Noá xaãy ra chó trong möåt phuát giêy bêët chúåt, khi öng àang thû giaän vaâ khöng suy nghô nhiïìu.

Thúâi gian laâ nhû vêåy: cûáng àêìu cûáng cöí khi chuáng ta muöën tùng töëc, ngûúâi baån thên thûúng khi chuáng ta chêåm laåi.

laâ möåt trong nhûäng thûá quñ giaá nhêët trong cuöåc söëng cuãa Àiïìu àoá coá liïn quan gò àïën nguyïn lyá 80/20? Thúâi gian coá leä laâ vñ duå töët nhêët cho nguyïn lyá naây, vaâ chuáng ta. Nïëu chuáng ta taåo ra giaá trõ cao trong cöng viïåc, chuáng ta seä àaåt àûúåc ñt nhêët 80% giaá trõ àoá trong voâng 20% thúâi gian cuãa mònh. Trong cuöåc söëng caá nhên, chuáng ta seä coá àûúåc 80% haånh phuác vaâ giaá trõ chuáng ta yïu quñ vúái 20% hoùåc ñt hún thúâi gian cuãa chuáng ta.

Möåt khi nhêån ra àûúåc àiïìu naây, cuöåc àúâi chuáng ta seä biïën chuyïín. Böîng dûng, khöng coân bõ thiïëu thúâi gian nûäa. Khöng coá gò vöåi vaâng. Nïëu chuáng ta nghô möåt caách khön ngoan àiïìu gò chuáng ta coá thïí àaåt àïën vúái quô thúâi gian cuãa chuáng ta, thò chuáng ta coá thïí thû giaän, thêåm chñ lûúâi möåt chuát. Thûåc ra, lûúâi biïëng – coá nhiïìu thúâi gian àïí suy nghô – coá thïí laâ àiïìu kiïån tiïn quyïët àïí àaåt àûúåc nhiïìu hún.

Àiïìu naây àuáng vúái ngûúâi Hy Laåp cöí. Nö lïå laâm têët caã moåi viïåc, hoå daânh thúâi gian suy nghô, tranh luêån vaâ nhûäng thuá tiïu khiïín. Kïët quaã: nïìn vùn minh, khoa hoåc vaâ vùn hoåc vô àaåi nhêët tûâng hiïån hûäu. Noá cuäng àuáng àöëi vúái xaä höåi phaát triïín hiïån àaåi. Búãi vò phêìn lúán chuáng ta khöng phaãi laâm viïåc chên tay, chuáng ta sûã duång trñ oác àïí taåo ra cuãa caãi, khoa hoåc vaâ vùn hoáa.

Tuy nhiïn nghõch lyá laâ úã àêy. Chuáng ta chûa bao giúâ tûå do nhû thïë, nhûng chuáng ta khöng nhêån ra àûúåc mûác àöå tûå do cuãa mònh. Àúâi söëng hiïån àaåi bùæt chuáng ta phaãi tùng töëc cuöåc söëng. Chuáng ta sûã duång cöng nghïå àïí laâm moåi thûá nhanh hún. Nhûng trong cuöåc chaåy àua vúái chiïëc àöìng höì, nhûäng gò chuáng ta laâm laâ gêy cùng thùèng cho chñnh mònh. Ài nhanh hún khöng àem laåi cho chuáng ta nhiïìu thúâi gian hún – noá laâm cho chuáng ta caãm thêëy mònh luön bõ boã laåi àaâng sau. Chuáng ta chiïën àêëu vúái thúâi gian, keã thuâ tûúãng tûúång cuãa chuáng ta. Chuáng ta caãm nhêån thúâi gian nhû àang tùng töëc, tiïu hao khoãi cuöåc söëng úã mûác baáo àöång.

Andrew Marvell viïët:

“Töi luön nghe sau lûng töi

cöí xe phi maä cuãa thúâi gian, höëi

haã àuöíi àïën gêìn.”

Henry Austin Dobson quan saát möåt caách giïîu cúåt:

“Baån noái gò, thúâi gian tröi ài û? Khöng àêu!

Trúâi aå, thúâi gian úã laåi, chuáng ta ài àêëy.”

Tuy nhiïn, Marvell vaâ Dobson cuäng nhû cuöåc söëng hiïån àaåi àïìu khöng àuáng. Chuáng ta coá thïí àûúåc nhiïìu hún vúái ñt hún: nhiïìu haånh phuác hún vúái ñt thúâi gian hún, nhiïìu thaânh quaã vúái ñt thúâi gian hún.

Phûúng thûác 80/20 àaão löån quan àiïím hiïån àaåi vïì thúâi gian, giaãi phoáng chuáng ta àïí têån hûúãng cuöåc söëng maâ khöng lo lùæng vïì thúâi gian. Thúâi gian khöng thiïëu, chuáng ta chó bõ noá cuöën ài. Thúâi gian khöng cêìn vöåi vaä, chuáng ta cuäng vêåy. Thúâi gian coá thïí dûâng laåi, mang àïën cho chuáng ta haånh phuác, thaânh àaåt vaâ sûå traãi nghiïåm vônh hùçng.

Thúâi gian laâ àaåi dûúng vö têån. Chuáng ta coá thïí tung tùng búi löåi trong biïín thúâi gian, tûå tin, thanh thaãn khöng coân caãm giaác tai ûúng lú lûãng trïn àêìu. Cuå Sophocles röët cuöåc laåi àuáng: Thúâi gian laâ võ thaánh nhên tûâ.

80% nhûäng àiïìu ta mong muöën. Vaâ phêìn lúán thúâi gian – 80% Coá hai caách chuáng ta traãi nghiïåm vïì thúâi gian. Möåt lûúång nhoã thúâi gian – 20% hoùåc ñt hún – àem laåi hoùåc hún – àem laåi 20% àau khöí.

Thúâi gian khöng phaãi tröi qua theo möåt töëc àöå khöng àöíi. Thúâi gian tröi ài theo tûâng àúåt, roác raách hay aâo aåt, doâng chaãy nhoã hay doâng nûúác luä. Coá nhûäng giai àoaån daâi khöng xaãy ra àiïìu gò, röìi àöåt ngöåt buâng nöí khi cún soáng thuãy triïìu laâm biïën àöíi caã thïë giúái. Nghïå thuêåt lûúát trïn thúâi gian laâ lêìn tòm nhûäng con soáng vaâ cûúäi soáng àïën haånh phuác vaâ thaânh cöng. Thúâi gian khöng phaãi laâ tuyïåt àöëi – thúâi gian chó tûúng àöëi so vúái caãm xuác, sûå chuá têm vaâ sûå sùæp xïëp cuãa chuáng ta.

Coá nhûäng luác chuáng ta hoaân toaân maãi mï, say sûa haånh phuác, hoâa nhõp vúái vaån vêåt, luác àoá thúâi gian àûáng laåi. Chùæc chùæn chuáng ta khöng yá thûác vïì mùåt thúâi gian hay baãn thên chuáng ta. Chuáng ta úã trong möåt laänh àõa, trong thúâi khùæc nïëm traãi caãm giaác bònh yïn trong sêu thùèm hay niïìm haånh phuác vö búâ.

Chuáng ta hay noái: “Thúâi gian tröi ài

Ngaây daâi chúåt

biïën mêët.”

Àoá laâ nhûäng phuát giêy hiïëm hoi maâ chuáng ta caãm thêëy haånh phuác nhêët vaâ laâ luác chuáng ta àaåt àûúåc nhiïìu nhêët. Phêìn naâo nhû Archimedes, chuáng ta coá thïí coá àûúåc sûå saáng suöët hay yá tûúãng mang tñnh àöåt phaá. Chuáng ta coá thïí coá quyïët àõnh laâm thay àöíi cuöåc àúâi. Nhûäng luác nhû thïë àaáng giaá nhiïìu ngaây, nhiïìu tuêìn, nhiïìu thaáng hay nhiïìu nùm thúâi gian “thöng thûúâng”.

Nhûäng luác khaác, ñt coá àiïìu gò àaáng kïí xaãy ra. Chuáng ta caãm thêëy chaán naãn, khöí súã, vö võ. Vaâo nhûäng ngaây trúâi úi àêët húäi nhû thïë, thúâi gian khöng muöën tröi ài cuäng khöng buöìn àûáng laåi, noá cûá keáo daâi lï thï.

Phaãi chùng thúâi gian úã phaåm truâ thûá nhêët coá cuâng tñnh chêët vaâ giaá trõ nhû thúâi gian úã phaåm truâ thûá hai? Khöng thïí. Möåt ngaây trong laänh àõa coá thïí àaáng giaá bùçng caã cuöåc àúâi cuãa nhûäng ngaây trúâi úi àêët húäi. Ñt hún maâ nhiïìu hún laâ vêåy.

Giaá trõ cuãa thúâi gian vaâ caách maâ chuáng ta traãi qua tuây thuöåc vaâo viïåc chuáng ta sûã duång chuáng nhû thïë naâo: chuáng ta caãm nhêån thïë naâo vïì cuöåc söëng cuãa mònh - vïì mùåt thúâi gian.

Chuáng ta gêìn nhû traãi nghiïåm 80% haånh phuác trong 20%

thúâi gian.

80% thúâi gian cuãa chuáng ta chó àoáng goáp 20% haånh phuác.

Coá leä 80% nhûäng gò chuáng ta àaåt àûúåc xuêët phaát tûâ 20% thúâi

gian cuãa chuáng ta.

… vaâ 80% thúâi gian coân laåi cuãa chuáng ta chó àem laåi 20%

thaânh quaã.

Theo àoá thò:

Hêìu hïët nhûäng gò ta laâm àïìu coá giaá trõ hûäu haån, àöëi vúái

chuáng ta cuäng nhû ngûúâi khaác. Tiïíu thuyïët gia ngûúâi Phaáp

La Bruyeâre viïët: “Nhûäng ngûúâi sûã duång thúâi gian keám nhêët

chñnh laâ nhûäng ngûúâi luön phaân naân thiïëu thúâi gian nhêët.”

Möåt söë àiïìu chuáng ta traãi nghiïåm vaâ thûåc hiïån vúái rêët ñt thúâi

gian laåi coá giaá trõ rêët to lúán. Chuáng ta thu hoaåch àûúåc khaá

lúán khi 20% thúâi gian àem laåi 80% haånh phuác hay thaânh tûåu

– tûác chuáng ta thu àûúåc gêëp böën lêìn hay 400% àöëi vúái

khoaãng thúâi gian naây.

Nïëu chuáng ta têån duång töët möåt phêìn nhoã thúâi gian cuãa

chuáng ta thöi, thò chuáng ta khöng thïí naâo thiïëu huåt nhiïìu

vïì thúâi gian. Nïëu 80% thúâi gian cuãa chuáng ta àem laåi 20%

giaá trõ, thò thu hoaåch cuãa chuáng ta àöëi vúái khoaãng thúâi gian

àoá chó laâ 20 chia cho 80 hay 25%. Vêën àïì khöng phaãi laâ thúâi

gian maâ laâ chuáng ta laâm gò vúái noá. Chuáng ta coá thïí nhêån

àûúåc 25% nhoã beá àöëi vúái thúâi gian cuãa chuáng ta, hay 400%.

Nïëu chuáng ta kinh doanh vaâ daânh hai ngaây möîi tuêìn cho

hoaåt àöång àaáng quñ nhêët cuãa mònh, thò chuáng ta coá thïí coá

àûúåc 160% giaá trõ maâ thûúâng phaãi mêët nùm ngaây àïí taåo ra

– nhû thïë vêîn coân ba ngaây cho bêët kyâ viïåc gò ta muöën.

Chuáng ta coá thïí nêng cao chêët lûúång cuöåc söëng cuãa mònh

bùçng caách thay àöíi caách sûã duång thúâi gian cuãa chuáng ta.

Nïëu chuáng ta têåp trung nhiïìu hún cho chó möåt vaâi viïåc hiïåu

quaã vaâ laâm cho chuáng ta haånh phuác, vaâ giaãm nhiïìu hoaåt

àöång chiïëm phêìn lúán thúâi gian cuãa chuáng ta nhûng khöng

àem laåi haånh phuác hoùåc thaânh quaã úã mûác àöå cao, chuáng ta

coá thïí caãi thiïån cuöåc söëng cuãa mònh möåt caách kyâ diïåu - têët

caã chó àïí ñt phaãi cöë cöng hún!

Chuáng ta thûúâng traãi qua nhûäng luác “vui veã” maâ ngùæn nguãi,

vaâ nhûäng luác “töìi tïå” maâ laåi keáo daâi. Nïëu ta àaão ngûúåc

chuáng laåi thò thïë naâo? Laâm cho thúâi gian “vui veã” keáo daâi vaâ

thúâi gian “töìi tïå” ngùæn laåi àûúåc, tûác chuáng ta àaä laâm möåt

cuöåc caách maång trong àúâi.

Têët nhiïn, haånh phuác vaâ hiïåu quaã caá nhên khöng thïí naâo ào lûúâng chñnh xaác àûúåc. Nhûäng con söë 80/20 chó laâ phoãng chûâng. Tuy vêåy, laâm cho giaá trõ thúâi gian cuãa chuáng ta tùng lïn böën lêìn - möåt kinh nghiïåm töët – thò giöëng nhû söëng àïën 320 thay vò 80, maâ khöng thêëy bêët lúåi gò vïì mùåt tuöíi taác. Àaão haånh phuác cuãa baån?

Àaão haånh phuác chó laâ möåt mêíu thúâi gian beá nhoã – nhûäng thúâi àiïím àùåc biïåt, vinh quang – khi chuáng ta haånh phuác nhêët. Haäy nhúá laåi lêìn thûåc sûå haånh phuác gêìn àêy nhêët cuãa baån xem, röìi thúâi gian trûúác àoá nûäa.

Nhûäng lêìn nhû thïë, hay möåt vaâi lêìn àoá coá àiïím gò chung? Baån coá úã möåt núi àùåc biïåt, vúái möåt ngûúâi àùåc biïåt, hay theo àuöíi cuâng möåt loaåi hoaåt àöång khöng? Phaãi chùng coá möåt söë chuã àïì chung naâo àoá?

Laâm thïë naâo baån coá thïí tùng gêëp böåi thúâi gian cuãa mònh trïn àaão haånh phuác? Nïëu baån hònh dung rùçng àaão haånh phuác chiïëm 20% thúâi gian cuãa mònh, laâm thïë naâo coá thïí àûa noá lïn 40, 60 hoùåc 80%?

