Agatha Christie

Một Nắm Lúa Mạch

Dịch giả: Dương Linh

Lời Mở Đầu

Nguyên tác : A Pocket Full of Rye

       Tình tiết của MỘT NẮM LÚA MẠCH bắt đầu khi một thương gia giàu có chết bên bàn làm việc tại văn phòng của mình, sau khi uống xong tách trà bữa sáng như thường lệ. Tại bệnh viện, các bác sĩ cho biết ông này chết vì bị đầu độc bằng tắc-xin, một loại chất độc mới được chiết xuất từ cây thông đỏ. Đó là ông Rex Fortescue, người sống trong một dinh thự lộng lẫy ở vùng thượng lưu và tên của ngôi nhà đó là “Biệt Thự Thông Đỏ”. Một chi tiết kỳ lạ khác là người ta tìm thấy trong túi áo của Rex Fostecue khi ông chết có một nắm lúa mạch…

Cô Marple xuất hiện sau đó ở “Biệt Thự Thông Đỏ”, khi nghe tin xấu đến với một cô hầu gái cũ của mình. Cô đến, và đọc cho thanh tra Neele, người đang thụ lý vụ điều tra về cái chết của ông Rex Fortecue, nghe bài đồng dao này:

Tôi hát bài ca, một nắm lúa mạch
Với hăm bốn con sáo trong patê to tướng!
Mở patê ra, chim sáo hót véo von:
Món ăn thuợng hạng dâng lên Hoàng thượng!
Hoàng thượng ở trong kho, đếm bạc
Hoàng hậu ở trong cung, ăn bánh với mật
Còn cô hầu phơi áo ngoài vườn
Bị chim sà xuống mổ vào mũi!

