Chương hai

Từ khu bán chạp phô hột vịt, Ớn phóng chạy theo các ngõ hẹp trong nhà lồng chợ. Bối rối, nó chẳng biết phải theo lối nào để thoát ra đường. Nó chạy qua khu sạp bán vải, quẹo sang khu bán đồ nhựa. Rồi bẻ vòng trở lại khu bán chạp phô hột vịt. Hú hồn! May mà Ớn nhận ra chỗ nguy hiểm cũ, bèn thắng⁵ “nghe cái két”, rẽ ngay sang trái, lao xuyên qua khu bán đồ nhôm. Ớn rơi vào đúng dãy sạp treo bán thịt bò thịt heo. “Rồ ga” vọt tới, nó chạy giữa các sạp bán cá đầy mùi tanh tưởi. Cho đến khi chạy hết khu bán rau cải, Ớn mới thoát khỏi khu chợ.

Người nóng hừng hực một sự thúc bách rằng chạy càng xa khu chợ càng tốt nên Ớn không ngần ngại lao ngang qua mặt đường đang đông nghẹt xe cộ. Đầu Ớn muốn long lên vì hàng chục tiếng còi inh ỏi, gay gắt, tiếng xe thắng gấp rít lên và giọng quát mắng đuổi theo.

-Thằng điên! Chắc nó muốn vô nhà xác.

-Trời ơi! Coi nó làm xiếc ngang đầu xe kìa!

Ớn càng khiếp vía hơn, nhảy tới nhảy lui, tránh né xe cộ xẹt qua xẹt lại, rồi lủi vào các con hẻm quanh co chật hẹp. Dường như đâu còn có đường là Ớn còn chạy

Trong lúc này ở “nhà”, bữa cơm trưa “thịnh soạn” gồm rau muống luộc và chén hột vịt dầm nước mắm đang mời gọi ba cái dạ dày cứ réo sôi từng chặp.

Thằng Lợt ngồi ở bộ “sa-lông” bậc cầu thang chung cư, mặt méo xẹo, ỉ ôi:

-Con đói thần sầu luôn ngoại ơi!

Bà ngoại đằng hắng, nghiêm giọng:

-Đây là bữa cơm đầu tiên. Đợi thằng Ớn! - Tím nhắc bà ngoại.

-Ờ. Đợi thằng Ớn cùng ăn. Ớn cũng có công “cứu” Tím khi “đi chợ” mua ba “con vịt rút xương”. Nó không “ăn chùa”. Vậy là sòng phẳng.

Tím chột dạ lên tiếng: Hay để con đi tìm Ớn.

-Phải đó - Bà ngoại tán thành - Nhớ là Ớn không còn trong chợ đâu. Có thể nó lạc quanh xóm gần đây, không biết đường về “nhà” mình.

-Bà ngoại thông minh hết sẩy! - Tím khen.

-Vì hồi nhỏ, ngoại là học trò của thám tử tài danh Sơ lổc Hôm mà!

Thấy bà ngoại luôn kể đến đại danh nhân vật tài ba đó, Lợt thấy ham quá, liền van cầu:

-Bà ngoại dạy con với nghe ngoại. Con muốn làm đệ tử Sơ lốc

-Xí! - Bà ngoại nói - Mới nhịn đói chút xíu đã eo sèo thì làm sao học làm thám tử được. Thám tử là phải rèn luyện chịu đựng gian khổ, hoàn thành nhiệm vụ.

Lợt hăng hái hứa liền:

-Con không than khổ nữa đâu ngoại.

Được, để thử coi một thời gian rồi dạy. Thôi, Tím đi tìm Ớn đi con.

Tím nhanh chân ra khỏi “nhà”. Đã gần một giờ trưa. Nắng như đổ lửa.

Phần Ớn, chạy đến cuối con hẻm thì gặp phải một ngôi miếu chình ình chắn ngang. Thế là hết lối để đôi chân nó vận động. Phần nữa do tim đập liên hồi, hơi thở hồng hộc, mắt như kính vạn hoa lóa chóa lòe nhòe nên Ớn đành phải ngồi xuống một khối đá ở gốc cây sung bên ngôi miếu thờ ông Tề.

Đói, mệt, sợ hãi, khiến người như sắp rã ra, Ớn dựa vào gốc sung, mắt lim dim. Thế rồi như được trời thương, gởi cho thằng bé ăn mày một ngọn gió mát rượi

Ớn ngồi vào bàn ở một tiệm ăn quen thuộc lắm. Cũng tấm gương to, sáng choang gắn trên vách, cũng cái quầy bày sẵn các món ăn ngon lành nấu sẵn tha hồ cho thực khách chọn lựa. Và kìa, cũng bà chị mập người, mang chiếc tạp dề màu xanh đứng bán. Ô! Cái quán này thật quen nhưng sao mình không nhớ nó ở đâu nhỉ?

Chợt nhớ ra túi không tiền, Ớn vội tót xuống ghế toan đi ra cửa. Nhưng người bồi bàn đã nhanh chóng bưng mấy dĩa gà, cá, tôm càng kho đặt trước mặt Ớn, rồi lễ phép:

-Xin lỗi đã để cậu chờ lâu. Dạ! Các món cậu kêu đều đã dọn ra. Xin chúc cậu ngon miệng!

Không thể kềm chế được nữa, Ớn bốc miếng gà xé phay, há miệng thật to, đút vào

-Ê, thằng ăn cắp trứng vịt, bắt được rồi nghe.