Nïëu 80% thúâi gian cuãa baån àem laåi chó 20% haånh phuác, thò liïåu baån coá thïí cùæt giaãm nhûäng hoaåt àöång àoá, daânh thúâi gian cho nhûäng àiïìu laâm baån haånh phuác àûúåc khöng?

May mùæn thay, luön luön coá nhiïìu hoaåt àöång chuáng ta thu laåi haånh phuác rêët keám so vúái thúâi gian boã ra. Lêëy thñ duå, khaão saát nhûäng ngûúâi xem truyïìn hònh cho thêëy rêët ñt ngûúâi noái mònh haånh phuác sau khi xem tivi haâng giúâ. Cuå thïí, hoå caãm thêëy chaán naãn. Nïëu xem tivi laâm cho baån haånh phuác thò cûá xem tiïëp nûäa, bùçng khöng thò thöi!

Coân àiïìu gò khaác khöng àem laåi haånh phuác mêëy maâ baån coá thïí tûâ boã? Baån laâm gò ngoaâi caãm giaác phêån sûå? Nïëu coá ñt niïìm vui trong phêån sûå nhû thïë, baån laâm töët àûúåc bao nhiïu? Nïëu baån haånh phuác, thò niïìm haånh phuác cuãa baån seä lan toãa vaâo cuöåc söëng cuãa moåi ngûúâi quanh baån. Thúâi gian boã ra maâ laåi khöí súã vêåy thò thêåt laâ phaãn xaä höåi.

Haäy tûå hoãi,

nïëu phêìn lúán thúâi gian cuãa ta

khöng laâm ta haånh phuác

laâm thïë naâo ta coá thïí

daânh ñt thúâi gian hún cho nhûäng hoaåt àöång naây?

ÖËc àaão thaânh quaã cuãa baån laâ gò?

Khi nghe àïën nguyïn lyá 80/20 lêìn àêìu, nhiïìu ngûúâi hiïíu sai ài. Möåt ngûúâi àûáng àêìu möåt töí chûác tûâ thiïån gêìn àêy baão töi rùçng: “YÁ tûúãng naây vïì lyá thuyïët thò rêët hay, nhûng töi khöng thïí aáp duång noá vaâo thûåc tiïîn àûúåc. Töi khöng thïí giúái haån mònh vaâo 20% töët nhêët nhûäng gò töi laâm - cuöåc söëng hiïån thûåc khöng cho pheáp bûúác ài àoá duy trò lêu daâi.”

“Thïë anh nghô 20% giaá trõ nhêët cuãa anh laâ gò?” töi hoãi.

“ÖÌ, cuöëng cuöìng chaåy quanh àïí diïîn thuyïët, quyïn goáp tiïìn, gùåp gúä ngûúâi vô àaåi vaâ ngûúâi töët. Tuêìn naâo coá diïîn thuyïët, töi ùn hai bûäa trûa vaâ hai bûäa töëi, khöng hún vaâ röìi töi kiïåt quïå.”

“Nhûng coá leä àoá khöng phaãi laâ thúâi gian giaá trõ nhêët cuãa anh,” töi phaãn àöëi. “Haäy nghô àïën khoaãng thúâi gian ñt oãi anh àûúåc thoaãi maái nhûng vêîn àaåt àûúåc nhiïìu àiïìu. Gêìn àêy anh coá luác naâo àûúåc nhû thïë khöng? Coá leä khi anh coá möåt yá tûúãng múái nöíi bêåt.”

“ÖÌ, töi hiïíu yá anh. Coá möåt chiïìu rêët àeåp, vaâ töi mïåt laã, thïë laâ töi vïì nhaâ ngöìi trïn chiïëc ghïë xïëp ngoaâi vûúân. Thûåc tïë, töi ngöìi thûâ ngûúâi ra, nhûng röìi töi coá möåt yá tûúãng cho chiïën dõch vêån àöång múái cuãa mònh. Vaâ àoá laâ sûå thûåc, chuáng töi àaä quyïn goáp àûúåc gêëp nùm lêìn tûâ chiïën dõch àoá so vúái möåt nùm trûúác.”

Nhûäng öëc àaão thaânh tûåu laâ nhûäng thúâi àiïím luác baån hoaåt àöång nùng suêët vaâ saáng taåo nhêët: nghôa laâ khi baån àûúåc nhiïìu hún vúái ñt hún, hoaân thaânh nhiïìu nhêët bùçng ñt nöî lûåc roä rïåt nhêët vúái rêët ñt thúâi gian. Nhûäng öëc àaão cuãa baån laâ gò?

Chuáng coá àiïím chung gò? Chuáng coá xaãy ra cuâng thúâi àiïím trong ngaây khöng? Nhûäng hoaåt àöång àoá coá tûúng tûå hay khöng, nhû laâ mua baán, viïët laách hay àûa ra quyïët àõnh? Chuáng coá xaãy ra úã möåt núi àùåc biïåt, vúái nhûäng àöìng nghiïåp àùåc biïåt, hay sau khi coá cuâng möåt sûå kiïån hoùåc kñch thñch naâo àoá? Têm traång baån luác àoá thïë naâo? Trong möåt nhoám ngûúâi hay möåt mònh? Vöåi vaâng hay thoaãi maái? Àang chuyïån troâ, lùæng nghe, hay suy nghô?

Laâm sao baån coá thïí tùng gêëp böåi thúâi gian trïn öëc àaão thaânh tûåu cuãa mònh vaâ giaãm búát thúâi gian cho moåi viïåc khaác?

Richard Adams laâ möåt viïn chûác haång trung chaán àúâi. Khi öng 50 tuöíi, öng tûúãng tûúång ra möåt cêu chuyïån kïí cho con gaái mònh trûúác giúâ nguã, Juliet, ngûúâi rêët thñch thoã. Cuöën Watership Down àûúåc baán trïn baãy triïåu baãn, àaä laâm thay àöíi cuöåc àúâi cuãa Adams.

Baån coá thïí daânh nhiïìu thúâi gian hún cho nhûäng àiïìu mònh thêëy thñch thuá, ngay caã khöng tûâ boã cöng viïåc haâng ngaây cuãa baån? Liïåu thuá tiïu khiïín, niïìm yïu thñch, hay nghïì phuå trong cuöåc söëng cuãa baån coá thïí hoáa thaânh möåt nghïì múái? Haäy tòm caách: daânh nhiïìu thúâi gian hún cho nhûäng viïåc mònh yïu thñch. Thûã caác dûå aán múái trong khi mònh vêîn laâm cöng viïåc bònh thûúâng. Thûã nghiïåm nhûäng yá tûúãng khaác nhau cho àïën khi coá möåt viïåc thaânh cöng.

Ngûúâi thû kyá hay mú möång khöën khöí

Xûa coá möåt cêåu hoåc troâ bûúáng bónh. Bõ àuöíi hoåc vò töåi gêy röëi, cêåu tòm àûúåc möåt chên thû kyá queân, lûúng böíng chùèng ra gò. Cêåu ta chaán naãn caái cöng viïåc thûâa thaäi thúâi gian ngöìi mú maâng hay àoåc saách khoa hoåc. Cêåu tûå cho mònh laâ nhaâ khoa hoåc nghiïåp dû, tûå hoåc.

Cêåu beá àoá laâ Albert Einstein. ÚÃ tuöíi 25, cêåu ta àaä laâm rung chuyïín giúái khoa hoåc bùçng Thuyïët Tûúng àöëi. Cêåu ta phaát hiïån ra noá khi úã vùn phoâng cêëp bùçng saáng chïë cuãa Thuåy Sô taåi Berne böën nùm trûúác. Tûâ àoá àïën cuöëi àúâi, öng vui hûúãng quaäng àúâi coân laåi cuãa mònh vúái tû caách laâ “khoa hoåc gia nöíi tiïëng” haâng àêìu.

Nhiïìu yá tûúãng vô àaåi xuêët phaát tûâ nhûäng ngûúâi laâm cöng viïåc bònh thûúâng. Thúâi gian nïëu khöng phñ phaåm hoùåc sûã duång keám coãi thò coá thïí trúã nïn vö cuâng saáng taåo hoùåc thuá võ lùæm chûá.

Haäy suy nghô vïì nhûäng cêu hoãi 80/20 kïë tiïëp. Traã lúâi cêu hoãi, cöë gùæng suy nghô hoùåc viïët ra têët caã nhûäng àiïìu thûåc sûå laâm baån thñch thuá , maâ baån muöën laâm vaâo bêët kyâ luác naâo trong cuöåc söëng – vïì cöng viïåc, thuá tiïu khiïín vaâ thïí thao, nhûäng phuát giêy àaáng coá nhêët möîi ngaây. Sau àoá, choån möåt trong nhûäng hoaåt àöång àoá vaâ biïën noá thaânh trung têm cuöåc söëng cuãa baån, hay tòm hiïíu xem caác hoaåt àöång coá àiïím gò chung vaâ têåp trung nhiïìu hún cho viïåc àoá, vaâ giaãm ài nhûäng viïåc khaác.

Vñ duå, cuöåc àúâi cuãa töi bûúác sang möåt bûúác ngoùåt theo hûúáng töët hún khi töi nhêån ra rùçng nhûäng gò töi thñch laâm gúåi nïn loâng nhiïåt huyïët: laâm cho möåt ngûúâi, hay thöng thûúâng laâ möåt nhoám, têët caã àïìu chung sûác theo möåt chuã àñch hoùåc yá hûúáng maâ baãn thên töi àang caãm thêëy têm huyïët. Vò lyá do àoá nïn giúâ àêy töi daânh phêìn lúán thúâi gian viïët saách, ài thuyïët trònh, vaâ chuyïån troâ cuâng baån beâ vïì nhûäng yá tûúãng maâ têët caã chuáng töi àïìu thñch thuá. Khöng coá phaåm truâ cöng viïåc tiïu chuêín naâo àöëi vúái viïåc gúåi nïn loâng nhiïåt huyïët – tuy nhiïn àiïìu sêu sùæc àoá chñnh laâ nhûäng gò töi thêëy thñch thuá nhêët vaâ laâm töët nhêët àaä àûa töi àïën möåt cuöåc söëng troån veån vaâ phong phuá hún, trong khi vêîn laâm ñt hún. Giúâ àêy töi coá möåt nguyïn tùæc quyïët àõnh àún giaãn àoá laâ: nïëu àûúåc yïu cêìu laâm gò àoá maâ khöng liïn quan àïën viïåc gúåi lïn loâng nhiïåt huyïët, thò töi seä noái khöng.

Àiïìu tûúng tûå úã baån laâ gò?

NHÖÕNG CAÂU HOÛI 80/20

Lieäu toâi coù theå taän höôûng nieàm vui soáng baèng caùch xaây

döïng moät yù thích hay yù töôûng thuùc ñaåy toâi? Noù coù daãn

ñeán moät ngheà nghieäp môùi khoâng?

Toâi coù neân döïa treân khoaûng thôøi gian ít oûi maø thích thuù

nhaát cuûa mình ñeå taïo ra moät ngheà nghieäp töø ñoù khoâng?

Nhöõng caâu gì toâi coù theå töï hoûi baûn thaân khi xuaát phaùt -

khôûi ñaàu caûm höùng?

Thêët voång vúái viïåc “quaãn lyá” thúâi gian, phêën khúãi vúái cuöåc caách maång vïì thúâi gian

Àûâng tòm caách quaãn lyá thúâi gian cuãa baån.

Tòm caách quaãn lyá àiïìu gò àoá nïëu baån bõ thiïëu, tiïìn baåc, chùèng haån. Nhûng chuáng ta khöng thiïëu thúâi gian. Chuáng ta coá thïí thiïëu yá tûúãng, tûå tin, hoùåc oác phaán àoaán, chûá khöng phaãi thúâi gian. Caái chuáng ta thiïëu, àoá laâ nhûäng thúâi àiïím tuyïåt vúâi, khi thúâi gian nhû dûâng laåi, khi chuáng ta cûåc kyâ haånh phuác vaâ saáng taåo.

Quaãn lyá thúâi gian thò baão chuáng ta phaãi nhanh lïn. Àiïìu àoá hûáa heån cho ta nhiïìu thúâi gian hún, thúâi gian àïí nghó ngúi, nhûng noá coá àûa cho ta àêu. Hûáa heån chó laâ cuã caâ röët àïí thuác chuáng ta nhanh hún maâ thöi. Giöëng nhû con lûâa, chuáng ta thêëy mònh ài nhanh hún, nhûng cuã caâ röët vêîn cûá luön caách mêëy mûúi phên khöng keám. Trong thïë giúái höëi haã ngaây nay, giúâ giêëc cûá nhû daâi ra, cöng viïåc thò keám thuá võ hún, vaâ aáp lûåc thò cao hún. Nhû con lûâa, chuáng ta àaä bõ phónh phúâ. Vúái viïåc quaãn lyá thúâi gian, chuáng ta laâm viïåc nhiïìu hún vaâ laåi nghó ngúi ñt hún.

Caách maång vïì thúâi gian thò ngûúåc laåi. Chuáng ta coá quaá nhiïìu thúâi gian, chûá khöng phaãi quaá ñt. Chñnh vò coá quaá nhiïìu nïn chuáng ta laäng phñ.

Kñch hoaåt cuöåc caách maång thúâi gian cuãa baån ài, chêåm raäi trúã laåi. Àûâng lo lùæng nûäa. Laâm ñt viïåc ài.

Cêët baãn liïåt kï nhûäng viïåc cêìn laâm sang möåt bïn,

lêåp ra

baãn liïåt kï nhûäng viïåc khöng nïn laâm.

Laâm ñt laåi, suy nghô nhiïìu hún. Suy ngêîm vïì nhûäng gò thûåc sûå quan troång vúái baån. Àûâng laâm bêët cûá àiïìu gò khöng coá giaá trõ, khöng laâm cho baån haånh phuác. Haäy thûúãng thûác cuöåc söëng.