Chương 1

Hôm nay đến lượt cô Somers pha trà. Cô Somers là thư ký u. Nước chưa sôi hẳn mà cô đã rót vào ấm, khổ một cái là cô không biết lúc nào là lúc nước thật sôi. Điều đó chính cô cũng lấy làm phiền lòng. Cô rót trà ra các tách rồi chuyển cho mọi người, sau khi đã chia cho mỗi suất hai chiếc bánh bích qui.
Cô Grifrith, trưởng phòng thư ký cửa Tổng công ty, đã điều khiển công việc này rất có uy tín từ mười sáu năm nay. Cô chua chát nhận xét rằng một lần nữa lại bị uống trà bằng nước chưa sôi. Cô Somers đỏ mặt xin lỗi. Thật tình, cô tưởng nước đã sôi rồi!
Cô Grifflth không chì chiết thêm. Công việc quá nhiều, đành phải mượn cô Somers thêm một tháng nữa, chứ cô ta thật là đoảng. Đến việc làm đơn giản như pha trà, cũng không xong!
Đang nghĩ thế thì cô Grosvenor bước vào: cô đến để pha trà cho ông Fortescue. Một việc cực kỳ quan trọng. Ông Fortescue không uống chung trà với nhân viên, phải bưng trà cho ông trong bộ ấm tách riêng, bích qui cũng riêng. Chỉ ấm nước sôi là chung, nước sạch cũng lấy ở vòi nước chung. Song nước pha trà cho ông Fortescue phải thật sôi. Đích thân cô Grosvenor lo việc này.
Cô Grosvenor là một cô gái tóc vàng, vô cùng duyên dáng. Cô bận bộ váy áo đen khá đắt tiền, đôi chân tuyệt đẹp khuôn trong tất nilông óng ánh. Cô không nói một lời với ai, cũng chẳng đoái nhìn ai. Cô là thư ký riêng của ông Fortescue. Miệng lưỡi thiên hạ còn thêu dệt cô là hơn là thế nữa. Song ông Fortcscue vừa lấy vợ mới, bà vợ này rất dẹp và tiêu hoang, đủ làm ông bận tâm rồi còn gì.
Cô Grosvenor bưng khay đi ra, qua phòng khách, phòng chờ, qua phòng làm việc của chính cô, rồi khẽ gõ cửa, đi vào nơi thâm nghiêm nhất, là phòng giấy ông Fortescue.
Phòng rộng mênh mông, tường lát toàn gỗ quí. Sàn nhà bóng lộn trải thảm phương Đông đắt tiền. Ông Fortescue ngồi sau chiếc bàn đồ sộ, như bị lút đi trong khung cảnh quá rộng. Thân hình rắn chắc, trán hói bóng. Ông đang xem xét các giấy tờ thì cô thư ký vào, rón rén đặt khay xuống bàn phía bên phải ông chủ:
- Thưa ông, mời ông dùng trà .
Ông ầm ừ thay câu trả lời, như xưa nay vẫn thế!
Cô Grosvenor về phòng mình, làm việc bình thường. Hai lần cô gọi điện đi, một lần nghe điện đến, và sửa chữa một số công văn
Điện gọi đến, cô trả lời giọng hách dịch:
- Không gặp được đâu. Ông Fortescue bận họp.
Cô đặt máy, nhìn đồng hồ: mười một giờ mười phút.
Đúng lúc đó, cô nghe như có tiếng kêu nghẹn, phát ra từ trong phòng ông Fortescue. Mặc dù cửa bọc da, tiếng nghe rất rõ, cùng lúc tiếng chuông mà ông Fortescue thường dùng để gọi cô vang lên. Tiếng chuông rền dài, gấp gáp. Cô đứng thẳng người, sửa sang lại nếp áo theo thói quen, tiến về cửa phòng ông Fortescue, gõ mấy tiếng rồi bước vào.
Cô đứng sững người ngay bậc cửa. Ông Fortescue quằn quại vì đau đớn trên ghế, co giật từng hồi. Cảnh tưởng thật hãi hùng. Cô chạy đến, lắp bắp:
- Ông Fortescue, ông đau thế nào?
Nói rồi, cô mới thấy mình ngớ ngẩn. Ông Fortescue đau quá còn gì. Ông cố mãi mới thều thào, vừa nói vừa nấc.
- Trà… Cô vừa bỏ… gì vào trà?... Gọi bác sĩ…
Cô Grosvenor chạy vội ra phòng uýt, hốt hoảng.
- Ông Fortescue lên cơn đau… khéo nguy mất!... Gọi bác sĩ…
Phản ứng mỗi người một khác. Cô Bell, người trẻ nhất, bình thản:
- Nếu là động kinh, chỉ cần cho ông ấy ngậm cái nút chai. Ai có nút chai không?
Không ai có. Cô Somers nói:
- Tuổi ông ấy, có thể là xuất huyết não.
Cô Griffith:
- Phải gọi bác sĩ ngay!
Khổ một nỗi, mười sáu năm làm việc, cô chưa phải gọi bác sĩ bao giờ. Cô có quen một bác sĩ, nhưng ông này ở xa. Quanh đây có ông nào không nhỉ?
Cô Bell vớ cuốn danh bạ điện thoại, tra mục chữ “B”. Có người bảo “bác sĩ” được thống kê ở mục “thầy thuốc” cơ, nên cô lại tra chữ “T”. Lại có người góp ý:
- Có lẽ nên gọi cho bệnh viện.
Lại quay về chữ "B".
- Cẩn thận! - Cô Somers nói - Chớ gọi nhầm bệnh viện. Theo qui định mới, phải gọi đúng tuyến. Nếu không, họ không đến đâu!
- Hay ta gọi cho cảnh sát?
Cô Grimth sợ hải phản đối. Không biết gọi bệnh viện nào, mọi người quyết định gọi trạm cấp cứu, mục "C".
Cô Grifrlth bỗng kêu lên:
- Ô mà, ông Fortescue có bác sĩ riêng cơ mà! Phải gọi ông ấy!
Một người chạy vào tìm cuốn sổ địa chỉ riêng của ông Fortescue, còn cô Grifflth thì sai anh liên lạc ra ngoài phố, ở đâu có thầy thuốc, bất kỳ ai, mời ngay về.
Cuối cùng, tìm trong sổ ông Fortescue một địa chỉ: bác sĩ Edwin Sandeman, phố Harley.
Cô Grosvenor mệt bã người, ngồi phịch xuống ghế, lẩm bẩm bằng giọng không còn "ra oai" như mọi khi:
- Tôi vẫn pha trà như mọi khi mà! … Chắc chắn không phải tại trà...
Cô Grifflth sắp nhấc máy điện thoại, quay đầu lại:
- Sao cô nói thế?
- Vì rằng… vì ông Fortescue bảo… tại trà…
Cô Griffith bỗng phân vân. Nên gọi thầy thuốc hay cảnh sát?
Một lát sau, hai xe cứu thương đỗ trước cửa công ty. Hai thầy thuốc do một anh liên lạc gọi, một được cô Griffith điện mời, cùng gặp nhau dưới nhà, trước cửa thang máy.

