Cuốn sách này dành tặng cho tất cả những phụ nữ làm việc chăm chỉ nhưng lại có thu nhập thấp và dường như không bao giờ làm chủ được nguồn tài chính của mình. Tôi hi vọng rằng qua những trang sách này, bạn sẽ tìm được dũng khí và sự thông thái cần thiết để thực hiện bất kỳ hành động nào và có được cuộc sống thịnh vượng theo cách định nghĩa của riêng bạn.

Lời nói đầu

Từ khi sinh ra cho đến khi 18 tuổi, một cô gái cần có những bậc cha mẹ tốt. Từ 18 đến 35 tuổi, cô gái cần một ngoại hình đẹp. Từ 35 đến 55 tuổi, cô cần một nhân cách tốt. Sau 55 tuổi, người đó cần tiền. SOPHIE TUCKER

Khi tôi và biên tập viên tại nhà xuất bản Warner thảo luận lần đầu tiên về việc viết một cuốn sách với nội dung làm sáng tỏ những sai lầm mà phụ nữ mắc phải trên con đường độc lập tài chính và các cách thức sửa chữa, tôi đã do dự. Trên thị trường đã có quá nhiều cuốn sách được viết ra để giúp phụ nữ trở nên giàu có như mong muốn. Tôi nêu ra ý kiến này với một phóng viên của tạp chí Wall Street và cô ấy đã phản đối: “Sao lại không có cuốn sách nào dạy phụ nữ cách đàm phán nhỉ!” Ý tưởng đó đã làm tôi bừng tỉnh. Nếu đã có quá nhiều cuốn sách về chủ đề giúp phái nữ đạt được mục tiêu tài chính, vậy thì tại sao số phụ nữ có cuộc sống nghèo khổ lại luôn nhiều hơn số đàn ông? Tại sao số tiền mà phụ nữ ở độ tuổi 45 đến 54 kiếm được lại ít hơn 28% so với đàn ông? Tại sao sự phân chia tài sản của thế giới lại mất cân bằng giữa phụ nữ và đàn ông? Và điều quan trọng nhất là, tại sao phụ nữ lại không làm theo những lời khuyên bổ ích mà họ thu được qua tất cả các cuốn sách đó? Mối liên hệ giữa phụ nữ và tiền bạc cũng phức tạp như tất cả các mối quan hệ khác trong cuộc sống của họ vậy. Và đây chính là điều làm nên sự khác biệt của cuốn Phụ nữ thông minh phải biết tiêu tiền. Đây không chỉ là cuốn sách về nội dung lên kế hoạch tài chính. Nó còn là một cuốn sách về tư duy tài chính. Cuốn sách lí giải tại sao phụ nữ bị mắc kẹt trong những cách ứng xử và lối suy nghĩ của xã hội cũ và nói về những cách thức riêng mà họ sử dụng để có được tài sản cần thiết cho cuộc sống sung túc của họ - bằng bất kỳ giá nào. Nó hoàn toàn không phải vì chúng ta chỉ kiếm được 77 xu so với mỗi một đô la mà đàn ông kiếm được, và cũng không phải vì chúng ta không nắm giữ vị trí lãnh đạo. Đó là những dấu hiệu, không phải là những lí do. Phụ nữ không thể kiếm được nhiều tiền vì họ nhận được những thông điệp mâu thuẫn nhau trong suốt cuộc đời của họ - từ khi họ còn là những cô gái - về vấn đề làm việc tốt và cư xử đúng mực. Tất cả những cuốn sách với nội dung lên kế hoạch tài chính trên thế giới không thể giúp một ai đó đang đi trên ranh giới giữa một bên là những hiểu biết về trí óc mà cô ta cần quan tâm để có sự an toàn về tài chính và bên kia là cảm giác về việc đạt được nó trong khi vẫn hoàn thành tốt vai trò xã hội của một người nuôi dưỡng, người trông nom nhà cửa, người bảo vệ và người bạn đời. Nhưng một cuốn sách kết hợp tư duy tài chính và kế hoạch tài chính sẽ làm được điều đó - và đây chính là lí do khiến tôi viết ra cuốn sách này. Tiêu đề cuốn sách gần đây của tôi là: Phụ nữ thông minh không ở góc văn phòng: 101 sai lầm phụ nữ thường mắc phải nơi công sở⁽¹⁾, đã khiến nhiều người phải chau mày và đưa ra rất nhiều sự phỏng đoán khi nó lọt vào danh sách bán chạy nhất. Câu hỏi được đặt ra nhiều nhất với tôi - đặc biệt là từ những người đàn ông với giọng điệu hơi có chút mỉa mai là: “Có phải cô muốn nói rằng cô không thể nhu mì nếu làm kinh doanh?” Đây cũng chính là lúc mà tôi biết rằng người đó không hề đọc cuốn sách của tôi. Nếu anh ta đã đọc sách, hẳn anh ta phải biết được sự thật rằng phụ nữ không thể tự mình trở nên “ngoan hiền” để tránh việc trở thành các đối thủ dễ bị hạ gục, thì điểm nhấn của tiêu đề sách cũng như câu nói này tập trung vào từ những cô gái nhiều hơn là vào từ ngoan. Vì lí do khiến phụ nữ gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và duy trì công việc họ muốn hoặc tích lũy vốn đầu tư mà họ cần cho một cuộc sống độc lập về tài chính là xu hướng hành xử theo kiểu “những cô gái ngoan” mà họ được dạy bảo từ tấm bé lại trái ngược với việc hành xử như những phụ nữ trưởng thành thông minh, có tài và đáng được tưởng thưởng. Với sự giúp đỡ của người đồng nghiệp - Giáo sư Pam Erhardt, tôi đã tiến hành nghiên cứu những thông điệp tuổi thơ mà phái nữ nhận được về tiền và những sai lầm mà họ mắc phải trên con đường tài chính độc lập. Tôi đã không khỏi ngạc nhiên khi phát hiện ra là những giả thuyết tài chính của chúng ta cho rằng những bé gái luôn nhận được những thông điệp sai về tiền bạc còn các bé trai thì ít hơn là không đúng. Sự thực là, phần lớn những người mà chúng tôi trò chuyện và trao đổi cùng đều nhận được những thông điệp như nhau:

“Tiết kiệm cho những ngày khó khăn.”
“Không tiêu quá số tiền mà bạn có.”
“Tự tạo lập sự độc lập về tài chính cho bản thân.”
“Quan sát và xử lý tiền bạc một cách có phương pháp.”
“Lên kế hoạch cho cuộc sống sau khi nghỉ hưu từ thời điểm này.”

Nói cách khác, các bé gái còn nhận được một vài thông điệp mà hầu hết các bé trai chưa bao giờ được nghe, đó là:

“Kết hôn với một người giàu có hay nghèo khổ đều dễ dàng như nhau.”
“Đàn ông am hiểu về tiền hơn phụ nữ.”
“Tiền không thể mua được hạnh phúc.”
“Bàn luận về tiền bạc là việc làm thô bỉ.”
“Sống tốt còn hơn là sống giàu sang.”
“Phái nữ thường không giỏi môn toán.”

Khó khăn là ở điểm này. Trong vài thập niên gần đây, cơ hội mở ra cho phụ nữ đã nhiều hơn. Mặc dù các sân chơi chưa thật sự công bằng nhưng ít nhất phụ nữ cũng có thể vào cuộc - dẫu không phải là một tiền vệ ngôi sao. Tuy nhiên, điều chưa thay đổi được chính là những gì mà tôi viết trong cuốn Phụ nữ thông minh không ở góc văn phòng. Những người phụ nữ miễn cưỡng được mời đến tham dự câu lạc bộ của những người đàn ông giàu kinh nghiệm với điều kiện là họ không được có hành động như tất cả các thành viên khác nếu họ muốn duy trì mối quan hệ đó. Sự lý giải cho điều này là cách cư xử phù hợp của phụ nữ vẫn còn mang tính thiếu quả quyết, thiếu trực tiếp và thiếu tính cạnh tranh hơn là đàn ông. Phụ nữ nói chung (hay đặc biệt là những phụ nữ lớn lên trong những gia đình theo chủ nghĩa bình đẳng) được giáo dục rằng họ có thể trở thành bất cứ ai mà họ muốn; rằng họ cũng giỏi giang như những cậu bé ngồi cạnh họ trên lớp học, và họ đã sớm nhận ra rằng trong thế giới thực tại luôn có những áp lực vô hình trong việc thích ứng với tiêu chuẩn văn hóa về cách hành xử của đàn ông. Sau khi thăm dò ý kiến của hàng trăm phụ nữ trên thế giới và lắng nghe những câu chuyện giống như trong cuốn sách này đề cập, có một kết luận rất rõ ràng: Phần lớn đặc điểm khiến phụ nữ trở nên nữ tính hơn chính là những thái độ cư xử giống nhau đã ngăn họ trở thành những người độc lập về tài chính. Nói một cách hài hước thì trong rất nhiều trường hợp, món quà vĩ đại nhất mà phụ nữ mang lại cho xã hội lại chính là những thứ khiến họ hành động mâu thuẫn với những mối quan tâm đặc biệt nhất của bản thân họ. Thậm chí nếu không nghe theo lời của cha mẹ mình, những cô gái trẻ vẫn có thể chống trả lại những thông điệp của xã hội với ngụ ý rằng những phúc lợi của họ còn tùy thuộc vào những cách hành xử rập khuôn nhất định như: lễ phép, nói năng nhẹ nhàng, phục tùng, hòa hảo, và trong vài trường hợp còn phải để cho những khoản thu nhập mà họ cố gắng kiếm được rơi vào tình trạng mất kiểm soát để không xúc phạm đến cái tôi của một ai đó. Khi một phụ nữ tự mình kiếm tiền hoặc được thừa hưởng gia sản, thường có sự xung đột giữa khả năng độc lập với kỳ vọng rằng cô ta cuối cùng cũng sẽ trở thành một người mẹ, một người vợ có trách nhiệm, một người chăm sóc bố mẹ già. Đó chính là vai diễn khó thành công nhất. Nhưng cũng đừng để điều này khiến bạn thất vọng. Tôi đã xin ý kiến của các chuyên gia thuộc tất cả các lĩnh vực khác nhau về việc liệu phái nữ có thể trở thành những người nắm quyền lực về tài chính, và họ đã đưa ra rất nhiều lời khuyên để giúp bạn có thể có được cuộc sống giàu sang. Lời khuyên này cùng với lời khuyên của tôi dựa trên những nghiên cứu cá nhân, những buổi quan sát, những trải nghiệm và cả những bài thực hành làm cho cuốn sách Phụ nữ thông minh phải biết tiêu tiền trở thành hành trang thiết thực mà bạn có thể sử dụng để tạo nên nền tảng tài chính của chính mình.