Thïë giúái hiïån àaåi höëi haã vûúåt ra khoãi têìm kiïím soaát. Cöng nghïå àûúåc cho laâ seä trúå giuáp àïí giaãi phoáng thúâi gian cho chuáng ta, nhûng noá àaä laâm ngûúåc laåi. Nhû Theodore Zeldin àaä noái:

Cöng nghïå àaä vaâ àang theo möåt nhõp àêåp höëi

haã, thu goån viïåc nhaâ, ài laåi, giaãi trñ, nhöìi nheát

ngaây caâng nhiïìu vaâo khöng gian àaä cho. Khöng

ai nghô noá seä taåo ra caãm giaác cuöåc söëng chuyïín

àöång quaá nhanh.1

Haäy búi ngûúåc doâng höëi haã àoá. Laâm khaác ài, thêåm chñ lêåp dõ cuäng àûúåc. Doån saåch cuöën nhêåt kyá. Vûát boã àiïån thoaåi di àöång. Àûâng àïën nhûäng cuöåc höåi hoåp laâm baån chaán ngùæt. Giaânh laåi thúâi gian cho chñnh baån vaâ nhûäng ngûúâi maâ baån quan têm.

Nhûäng nhaâ caách maång vïì thúâi gian

Cuäng nhû nhiïìu ngûúâi, töi ngûúäng möå Warren Buffett, möåt nhaâ àêìu tû giaâu thûá hai trïn haânh tinh. Töi khöng khêm phuåc öng vïì sûå nhaåy beán trong laâm ùn hay tiïìn baåc cuãa öng, maâ laâ caách sûã duång thúâi gian hïët sûác khaác ngûúâi cuãa öng.

Öng àiïìu haânh möåt têåp àoaân giaâu coá vaâ lúán nhêët nûúác Myä. Nhûng coá phaãi öng têët bêåt hay khöng? Öng coá cûåc kyâ bêån röån chùng? Hoaân toaân khöng. Öng noái rùçng öng “vêån duång khiïu vuä vaâo cöng viïåc.” Àûúåc nhû thïë, öng “hy voång nùçm ngûãa maâ vêîn sún àûúåc trêìn nhaâ nguyïån Sistine.” Phong caách cuãa öng, theo nhû öng noái laâ “gêìn nhû thúâ ú”. Öng quyïët àõnh rêët ñt, chó nhûäng viïåc cûåc kyâ quan troång maâ thöi. Bùçng caách thû giaän vaâ suy tû, öng thûúâng ài duáng hûúáng mònh cêìn.

Trong söë nhûäng ngûúâi töi biïët, ai laâ ngûúâi maâ töi cho laâ nhaâ caách maång thúâi gian söë möåt? Àoá laâ Bill Bain, ngûúâi saáng lêåp vaâ laâ laänh àaåo trûúác àêy cuãa möåt cöng ty tû vêën quaãn lyá rêët thaânh cöng.

Töi àaä tûâng húåp taác úã àoá hai nùm. Moåi ngûúâi laâm viïåc nhiïìu giúâ vaâ rêët chùm chó – ngoaåi trûâ möåt trûúâng húåp. Töi thûúâng àuång àêìu Bill úã thang maáy. Öng luön ùn mùåc rêët tinh tûúm. Luác naâo cuäng àïën hoùåc rúâi vùn phoâng, thûúâng trong böå àöì tennis saåch seä. Bill quyïët àõnh têët caã nhûäng viïåc chñnh yïëu vaâ phêët lïn nhanh choáng vúái rêët ñt thúâi gian vaâ cöng sûác.

Tû vêën quaãn lyá laâ möåt cöng viïåc khoá nhoåc. Tuy nhiïn, “Jim,” möåt ngûúâi baån vaâ àöëi taác cuãa töi, cuäng ài ngûúåc xu thïë àoá. Luác àêìu, chuáng töi laâm viïåc trong möåt vùn phoâng beá xñu, chêåt chöåi, rêët öìn aâo vaâ àêìy nhûäng chuyïån àiïn àêìu. Moåi ngûúâi cûá va chaåm nhau àïën phaát röì. Ngoaåi trûâ Jim. Anh ta ngöìi àoá, bònh thaãn xem lõch vaâ chêåm raäi ghi cheáp nhûäng muåc tiïu cuãa mònh. Cöng viïåc cuãa chuáng töi laâ thûåc hiïån nhûäng àiïìu àoá. Jim hiïåu quaã àïën tuyïåt vúâi.

“Chris” laâ möåt chuyïn gia tû vêën vaâ nhaâ caách maång vïì thúâi gian khaác. Anh ta kyá àûúåc nhûäng húåp àöìng caã mêëy triïåu àöla. Nhên viïn mïën anh ta lùæm. Anh ta luön úã vùn phoâng tûâ saáng súám àïën töëi mõt. Tuy vêåy, tiïëng töët vïì thúâi gian laâm viïåc daâi cuãa anh ta thêåt chaã xûáng àaáng tñ naâo. Thûúâng buöíi chiïìu Chris kñn àaáo ài chúi golf hay tennis, àïën trûúâng àua ngûåa, hoùåc rïì raâ ùn trûa. Moåi ngûúâi cûá tûúãng anh ta ài gùåp khaách haâng. Coá lêìn töi mùæng anh ta, thò anh ta noái anh ta àang theo caách 80/20, coá àûúåc kïët quaã nhiïìu hún vúái ñt nùng lûúång hún. Töi phaãi thûâa nhêån laâ àuáng nhû thïë!

Söëng trong hiïån taåi

Giêy phuát hiïån rêët quan troång. Àûâng söëng vúái quaá khûá hay tûúng lai. Àûâng lo nghô vïì quaá khûá hay tûúng lai. Haäy coá àûúåc nhiïìu hún vúái ñt hún – giúái haån mònh trong thúâi khùæc hiïån taåi vaâ vui veã têåp trung cho noá.

Thúâi gian khöng hïët ài. Noá cuäng khöng chaåy tûâ traái sang phaãi. Nhû trïn mùåt àöìng höì, thúâi gian cûá xoay vêìn. Thúâi gian vui veã trong quaá khûá vêîn coân àoá. Thaânh tûåu vaâ nghôa cûã cuãa chuáng ta vêîn coân àoá. Hiïån taåi laâ thûåc tïë vaâ quñ giaá, bêët luêån tûúng lai cuãa chuáng ta daâi, ngùæn thïë naâo. Chuáng ta coá thïí tûå haâo vïì quaá khûá cuãa mònh vaâ hy voång cho tûúng lai, nhûng chuáng ta chó coá thïí söëng trong hiïån taåi.

Quan àiïím 80/20 vïì thúâi gian laâm cho chuáng ta thêëy thoaãi maái vaâ “àûúåc kïët nöëi” hún. Thoaãi maái vò thúâi gian àaä qua khöng phaãi laâ thúâi gian àaä sûã duång hïët. Chuáng ta àûúåc nöëi kïët nhiïìu hún àöëi vúái nhûäng gò àang xaãy ra vaâ vúái nhûäng ngûúâi khaác.

Chuáng ta coá quaâ tùång quñ giaá cuãa cuöåc söëng höm nay, àïí àûúåc vui söëng vaâ traãi nghiïåm caách chuáng ta lûåa choån thïë naâo. Möîi phuát giêy trong àúâi àïìu coá phêím chêët cuãa sûå vônh hùçng, dêëu êën caá nhên cuãa riïng ta. Khi thúâi gian àûáng laåi, chuáng ta hoaân toaân àùæm mònh trong hiïån taåi. Chuáng ta laâ têët caã vaâ chuáng ta cuäng khöng laâ gò caã. Thúâi gian laâ phuâ du vaâ laâ vônh cûãu. Chuáng ta haånh phuác, thò cuöåc söëng coá yá nghôa. Chuáng ta laâ möåt phêìn cuãa thúâi gian, àöìng thúâi chuáng ta cuäng khöng thuöåc vïì noá.

Caách maång vïì thúâi gian àem laåi cho chuáng ta nhiïìu niïìm vui hún bùçng ñt thúâi gian hún. Khi khoaãnh khùæc hiïån taåi coá yá nghôa, thúâi gian laâ möåt khöëi àöìng nhêët, giaá trõ, nhûng khoá thêëy àûúåc. Sûå höëi haã àaä qua, ûu tû luâi dêìn, niïìm vui laåi dêng traân. Chuáng ta coá thïí haånh phuác vö ngêìn maâ khöng maâng gò àïën thúâi gian. Khi chuáng ta hoâa laâm möåt vúái cuöåc söëng vaâ vaån vêåt, chuáng ta àaä bûúác ra ngoaâi thúâi gian. Chuáng ta àaåt àïën hònh thûác cao nhêët cuãa viïåc coá àûúåc nhiïìu hún vúái ñt hún.

Caãi thiïån nhûäng yïëu töë then chöët trong cuöåc söëng

Àaä àïën luác chuyïín sang Phêìn II, àïí chuáng ta aáp duång ñt hún laâ nhiïìu hún vaâ nhiïìu hún vúái ñt hún trong nùm lônh vûåc chuã yïëu cuãa cuöåc söëng:

Baãn thên

Cöng viïåc vaâ thaânh cöng

Tiïìn baåc

Möëi quan hïå

Cuöåc söëng àún giaãn, tûúi àeåp

Trong möîi lônh vûåc, chuáng ta hoåc caách têåp trung, àïí ñt trúã thaânh nhiïìu. Chuáng ta cuäng seä tòm hiïíu caách caãi thiïån cuöåc söëng – traánh cùng thùèng vaâ stress do löëi moân giaãi phaáp nhiïìu hún vúái nhiïìu hún, hoåc caách têån hûúãng nhiïìu hún vúái ñt hún.

Troång têm xuyïn suöët laâ caác bûúác thûåc haânh, vaâ trong phêìn III, baån vaâ töi seä àûa àïën kïët luêån sau cuâng, xêy dûång möåt baãn kïë hoaåch haânh àöång caá nhên giuáp chuáng ta phaát triïín maånh trong thïë giúái hiïån àaåi àöìng thúâi gaåt sang möåt bïn nhûäng lo toan chaán ngaán.

Phêìn 2

Taåo nïn

caách söëng

vaâ cuöåc söëng

4 Têåp trung vaâo 20 phêìn trùm töët nhêët cuãa baån

Töi coá àûúåc sûác lûåc döìi daâo hún höìi coân treã búãi

vò töi biïët chñnh xaác töi cêìn laâm gò.

Bêåc thêìy Ba-lï huyïìn thoaåi George Balanchine

trûúâng Universal. Öng traánh khöng theo tuyïën tham quan L uác 12 tuöíi, Steven Spielberg quyïët àõnh trúã thaânh àaåo diïîn phim. Nùm nùm sau öng gheá thùm phim thöng thûúâng maâ tòm caách xem phim thûåc àang àûúåc laâm thïë naâo. Cêåu beá 17 tuöíi nñu aáo öng trûúãng Ban biïn têåp Universal kïí cho öng ta vïì nhûäng cuöën phim cêåu dûå àõnh laâm.

Ngaây höm sau, Spielberg khoaác böå caánh vaâo, nheát vaâo trong vali nhoã cuãa böë hai thanh keåo vaâ caái baánh sandwich, chûäng chaåc bûúác vaâo cöíng phim trûúâng Universal. Cêåu trûng duång caái xe mooác boã hoang, viïët lïn cûãa “Steven Spielberg, Àaåo diïîn”. Cêåu úã lyâ taåi àoá, lêîn löån vúái nhûäng àaåo diïîn, nhaâ saãn xuêët, taác giaã kõch baãn vaâ biïn têåp viïn, tiïëp thu nhûäng yá tûúãng, quan saát caách caác àaåo diïîn thûåc thuå cû xûã.

ÚÃ tuöíi 20, Spielberg trònh chiïëu möåt böå phim nhoã öng thûåc hiïån vaâ giaânh àûúåc húåp àöìng baãy nùm laâm àaåo diïîn cho möåt loaåt phim truyïìn hònh. Têët nhiïn, vïì sau öng coá àûúåc haâng loaåt thaânh cöng, bao göìm caã phim ET, möåt trong nhûäng phim doanh thu cao nhêët trong moåi thúâi àaåi.

Spielberg àaä biïët têåp trung.

Têåp trung laâ bñ quyïët cuãa toaân böå sûác maånh caá nhên, haånh phuác vaâ thaânh cöng. Têåp trung coá nghôa laâ laâm ñt hún. Têåp trung laâm cho ñt thaânh nhiïìu. Ñt ngûúâi chõu têåp trung, tuy nhiïn têåp trung laåi khaá dïî daâng. Têåp trung laâm phaát triïín caá tñnh, baãn chêët cuãa con ngûúâi.

Baån laâ ai? Baån muöën trúã thaânh ngûúâi thïë naâo?

Bñ êín lúán nhêët cuãa cuöåc söëng laâ tñnh caách vaâ tñnh àöåc àaáo cuãa con ngûúâi. Chuáng ta taåo ra caá tñnh. Caác sinh vêåt khaác khöng laâm àûúåc. Chuáng ta coá cuâng 98% gen vúái loaâi tinh tinh, nhûng 2% coân laåi àoá taåo nïn toaân böå sûå khaác biïåt.

Chuáng ta khöng hoaân toaân chõu sûå chi phöëi cuãa gen. Trong viïåc saáng taåo nhûäng cêu chuyïån, yá tûúãng, êm nhaåc, khoa hoåc vaâ vùn hoáa àaåi chuáng, trong tû duy vaâ giao tiïëp, con ngûúâi laâm àûúåc nhiïìu àiïìu àaáng kinh ngaåc maâ gen cuãa chuáng ta khöng laâm àûúåc.1

Söë phêån cuãa chuáng ta nùçm úã chöî trúã thaânh nhûäng caá thïí -taåo ra vaâ hoaân thiïån tiïìm nùng àöåc nhêët cuãa chuáng ta. Möîi ngûúâi chuáng ta phaát triïín theo möåt caách khaác nhau vaâ khöng àoaán trûúác àûúåc.

Caá tñnh haâm yá sûå khaác biïåt. Àïí trúã nïn khaác biïåt àoâi hoãi phaãi coá sûå chónh sûãa, thïm búát, têåp trung. Chuáng ta trúã nïn khaác biïåt thöng qua têåp trung vaâo nhûäng phêìn cuãa riïng ta.