Chương 2

Trong văn phòng thâm nghiêm của ông Fortescue, thanh tra Neele ngồi trong ghế bành của chủ nhân, sau chiếc bàn đồ sộ. Một phụ tá của ông kín đáo ngồi trên ghế ở góc phòng, sổ sẵn cầm ở tay.
Thanh tra Neele là người có tác phong quân sự, bề ngoài lầm lì nhưng óc tưởng tượng khá phong phú. Một phương pháp của ông trong khi điều tra là hễ thẩm vấn ai, ông cứ tạm coi người ấy là thủ phạm, sau đó sẽ xét dần xem giả thuyết ấy có đúng hay không.
Người đầu tiên ông chọn để hỏi han là cô Grifrith. Sau khi trình bày sự việc một cách mạch lạc, cô đi ra. Với cô trưởng phòng này, ông đang suy xét về ba động cơ có thể dẫn cô đến phạm tội và đều đã bác bỏ. Theo ông, một là cô này không có dáng dấp một kẻ đầu độc; hai là cô không phải lòng ông chủ; ba là tính cô ruột để ngoài da, không biết hận thù ai. Cô có thể sẽ là một nguồn thông tin quí giá, song không phải thủ phạm.
Thanh tra nhìn máy điện thoại. Ông đang chờ thông tin phản hồi từ bệnh viện St-Jude. Có thể ông Fortescue lên cơn bệnh tự nhiên rồi chết chăng, nhưng xem ra cả ý kiến của bác sĩ Isaacs và bác sĩ Edwin Sandeman đều hoài nghi giả thuyết đó.
Neele quyết định thẩm vấn cô thư ký riêng của ông Fortescue. Cô Grosvenor mới chỉ hoàn hồn một phần, rụt rè đi vào và giữ ngay tư thế chống cự, kêu:
- Không phải tôi!
Thanh tra khẽ mở miệng kêu "a" một cách vô nghĩa, rồi đưa tay mời cô ngồi, đúng vào chiếc ghế cô thường ngồi khi ông Fortescue đọc để cô ghi chép. Cô khép nép ngồi xuống, ngước nhìn Neele, vẻ lo sợ.
- Vô lý? Không phải tại tách trà! - Cô nói.
Neele gật đầu, rồi chủ động bắt đầu cuộc thẩm vấn.
- Cô tên là...?
- Grosvenor... Irène Grosvenor.
- Chỗ ở...?
- 14, đường Rushmoor, quận Muswell.
Lúc đầu, Neele cũng đã coi cô Grosvenor rất có thể là thủ phạm. Bây giờ, ông thấy rõ cô không phải là nhân tình của chủ, cũng không phải là loại gái quyến rũ sếp của mình để sau xoay ra tống tiền sếp. Ông lấy giọng nhẹ nhàng hỏi:
- Vậy cô là người đã pha trà cho ông Fortescue?
- Vâng. Như mọi khi...
Thanh tra yêu cầu cô kể lại tỉ mỉ tất cả những công đoạn của việc làm quan trọng này. Chiếc tách, đĩa và ấm trà đã được gói bọc cẩn thận gửi về phòng thí nghiệm của Sở cảnh sát. Trong số vật đó, hai thứ hoàn toàn chỉ có cô Grosvenor đụng tới, là tách trà và đĩa. Ấm pha trà dùng cả cho phòng
- Còn trà, lấy ở đâu?
- Đó là thứ trà Tầu riêng của ông Fortescue. Tôi cất trong ngăn kéo phòng tôi.
- Đường?
- Ông Fortescue không dùng đường.
Chuông điện thoại reo. Neele cầm máy:
- Bệnh viện St-Jude phải không?
Lấy tay bịt ống nói, ông cảm ơn cô Grosvenor, ra hiệu cho cô có thể lui. Cô biến ngay. Viên thanh tra tiếp tục nghe giọng báo cáo đều đều của viên đội mà ông đã cử sang bệnh viện. Thỉnh thoảng, ông nguệch ngoạc vài chữ ghi chép ngay vào tờ giấy thấm trên bàn.
- Anh nói ông ấy đã chết cách đây năm phút?
Ông liếc nhìn đồng hồ và ghi: "12h34"
Đầu dây kia, giọng viên đội tiếp tục:
- Bác sĩ Bemadorff muốn nói chuyện với ông.
- Bernadorff ? Chuyển máy ngay cho ông ấy!
Vài giây ngắt quãng. Rồi đột nhiên Neele phải đưa ống nghe ra xa, vì giọng ồm ồm của Bernadorff vang lên như xé màng nhĩ:
- Thế nào, sói già, giờ lại phải bận tâm với cái xác chết này?
Chả là năm ngoái, hai người cùng cộng tác điều tra một vụ án đầu độc, nên khá thân với nhau.
- Ông ta chết rồi, phải không?
- Chết rồi. Lúc đưa đến đây, đã trong tình trạng vô vọng.
- Chết vì gì?
- Mổ tử thi rồi mới biết. Nhưng ca này có vẻ thú vị đây.
- Có nghĩa là không phải chết tự nhiên vì bệnh - Neele hỏi.
- Làm gì có chuyện ấy!
Như sợ nói hớ, bác sĩ Bernadorff vội chữa lại:
- Đó mới là ý kiến riêng của tôi thôi.
- Tất nhiên. Vậy là bị đầu độc?
- Chắc chắn. Và, nói riêng thôi nhé, có lẽ tôi đã biết tên độc dược.
- Là cái gì?
- Tắc-xin.
- Tắc-xin? Tôi chưa nghe bao giờ.
- Không nghe là phải. Đây là một chất độc hiếm, tôi mới phát hiện cách đây vài tuần, khi diều trị cho hai đứa bé dại dột dùng quả thông đỏ pha trà... suýt nữa mất mạng.
- Tắc-xin là từ cây thông đỏ?
- Phải. Một chất ancalôít chiết xuất từ lá và quả thông đỏ. Độc tố kinh khủng... mình đang say nghiên cứu nó! Phải có thay đổi chứ! Chả nhẽ cứ phải chữa chạy mãi cho những kẻ tự tử bằng thạch tín.
- Tôi hiểu. Trước khi chết, lão có nói gì không?
- Người cửa anh trực ở đầu giường đã ghi tất cả những gì lão nói. Hình như lão kêu bị cho thứ gì vào tách trà lão uống... Vô lý!
- Tại sao vô lý?
- Tắc-xin không công hiệu nhanh như vậy. Ở đây hình như dấu hiệu bị đầu độc xuất hiện ngay sau khi ông ta vừa uống trà.
- Theo người ta kể lại thì như vậy.
- Thế thì, có rất ít độc dược nào lại công hiệu tức khắc như thế. Chỉ có xi-a-nua, và nicôtin nguyên chất...
- Mà trường hợp này thì không phải?
- Nếu phải, lão ta đã chết ngay trước khi xe cấp cứu đến. Lúc mới đưa tới đây, tôi đã nghĩ đến chất xtơríchnin, nhưng những cơn co giật của lão chứng tỏ là không phải. Chính thức, tôi chưa thể khẳng định gì, nhưng hầu như chắc chắn là tắc-xin.
- Chất này làm chết nhanh không?
- Còn tùy. Một hoặc hai giờ. Hoặc ba... Lão này có vẻ phàm ăn. Nếu sáng sớm lão ăn điểm tâm nhiều, thì cái chết đến chậm hơn... Thôi, thế nhé, để anh làm việc, chúc may mắn!
- Cám ơn bác sĩ. Cho tôi nói chuyện với viên đội được không?
- Được.
Neele nói chuyện tiếp với trung sĩ Hay:
- Neele đây. Trước khi chết, Fortescue có nói gì đáng chú ý?
- Ông ta bảo trà có thuốc độc. Nhưng ông thầy pháp y bảo...
- Tôi biết rồi. Fortescue còn nói gì khác?
- Thưa ông, không. Tuy nhiên, có một điều lạ. Tôi đã kiểm tra túi áo ông ta. Ngoài những thứ bình thường như chìa khóa, khăn tay, tiền lẻ ví trong túi áo bên phải, còn có những hạt...
- Hạt? Hạt gì?
- Hạt lúa mạch, nếu tôi không lầm. Có cả một nắm!
- Lạ nhỉ... Hay là mẫu hàng... Lão ta kinh doanh mà…
- Vâng, có thể. Dù sao tôi cũng báo cáo...
- Cậu làm thế là đúng. Cảm ơn!