-Ớn giật mình choàng dậy. Và theo đúng phản xạ của kẻ cùng khổ luôn bị rượt đuổi nơi hè phố, nó vùng chạy trốn. Không còn đường ngang ngõ tắt gì nữa.

-Tím không khỏi bật cười ngặt nghẽo. Ớn gặp lại Tím cũng bật cười, mừng rỡ.

-Về “nhà” ăn cơm - Tím giục - Ai nấy đói meo hết rồi. Ở đây ngủ sướng quá hén!

Ớn cảm động hỏi:

-Bà ngoại Tím chấp nhận mình rồi hả?

-Tạm bữa nay, biết có sống nổi không mà chấp nhận ông ơi!

Ớn gật gù:

-Phải rồi, được ngày nào hay ngày đó.

Tím:

-Nghĩ vậy là hợp với “phận” bụi đời.

Ớn sung sướng yên lòng bước theo. Tuy nhiên nó còn tiếc bữa ăn thịnh soạn trong giấc mơ. Suýt chút nữa, Ớn đã “cháp” được miếng gà xé phay. Ăn trong mơ cũng ngon như thật vậy. Còn bây giờ, lạ đời thật, biết đến bao giờ mới có miếng thịt gà trong kẽ răng? Ớn mong lúc nào đó được gặp lại giấc mơ, cũng tại quán cơm ngon nhất trần đời nọ!

Bữa cơm gia đình đầu tiên ở “ngôi nhà vỉa hè” đem lại cho Ớn một cảm giác ấm cúng, được chở che.

Ăn xong, mọi người còn ngồi trò chuyện con cà con kê, đón ngọn gió mát từ tầng lầu lùa xuống theo cầu thang chung cư.

Tím khoan khoái:

“Máy điều hòa không khí” đã thiệtBỗng dưng bà ngoại lên tiếng:

- Thám tử Lợt đâu?

Được bà ngoại kết cho hai chữ “thám tử”, Lợt phồng muôn bổ mũi, đáp vang lên:

- Thám tử đợi lệnh sếp.

Bà ngoại chỉ vào Ớn, lệnh:

- Thám tử đưa anh Ớn ra “Thác Cam Ly” ⁶tẩy trần, luôn tiện thám tử “sắm” cho anh Ớn bộ đồ coi được một chút. Bộ đồ anh Ớn đang bận, tốt nhất làm gì hả Tím?

Bà ngoại quay sang Tím nheo mắt hỏi đố.

- Giẻ lau!-Tím bụm miệng cười.

Tím thấy thương cho Ớn vì tính thành thật xem ra còn tệ hơn nó. Đồng thời, Tím cũng thắc mắc chẳng hiểu nghĩ thế nào mà khi sáng, Ớn muốn Tím làm chị? Thằng này là lạ - Tím nghĩ.

- Đi tắm “Thác Cam Ly”! - Lợt nói, bước đi trước.

Ớn đi theo Lợt đến một nhà vệ sinh của khu chợ. Phía trong góc nhà vệ sinh có một hồ nước dành để múc dội cầu. Dàn ống nước dẫn đến các vòi đã mục thủng nhiều nơi. Các tia nước trắng xóa, bắn tứ tung mát rượi.

Lợt chỉ tay nói:

- “Thác Cam Ly” đó! cởi đống nùi giẻ ra!

Ớn mắc cỡ. Lợt chợt hiểu, cười:

- Trời mưa, em thường tắm truồng ngoài phố hoài hà. Con nít mà, sợ gì.

Bất đắc dĩ, Ớn lột đồ ra. Lợt giật lấy vò lại, nói:

- Bây giờ anh tắm một mình nghe. Có động tịnh gì thì leo lên đó.

Lợt chỉ cho Ớn nhìn lên. Trên trần có một lỗ hổng, có thể bám theo ống nước leo lên núp.

- Em đi “sắm” cho anh bộ đồ. Còn đồ này

Lợt che mũi, phe phẩy bộ đồ.

- í ẹ! Anh định bận nó tới chừng nào?

Ớn bật cười vì cử chỉ của Lợt. Cu cậu này không hiểu “nghề” ăn mày rồi. Đã xin của bố thí mà ăn mặc lành lặn sạch sẽ thì ai người ta cho?

Lợt dông mất. Ớn dầm mình dưới những tia nước mát, khoái trá. Đang kỳ cọ “đổi mới” cái xác bẩn thỉu, bỗng Ớn nghe có tiếng nói lao xao đang tiến đến gần. Không cần suy nghĩ, Ớn liền bám ngay đường ống nước leo lên chỗ lỗ hổng, chui lọt vào trần nhà.

May quá, hai gã vào nhà cầu không kịp nhìn thấy Ớn.

Chẳng bao lâu hơi nóng hầm hập của buổi trưa nắng gắt như muốn “quay” chín Ớn. Mồ hôi vã ra, chảy ròng ròng. Thế nhưng câu chuyện mà Ớn nghe từ hai gã đang ngồi bên dưói càng làm Ớn toát mồ hôi lạnh, rợn gáy. Họ vừa “ị nặng” vừa trò chuyện:

- Mày biết chuyện kinh dị ở nhà vệ sinh này chưa?

- Sao? Kể nghe chơi.

- Vụ thứ nhất là có một thằng thất tình treo cổ chết lãng xẹt ở gần hồ nước đó.

- Thiệt hay bịa đó cha nội?

- Mày không tin cứ vô chợ hỏi bất cứ ai thì biết. Rồi mày biết con người yêu tới nhìn cái xác treo toòng teng nói sao không?

- Sao?

- Đồ ngu!