Thêåt vêåy, chuáng ta khöng phaãi laâ nhûäng phiïën àaá trú troåi. Gen cuãa chuáng ta quyïët àõnh hònh daáng bïn ngoaâi vaâ goáp phêìn chñnh trong nhiïìu chuyïån khaác. Khi chuáng ta lúán lïn, böë meå vaâ gia àònh aãnh hûúãng àïën caách cû xûã, suy nghô vaâ tû duy cuãa chuáng ta. Thêìy giaáo, baån beâ, caác linh muåc, thuã trûúãng vaâ caác nhaâ thöng thaái nhaâo nùån chuáng ta. Nhûäng yá tûúãng vaâ chuêín mûåc xaä höåi, nhûäng cöång àöìng maâ chuáng ta söëng, cuâng aãnh hûúãng lúán àïën chuáng ta.

Tuy nhiïn boã qua têët caã nhûäng aãnh hûúãng àoá thò vêîn coân vaâi àiïìu khaác: àiïìu quñ baáu vaâ kyâ laå àûúåc goåi laâ baãn ngaä cuãa chuáng ta, laâ baãn sùæc vaâ laänh àõa riïng cuãa mònh. Tuy nhiïn, noái àïën aáp lûåc àöëi vúái chuáng ta, thò ta coá tñnh caách riïng cuãa mònh. Khöng ai trïn haânh tinh naây giöëng nhau caã. Duâ ñt duâ nhiïìu, ta buöåc phaãi aãnh hûúãng àïën thïë giúái, laâm cho noá khaác ài so vúái khi khöng coá chuáng ta.

Chuáng ta vêîn trúã thaânh nhûäng caá nhên duâ coá thïm búát ài möåt söë àiïìu. Ñt ài chñnh laâ nhiïìu hún.

Chuáng ta coá cú höåi tuyïåt vúâi àïí loaåi boã nhûäng phêìn khöng àñch thûåc, khöng “thûåc sûå laâ chuáng ta” trong chñnh chuáng ta- nhûäng phêìn do böëi caãnh, böë meå vaâ möi trûúâng aáp àùåt. Caái töi àñch thûåc laâ möåt phêìn nhoã cuãa caái töi töíng hoâa, tuy thïë, noá laâ caái töi cêìn nhêët. Chuáng ta coá nhûäng nùng khiïëu àùåc biïåt, trñ tûúãng tûúång àöåc àaáo, chuát gò àoá cuãa thiïn taâi: tia saáng cuöåc àúâi hoaân toaân thuöåc vïì ta.

Khi chuáng ta têåp trung vaâo caái töi, chuáng ta khöng laâ nhûäng gò ngûúâi khaác laâm, khöng nghô nhûäng gò ngûúâi khaác nghô. Thïë coá mêët maát gò khöng? Vïì lûúång thò coá, chûá khöng phaãi vïì chêët. Vïì chêët, ñt hún laâ nhiïìu hún. Bùçng caách thu heåp laåi möëi quan têm cuãa chuáng ta, chuáng ta àaâo sêu vaâ tùng cûúâng chuáng lïn. Bùçng caách têåp trung vaâo nhûäng àiïím töët nhêët, riïng coá cuãa chuáng ta, chuáng ta seä trúã nïn caá tñnh hún, con ngûúâi hún. Chuáng ta têåp trung vaâo sûác maånh, tñnh duy nhêët vaâ nùng lûåc cuãa chuáng ta, àïí têån hûúãng cuöåc söëng möåt caách sêu sùæc vaâ àöåc nhêët vö nhõ.

Phaát triïín caá tñnh laâ caã quaá trònh coá yá thûác. Noá liïn quan àïën viïåc quyïët àõnh baån laâ ai vaâ baån seä khöng laâ ai, baån muöën trúã thaânh ngûúâi thïë naâo vaâ baån khöng muöën trúã thaânh ngûúâi thïë naâo. Chuáng ta trúã thaânh nhûäng caá nhên khaác biïåt hún thöng qua nhûäng quyïët àõnh vaâ haânh àöång saáng suöët, maâi giuäa vaâ tùng cûúâng nhûäng gò khaác biïåt vaâ töët nhêët vïì chuáng ta.

Têåp trung vaâ caá tñnh laâm cho cuöåc söëng cuãa chuáng ta dïî daâng hún

Nhiïìu ngûúâi lang thang suöët cuöåc àúâi, loanh quanh lêín quêín maâ khöng coá lêëy ûúác voång hay hûúáng ài lúán naâo. Hoå nghô àoá laâ caách dïî daâng nhêët. Nhûng coá àuáng vêåy khöng? Hoå coá laâm cho mònh beá laåi khöng?

Phaát triïín caái töi àñch thûåc, phêìn quan troång vaâ töët àeåp nhêët cuãa baãn thên, thò khöng coá gò khoá vaâ khöng tûå nhiïn. Söëng thûåc vúái baãn thên, tûác laâ baån àaä tûâ boã nhûäng phêìn khöng àñch thûåc hoùåc tûå nhiïn trong baån. Baån thöi haânh àöång. Baån thöi giaã vúâ quan têm hoùåc thñch thuá nhûäng àiïìu laâm baån chaán ngaán. Baån thöi lo lùæng nhûäng àiïìu ngûúâi ta nghô vïì baån. Coân gò dïî hún thïë nûäa? Phêìn thûúãng lúán hún phaãi khöng? Àiïìu gò coá thïí kñch thñch cuöåc söëng cuãa baån hún thïë nûäa?

Thïë giúái hiïån àaåi laâm chuáng ta quaá taãi. Chuáng ta tòm caách chaåy theo quaá nhiïìu thûá. Chuáng ta quyïët àõnh ti tó viïåc coãn con. Laâm thïë thò nhiïìu quaá. Seä àún giaãn hún biïët chûâng naâo nïëu chó phaãi quyïët àõnh möåt vaâi viïåc lúán!

Nhû Amy Harris nhêån xeát möåt caách haâi hûúác, “Caác nûä tu chùèng cêìn phaãi chaåy theo taåp chñ Vogue laâm gò.”

Chuáng ta khöng thïí quan têm chùm soác têån tònh vaâ kyä caâng cho quaá nhiïìu ngûúâi hay quaá nhiïìu viïåc. Chuáng ta khöng thïí möåt luác têån tuåy vúái nhiïìu ngûúâi hay nhiïìu viïåc àûúåc.

Cuöåc àúâi seä dïî daâng hún khi àaä coá möåt vaâi quyïët àõnh lúán:

Baån quan têm ai vaâ àiïìu gò nhêët?

Tñp ngûúâi cuãa baån vaâ tñp ngûúâi baån muöën trúã thaânh?

Nhûäng phêím chêët, xuác caãm vaâ khaã nùng maånh nhêët cuãa

baån laâ gò?

Baån coá muöën gùæn boá vúái möåt ngûúâi suöët àúâi khöng? Ai?

Baån coá muöën nuöi con khöng?

Baån coá muöën taåo möåt caái tïn cho riïng mònh khöng? Vò caái

gò?

Baån coá muöën laâm viïåc cho chñnh mònh hay theo chûác nùng

nhiïåm vuå cuãa riïng baån khöng? Vïì viïåc gò?

Baån coá muöën taåo ra caái gò àoá laâm cho ngûúâi khaác chuá yá hoùåc

thñch thuá khöng?

Baån coá muöën coá möåt “tuáp lïìu nhoã bïn thaác nûúác” hay khöng?

Nhûäng gò baån àang boã cöng sûác vaâo nhûng khöng cêìn thiïët

cho haånh phuác cuãa baån?

Têët caã nhûäng quyïët àõnh naây mang tñnh loaåi trûâ. Chuáng àún giaãn hoáa cuöåc söëng, cùæt boã caác phûúng aán, loaåi trûâ sûå choån lûåa thaái quaá. Chuáng têåp trung nùng lûúång. Baån seä boã cöng sûác cuãa mònh vaâo viïåc gò? Sûác maånh caá nhên cuãa baån coá têåp trung hay khöng?

Trong luác tòm caách traã lúâi nhûäng cêu hoãi naây, àûâng ngaåi nhúâ baån thên hoùåc nhûäng ngûúâi coá kinh nghiïåm giuáp àúä. Xem nhûäng ngûúâi naây nhû möåt chiïëc maân hûúáng êm – hêìu hïët chuáng ta cêìn sûå trúå giuáp tûâ ngûúâi khaác trûúác khi chuáng ta phaát hiïån àûúåc àiïìu gò laâ töët nhêët cho chuáng ta.

Duâ cho baån tin laâ mònh coá thïí laâm àûúåc gò àoá

hay baån nghô laâ mònh khöng thïí laâm àûúåc,

baån àïìu àuáng.

Têåp trung laâm giaãm búát sûå hoaâi nghi vaâ tùng gêëp böåi sûå quaã quyïët vaâ sûác maånh. Nhû Shakespeare viïët trong vúã haâi kõch Tûúng kïë tûåu kïë:

Sûå hoaâi nghi cuãa chuáng ta laâ keã phaãn böåi,

Laâm cho chuáng ta mêët ài àiïìu töët àeåp maâ ta thûúâng coá thïí coá bùçng nöîi súå haäi khöng coân cöë gùæng àûúåc. laâ möåt chiïëc maáy vi tñnh Têët caã chuáng ta àïìu coá möåt gia saãn to lúán chûa àûúåc sûã duång: trñ tuïå vaâ caãm xuác tiïìm thûác. Tiïìm thûác caá nhên gêìn guäi vaâ chên thaânh. Noá luön luön sùén saâng vaâ luön hoaåt àöång.

Tiïìm thûác coá thïí giaãi quyïët nhûäng chuyïån tiïën thoaái lûúäng nan, saãn sinh nhûäng yá tûúãng saáng laång, àem laåi cho chuáng ta sûå an bònh vaâ niïìm vui. Nhû möåt chiïëc maáy tñnh caá nhên thûåc sûå, tiïìm thûác cho chuáng ta rêët nhiïìu vúái rêët ñt nùng lûúång vaâ chi phñ.

Baån àaä bao lêìn dùæt choá ài daåo, àaánh rùng, thiïìn, hay ngöìi trïn chiïëc ghïë xïëp, röìi bêët chúåt – ÊÌm! Eureka! Têm thûác khöng laâm nhûäng chuyïån àoá. Chñnh tiïìm thûác àem laåi cêu traã lúâi baån cêìn.

Tiïìm thûác coá choån loåc. Khi baån quan têm sêu sùæc möåt vêën àïì, hiïåu quaã nhêët khi baån têåp trung vaâo möåt vêën àïì, noá seä ghi nhêån. Noá khöng xûã lyá nhûäng tñn hiïåu yïëu hoùåc pha taåp. Tiïìm thûác hoaåt àöång maånh nhêët khi baån têåp trung vaâo möåt vêën àïì. Ñt laâ nhiïìu.

Têåp trung vaâ caá tñnh laâm cho chuáng ta haånh phuác

Haånh phuác khöng phaãi úã bïn ngoaâi chuáng ta. Haånh phuác coá tûâ bïn trong. Têm trñ vaâ caãm xuác cuãa chuáng ta, vaâ caái chuáng ta nghô vïì baãn thên, laâm cho chuáng ta haånh phuác hoùåc khöng haånh phuác. Chuáng ta haånh phuác nïëu chuáng ta coá loâng tûå troång vaâ tûå tön cao àöå.

Loâng tûå tön coá thïí taåm thúâi böåc phaát maånh meä do nhûäng chêët kñch thñch hay rûúåu, têng böëc, quyïìn lûåc, tiïìn baåc, hay do tûå huyïîn hoùåc maâ coá. Tuy nhiïn, caách àaáng tin cêåy, lêu daâi àöëi vúái loâng tûå tön cao àöå laâ vun xúái nhûäng gò töët àeåp nhêët cuãa baãn thên. Sûå tûå nhêån thûác baãn thên tñch cûåc vaâ chñnh xaác dûåa trïn caá tñnh: caãm giaác àñch thûåc chuáng ta laâ ai vaâ vò sao chuáng ta söëng caách àoá. Haånh phuác daâi lêu khöng thïí coá àûúåc bùçng caách tiïu pha. Haånh phuác àoâi hoãi sûå tham gia tñch cûåc vaâo nhûäng gò chuáng ta coi laâ giaá trõ. Àïí laâm töët nhûäng àiïìu àoá, vui hûúãng chuáng, vaâ tûå haâo nhûäng gò chuáng ta àaä laâm - nhûäng viïåc àoá seä chùm boán cho haånh phuác; chuáng àoâi hoãi sûå phaát triïín vaâ caá tñnh.

Vûún túái nhûäng gò töët àeåp nhêët chó trong nhûäng lônh vûåc phuâ húåp baån seä thêëy vui hún chûá khöng phaãi lo lùæng. Coá àûúåc nhûäng àiïìu töët nhêët trúã nïn tûúng àöëi dïî daâng.

Möåt àiïìu buöìn cûúâi vïì cuöåc söëng –

Nïëu baån traánh khöng muöën gò ngoaâi

nhûäng caái töët nhêët,

thò baån rêët hay gùåp noá.

Somerset Maugham

Caãm xuác saáng taåo dêng traân vaâ àem laåi niïìm vui cho chuáng ta. Chuáng xuêët phaát tûâ sûå quan têm, chuá yá, têåp trung, ûúác mú nhêët quaán, tûâ mong muöën saáng taåo maånh meä.

Àïí khiïu vuä àeåp, biïët yïu, nuöi daåy con töët, chúi golf hay, nêëu ùn ngon, àùåt cêu hoãi hay, àaåo diïîn möåt cuöën phim thu huát - nhûäng haânh àöång àûúåc truyïìn caãm hûáng laâm chuáng ta haånh phuác. Caá tñnh vaâ têåp trung seä laâm chuáng ta haånh phuác. Phûúng thûác 80/20 àöëi vúái têåp trung vaâ caãi thiïån

Àêy laâ ba bûúác nhùçm caãi thiïån möåt caách êën tûúång bêët kyâ lônh vûåc naâo trong cuöåc àúâi baån:

Bûúác 1: Têåp trung vaâo àñch àïën 80/20 - baån muöën ài àêu.

Bûúác 2: Tòm kiïëm löå trònh 80/20 – caách dïî daâng nhêët ài àïën

àñch.

Bûúác 3: Triïín khai haânh àöång 80/20 - nhûäng bûúác then

chöët àêìu tiïn.

Bûúác 1: Têåp trung vaâo àñch àïën 80/20

Àñch àïën laâ núi baån muöën àïën vaâ laâ núi baån muöën úã àoá. “Àñch àïën” coá nghôa:

Muåc tiïu, ûúác mú, muåc àñch suöët àúâi - nhûäng gò baån muöën

àaåt àûúåc.