* * *
Neele đặt máy xuống và suy nghĩ. Vốn là người có phương pháp, ông kiểm điểm lại từ đầu. Cuộc điều tra từ giai đoạn một đã chuyển sang giai đoạn hai. Từ đầu, ông đã nghi là đầu độc, nay thì chắc rồi. Bemadorff nói vậy thôi, chứ ít khi ông ta lầm. Rex Fortescue chết vì bị đầu độc và ông đã ăn phải chất độc từ trước khi đến cơ quan. Vì vậy có thể kết luận các nhân viên của công ty là vô can.
Neele đi sang phòng máy chữ. Các cô vẫn làm việc. Song rõ ràng công việc không khẩn trương như trước. Ông báo cho cô Griffith biết các nhân viên có thể đi ăn trưa, và chiều trở lại làm việc. Rồi ông nói muốn gặp cô lần nữa. Ít phút sau, hai người đã ở trong phòng ông Fortescue.
Neele báo tin ông chủ đã chết. Cô Griffith khẽ gật đầu:
- Vâng, ngay lúc đầu tôi đã thấy là nghiêm trọng.
Có vẻ tin đó không làm cô xúc động nhiều. Neele hỏi:
- Cô có thể cho biết chút tin tức về gia đình ông?
- Xin sẵn lòng. Tôi đã cố gọi điện cho bà Fostecue, nhưng bà ấy không có nhà, phải đến trưa mới về. Bà ấy đi chơi gôn, nhưng không rõ ở sân nào. Bà ấy ở Baydon Heath, ở đó ông biết đấy, có những ba sân gôn.
Neele gật đầu, tỏ rỏ mình biết Baydon Heath, như thị trấn xinh đẹp cách London hai mươi dặm, đi lại dễ dàng, ở đó phần lớn là người giàu có.
- Cô có địa chỉ chính xác và số điện thoại?
- Số 3400, Baydon Heath. Biệt thự đặt tên là Yewtree Lodge.
- Sao?
Neele không giấu sự ngạc nhiên:
- Cô nói là biệt thự Yewtree Lodge?
- Phải.
Viên thanh tra đã trấn tĩnh lại:
- Bây giờ nói về gia đình.
- Ông Fortescue lấy bà này là vợ thứ hai, ít tuổi hơn nhiều so với ông. Bà vợ trước mất từ lâu, để lại hai trai, một gái. Cô con gái sống ở Yewtree Lodge, cậu con trai cả cũng vậy, cậu này cùng hùn vốn với bố. Nhưng hiện nay, cậu ta đang đi công việc ở miền Bắc, mai mới về.
- Cậu ta đi hôm nào?
- Từ hôm kia.
- Cô đã tìm cách báo anh ta chưa?
- Đã. Ngay sau khi xe cấp cứu chở ông Fortescue đi, tôi đã gọi điện tới khách sạn ở Manchester, nghĩ là cậu ta nghĩ ở đó. Đúng là có ở đó thật, nhưng sáng nay lại đi rồi. Tôi đoán cậu ta sẽ đi Sheffield hoặc Leicester, nhưng không chắc. Nếu cần, tôi sẽ ghi cho ông tất cả tên và địa chỉ những người quen của anh ta ở hai thành phố đó...
- Còn con trai thứ hai?
- Cậu này không sống ở Anh. Hai bố con không hợp nhau.
- Hai người đều có vợ?
- Có. Ông Percival lấy vợ được ba năm, hai người sống ở Yewtree Lodge. Nhưng họ sắp dọn ra ở riêng, một biệt thự cũng ở Baydon Heath.
- Thế sáng nay cô vẫn chưa báo tin cho vợ ông Percival?
- Bà ấy đi London cả ngày.
- Còn ông con kia?
- Tên là Lancelot. Lấy vợ chưa đầy một năm. Bà ta vốn là vợ góa của ngài Anstice. Một phụ nữ rất cao sang, tích cực hoạt động xã hội. Có khi ông đã thấy ảnh bà ấy trên báo Tatler....
Cô Griffith nói câu sau này với giọng gần như khoe khoang. Neele ngầm hiểu rằng cuộc hôn nhân của Lancelot, dù muốn hay không, khiến cô Grifflth lấy làm hãnh diện. Với cô, giới quý tộc vẫn là một cái gì cao sang, đầy hấp dẫn. Hẳn cô không biết rằng danh tiếng của ngài Anstice quá cố chẳng lấy gì làm hay ho, nhất là trong giới cá ngựa. Ngài đã bắn súng vào đầu tự tử đúng cái hôm một ủy ban thể thao mở cuộc điều tra vì nghi là có gian lận trong cuộc đua mà ngựa của ngài về nhất. Còn vợ góa của ngài là con gái một thượng nghị sĩ Airơlen. Neele còn biết người chồng đầu của bà ta là phi công, chết trong chiến tranh ở Pháp. Vậy ra bây giờ bà ta là vợ của đứa con hoang đàng nhà Fortescue! Thật vậy, theo Neele đoán, chàng Lancelot bất hòa với ông bố chắc do lỗi lầm ngông cuồng nào đó của tuổi trẻ.