- Ghê quá!

- Ghê sao bằng vụ thứ hai.

-Sao? Sao? Kể nghe!

Tao kể giữa trưa mà còn rợn người đó. số là sáng sớm hôm đó, bà Tư quét dọn nhà vệ sinh này vừa bước vô thấy từ trên trần có máu nhỏ xuống. Trời ơi, một vũng đỏ lòm trên trần nhà.

-í, ghê quá vậy!

-Ờ, sợ thì tao nín. Nghe nữa chắc mầy “bít” luôn.

-Kể tiếp đi! Tao không sao mà.

-Ờ Thì người ta phát hiện ra một bao giấu trên trần nhà. Đó, còn một lỗ thủng to tướng đó.

-Trời ơi! Bao gì vậy?

-Bao gì tự mày nghĩ ra. Tao xong rồi đây.

-Chờ tao với. Mai mốt tao không đi với mày nữa đâu.

-Mày cũng phải năn nỉ tao đi cùng thôi. Lỳ như tao mà cũng dụ mày đi theo.

-Ghê quá!

-Thôi, chuồn mau!

Nằm như chết trân trên trần nhà, Ớn không cồn biết mình đang tắm loạị mồ hôi nào nữa: nóng hay lạnh. Ớn gần như ngất lịm trong cái lò hầm hập và cơn sợ hãi kinh hoàng, nhắm híp mắt lại, run lập cập.

Lúc này, Lợt cuốn bộ đồ trong nách chạy vào nhà vệ sinh. Nó ngạc nhiên không thấy Ớn đâu cả. Tưởng Ớn sợ ai chui tọt trên trần nhà, nó đến bên hồ nhìn lên gọi:

-Ớn ơi! Mới “sắm” đồ nè.

Không thấy tiếng ừ hử đáp lại, Lợt lẩm bẩm:

-Hay bị mấy ông giữ trật tự bắt vì tắm nơi công cộng rồi. Trời ơi! Ở truồng tồng ngồng mà bị dẫn đi chắc chết.

Lợt dợm đi thì nghe tiếng rên hừ hừ. Nó vội kêu to:

-Ớn, có xuống không, người ta bắt đi bây giờ.

Bây giờ Lợt mới nhìn thấy chân Ớn thò xuống, quờ quạng tìm chỗ bám. cả người Ớn bám đầy bồ hóng, ánh mắt thất thần vì sợ.

Lợt giục Ớn tắm lại, thay chiếc quần dài xanh và áo thun trắng có đường viền màu vàng quanh cổ.

Một chút sau hai đứa về đến “nhà”. Bà ngoại và Tím đều ngạc nhiên vì sự lột xác của Ớn. Cái vỏ sần sùi đen bẩn của thằng ăn mày đã được thay bằng một cậu bé mặt mày sáng sủa, xem ra lại có nét nhu mì, hiền hậu. Bà ngoại gật gù, ra vẻ vừa lòng. Bà liền phán:

-Các con nghe đây. Chúng ta chẳng may cùng khốn phải sống kiếp trôi dạt vỉa hè. Nhưng không vì vậy mà nhiễm thói phang ngang bửa củi. Trái lại, phải rõ nề ngay nếp dọc, trật tự dưới trên, văn minh lịch sự, lễ phép thương yêu, khổ đồng kham, sướng đồng hưởng à nghe!

Rồi bà ngoại ngưng lại, mồi điếu thuốc lá đen, thở một hơi khói dài ngoằng ra miệng. Hai ngón tay bà kẹp điếu thuốc rất ư là điệu nghệ.

-Ớ đây có ngoại trên hết, dưới là các con. Trong các con, Tím là gái, chị ruột của Lợt. Nay lại thêm Ớn, không biết từ đâu trôi dạt tới, để tính sau. Còn trước mắt, thấy Ớn mà không ổn⁷, lại chân chất hiền lành, gắn bó. Vì vậy, ngoại định rồi: “Kết nạp” Ớn làm đứa cháu giữa đời gió bụi. Tím, Lợt thấy sao?

Tím nhìn Ớn. Trên khuôn mặt sáng đẹp như trăng rằm của cô bé nở nụ cười thật dễ thương.

Còn Lợt, vỗ tay reo:

- Hoan hô! Con mà không chịu thì đâu có mạo hiểm đi “sắm đồ”. Bộ đồ ở dây phơi chung cư phía bên cảng đó. Con ôm bộ đồ chạy “hộc xì dầu” luôn.

Rưng rưng, Ớn đến bên choàng tay qua vai Lợt, như một cử chỉ thương mến, mang ơn.

-Ngoại ơi! Lỡ em Lợt bị bắt thì sao? - Ớn hỏi.

Bà ngoại hỏi hai cháu:

-Thì thi hành kế hoạch cứu nạn ra sao hở hai đứa?

Lợt lanh nói trước:

-Phải ăn vài tát tai lúc người ta còn đang nóng nảy. Kế đó…

Tím tiếp lời:

- Ngoại xuất hiện ra sức chửi mắng, quất thêm vài roi cho thiên hạ vừa lòng. Kế đó, ngoại bắt đầu ca bài: “con cá sống vì nước, xin ông bà, anh chị thương xót. Tụi nó nghèo, mồ côi, ngu dại, phen này có sống được hay không là nhờ lòng rộng lượng thứ tha của ông bà! Có hư hao gì xin nhận của thân già đói khổ này chút ít đền bù. Tiền của chẳng đáng là bao, nhưng xin ghi lòng tạc dạ ơn sâu tha thứ của ông bà!”. Rồi ngoại móc trong ruột tượng ra mấy đồng bạc bèo nhèo đến nỗi ăn mày cũng không thèm lấy, lễ phép đưa cho họ

-Thuộc bài! - Bà ngoại xoa đầu Tím khen.