Kiïíu àõa àiïím maâ baån muöën àïën - ngûúâi maâ baån muöën gùåp,

kiïíu ngûúâi maâ baån muöën mònh trúã thaânh, nhûäng nïëm traãi

maâ baån muöën coá, chêët lûúång cuöåc söëng cuãa baån.

Núi àïën maâ baån quan têm nhêët - cuöåc söëng phuâ húåp vaâ thïí

hiïån àûúåc baån.

Sûã duång luêåt höåi tuå, ñt laâ nhiïìu, baån cêìn suy nghô rêët cêín thêån vïì àñch àïën caá nhên, àùåc biïåt töët nhêët cho baån. Àïí àûúåc haånh phuác, möîi ngûúâi chuáng ta cêìn möåt àñch àïën 80/20 àöåc nhêët, àñch àïën maâ seä loaåi ra àaåi àa söë nhûäng muåc àñch khöng quan troång vaâ giúái haån vaâo têåp húåp nhoã hún nhûäng muåc tiïu cûåc kyâ quan troång, phuâ húåp vúái riïng ta. Têåp trung vaâo àñch àïën 80/20 cuãa chuáng ta nghôa laâ giaãi àûúåc cêu àöë ñt laâ nhiïìu cho möîi caá nhên. Möåt vaâi tñnh caách vaâ kïët quaã quan troång laâm cho chuáng ta haånh phuác nhêët laâ gò? Söë rêët ñt nhûäng phêím chêët gò maâ chuáng ta phaãi têåp trung vaâo vaâ tùng lïn gêëp böåi, khöng cêìn lo nghô vïì têët caã nhûäng àiïìu coân laåi?

Àñch àïën 80/20 laâ phêìn rêët nhoã beá trong têët caã nhûäng àñch àïën àang coá, nhûng noá laâ trung têm àöëi vúái tñnh caách vaâ mong muöën sêu thùèm cuãa chuáng ta.

Àiïìu xaãy ra khi chuáng ta thûåc sûå têåp trung vaâo àñch àïën 80/20 laâ chuáng ta laâm cho caái ñt àoá nhiïìu lïn. Nïëu baån laâ ngûúâi keán choån vaâ thêëy möåt vaâi àiïìu coá quan hïå sêu sùæc àïën mònh, thò cuöåc söëng cêìn coá muåc àñch vaâ yá nghôa vûúåt lïn trïn nhûäng gò àaä coá trûúác àoá, luác maâ baån àïí têm àïën quaá nhiïìu vêën àïì.

Thïë thò baån muöën mònh laâ ai vaâ trúã thaânh ngûúâi nhû thïë naâo? Nïëu baån cúãi boã têët caã phuåc trang vaâ vai diïîn cuãa mònh ài, thò baån àñch thûåc laâ ai? 20% töët nhêët cuãa baån laâ gò?

Caách töët nhêët àïí traã lúâi cho cêu hoãi naây laâ xaác àõnh 20% àónh nùng lûåc cuãa baån. Lêëy thñ duå vïì anh baån cuãa töi Steve, chuã möåt nhaâ haâng úã Cape Town.

Biïíu àöì 20% kyä nùng vaâ súã thñch cuãa Steve (hònh 5 trang 80) laâ giaãi trñ, loâng mïën khaách, nhaåc rock, khúãi sûå kinh doanh, daåy hoåc, caãm thöng vúái moåi ngûúâi, vaâ kyä nùng chuyïån troâ. Anh ta hïët sûác phuâ húåp vúái viïåc múã vaâ kinh doanh möåt nhaâ haâng hiïån àaåi.

Hònh 6 úã trang 81 thïí hiïån biïíu àöì vïì caãm xuác vaâ tñnh caách cuãa Steve: khaã nùng laänh àaåo truyïìn caãm hûáng, laâm viïåc nhoám, àûúåc tin cêåy, vaâ yïu àúâi.

Sûã duång hònh 7 vaâ 8 (trang 82-83) biïíu diïîn biïíu àöì 20% cuãa riïng baån.

Àùåt dêëu chêëm úã chöî naâo baån nghô laâ phuâ húåp àöëi vúái tûâng àùåc tñnh, xong nöëi caác àiïím àoá laåi.

“Töi muöën taåo nïn tïn tuöíi cho riïng mònh trong lônh vûåc nhaâ haâng,” Steve noái, “khöng chó úã Cape Town vaâ Nam Phi, maâ coân khùæp thïë giúái nûäa. Töi gùæn boá suöët àúâi vúái Tracy vaâ boån treã. Töi muöën chuáng lúán lïn trong tònh yïu thûúng vaâ coá cuöåc söëng haånh phuác. Bïn caånh viïåc gêìy dûång möåt nhaâ haâng múái, töi thñch dêîn dùæt vaâ àaâo taåo moåi ngûúâi àïí hoå coá thïí trúã thaânh nhûäng ngûúâi gioãi nhêët trong cöng viïåc cuãa mònh. Töi vêîn àang hoåc caách laâm thïë naâo àïí möåt nhaâ haâng trúã nïn tuyïåt vúâi vaâ töi vêîn seä tiïëp tuåc hoåc.”

“Coân gò khaác maâ cêåu thûåc sûå quan têm nûäa khöng?” töi hoãi.

“Khöng,” anh ta traã lúâi.

Steve biïët àûúåc àñch àïën 80/20 cuãa anh ta.

Coân baån? Baån coá giúái haån àûúåc nhûäng gò baån àang tòm caách laâm hoùåc muöën trúã thaânh, ài vaâo nhûäng gò thiïët thûåc vaâ thûåc sûå quan troång vúái baån? Nïëu thïë thò baån coá thïí laâm cho ñt trúã thaânh nhiïìu.

Haäy àiïìn àñch àïën cuãa baån vaâo ö dûúái àêy:

Ñích ñeán 80/20 cuûa toâi laø:

Kiïím tra:

Àñch àïën 80/20 coá phaãn aánh nhûäng gò baån thûåc sûå muöën

vaâ quan têm àïën khöng?

Noá coá phaãn aánh tñnh caách cuãa baån khöng? Noá coá àöåc nhêët

àöëi vúái baån khöng?

Noá coá tùng cûúâng cho nhûäng gò töët nhêët vïì taâi nùng vaâ caãm

xuác cuãa baån khöng?

Noá coá nhùçm vaâo baån khöng? Liïåu baån coá traánh àûúåc viïåc

laäng phñ nùng lûúång vaâo nhiïìu viïåc khaác khöng? Noá coá loaåi

boã nhiïìu muåc tiïu maâ hiïån thúâi tiïu hao phêìn lúán sûác lûåc

cuãa baån khöng?

Noá coá àuã ngùæn goån àïí luác naâo baån cuäng coá thïí nhúá khöng?

Noá coá laâm cho baån phêën khñch khöng? Noá coá phaãi laâ cuöåc

söëng trong mú cuãa baån khöng?

Nhûng quan troång nhêët:

Liïåu viïåc theo àuöíi noá coá chûáng minh àûúåc rùçng ñt àûúåc

nhiïìu cho baån khöng?

Bûúác 2: Tòm kiïëm löå trònh 80/20

Löå trònh töët nhêët vaâ dïî daâng nhêët cho àñch àïën 80/20 cuãa baån laâ gò? Baån biïët mònh cêìn gò röìi, thïë thò laâm caách naâo baån coá thïí caãi thiïån nhiïìu trong cuöåc söëng trong khi röët cuöåc chó laâm ñt maâ thöi?

Luön coá nhiïìu àûúâng coá thïí ài àïën àñch naâo àoá.

Phêìn lúán caác löå trònh toã ra keám hún so vúái möåt vaâi löå trònh

naâo àoá. Löå trònh 80/20 chuáng ta choån seä dïî hún vaâ hiïåu

quaã hún nhiïìu lêìn so vúái nhûäng löå trònh khaác.

Luön coá möåt löå trònh àûa ra giaãi phaáp tûúng àöëi nheå nhaâng

vaâ dïî daâng, möåt löëi ài coá àûúåc nhiïìu hún nhûäng gò ta muöën,

tiïu hao ñt nùng lûúång, thúâi gian, tiïìn baåc, vaâ lo lùæng. Àiïìu

ta cêìn laâm laâ tòm cho àûúåc noá.

Coá leä möåt söë ngûúâi khaác àaä phaát hiïån ra löå trònh àoá, hay möåt

löå trònh rêët giöëng nhû thïë. Ai laâ ngûúâi àaä thaânh cöng möåt

caách ngoaån muåc trong viïåc àaåt àûúåc muåc tiïu tûúng tûå vúái

àñch àïën 80/20 cuãa baån? Hoå laâm àûúåc bùçng caách naâo?

Löå trònh cuäng laâ chuyïån caá nhên. Choån lêëy möåt löå trònh maâ

baån thêëy rêët phuâ húåp vúái mònh.

Löå trònh seä trúã nïn dïî daâng hún nïëu coá sûå giuáp àúä cuãa àöìng

minh. Suy nghô nhû khi àoán xe – ai coá thïí cho baån ài nhúâ?

Nhûng chêët thûã xem baån coá nghô ra àûúåc löå trònh 80/20 khöng laâ àêy:

Löå trònh àoá coá àûa ra àûúåc giaãi phaáp nhiïìu hún vúái ñt hún

khöng? Liïåu noá khöng chó àûa ra giaãi phaáp töët hún maâ coân

dïî daâng hún khöng? Trûâ phi noá vûâa töët hún vûâa dïî daâng

hún, thò noá seä khöng àûa àïën caãi thiïån àaáng kïí naâo trong

cuöåc àúâi baån.

Phên tñch Tri thûác Th Tr À C unónh bòn êëp h g ao Olympia

Nghïå thuêåt

Truyïìn àaåt

Nêëu ùn

Giao tiïëp

Vi tñnh

Kinh tïë

Kyä thuêåt

Giaãi trñ

Baâi baåc

Tñnh hiïëu khaách

Vùn hoåc

Quaãn lyá

Phim aãnh/kõch trûúâng

Êm nhaåc

Kyä nùng vïì söë

Nuöi daåy con caái

Khoa hoåc

Thïí thao

Khúãi sûå kinh doanh

Daåy hoåc

Hiïíu biïët con ngûúâi

Kyä nùng noái

Hònh 5: Nhûäng kyä nùng vaâ súã thñch cuãa Steve - biïíu àöì 20 phêìn trùm Khaã nùng yïu vaâ àûúåc yïu Khaã nùng gúåi nhiïåt huyïët Th Tr À C unónh bòn êëp h g ao Olympia

Biïët thûúãng thûác caái àeåp

Bònh tônh vaâ tûå chuã

Quan têm àïën cöång àöìng

Saáng taåo

Toâ moâ

Thöng minh caãm xuác

Cöng bùçng

Võ tha

Chên thêåt vaâ hoâa àöìng

Nhuán nhûúâng

Haâi hûúác

Taâi laänh àaåo coá sûác

löi keáo

Loâng töët

Laåc quan

Kiïn trò

Tñnh têm linh

Laâm viïåc têåp thïí

Àaáng tin cêåy

Yïu àúâi

Hònh 6: Nhûäng caãm xuác vaâ tñnh caách cuãa Steve - biïíu àöì 20 phêìn trùm

Phên tñch Tri thûác Th Tr À C unónh bòn êëp g ao h Olympia

Nghïå thuêåt

Truyïìn àaåt

Nêëu ùn

Giao tiïëp

Vi tñnh

Kinh tïë

Kyä thuêåt

Giaãi trñ

Baâi baåc

Tñnh hiïëu khaách

Vùn hoåc

Quaãn lyá

Phim aãnh/kõch trûúâng

Êm nhaåc

Kyä nùng vïì söë

Nuöi daåy con caái

Khoa hoåc

Thïí thao

Khúãi sûå kinh doanh

Daåy hoåc

Hiïíu biïët con ngûúâi

Kyä nùng noái

Hònh 7: Nhûäng kyä nùng vaâ súã thñch cuãa baån - biïíu àöì 20 phêìn trùm

Khaã nùng gúåi nhiïåt huyïët Th Tr À C unónh bòn êëp h g ao Olympia

Khaã nùng yïu vaâ àûúåc yïu

Biïët thûúãng thûác caái àeåp

Bònh tônh vaâ tûå chuã

Quan têm àïën cöång àöìng

Saáng taåo

Toâ moâ

Thöng minh caãm xuác

Cöng bùçng

Võ tha

Chên thêåt vaâ hoâa àöìng

Nhuán nhûúâng

Haâi hûúác

Taâi laänh àaåo coá sûác löi keáo

Loâng töët

Laåc quan

Kiïn trò

Tñnh têm linh

Laâm viïåc têåp thïí

Àaáng tin cêåy

Yïu àúâi

Hònh 8: Nhûäng caãm xuác vaâ tñnh caách cuãa baån - biïíu àöì 20 phêìn trùm

Möåt minh hoåa àún giaãn thöng thûúâng vïì löå trònh, chuáng ta giaã sûã rùçng àñch àïën cuãa chuáng ta laâ nhaâ ga Paddingon úã London. Baån söëng úã phña Àöng London, gêìn möåt bïën taâu àiïån ngêìm. Baån thñch ài böå, nhûng àiïìu àoá khöng thûåc tïë: caách xa 6 dùåm vaâ baån cêìn àïën Paddington ngay. Nhòn vaâo baãn àöì taâu àiïån ngêìm, baån àõnh ài trûåc tiïëp tûâ nhaâ ga gêìn chöî baån bùçng truåc àûúâng chñnh àïën Notting Hill Gate, sau àoá chuyïín sang àûúâng vaânh àai ài Paddington. Têët caã àïìu öín vaâ àuáng àiïåu.

Tuy nhiïn, nïëu baån muöën möåt löå trònh vûâa nhanh hún, vûâa töët hún thò laâm sao? Haäy thûã caách naây. Xuöëng taâu àiïån àïën ga Lancaster Gate, hai chùång trûúác khi àïën Notting Hill Gate, vaâ taãn böå àïën Paddington, mêët khöng quaá nùm phuát. Ruát cuöåc, baån tiïët kiïåm khöng phaãi ài qua böën traåm taâu àiïån, cuäng nhû vöåi vöåi vaâng vaâng chuyïín tûâ àûúâng naây sang àûúâng khaác vaâ chúâ taâu khaác àïën. Löå trònh 80/20 dïî daâng hún, thuá võ hún maâ cuäng nhanh hún nûäa. Àoá laâ àûúåc nhiïìu vúái ñt.