* * *
Neele gọi điện số 3400 Baydon Heath:
- Tôi muốn gặp bà Fortescue hoặc cô Fortescue.
- Rất tiếc, thưa ông. Họ đều đi vắng.
Lời đáp là tiếng đàn ông. Hơi khò khè như ngà ngà say.
- Ông là đầu bếp?
- Thưa vâng.
- Ông có biết là... ông Fortescue gặp tai nạn?
- Đã, thưa ông. Đã có người gọi điện, nhưng quả là chúng tôi không biết phải làm gì. Ông Percival đang ở miền Bắc, bà Fortescue đi chơi gôn. Bà Percival đi London, tối mới về. Còn cô Elaine, cô ấy cưỡi ngựa đi rồi.
- Ở nhà không còn ai để tôi nói chuyện? Việc quan trọng...
- Tôi không biết...
Do dự một lát, giọng nói tiếp:
- Còn bà Ramsbotom, nhưng bà ấy rất ghét điện thoại. Hoặc là cô Dove, gần như là quản gia...
- Cho tôi gặp cô Dove vậy?
- Vâng, để tôi đi gọi.
Một lát sau, ở đầu dây có tiếng phụ nữ:
- Tôi, Dove nghe.
Từng tiếng mạch lạc, dịu dàng. Viên thanh tra nghĩ bụng: cô Dove hẳn là người đàng hoàng.
- Cô Dove, tôi rất tiếc phải báo tin ông Fortescue vừa mất ở bệnh viện. Ông đang ở công ty thì lên cơn mệt nặng. Tôi muốn tìm gặp gia đình...
- Thật không thể ngờ...
Cô Dove im bặt. Tin xấu có vẻ không làm cô mất bình tĩnh, cùng lắm chỉ là gây phiền phức.
Cô nói tiếp:
- Người cần báo bây giờ tất nhiên là ông Percival Fortescue, chỉ ông ấy mới quyết định được. Ông có thể gọi cho ông ấy ở Manchester, hoặc khách sạn lớn ở Leicester. Nếu không thì lả hãng "Shearen" cũng ở Leicester. Tôi không biết số điện thoại, nhưng tìm trong danh bạ chắc có. Bà Fortecue thì đến bữa tối mới về, cũng có thể về sớm hơn. Bà ấy chưa biết gì... Ông ấy chết đột tử ạ? Vì, sáng nay, lúc đi làm, ông còn khỏe...
- Cô có nhìn thấy ông ấy?
- Tất nhiên!... Ông ấy chết vì gì? Bệnh tim?
- Ông ấy có bệnh tim?
- Không... không... Là tôi chỉ nói thế thôi... vì quá bất ngờ.
Sau một lát, cô lại hỏi:
- Ông gọi điện từ bệnh viện? Ông là thầy thuốc?
- Không. Tôi không phải thầy thuốc, tôi gọi điện ngay tại văn phòng ông Fortescue. Tôi là thanh tra - thám tử Neele, Sở Cảnh sát hình sự. Tôi sẽ lại đằng nhà lúc nào có thể.
- Thám tử? Có nghĩa là…
- Khi có người đột tử, bao giờ người ta cũng gọi đến chúng tôi, nhất là khi người mất đã lâu không khám bệnh. Trường hợp ông Fortescue đúng là như thế, phải không?
Câu này, Neele nói bâng quơ, hóa ra lại đúng.
Cô Dove đáp:
- Vâng, đúng thế. Hai lần, ông Percival đã hẹn bác sĩ cho bố. Nhưng ông không chịu đi khám. Ông ấy coi thường nên gia đình lo lắng là phải.
Cô ngừng một lát, rồi lại tiếp, với giọng khác hẳn:
- Nếu ông Percival về mà ông chưa tới, tôi sẽ nói thế nào?
- Nói rằng vì là đột tử, nên chúng tôi buộc phải mở cuộc điều tra, cho đúng thủ tục, thế thôi.
Nói rồi, ông đặt máy.