Tím nói tiếp, ánh mắt buồn rười rượi:

-Chục lần đều được tha cho. Vì có đến trời cũng nhỏ lệ thôi.

-Vậy đó con - Bà ngoại nói với Ớn – Sống ở vỉa hè cũng phải giỏi đóng kịch mới thoát nạn.

Bà ngoại bỗng nhoẻn miệng cười:

-Giờ định ngôi thứ. Ngoại không biết tụi bây bao nhiêu tuổi. Cũng không cần thiết. Thôi, cứ coi cỡ tầm tầm được rồi. Ớn coi bộ lớn nhất, là anh Hai; Tím em Ba; Lợt em út. Ớn phải biết làm anh Hai là tình thương phải nhiều, trách nhiệm phải nặng, để ngày nào đó

Bà ngoại định nói “thay ngoại nghe con”, nhưng vội nín lại. Lệ tưởng sắp trào lên khóe mắt, nhưng đã vội đông cứng lại, quay trở vào tâm, lòng đã giãi dầu bao đau đớn.

May sao, Lợt hỏi:

-Hồi nãy, ở “Thác Cam Ly” sao anh Hai sợ cái gì dữ vậy?

-Sợ chuyện ghê quá! - Ớn thú thật.

Tím cười ngặt nghẽo. Lợt cũng cười theo. Bà ngoại hiểu ra, cười mím chi. Chỉ có Ớn ngơ ngác.

-Một người treo cổ, một bao nhỏ máu phải không? - Tím bụm miệng cố nín cười hỏi.

Ớn gật đầu. Lợt ôm bụng cười.

-Anh gặp ông Ba Hù rồi. Chuyện đó cả chợ đều biết Ba Hù bịa ra. Ông ghiền phim kinh dị lắm. Tội nghiệp anh Hai - Tím chớp mắt nhìn Ớn.

Đêm đã yên lặng, khiến lòng người cũng tự nhiên yên tĩnh thư thái.

Bây giờ, Tím mới trải rộng tấm áo mưa dơi trên vỉa hè dưới một mái hiên. Sau một ngày dài phải đi, đứng, ngồi, bây giờ là lúc sung sướng được duỗi thẳng tay chân, được lăn qua trở lại, thật khỏe làm sao.

Bà ngoại lên tiếng:

-Đêm đã đủ yên lặng rồi. Các ngôi sao cũng đã sắp đầy trời. Tiết mục kể chuyện đêm nay ngoại giao cho Hai Ớn phụ trách, kể cho mọi người nghe về con đi.

-Phải đó anh Hai. Em cũng muốn nghe lắm.

Lợt luôn luôn được ưu tiên gối đầu lên đùi ngoại, nhanh nhảu tán thành.

Tím trìu mến nhìn Ớn khuyến khích:

-Kể em nghe đi anh “ăn nước”. Ai cũng thắc mắc tự hỏi: anh là ai?

Ớn bật cười vì Tím. Nó cảm thấy lòng ấm cúng giữa những con người mà chỉ qua một ngày chung sống đã gắn bó nhau mỗi lúc thêm đằm thắm. Thế thì còn gì phải giấu? Thương yêu, trìu mến, Ớn để mặc trái tim mình mở ngỏ.

Giọng khe khẽ vừa đủ nghe, Ớn bắt đầu:

-Con cố nhớ cũng chỉ nhớ được ba hình ảnh: mẹ con, con chó già lớp lông đen xơ xác và con.

Bao hình ảnh đã qua lại quay lại trong đầu Ớn như những thước phim sôi động

Đó là căn phòng hẹp chỉ có ánh sáng lờ nhờ, được che chắn bằng các vuông vải đã ố cũ, nhiều vết vá. Dáng người mẹ nhỏ thó, gầy yếu, tất tả đi tìm việc suốt ngày. Ớn bị mẹ “giam” trong không gian buồn thảm đó. May còn có con chó già làm bạn. Con chó cũng ở suốt trong phòng vì sức yếu, lại lâm bệnh.

Buổi tối mẹ Ớn mới về, mang theo lon gô cơm, ánh mắt đượm buồn nhìn con chó, vuốt ve nó, rồi nói:

-Con cưng trung thành theo ta bao năm. Thăng trầm, sóng gió lúc nào cũng có mi đeo đẳng bên cạnh như chiếc bóng. Bây giờ mi già rồi, sắp bỏ tao mà đi.

Ớn còn nhớ đã hỏi mẹ:

-Mẹ con mình với con chó ở đâu đến đây hả mẹ?

Bà hôn Ớn, ôm vào lòng, mơ hồ đáp:

-Ở đâu đối với những người sống lang thang thì có gì phải thắc mắc. Chỉ biết ngày hôm nay phải có cái ăn, mặc, phải có một chỗ để ngả lưng. Ngày mai, ngày kia có ở nơi nào rồi cũng cần từng đó thứ. Nơi ở hôm nay tựa như biến mất. Không muốn mất, nó cũng mất. Tất cả do tay Đức Mẹ đồng trinh liệu thôi.

Rồi bà chắp tay lần xâu chuỗi, lầm rầm cầu kinh trước một bức ảnh bé xinh Đức Bà Maria màu xanh ngọc mà bà coi là bảo vật.