Hoùåc tûúãng tûúång baån úã miïìn Nam Têy Ban Nha, ài tûâ San Pedro àïën Seville, ba giúâ ài ötö. Baån laâ möåt laái xe hay lo lùæng vaâ thûúâng bõ laåc àûúâng. Àûúâng àïën Seville bùæt àêìu bùçng 30 dùåm àûúâng ngoùçn ngoeâo qua möåt con àeâo àïën Ronda, röìi reä hûúáng nhiïìu lêìn nûäa, àûúâng rêët khoá ài. Khöng coân con àûúâng naâo khaác ài Seville ngùæn hay trûåc tiïëp hún. Baån nhêët àõnh phaãi ài.

Nhûng nïëu baån theo caách 80/20 thò seä ra sao? Baån muöën nhiïìu hún vúái ñt hún: möåt giaãi phaáp dïî daâng hún àöëi vúái baån maâ laåi mêët ñt thúâi gian hún. Cho duâ noá coá laâm mêët thïm möåt vaâi phuát quñ baáu ài nûäa, baån nghiïn cûáu baãn àöì cêín thêån, vaâ hoãi ngûúâi thu tiïìn úã caác traåm xùng nhúâ giuáp àúä. Cö ta baão baån rùçng vúái möåt khoaãn phñ cêìu àûúâng nhoã, baån coá thïí ài theo àûúâng cao töëc àïën Malaga, sau àoá theo möåt xa löå khaác ài Seville. Noá seä mêët bao lêu? Hai giúâ, cö ta baão, nïëu anh laái nhanh. Chó nhû thïë coá roä raâng khöng? Ngay caã baâ cuå cuãa anh cuäng khöng thïí laåc àûúâng nûäa laâ, cö ta cûúâi lúán. Baån thêëy cö ta noái àuáng: àûúâng cao töëc chó dêîn rêët roä raâng vaâ gêìn nhû khöng coá ai; ngûúâi Têy Ban Nha rêët gheát chuyïån traã phñ àûúâng böå.

Vúái viïåc daânh thïm thúâi gian suy nghô, baån tòm ra àûúåc löå trònh dïî ài hún maâ cuäng nhanh hún nûäa. Àoá laâ àûúåc nhiïìu hún tûâ ñt hún.

Tuy nhiïn, cêìn phaãi biïët roä muåc tiïu cuãa baån trûúác khi quyïët àõnh löå trònh. Trong vñ duå úã Seville, löå trònh töët nhêët seä khaác ài nïëu baån coá nhiïìu thúâi gian, thñch laái xe trïn nhûäng chùång àûúâng àêìy thaách thûác, vaâ thñch thûúãng ngoaån phong caãnh. Nïëu thïë, baån nïn choån ài àûúâng nuái qua Ronda: noá seä daânh cho baån nhiïìu hún tûâ ñt hún - caãnh quang thuá võ vaâ hêëp dêîn vúái quaäng àûúâng vaâ chi phñ ñt hún.

“Àñch àïën” khöng chó laâ Seville, maâ coân laâ niïìm vui àïën àûúåc àoá. Àiïìu àoá laâ àùåc trûng cuãa cuöåc söëng thoãa chñ. Àiïìu quan troång cêìn biïët àûúåc chuáng ta muöën àaåt àûúåc àiïìu gò vaâ nhûäng gò chuáng ta khöng muöën coá; vaâ àiïìu khöng keám hoùåc quan troång hún laâ biïët àûúåc baån muöën söëng nhû thïë naâo, baån khöng muöën söëng nhû thïë naâo, baån muöën mònh laâ ngûúâi nhû thïë naâo vaâ khöng muöën mònh laâ ngûúâi thïë naâo.

Têët nhiïn nhûäng vñ duå ài laåi cuãa töi rêët bònh thûúâng. Chuáng chó laâ nhûäng minh hoåa àún giaãn vaâ dïî nhúá cuãa löå trònh 80/ 20 chûá khöng haâm yá rùçng luác naâo cuäng coá kïë hoaåch ài töët hún hoùåc nhûäng löå trònh du lõch cuãa ai àoá coá sûác thuyïët phuåc àuã gêy bùn khoùn cho ta. Nhûng àöëi vúái àñch àïën 80/20 chuã yïëu cuãa baån, thò noá àaáng àûúåc suy ngêîm möåt caách àêìy àuã àïí tòm ra möåt löå trònh töët hún vaâ dïî daâng hún àïí baån àûúåc nhiïìu hún tûâ ñt hún. Àêëy chùæc chùæn laâ trûúâng húåp tòm kiïëm löëi ài àïën 20% phêìn töët nhêët cuãa baån. Bùçng caách naâo chuáng ta laâm àûúåc àiïìu naây?

Quay trúã laåi vúái Steve, anh ta coá phaát hiïån àûúåc löå trònh 80/ 20 cuãa mònh khöng?

“Töi àaä khúãi sûå,” anh ta baão töi. “Töi tòm àûúåc ngûúâi hêåu thuêîn úã nûúác ngoaâi vaâ töi múã nhaâ haâng naây caách àêy hai nùm. Noá àaä àoaåt giaãi cuöåc thi nhaâ haâng töët nhêët úã Cape Town nùm röìi vaâ moåi ngûúâi ai cuäng cho rùçng àoá laâ möåt núi rêët tuyïåt. Nhûng töi muöën coá möåt chuöîi nhaâ haâng nhû thïë naây úã Nam Phi vaâ sau àoá úã nûúác ngoaâi. Bûúác àêìu tiïn laâ múã taåi Johannesburg. Àïí laâm àûúåc, töi cêìn tòm möåt ngûúâi hêåu thuêîn múái vaâ gêìn nhû coá àûúåc röìi. Sau àoá töi phaãi chûáng minh àûúåc yá tûúãng seä hiïåu quaã úã Jo’burg.”

“Vêåy laâ khöng coân gò khaác quan troång trïn àûúâng ài nûäa aâ?” töi hoãi.

“Coân möåt thûá,” Steve noái. “Töi cêìn möåt ngûúâi cöë vêën kinh nghiïåm úã Myä, chêu Êu hay UÁc. Àïí laâm töët hún nhûäng gò àaä coá, töi cêìn ngûúâi naâo àoá gioãi hún töi àïí giuáp töi vûún túái vaâ kñch thñch töi. Töi chûa tòm àûúåc ngûúâi cöë vêën nhû thïë, nhûng àoá laâ muåc tiïu chuã yïëu cuãa nùm nay.”

Löå trònh 80/20

àöëi vúái 20% töët nhêët cuãa baån laâ gò?

Luön luön coá nhûäng löå trònh khaã dô. Löå trònh 80/20 laâ töët nhêët, nhanh nhêët, vui nhêët, ñt ûu tû nhêët, vaâ laâ caách ñt töën sûác nhêët maâ baån àaåt àïën. Noá cuäng khöng giöëng vúái nhûäng gò baån àang laâm bêy giúâ, hay thûúâng tûúãng tûúång ra nhêët – àêy múái laâ caái khoá.

Taåi sao vêåy? Búãi vò phûúng thûác 80/20, cuäng nhû nguyïn lyá 80/20, laâ phaãn trûåc giaác. Noá àûa ra cêu traã lúâi hay hún nhiïìu chó vò giaãi phaáp àuáng khöng khi naâo hiïín hiïån trûúác mùæt chuáng ta, vúái àiïìu kiïån laâ chuáng ta phaãi nhòn àûúåc toaân caãnh, vaâo 100% kinh nghiïåm cuãa chuáng ta. Nïëu àïí mùåc chuáng ta xoay xúã, chuáng ta seä choån lêëy löå trònh laâm nhiïìu àûúåc nhiïìu. Thaách thûác laâ taåo ra löëi ài àem laåi nhiïìu hún tûâ ñt hún.

Vò thïë, khi tòm con àûúâng 80/20 àïën 20% töët nhêët cuãa mònh, haäy thûã àùåt nhûäng hoãi cêu ngoaâi lïì nhû thïë naây:

Àûúâng àïën àñch 80/20 maâ baån thöng thûúâng seä theo àuöíi

laâ gò? Cêu hoãi naây khöng phaãi àïí traã lúâi – thay vaâo àoá, noá

laâ möåt chuêín mûåc àïí baån phaán àoaán tñnh khaã thi cuãa löå

trònh 80/20. Trûâ khi baån chúåt nghô àïën möåt caách thûác töët

hún nhiïìu so vúái cêu traã lúâi theo thoái quen cuãa mònh, thò

baån chûa coá àûúåc löå trònh 80/20 cuãa mònh.

Bêy giúâ àùåt cêu hoãi, laâm thïë naâo baån coá thïí caãi thiïån mònh

úã mûác àöå rêët cao vúái cêu traã lúâi theo thoái quen àoá, bùçng

caách àoâi hoãi möåt caách phi lyá nhiïìu hún vúái ñt hún?

Chia sûå caãi thiïån laâm hai phêìn. Thûá nhêët, laâm thïë naâo baån

coá àûúåc nhiïìu hún? Caách töët hún cho baån seä laâ gò? Baån seä

hûáng thuá hún vúái àiïìu gò, vaâ caái gò seä àûa baån àïën àñch 80/

20 nhanh hún? Àöång naäo àïí coá têët caã nhûäng löëi ài khaã dô.

Nïëu baån thiïëu yá tûúãng, hoãi yá kiïën möåt vaâi ngûúâi baån - gúä röëi

cho ngûúâi khaác luön dïî hún nhiïìu.

Thûá hai, haäy hoãi hûúáng ài àoá coá thïí taåo sûå dïî daâng hún cho

baån nhû thïë naâo. Tûúãng tûúång ra nhiïìu yá tûúãng khaác nhau.

Sau àoá, têåp húåp chuáng laåi, cho àïën khi baån coá möåt caách

maâ coá thïí àùæc duång vaâ chùæc chùæn àem laåi nhiïìu hún vúái

ñt hún. Ngay caã nïëu baån khöng chùæc noá coá taác duång hay

khöng, cûá laâm thûã. Nïëu khöng àûúåc thò chuyïín sang lûåa

choån thûá nhò – nhûng chó khi naâo noá àem laåi nhiïìu hún vúái

ñt hún thöi nheá.

Nïëu baån khöng tòm ra àûúåc cêu traã lúâi, quay trúã laåi vúái biïíu àöì 20%. Nhûäng gò maâ baån gioãi nhêët, àïën rêët tûå nhiïn vúái baån seä cho baån manh möëi caách töët nhêët àïí baån coá àûúåc nhiïìu hún tûâ ñt hún.

Ví duï, hoài treû, ñích ñeán 80/20 cuûa toâi laø trôû thaønh moät

nhaø tö vaán quaûn lyù thaønh coâng vaø ñöôïc traû löông haäu hónh. Loái ñi ñaàu tieân toâi thöû döôøng nhö raát höùa heïn: toâi kieám ñöôïc moät chaân ôû moät trong nhöõng coâng ty Myõ toát nhaát vaø phaùt trieån nhanh nhaát, Taäp ñoaøn Tö vaán Boston (BCG). Buoàn thay (hay hoùa ra sau naøy môùi thaáy laø may maén thay) cho duø khaùch haøng döôøng nhö raát thích toâi, nhöng caùc seáp thì laïi khoâng. Toâi tìm caùch xin thoâi vieäc tröôùc khi bò sa thaûi.

Höôùng ñi thöù hai toâi choïn laø gia nhaäp Bain & Company, moät

coâng ty taùch ra töø BCG. Sau khi thaát baïi voøng ñaàu tieân, vôùi moät veát thöông lôùn ôû loøng töï troïng, toâi quyeát taâm söûa chöõa nhöõng ñieàu ñaõ nhaán chìm toâi tröôùc ñoù: cung caùch löôøi bieáng, khoâng theo phe naøo, thaùi ñoä ngang taøng, vaø tieáng taêm veà tính loâng boâng. Toâi quyeát ñònh daán thaân laøm vieäc chaêm chæ khoâng theå tin ñöôïc, ca tuïng heát lôøi caùc seáp, vaø phoâ baøy maët nghieâm tuùc vaø traùch nhieäm cuûa mình. Toâi seõ khoâng thaát baïi nöõa vaø toâi seõ chöùng toû cho maáy tay ôû BCG thaáy ñaõ sai khi ñaùnh giaù toâi.

Lieäu ñoù coù phaûi laø vieäc laøm ñuùng khoâng? Ñuùng vaø khoâng

ñuùng. Bain laø moät söï löïa choïn toát. Noù coù moät coâng thöùc kinh doanh raát hay, chuyeân taäp trung vaøo phuïc vuï ngöôøi ñöùng ñaàu trong baát kyø toå chöùc khaùch haøng naøo, vaø noù phaùt trieån coøn nhanh hôn caû BCG. Nhaân taøi ôû Bain nhö laù muøa thu neân toâi nhanh choùng ñöôïc caát nhaéc laøm coäng söï caáp döôùi. Toâi kieàm cheá baûn naêng noåi loaïn cuûa mình, khueách tröông hình aûnh moät ngöôøi taän tuïy vaø ngöôøi coù tinh thaàn taäp theå.

Toâi cöù thaúng tieán ñeán ñích 80/20 cuûa mình, nhöng moät

hoâm, toâi döøng laïi vaø ngaãm nghó, mình ñang laøm gì nhæ? Mình coù thöïc söï ñi theo loä trình 80/20 khoâng?

Roõ raøng laø khoâng. Mang chieác maët naï cuûa Bain, toâi ñang

kieám tìm caùi nhieàu hôn baèng nhieàu hôn. Thaønh coâng hôn, coâng vieäc thuù vò hôn, traùch nhieäm cao hôn, tieàn baïc doài daøo hôn. Thì cuõng toát. Nhöng caùi giaù toâi ñöa ra ñaõ laøm cho toâi phaûi ñoå vaøo nhieàu hôn: coâng vieäc caêng thaúng hôn, laøm nhieàu giôø hôn, chuyeân chuù cho coâng vieäc vaø coâng ty hôn, vaän ñoäng chính trò nhieàu hôn, lo aâu nhieàu hôn, vaø ñi nöôùc ngoaøi vôùi nhieàu moái baän taâm hôn. Vôùi nhöõng ai tin vaøo giaûi phaùp nhieàu hôn töø ít hôn, thì nhö theá chaúng lyù töôûng chuùt naøo.