Khi tôi đọc một cuốn sách để tìm lời khuyên cho mình, tôi luôn muốn biết trình độ bằng cấp của tác giả. Như tôi đã nói, tôi không phải là một người lên kế hoạch tài chính, mà đúng hơn tôi là một nhà tư vấn kinh doanh, một tác giả, một huấn luyện viên và một nhà tâm lý trị liệu có giấy phép đàng hoàng. Do vậy, với mong muốn rằng bạn sẽ có nhiều cuộc thảo luận hơn về tiền bạc, tôi sẽ hướng dẫn cho bạn cách thức để làm việc này. Tôi xuất thân trong một gia đình trung lưu, và có lẽ cũng giống như bạn, tôi được giáo dục về tầm quan trọng của việc lao động chăm chỉ nhưng lại không nhận được những chỉ dẫn mà tôi cần để hướng tới một cuộc sống giàu sang. Dù sao thì việc sử dụng định nghĩa của từ giàu có sẽ xuất hiện sau đây trong cuốn sách này và việc áp dụng những bí quyết được truyền đạt trong đó, tôi có thể chính thức khẳng định (với tất cả sự khiêm tốn) rằng giờ đây tôi đã trở nên giàu có. Tôi đã kiếm được số tiền tôi cần để có thể tự ra những quyết định và sống một cuộc sống không phải phiền não về vấn đề tài chính. Danh mục đầu tư của tôi nằm trong top 5% khoản tiết kiệm hàng đầu của phụ nữ Mỹ. Nếu như không kể đến khoản thừa kế trước thuế là 25.000 đô la mà tôi nhận được khi mẹ tôi mất, tất cả đều là do tôi tự kiếm được. Và với sự giúp sức của một nhà tư vấn tài chính đầy tài năng, tôi hoàn toàn có thể quản lý tốt phần tài sản đó. Tôi hi vọng bạn biết rằng tôi không chia sẻ điều này với mục đích gây ấn tượng với bạn, mà chỉ muốn truyền tải một thông điệp: Nếu tôi có thể làm được, bạn cũng có thể làm được. Cuốn sách này sẽ không cung cấp cho bạn một bản thiết kế cho kế hoạch tài chính, thay vào đó, nó giúp bạn phát triển bản thân mình. Tôi tin rằng trước tiên bạn phải hiểu lí do bạn hành động, sau đó bạn mới có thể cảnh tỉnh và thu nhận hàng trăm bí quyết và rồi có thể tận dụng chúng một cách nhanh chóng và hiệu quả. Nó cũng giống như việc nếu bạn không giảm được 10 kilogam, bạn không thể nào trở thành người tự do về tài chính chỉ qua một đêm được. Bạn hãy sử dụng bản tự đánh giá bản thân ở Chương một để xác định đâu là những trở ngại lớn nhất đối với sự thành công của mình. Sau đó bạn hãy chú tâm vào việc lọc ra hai đến ba bí quyết từ mỗi chương đó và áp dụng chúng vào cuộc sống thường ngày. Điều quan trọng nhất là, bạn hãy cam kết với chính mình là sẽ hoàn toàn có trách nhiệm đối với những phúc lợi tài chính của bản thân. Một khi bạn làm được điều này, bạn đã chính thức thực hiện tiến trình tạo ra nguồn của cải mà bạn phải làm việc chăm chỉ mới có và xứng đáng có được.