Một buổi sáng, khi tỉnh dậy, Ớn đã biết mẹ đi làm từ sớm. Cu cậu rời tấm phản để đi tìm con chó cùng “trò chuyện”. Thế nhưng, con chó già đã tắt thở. Đôi mắt nâu vàng đầy tình cảm khép chặt. Ớn lay lay con vật, ôm chặt nó vào lòng òa khóc, kêu lên:

-Đừng chết!. Đừng bỏ tao một mình!

Xác con vật dần dà đông cứng lại. Bà chủ cho thuê nhà vạch màn ngó chằm chằm, thét lên:

-Đem liệng ra đông rác đi. Gớm quá!

Sau khi con chó ra đi là mẹ con Ớn phải mang túi bị ra đi. Mẹ nói:

-Mẹ thiếu tiền phòng nên bà chủ nhà không cho ở nữa. Mẹ đã tìm được một chân giúp việc nhà, sáng nay ra mắt chủ mới xem vụ việc ra làm sao. Tạm thời, mẹ gửi con ở trại trẻ mồ côi. Ở đó có các sơ trông coi, cho ăn, ngủ, dạy chữ, dạy kinh. Đến chiều, mẹ đón con về nhà chủ mới.

Buổi sáng hôm rời nhà trọ có cơn bão rớt nên mưa giá buốt lắm. Hai mẹ con co ro trong chiếc áo mưa, chân giẫm các vũng nước lũm chũm bước đi. Trong khoảng tối của vuông vải nhựa, ơn cảm thấy tất cả mọi thứ đều thu hẹp lại và chỉ còn có mẹ bên mình. Mẹ ôm Ớn như để truyền hơi ấm, truyền thương yêu, cả lòng can đảm và sức chịu đựng của một kiếp người không chốn nương thân.

Tự nhiên Ớn chột dạ, nếu khoảng hẹp ấm áp này căng rộng ra và giăng đầy trời mưa bão, biết đâu Ớn có thể bay mất mẹ.

Và điều linh cảm ảm đạm đó đã xảy ra thật. Ớn bám tay vào các song sắt hàng rào căng đến muốn nứt mắt nhìn theo mẹ. Chiếc áo mưa rộng bị gió thổi phồng to nên trông bà như đang vác chiếc bao nặng nề khổ ải đi xa. Rồi xa mãi, chìm trong cơn mưa giông buốt lạnh.

Bàn tay mềm mại của bà sơ kéo Ớn vào lớp học. ở đây bọn trẻ đều là con nhà nghèo, đa số đứa nào da cũng đen nhẻm, gầy tong teo, nhưng hiếu động. Các sơ cứ phải nẹt cây roi mây xuống mặt bàn để dọa chúng, tái lập trật tự. Tất cả đều phải học thuộc lòng các bài cầu kinh, một ít chữ. Ớn còn nhớ cả lớp đồng thanh rống lên câu: “Quần lãnh áo bô” mà chẳng hiểu được gì.

Đến giờ ăn, bọn nhỏ phải xếp hàng, đùn đẩy nhau tiến lên phía trước. Đi ngang bàn của một sơ, mỗi đứa nhận một cái cặp đựng chiếc muỗng và chiếc dĩa bằng nhôm. Qua một sơ kế tiếp, chìa đĩa đón vá cơm nóng hổi hơi ngả màu vàng. Tới một sơ nữa là vá canh cải xanh, hoặc bí đỏ và ít thức ăn mặn như cá kho, ít thịt hoặc trứng. Cứ bưng đĩa đến dãy bàn, chọn một chỗ ngồi là bắt đầu ăn lào xào như xáng cạp bùn.

Sau đó là ngủ xếp lớp trên hai tấm phản rộng, xếp dài dọc theo hai bức tường. Một số sơ đi tuần tra, buộc mấy đứa trẻ phải nhắm mắt và cấm trò chuyện.

Chẳng bao lâu, đám trẻ nghèo khổ quen chạy chơi giữa nắng gay gắt buổi trưa cảm thấy mí mắt trĩu nặng.

Đến hai giờ chiều, có tiếng kẻng gọi dậy, các sơ phát cho mỗi đứa một miếng bánh quy bằng hai ngón tay. Khi không còn bánh, sơ làm ít mỡ hành, quét lên các dề cơm cháy ở các chảo cơm to đùng, chia từng mảnh nhỏ cho đám trẻ. Các sơ muốn đám trẻ được vui miệng trước khi bắt đầu buổi học chiều.

Ớn thấy thương các sơ lắm nhưng tâm hồn bé nhỏ của nó vẫn đau đáu một nỗi niềm riêng: đi tìm mẹ! Bởi vì mẹ nó không trồ lại trại trẻ mồ côi đón Ớn như đã hứa.

Một buổi sáng, khi có chiếc xe tải nhỏ chở hàng cho các sơ vào đến cổng, đứng chờ cánh cửa sắt nặng nề mở rộng ra để chạy vào sân, nỗi nhớ mẹ như thiêu đốt khiến cậu bé sinh liều lĩnh. Lợi dụng đúng lúc cánh cửa vừa hé mở, Ớn lao đến, chui tọt xuống gầm xe tải, khom sát đất bò dọc gầm xe.

-Thằng nhỏ coi chừng, xe cán chết!