Bieåu ñoà 20% cuûa toâi theá naøo? Toâi coù laøm ñuùng khoâng vaäy?

Chuùa ôi, khoâng phaûi. Toâi thöôøng gioûi veà yù töôûng, saùng suoát baát ngôø, coù taøi phaùt hieän söï vieäc, vaø noùi ñöôïc khaùch haøng neân laøm gì ñeå kieám ra tieàn. Toâi laïi keùm ôû nhöõng coâng vieäc khoù khaên keùo daøi (Toâi laø vaän ñoäng vieân chaïy nöôùc ruùt, chöù khoâng phaûi ñöôøng tröôøng), coù veû töø toán vaø nghieâm tuùc, bieát leøo laùi noäi boä, vaø ñuû thöù laêng nhaêng veà quaûn lyù ngöôøi khaùc. Vaäy Bain coù phaûi laø nôi thích hôïp cho toâi? Khoâng haún theá. Toâi khoâng phaûi ngöôøi khoå haïnh hay coù ñuû loøng trung thaønh. Toâi coù thaáy caêng thaúng khi xuaát hieän nhö Bain vaäy khoâng? Baïn coù theå coi ñoù laø ñieàu chaéc chaén.

Suy nghó ban ñaàu cuûa toâi laø toâi ñaõ coù ñuû tieàn vaø neân choïn

caùch soáng deã chòu hôn, thoaùt ra khoûi chuyeän tö vaán quaûn lyù ñi. Nhö theá seõ laø laøm ít höôûng ít: ít vieäc hôn, ít caêng thaúng vaø stress hôn, nhöng cuõng laø ít tieàn hôn vaø ít coâng vieäc thuù vò hôn. Toâi ñaõ chöa ñaït ñöôïc ñích ñeán 80/20 vaø vaãn caàn phaûi chöùng toû raèng toâi coù theå ñaït ñöôïc noù. Ngoaøi ra, toâi coâng nhaän mình tin vaøo laøm ít ñöôïc nhieàu.

Vaäy toâi xoay xôû laøm ít ñöôïc nhieàu theá naøo ñaây? Toâi muoán

ñieàu gì? Toâi muoán giaûm bôùt lo laéng, ít phaûi goø mình trong khuoân khoå, ít phaûi kieàm neùn baûn chaát thöïc cuûa mình, ít phaûi ñi laïi, ít laøm vieäc caêng thaúng, ít nhieäm vuï haønh chính hôn, vaø ít seáp hôn (neáu khoâng coù luoân caøng toát). Toâi muoán coù nhieàu vieäc hôn vôùi nhöõng khaùch haøng mình thích thuù, ñoäc laäp hôn, nhieàu thôøi gian hôn cho gia ñình vaø baïn beø, töï do löïa choïn ñoàng nghieäp hôn, vaø moät ñieàu nöõa – noùi thaät loøng – laø thaäm chí nhieàu tieàn hôn.

Ñöa ra nhöõng mong muoán chính laø traû lôøi chuùng. Khi chæ ra

nhöõng gì toâi muoán nhieàu hôn vaø ít hôn, höôùng ñi 80/20 nhanh choùng hieän roõ. Caùch duy nhaát maø toâi coù theå laøm ít ñöôïc nhieàu, ñuùng theo caùch toâi muoán laø môû moät coâng ty rieâng. Theá nhöng, ñieàu naøy chöa haún laø ñuùng. Suy nghó kyõ hôn, toâi thaáy raèng toâi khoâng muoán naëng nôï vôùi vieäc haønh chính cuûa Coâng ty Koch & Co, vaø toâi cuõng khoâng coù ñuû caùc kyõ naêng saùng laäp moät coâng ty thöïc söï noåi troäi. Höôùng ñi 80/20 lyù töôûng ñoái vôùi toâi laø ñoàng saùng laäp moät coâng ty cuøng hai ñoái taùc khaùc coù bieåu ñoà 20% boå sung chính xaùc cho toâi.

Töi tin tûúãng chùæc chùæn rùçng àñch àïën vaâ löå trònh giaâu tham voång nhêët cuäng coá thïí laâ dïî nhêët - khi vaâ chó khi chuáng truâng khúáp vúái àiïím maånh cuãa baån. Khi coân laâm viïåc taåi Bain & Co, töi àaä khùæc phuåc thaânh cöng nhûäng nhûúåc àiïím cuãa mònh, nhûng thûåc ra chó laâ daán giêëy àïí che nhûäng vïët nûát roä rïåt nhêët maâ thöi. Khùæc phuåc nhûäng nhûúåc àiïím cuãa chuáng ta, thò gioãi lùæm laâ trúã nïn bònh thûúâng thöi. Nïëu chuáng ta chùm chuát möåt vaâi àiïím siïu maånh cuãa chuáng ta, 20% biïíu àöì cuãa chuáng ta, theo àuöíi caách haânh xûã àñch thûåc àöëi vúái baãn ngaä cuãa mònh, vaâ àoâi hoãi vö lyá laâm ñt àûúåc nhiïìu, thò bêìu trúâi seä laâ haån hûäu.

Bûúác 3: Triïín khai haânh àöång 80/20

Haânh àöång 80/20 laâ gò vaâ noá khaác vúái nhûäng haânh àöång chuáng ta thûúâng coá trong cuöåc söëng nhû thïë naâo? Coá ba khaác biïåt àûúåc àûa ra:

Haânh àöång 80/20 laâ do àñch àïën 80/20 vaâ löå trònh 80/20

àöåc nhêët cuãa chuáng ta sai khiïën.

Haânh àöång 80/20 têåp trung vaâo rêët ñt nhûäng haânh àöång àaä

àûúåc chûáng minh àïí àem laåi cho baån phêìn lúán haånh phuác

vaâ thaânh àaåt: ñt laâ nhiïìu.

Haânh àöång 80/20 liïn quan àïën töíng söë haânh àöång ñt hún

vaâ töíng söë kïët quaã lúán hún – laâm ñt àûúåc nhiïìu.

Moät khi toâi ñaõ quyeát ñònh ñích ñeán 80/20 (trôû thaønh moät

nhaø tö vaán quaûn lyù thaønh coâng) vaø loä trình 80/20 cuûa toâi (khôûi söï moät coâng ty môùi cuøng hai ñoái taùc), thì haønh ñoäng 80/20 laø hieån nhieân. Chæ coù hai haønh ñoäng caàn thieát: tìm ñoái taùc, vaø sau ñoù baét ñaàu coâng ty! Moät khi ñaõ ñöa ra quyeát ñònh, taát caû caùc haønh ñoäng khaùc maø toâi ñang laøm haøng ngaøy trôû neân soá nhieàu khoâng quan troïng; tìm kieám ñoái taùc vaø khôûi söï coâng ty trôû neân soá ít quan troïng. Maëc duø chöa roõ raøng laø toâi seõ thöïc hieän hai haønh ñoäng naøy nhö theá naøo, nhöng ñoù laø nhöõng ñieàu toâi thöïc söï nghó ñeán vaø quan taâm.

Ñieàu kyø laï laø ñaây: Hai thaùng sau khi toâi quyeát ñònh, toâi vaãn

chöa ñoäng tónh gì vôùi haønh ñoäng 80/20. Toâi khoâng theå quyeát ñöôïc tìm ñeán ñoàng nghieäp naøo cuûa mình ñeå khôûi söï moät coâng ty caïnh tranh - moät nöôùc côø sai laàm coù theå laøm cho toâi maát vieäc. Theá roài cô hoäi ñeán. Toâi goïi Ian Fisher, moät ngöôøi baïn vaø laø ñoàng nghieäp, noùi veà döï aùn hieän taïi cuûa chuùng toâi, vaø khi keát thuùc cuoäc goïi, anh ta ñeå loä moät chuyeän.

“Coù ñieàu gì ñoù khaùc thöôøng ñang xaûy ra vôùi Jim vaø Iain (hai

thaønh vieân caáp thaáp khaùc). Chuùng ta chöa theå noùi ñieàu gì, nhöng hoï baát ngôø ñi Boston (truï sôû chính cuûa Bain & Co).”

“Chuyeän gì xaûy ra vaäy Ian?”

“Toâi chöa theå noùi vôùi anh ñöôïc Richard, nhöng coù chuyeän gì

ñoù laï laém vaø toài teä nöõa.”

“Anh chöa noùi ñöôïc nghóa laø sao, chuùng ta laø ñoàng nghieäp

thaân thieát, vaø treân phöông dieän ñoù, toâi laø caáp treân cuûa anh nöõa maø.”

“Bill Bain baét toâi theà khoâng ñöôïc noùi vôùi ai.”

[Toâi ñoaùn ñaïi] “Hoï xin thoâi vieäc roài aø?

Im laëng. Sau moät hoài ngaäp ngöøng caäu ta noùi, “Anh noùi nheù.

Khoâng phaûi toâi ñaâu ñaáy.”

Ñieän thoaïi cuûa Jim Laurence ñoå chuoâng lieân hoài. Iain Evans

thì gaùc maùy. Toâi phoùc leân xe ñaïp theo con ñöôøng doïc bôø soâng Thames ñeán nhaø anh ta ôû Kew. Toâi thaáy hoï chuïm ñaàu vôùi nhau, baøng hoaøng sau cuoäc chaïm traùn khoâng deã chòu vôùi Bill Bain. Khoâng bieát coù phaûi hoï saép môû coâng ty môùi khoâng? Vaâng. Lieäu toâi coù theå laø ñoái taùc cuûa hoï khoâng? Coù leõ. Vaâng.

Cú höåi àaä thûåc hiïån haânh àöång 80/20 cho töi. Àuáng khöng nhó?

Coá möåt cêu thêåt tuyïåt vúâi trong truyïån nguå ngön Nhaâ giaã kim cuãa Paulo Coelho:

Khi baån muöën àiïìu gò,

caã vuä truå hiïåp sûác

vaâo giuáp baån

àaåt àûúåc noá.

Töi nghô àiïìu àoá àuáng: khi baån xaác àõnh roä àñch àïën 80/20 vaâ löå trònh 80/20, thò nhûäng sûå kiïån tònh cúâ seä àûa àêíy baån ài àuáng hûúáng. Nhûng cuåm tûâ quan troång laâ khi naâo baån nùæm àûúåc söë phêån cuãa mònh.

Nïëu nhû töi khöng biïët àûúåc àñch àïën vaâ löå trònh 80/20 cuãa mònh, hùèn töi àaä khöng baám lêëy nhûäng nhêån xeát khoá hiïíu cuãa Ian Fisher, thò coá leä töi àaä khöng àoaán àûúåc àiïìu gò diïîn ra, vaâ chùæc töi àaä khöng nhaãy lïn xe àaåp (àûúâng thò xa maâ töi laåi coá nhiïìu chuyïån àõnh laâm saáng höm àoá). Töi vêîn phaãi haânh àöång, nhûng haânh àöång dïî daâng hún nhiïìu nïëu baån thu heåp lônh vûåc laåi vaâo àiïìu canh caánh trong àêìu baån.

Haânh àöång khöng phaãi luác naâo cuäng àûúåc lêåp kïë hoaåch trûúác. Haäy cúãi múã trûúác nhûäng sûå kiïån tònh cúâ, suy luêån vaâ khai thaác chuáng möåt caách thñch húåp, laâ möåt phêìn cuãa phûúng thûác 80/20.

Sau hïët, nïëu baån khöng thûåc hiïån möåt söë haânh àöång 80/20, cuöåc söëng cuãa baån seä khöng thïí chuyïín biïën. Nïëu thûåc hiïån chuáng, chuáng coá thïí laâm sinh söi haånh phuác tûâ nhûäng cöng sûác boã ra.

cuãa baãn thên baån, àïí ñt hoáa ra nhiïìu. Tòm ra löå trònh àïí Haäy khai thaác töëi àa sûå khaác biïåt cuãa baån. Khöng ai coá thïí laâm àûúåc. Têåp trung vaâo phêìn töët nhêët chuyïín biïën cuöåc àúâi cuãa baån, àïí baån coá àûúåc nhiïìu kïët quaã hún vúái ñt êu lo hún vaâ ñt mêët cöng hún. Röìi haânh àöång, vaâ sùén saâng àoán nhêån àiïìu may mùæn lúán lao maâ taåo vêåt seä ban tùång cho baån. Khi baån khaám phaá vaâ choån ra àûúåc phêìn baãn thên àñch thûåc röìi laâm cho chuáng hoaåt àöång möåt caách ïm xuöi vaâ thoaãi maái, baån seä laâ àöåc nhêët vö nhõ, coá giaá trõ rêët cao… vêng, vaâ rêët haånh phuác nûäa.

5 Vui vúái cöng viïåc vaâ thaânh cöng

Baãn thên cöng viïåc cûåc nhoåc thêåt sûå khöng haåi ai

caã, nhûng töi nghô taåi sao laåi phaãi nùæm lêëy cú höåi?

Ronald Reagan

phoâng xem böå phim yïu thñch cuãa mònh. Bêët chúåt, diïîn viïn Baån coá nhúá cuöën phim cuãa Woody Allen Nuå höìng tña Cairo khöng? Mia Farrow àang ngöìi trong khaán Jeff Daniels, chaán ngêëy vúái viïåc nhai ài nhai laåi lúâi thoaåi, nhaãy tûâ phim vaâo raåp. Anh ta bùæt coác Mia Farrow ài, taåo nïn cêu chuyïån tònh nhû cöí tñch.

Töi nghô bñ mêåt cuãa thaânh cöng laâ chöî àoá. YÁ töi khöng phaãi laâ chuyïån bùæt Mia Farrow ài, töi muöën noái khaã nùng chuyïín àöíi giûäa cuöåc söëng bònh thûúâng vaâ cuöåc söëng maâ noá coá thïí xaãy ra, töi muöën noái àïën möåt yá tûúãng, hay möåt sûå tûúãng tûúång, hoùåc möåt caãm xuác dêng traâo – vaâ haânh àöång theo noá. Haäy bûúác ra khoãi cuöåc söëng cuãa böín phêån, núi moåi chuyïån diïîn ra theo lúâi thoaåi coá thïí àoaán trûúác do ngûúâi khaác àoåc, vaâo cuöåc söëng do trñ tûúãng tûúång cuãa baån saáng taåo nïn. Quïn ài cöng viïåc khoá nhoåc vaâ sûã duång caái tinh tuáy nhêët cuãa àùåc àiïím con ngûúâi, àoá laâ khaã nùng chuyïín dõch giûäa thïë giúái nhû noá vöën thïë vaâ thïë giúái trong têm trñ cuãa chuáng ta. Tû duy, tûúãng tûúång, saáng taåo, têån hûúãng.