Ớn cảm thấy gầm xe nóng ran và tiếng quát của ông bảo vệ lạnh cả gáy, Ớn càng cố bò nhanh hơn đến đuôi xe và thoát ra ngoài. Bây giờ chỉ còn mỗi cách là cắm đầu chạy. Bất kể là chạy đi đâu. Chỉ biết chạy càng xa cái vòng rào đó càng tốt. Và chỉ có chạy thoát là còn mong có cơ may tìm thấy mẹ

Tím cảm động nắm bàn tay Ớn. Đốm lửa đầu điếu thuốc lá của ngoại đỏ rực lên. Thằng Lợt gãi mái tóc bù xù ngứa ngáy. Nó đột nhiên cũng muốn biết về ba má mình. Với Lợt, ba má như hai cái bóng mù sương.

Bà ngoại hỏi Ớn:

-Còn ba con đâu, sao không nghe nhắc tới?

-Dạ, mẹ không bao giờ trả lời khi con hỏi về ba. Bả có vẻ hận ổng lắm.

-Rồi con sống ra sao?

-Con sống nhờ của bố thí của mọi người, hoặc ăn của thừa từ hàng quán.

Bà ngoại chép miệng nói:

-Hồi nhỏ, bà cũng nuôi lớn tấm thân của mình từ các thứ thừa cặn đó. Rồi tao cũng lớn, mạnh khỏe vậy chứ bộ. Cây cỏ còn sống được huống chi mình là con người.

Bà ngoại chen vào, ý nhắc đừng quá mủi lòng vì nghịch cảnh khi không thể ưánh né được.

-Đêm về, con ngủ dưới mái hiên hay chùa chiền nào đó. Đêm nào chưa ngủ được, con theo lũ bạn lang thang chui lậu vào rạp hát coi phim. Khuya, con thường nằm mơ thấy mẹ con vuốt tóc, dạy con phải ngoan hiền.

Ớn nghẹn ngào, để mặc tiếng khóc trào ra.

-Sao vậy anh Hai? - Tím hỏi, thấy thương Ớn quá chừng.

Lợt ngồi bật dậy, lo âu nhìn Ớn.

Bà ngoại rủa thầm:

-Mẹ cha nó, cái kiếp đọa đày.

Rồi bà nói thành lời:

-Bà hiểu rồi. Cái lưng lạnh như nước đá phải không?

Ớn gạt nước mắt, gật đầu. Rồi nước mắt cứ kéo theo nước mắt, tuôn ra không dứt. Trí Ớn không muốn khóc nữa nhưng lòng nó cứ đòi khóc thêm, khóc mãi

Tím quỳ bên, dùng khăn lạnh chặm nước mắt cho Ớn. Mãi hồi sau, Ớn mới kể tiếp:

-Có lần, con tưởng đã tìm được mẹ. Nhưng chỉ có phía sau lưng là giống mẹ. Con nguyện suốt đời tìm cho ra mẹ mới thôi.

Ớn lại sụt sịt. Tím phải dỗ dành:

-Thôi, đừng kể nữa anh Hai.

Tím bèn chủ động thay đổi chiều câu chuyện cho bớt sầu thảm nên hỏi:

-Sao hồi sáng anh đòi em phải làm chị anh?

-Anh không biết nữa - Ớn thành thật đáp.

Bà ngoại chen vào:

-Từ nhỏ nó sống lây lất với mẹ. Mất mẹ, nó thèm khát sự che chở của người chị.

-Dạ - Ớn gật đầu - Ngoại nói đúng mong ước của con.

-Giờ có thêm bà ngoại nữa nè - Lợt lên tiếng.

Ớn xúc động nói:

-Con mang ơn bà ngoại, hai em.

Bà ngoại khoa tay, nói:

-Ơn nghĩa gì! Còn nhiều chuyện, tính sau. Vậy nếu bây giờ con có một điều ước, con ước gì?

Ớn suy nghĩ. Nó nhìn Tím mỉm cười, sau đó nhìn sang Lợt và bà ngoại:

-Sao ngoại không cho con thêm một điều ước nữa? - Ớn nài nỉ.

-Được, ta cho con ba điều ước cả thảy.

-Ngoại cho con ba điều, nhưng con chỉ làm hai việc.

-Thứ nhất? - Tím hỏi.

-Trên tất cả mọi điều ở thế gian này: con muốn gặp mẹ thương yêu của con. sống mà không có mẹ, vất vưởng như chó hoang.

-Còn điều hai? - Lợt hỏi.

-Điều hai cộng luôn điều ba: anh chỉ dành để ước làm sao cho “nhà mình” có ăn, mạnh khỏe, vui nhiều buồn ít, không bị ai xua đuổi trên vỉa hè là số một rồi.

Bà ngoại khẽ nói:

-Con là đứa con hiếu thảo và biết thương yêu người giúp mình. Cứ như thế mà sống nghe con. Tất cả sẽ có được vui nhiều buồn ít. Điều bí mật này ở đâu cũng y vậy. Lòng con càng nhiều nhân ái thì càng tràn ngập niềm vui.

Bỗng mọi người nghe tiếng thở đều đều và tiếng nghiến răng của Lợt. Bà ngoại nói:

-Nó khôn ngoan hơn chúng ta. Thôi, học theo nó đi.

Tím bình yên nhắm mắt tìm vào giấc ngủ.

Chỉ có Ớn là vẫn còn mở mắt nhìn lên bầu trời đầy sao. Cu cậu cảm động ngó các ngôi sao nhấp nháy. Ớn phát hiện ra muôn triệu vì sao cũng chẳng có nhà. Sao cũng ngủ vỉa hè thôi. Bởi vậy nên sao nhìn thấy Ớn, Ớn nhìn thấy sao. cảm ơn các bạn sao, ngủ ngon nhé!

Ớn mỉm cười, xoay người nằm nghiêng, thấy thật mãn nguyện vì có bạn là cả bầu trời, bè là cả mặt đất, bên cạnh lại có khuôn mặt đẹp như trăng rằm của Tím.

Đêm dịu dàng đưa bốn con người nghèo khổ bơ vơ vào giấc ngủ bình yên.

Trong lúc mọi người đang say ngủ, có hai tên trộm lò dò đi qua, một già một trẻ. Hai gã trộm bắt đầu loay hoay với ổ khóa và dây xích khóa cửa sắt chắn lối cầu thang chung cư. Chỉ thoắt một cái, ổ khóa bị mở bung, há gọng càng. Cánh cửa sắt nhẹ nhàng được mở ra không gây tiếng động. Hai tên thận trọng bước lên các bậc thang, rồi đi vào hành lang.

Đến trước cửa căn hộ đã rình rập nhiều ngày qua, giọng trộm già khô khốc thì thầm:

-Áp vô dán kín băng keo lên cửa kiếng. “Bắn ổ” chính. Dùng cán kềm khỏ⁸ bể kính. Tiếng kêu đùng đục thôi. Kính không rớt vỡ. Thò tay vào mở chốt nhỏ, trộm trẻ lầm bầm:

-Tui thuộc bài rồi, ông già tía ơi!

-Vậy thì ra tay đi - Giọng trộm già gắt gỏng.

“Giải quyết” khóa xong, đẩy cánh cửa mở he hé, trộm trẻ cố lắng tai nghe ngóng có tiếng động nào khả nghi không. Tuyệt đối yên lặng. Vậy là người trong nhà đã ngủ như chết. Hai gã trộm lách cửa vào, trong ánh đèn ngủ nhờ nhờ, họ bắt đầu ra tay thu dọn.

Trời cao thẳm, bỗng dưng muôn vì sao mờ dần rồi mất dạng. Mây đen nhanh chóng giăng kín cả bầu trời. Từng cơn gió lạnh lùa qua con phố vắng. Đường phố vội vã chuyển mình sang cái lạnh và ẩm ướt.

Thấm lạnh, Lợt quay nghiêng ôm bà ngoại. Tím ôm Lợt. Ớn ôm lấy Tím. Họ quấn thành một khối truyền hơi ấm cho nhau trong luồng gió đêm mang hơi mưa lạnh giá.

Vài hạt mưa to chẳng biết từ đâu trên khoảng không đen kịt kia rơi xuống đập mạnh trên má Lợt. Cu cậu cảm thấy đau, nhưng đang ngủ say nên tưởng Tím tát mình. Càu nhàu, Lợt khèo chân đá chân Tím. Tím giật mình đá mạnh vào chân Ớn. Trong giấc ngủ, Ớn còn chưa hiểu chuyện gì thì hàng chục giọt mưa lộp độp rớt xuống mặt Ớn.

Choàng tỉnh dậy, Ớn gọi mọi người:

-Dậy, dậy! Mưa!

Bà ngoại bật dậy như chiếc lò xo, gọi lũ nhỏ:

-Chạy mưa tụi bây ơi!

Họ tốc chiếu, bao bị, táo tác tìm chỗ trú mưa. Cơn mưa gào thét ập xuống thật nhanh. Khắp phố xá chìm ngập trong mưa. Màn mưa bạc trắng bay qua ngọn đèn đường như cánh buồm hư ảo, rồi chìm trong bóng tối.

Buổi tối, lối vào cầu thang chung cư bị khóa kín do sợ kẻ lạ thâm nhập. Thế mà hai gã trộm vừa đi vào tay không, giờ đã trở ra với vài món đồ quý. Bà chủ nhà bị trộm la hét trong mưa:

-Bớ người ta, ăn trộm, ăn trộm!

Bốn bà cháu đứng sát vào bức tường có mái hiên để núp cơn mưa đêm quái ác. Bà ngoại cầm một đầu mảnh áo mưa, Ớn cầm đầu kia. Lợt và Tím ôm nhau đứng ở giữa. Bỗng dưng mảnh áo mưa bị giật phăng xuống. Bà chủ nhà chỉ mặt bốn bà cháu hét:

-Bây là quân ăn trộm.

Bà ta giật đồ đạc của họ bới ra xét. Không tìm được gì, bà ta bỏ đi, nguyền rủa:

-Quân đầu đường xó chợ, sao thiên lôi không đánh chết nó đi!

Bốn bà cháu nén nỗi đau bị ngờ oan, bị khinh rẻ, cúi lượm các món đồ rơi vãi trên vỉa hè.

Lợt kêu lên:

-Ướt hết rồi ngoại ơi! Một chút hết mưa làm sao đắp ngủ?

-Ngồi hụp xuống tránh mưa đi con. Nghèo hèn là cái con vừa nếm đó.

Bà ngoại nói to. cả bốn người ngồi thụp xuống kéo trùm tấm áo mưa che trên đầu. Cơn uất giận nghẹn đắng cả ngực họ.

Ớn nhìn lên bầu trời qua chỗ rách của tấm áo mưa. Ớn muốn xem mấy vì sao đang thế nào. Bầu trời đen kịt đầy mưa như một cái hố đen khổng lồ tràn ngập những nước là nước. Ớn nghĩ rằng các vì sao đang chìm trong bể nước đó, nên đã tắt ngấm hết ánh sáng. Cu cậu thì thầm:

-Những vì sao bần hàn ơi! Không nhà ngủ vỉa hè cực vậy đó. Trên trời dưới đất gì, kẻ nghèo hèn đều cực khổ giống nhau phải không?