Nhûäng àöång vêåt khaác coá thïí laâm viïåc vêët vaã, nhûng chó coá con ngûúâi múái coá thïí vùæt oác suy nghô. Nhûäng loaâi vêåt khaác àûúåc sûå tiïën hoáa lêåp trònh. Con ngûúâi cuäng thïë, nhûng chuáng ta cuäng coá thïí lêåp trònh cho chñnh mònh vaâ thay àöíi thïë giúái chuáng ta nhêån biïët bùçng möåt thïë giúái chuáng ta thñch hún. Toaân böå toâa lêu àaâi cuãa nïìn vùn minh hiïån àaåi khöng phaãi àùåt trïn cöng viïåc lao àöång cûåc nhoåc, sûác maånh cú bùæp, sûå lùåp laåi, hay ngaây giúâ laâm viïåc daâi lêu, maâ trïn sûå thêëu hiïíu, caãm hûáng, oác saáng taåo, tñnh àöåc àaáo vaâ daám nghô daám laâm. Chuyïín àöång giûäa núi chuáng ta àang söëng hiïån taåi trong thïë giúái thûåc, vaâ thïë giúái mú àïën trong têm trñ röìi biïën noá thaânh hiïån thûåc.

Àiïìu àuáng vúái nhên loaåi vïì töíng hoâa cuäng àuáng vúái möîi möåt caá nhên. Nhûäng ngûúâi thaânh cöng nhêët thay àöíi thïë giúái khöng phaãi bùçng möì höi vaâ nûúác mùæt maâ bùçng yá tûúãng vaâ niïìm àam mï. Vêën àïì khöng phaãi laâ laâm viïåc chùm chó hay thúâi gian daânh cho cöng viïåc; maâ laâ coá yá tûúãng khaác ài, möåt yá tûúãng múái meã, möåt caái gò àoá thïí hiïån caá tñnh vaâ sûå saáng taåo. Thaânh cöng xuêët phaát tûâ tû duy, röìi haânh àöång theo nhûäng tû duy àoá.

Thïë nïn nïëu baån tin baån phaãi lao àöång cêåt lûåc vaâ laâm nhûäng àiïìu khöng mêëy thuá võ àïí coá àûúåc thaânh cöng, thò haäy nghô laåi. Baån coá tûúãng tûúång àûúåc rùçng Bill Gates, möåt sinh viïn boã hoåc vaâ laâ ngûúâi saáng lêåp Microsoft, trúã thaânh ngûúâi giaâu nhêët thïë giúái bùçng lao àöång cûåc nhoåc khöng? Baån coá nghô rùçng Warren Buffett, nhaâ àêìu tû kiïåt xuêët vaâ laâ ngûúâi giaâu thûá hai thïë giúái, laâm luång vêët vaã khöng? Thïë coân nhûäng tïn tuöíi truyïìn thöng nhû Oprah Winfrey vaâ Rupert Murdoch thò sao? Àiïìu khaác biïåt vïì hoå laâ gò? Quïn mònh laâm viïåc vêët vaã hay nhûäng yá tûúãng vô àaåi múái?

Coân Ronald Reagan? John F. Kennedy? Winston Churchill? Albert Einstein? Charles Darwin? William Shakespear? Christopher Columbus?

Nhûäng vô nhên naây khöng troái mònh vaâo baân giêëy. Nhûäng gò hoå laâm laâ daânh thúâi gian vaâo nhûäng viïåc hoå lûu têm, vaâo möåt vaâi vêën àïì cêìn thiïët núi hoå sûã duång quyïìn laänh àaåo, àöìng thúâi daânh ñt hoùåc khöng daânh thúâi gian vaâo phêìn lúán nhûäng gò khöng quan troång laâm bêån bõu nhûäng ngûúâi lao àöång vêët vaã cuâng thúâi vúái hoå.

Coá caách ài àïën thaânh cöng khoá khùn vaâ cuäng coá caách ài dïî daâng hún.

Caách khoá khùn laâ phaãi nghiïn cûáu kyä caâng vaâ trong thúâi gian daâi, laâm viïåc cêåt lûåc trong 60 giúâ möîi tuêìn hoùåc hún haâng chuåc nùm, lo lùæng vïì êën tûúång maâ baån àem laåi, vaâ boâ tûâng nêëc thang lïn kim tûå thaáp trong töí chûác naâo àoá. Hy sinh cuöåc söëng vui tûúi hiïån taåi vúái hy voång vaâo cuöåc söëng tûúng lai dïî chõu hún. Tòm caách laâm nhûäng àiïìu khaác thûúâng, vúái caái giaá phaãi traã khaác thûúâng, àïí coá àûúåc kïët quaã khaác thûúâng.

Caách 80/20 dïî daâng hún. Noá daânh cho têët caã moåi ngûúâi, kïí caã nhûäng ngûúâi bõ tuåt laåi xa phña sau vïì phûúng diïån hoåc haânh vaâ nghïì nghiïåp.

Taåo bûúác nhaãy voåt vïì trñ tuïå: taách nöî lûåc ra khoãi phêìn thûúãng. Têåp trung vaâo nhûäng kïët quaã maâ baån muöën vaâ tòm caách thûác dïî daâng nhêët cho chuáng vúái ñt cöng sûác nhêët, ñt phaãi hy sinh nhêët, vaâ thuá võ nhêët. Têåp trung vaâo nhûäng gò taåo ra nhûäng kïët quaã phi thûúâng maâ khöng cêìn nöî lûåc phi thûúâng. Haäy hiïåu quaã nhûng thoaãi maái. Trûúác hïët, nghô àïën kïët quaã. Sau àoá àaåt àûúåc chuáng vúái ñt sûác lûåc nhêët:

20% cöng viïåc, nöî lûåc vaâ nguöìn lûåc àem laåi trïn 80% kïët

quaã. Àiïìu gò àem laåi cho chuáng ta 80% thaânh quaã vúái 20%

nöî lûåc – hay 400% thaânh quaã vúái 100% nöî lûåc? Caách thûác

thöng thûúâng laâ gò àïí coá àûúåc kïët quaã phi thûúâng?

Trïn 80% ngûúâi vêåt löån àïí àaåt àûúåc 20% kïët quaã. Chûa àêìy

20% ngûúâi têån duång 80% nhûäng gò töët àeåp. ÚÃ chöî baån, hoå

laâ ai vêåy? Hoå laâm khaác nhû thïë naâo?

80% giaá trõ cuãa baån àöëi vúái ngûúâi khaác xuêët phaát tûâ 20% hay

ñt hún nhûäng gò baån laâm. Söë ñt nhûäng hoaåt àöång cêìn thiïët

naây laâ gò?

80% thaânh cöng cuãa baån phaát sinh tûâ 20% hay ñt hún nhûäng

kyä nùng vaâ kiïën thûác cuãa baån. Nhûäng gò thûåc sûå quñ baáu maâ

baån laâm töët hún nhiïìu so vúái ngûúâi khaác?

80% thaânh quaã cuãa baån àïën tûâ 20% hoùåc ñt hún nhûäng tònh

huöëng úã àoá baån tòm laåi àûúåc chñnh mònh. Baån toãa saáng úã

nhûäng thúâi àiïím naâo àoá, bùçng nhûäng caách àùåc biïåt, vúái

nhûäng ngûúâi naâo àoá. Khi naâo? ÚÃ àêu? Taåi sao?

80% nhûäng gò baån muöën xuêët phaát tûâ 20% chiïën thuêåt hay

haânh vi baån aáp duång. Haânh vi naâo coá àûúåc thaânh quaã tûâ têët

caã nhûäng cöng sûác àoá?

Bêët cûá àiïìu gò baån cöë laâm, coá möåt caách laâm laâ vûúåt tröåi hún

hùèn: caách àem laåi 80% kïët quaã vúái 20% nöî lûåc thöng thûúâng.

Thûã nghiïåm cho àïën khi baån tòm ra caách töët gêëp böën lêìn

caách thûúâng laâm.

Thöng minh vaâ lûúâi biïëng

Tûúáng chó huy quên sûå cuãa Àûác – Von Manstein – noái:

“Coá böën loaåi nhên viïn:

Thûá nhêët, àoá laâ nhûäng ngûúâi lûúâi nhaác, ngöëc nghïëch. Àïí hoå qua möåt bïn, nhûäng ngûúâi naây vö haåi.

Thûá hai, nhûäng ngûúâi thöng minh, laâm viïåc chùm chó. Àoá laâ nhûäng nhên viïn xuêët sùæc, àaãm baão moåi viïåc àûúåc laâm àïën núi àïën chöën.

Thûá ba, nhûäng ngûúâi laâm viïåc chùm chó vaâ ngöëc. Loaåi ngûúâi naây rêët phiïìn phûác, phaãi sa thaãi ngay lêåp tûác. Hoå taåo ra viïåc chaã àêu vaâo àêu.

Cuöëi cuâng, nhûäng ngûúâi thöng minh maâ lûúâi biïëng. Hoå phuâ húåp cho nhûäng vùn phoâng cao nhêët.”

Haäy ûúm lêëy sûå thöng minh lûúâi biïëng. Baån coá thiïëu khön ngoan hay thiïëu sûå lûúâi biïëng khöng?

Nïëu baån nghô mònh khöng lanh lúåi lùæm – vaâ nghô àûúåc nhû thïë, thò baån phaãi khaá thöng minh röìi coân gò – haäy taác àöång túái kiïën thûác vaâ nghiïåp vuå trong möåt phaåm vi heåp, nhûäng chöî maâ kïët quaã phi thûúâng coá àûúåc àöëi vúái nhûäng nöî lûåc khiïm töën.

Nïëu baån khön ngoan, nhûng khöng lûúâi biïëng, thò taác àöång vaâo sûå lûúâi biïëng. Laâm àûúåc moåi viïåc, àún giaãn chó vò baån coá thïí, giaãm búát hiïåu quaã ài. Têåp trung vaâo nhûäng àiïìu thûåc sûå quan troång seä àem laåi kïët quaã gêy ngaåc nhiïn. Chó laâm möåt vaâi viïåc coá lúåi ñch lúán nhêët.

Thêåt ngaåc nhiïn laâ ngûúâi ta thûúâng rêët hay nghi ngúâ lúâi khuyïn naây. Möåt mêíu àöëi thoaåi àùåc trûng thûúâng nhû thïë naây:

Baån: “Cêåu chùæc chùæn noái àuâa khi baão rùçng cêåu trúã nïn lûúâi

biïëng hún.”

Töi: “Töi noái nghiïm tuác àêëy. Töi khöng taâi naâo têåp trung

cao àöå vaâo 20% nïëu cuäng àang laâm caái gò khaác. Thaâ daânh gêëp àöi thúâi gian cho 20% kyâ aão àoá, vaâ ñt thúâi gian hún cho nhûäng viïåc coân laåi. Kïët cuåc: thïm àûúåc 60% kïët quaã vúái ñt hún 60% sûác lûåc.”

Baån: “Sao chuáng ta khöng boã 100% sûác lûåc vaâo 20% kyâ aão

àïí coá àûúåc 4 lêìn nhiïìu hún?”

Töi: “Àuáng vïì mùåt lyá thuyïët, vaâ trong thûåc tïë cuöëi cuâng seä

nhû vêåy, nhûng trûúác tiïn phaãi chêìm chêåm àaä. Ngûng laâm nhûäng gò khöng cêìn thiïët. Coá giúái haån vúái lûúång thúâi gian bao nhiïu chuáng ta coá thïí daânh cho caác hoaåt àöång kyâ diïåu àoá maâ khöng giaãm ài chêët lûúång. Haäy buöåc mònh laâm ñt ài àaä. Àïí daânh thúâi gian tòm kiïëm nhûäng lônh vûåc quan troång hún àïí àaâo sêu vaâ nhûäng viïåc quan troång hún àïí laâm.”

Baån: “Nhûng cêåu khöng thûåc sûå tin vaâo chuyïån trúã nïn lûúâi

biïëng, àuáng khöng?”

Töi: “Coá nhûäng ngûúâi lûúâi biïëng nhû Ronald Reagan, ngûúâi

àaåt thaânh tûåu rêët nhiïìu chó vò têåp trung vaâo möåt hoùåc hai muåc àñch. Vaâ coá nhûäng ngûúâi thúå siïu cêìn cuâ, nhû Töíng thöëng Carter, ngûúâi coá quaá nhiïìu muåc tiïu vaâ thêët baåi àiïn àaão. Tuy nhiïn, vêîn coá nhûäng khoa hoåc gia hoùåc nghïå sô bõ aám aãnh búãi cöng viïåc cuãa mònh, hoå yïu noá. Töi khöng baão hoå lûúâi biïëng ài. Thûåc ra töi cuäng khöng phaãi bïnh vûåc cho sûå lûúâi biïëng, maâ laâ thúâi gian têåp trung vaâo àiïìu gò coá yá nghôa. Nïëu baån khöng thñch tûâ “lûúâi biïëng”, thò duâng tûâ “thû giaän” vêåy. Laâm nhûäng gò baån thñch, laâm möåt caách ung dung khöng lo lùæng.

“Möåt ngûúâi laâm viïåc chùm chó thûúâng bêån bõu khöng

thïí chó ra àûúåc caái gò coá yá nghôa. Möåt ngûúâi lûúâi biïëng muöën laâm caâng ñt caâng töët vaâ nhúâ vêåy chó têåp trung vaâo nhûäng viïåc cêìn thiïët. Àiïìu thûåc sûå hiïåu quaã laâ ngûúâi lûúâi biïëng suy nghô nhûäng yá tûúãng múái vaâ têåp trung vaâo biïën chuáng thaânh hiïån thûåc. Suy nghô thûúâng gêy xaáo àöång, àöi khi laâm hoaãng loaån nûäa. Vuâi mònh trong nhûäng viïåc khöng quan troång thò ñt bõ àe doåa hún.