Thế nhưng, như để sỉ vả Ớn, một tia chớp khổng lồ nháng lên chia thành nhiều nhánh loằng ngoằng rực sáng cắt vụn bầu trời đen thẳm ra từng mảnh. Nhưng rồi cái bể nước đen ngòm kia cũng làm các tia chớp nóng rừng rực tắt ngấm. Trước khi chết, tia chớp giận dữ điên cuồng, gầm lên hàng chuỗi tiếng sấm ầm vang như muốn làm long trời lở đất.

-Sập trời rồi ngoại ơi!

Lợt kêu lên sợ hãi, ôm chặt lấy ngoại.

Tím cũng nhắm híp mắt bá lấy cổ Ớn. Ớn cũng không khá hơn, hàm răng đánh vào nhau lập cập vì sợ và cũng bắt đầu bị ướt lạnh.

Cơn mưa như bầy ngựa hoang hàng trăm con điên rồ phi nước đại qua phố khuya vắng vẻ. Nhóm người đã lạnh cóng, đứng sát vào nhau hơn để vo tròn hơi ấm.

-Đói bụng quá ngoại ơi! - Lợt lại kêu.

Lạ thay, bụng của Tím và Ớn cũng lập tức ủng hộ lời than van ấy.

-Ừ, lạnh rồi phát đói - Bà ngoại nói, cho tay vào túi ni lông mò mò.

-Để coi còn con tôm càng nướng nào không ta?

Nghe bà ngoại nói, cả ba đứa đều ứa nước bọt, bụng lại càng réo sôi hơn.

-Đây rồi! - Bà ngoại kêu lên! Càng nó búng ngón tay đau quá.

-Nó còn sống hả ngoại? - Lợt hỏi.

-Hơi chín rồi. Nó hơi bướng bỉnh chút thôi. Nè, ba đứa chia nhau ăn đi.

Bà ngoại đưa ra một cái giò chéo quẩy đã mềm nhũn khiến ba đứa ưỏ cười ngất vì bị gạt. Tuy nhiên, còn gì sung sướng hơn giữa đêm mưa lạnh đói meo với miếng bánh đỡ lòng. Chúng chia nhau nhai, nuốt, cảm thấy chưa bao giờ được ăn ngon như thế.

Nuốt xong cái ọt, Lợt nói:

-Phải chi là ban ngày, tắm mưa đã hén.

-Không nên! - Bà ngoại nói - Mưa to gió lớn như vậy hay có giông, có trốt nguy hiểm lắm.

Ớn nhớ lại:

-Con gặp trốt một lần rồi. Dễ sợ lắm.

-Trốt là vòi rồng phải không ngoại? - Tím hỏi.

-Vòi rồng là gì hở ngoại? - Lợt lo lắng bám vào cánh tay bà, dè chừng cái “gã vòi rồng” mà nó đang hình dung như con quái vật đầy nanh vuốt ào tới.

Bà ngoại thủng thẳng đáp:

-Đó là một cơn lốc do hai luồng gió ủi vào nhau, ôm cuộn mọi đồ vật, xoay tròn giữa ười cao đất rộng. Người ta gọi trốt hay vòi rồng cũng rứa. Nó như một cái vòi khổng lồ hình phễu thòng xuống từ ười cao, hút xoắn đất bụi, cát đá nên nhuộm màu đen thui. Gặp phải vòi rồng mạnh, nó hút cả ưâu, bò, heo, gà, chó, dê, mèo kêu rá ầm ĩ. Có khi, ướt hút cả ghe thuyền, bốc dỡ nhà cửa, đưa lên cao, bay xa hàng trăm mét.

-Còn người ta, ngoại, có sao không?

Tím lo lắng hỏi. Lợt chỉ đủ sức gật gật đầu vào người bà đồng ý với câu hỏi.

Bỗng bà ngoại cười khà khà.

-Đương nhiên người nó cũng hút luôn. Hồi nhỏ, đi thơ thẩn ngoài đồng, ngoại cũng bị hút một lần rồi. May con trốt không mạnh lắm nên quăng ngoại rớt cái bịch.

-Có sao không ngoại? - Ớn hỏi.

Ngoại bệnh luôn ba tháng. Mình mẩy không đau đớn bao nhiêu. Chỉ do quá sợ không dám ra đồng nữa. Mấy đứa thích bám vào bà như thằng Lợt, vòi rồng cũng thích hút lắm.

Cả ba đứa kêu rú lên. Lợt xanh máu mặt. Bà ngoại cười giòn tan.

Cơn mưa đã dịu xuống từ khi nào. Hè phô' ưàn ưề nước. Tiếng mưa bây giờ nghe êm êm một lời ru đơn điệu, tựa như ai đó hát mà chẳng ngân nga, chỉ nhằm diễn tả lời than van về nỗi buồn của vạn năm, của ngàn xứ, của kiếp người cứ xoay ưòn rồi mất hút.

Đôi mắt Lợt ttĩu nặng, sụp xuống từ lúc nào không hay. Dựa đầu vào bà ngoại, Lợt chìm vào giấc ngủ. Tím cũng ngoẹo đầu trên vai Ớn. Ớn dựa đầu vào vách tường. Bọn nhỏ như những toa tàu nốì nhau trượt êm ả trên đường ray mộng mị trôi vào xứ lãng quên.

Chỉ còn bà ngoại ngồi đối diện với đêm mưa. Chi có đốm lửa lập lòe nơi đầu điếu thuốc cho biết bà chẳng phải là một pho tượng bất động giữa đêm dài.