Chương III

Neele quay sang nhìn cô Grifflth:
- Vậy là gia đình lo lắng sức khỏe ông Fortescue, muốn ông đi khám bác sĩ. Sao không thấy cô nói?
- Tôi có biết đâu. Với lại, tôi chẳng thấy ông ốm đau gì.
- Không ốm đau?
- Ông ấy... thế nào ấy, có cái gì thay đổi, nhưng không ốm.
- Lo lắng điều gì chăng?
- Không? Người lo lắng, là chúng tôi...
Cô im bặt. Neele kiên nhẫn chờ. Cô nói tiếp:
- Thật khó nói. Ông ấy thay đổi nhiều. Có lúc nói rất nhiều, đến nỗi tôi tưởng ông đã uống rượu quá liều. Ông ấy khoe khoang, kể nhiều chuyện kỳ cục mà tôi biết thừa là không có thật. Từ khi vào làm việc ở đây, tôi thấy ông luôn giữ kín mọi chuyện làm ăn, không nói gì với ai. Gần đây trái lại, ông nói nhiều và... tiêu vung tiền qua cửa sổ, không đúng với tính ông chút nào. Ví dụ hôm vừa rồi, anh tùy phái xin nghỉ để đưa tang bà nội, ông Fortescue gọi anh ta vào cho một tờ năm livrơ, tôi vừa cười vừa dặn nên đem đi đánh cá ngựa, và đánh vào con ngựa số hai. Đúng là ông ấy không giống trước!
- Cỏ vẻ như là người đang mải suy nghĩ chuyện đâu đâu?
- Không phải thế! Đúng hơn là ông đang chờ đợi một cái gì... Một tin vui lớn, khiến ông hồ hởi ngay từ bây giờ...
- Hay là ông vừa trúng một món làm ăn lớn?
- Đại loại như vậy. Dường như không thiết gì việc của công ty nữa, mà đang chăm chú, mê say việc khác. Hơn nữa, ít lâu nay, ông tiếp những khách rất lạ. Làm ông Percival không khỏi e ngại.
- A! Lại thế?
- Nhất định! Ông Percival được bố hoàn toàn tin cậy. Ông bố dựa vào con. Nhưng ít lâu nay...
- Họ kém hòa hợp hơn trước?
- Ông Fortescue ra những quyết định mà ông Percival không tán thành. Ông Percival tính thận trọng, nhưng ông bố không nghe theo...
- Và cuối cùng, hai bố con cãi nhau?
- Cãi nhau không, tôi không biết... Nhưng có thể lắm! Đến nỗi ông Fortescue quát to như thế...
- Ông ấy quát?
- Ông ấy xồng xộc chạy vào phòng máy chữ...
- Và mọi người đều nghe thấy?
- Vâng.
- Và ông ấy đổ cho Percival những gì?
- Ông nói anh ta không dám làm gì! Rằng anh ta chỉ là công chức quèn, không nhìn xa thấy rộng, không dám chủ trương việc gì to lớn. Ông hét: "Tao sẽ gọi thằng Lancelot về! Nó gấp mười mày, ít nhất thì nó cũng lấy được cô vợ sang trọng! Nó có gan, và không nên vì nó một lần đã bị ra tòa mà...". Chết, xin lỗi, lẽ ra tôi không nên kể…
Giống như nhiều người khác trước đó, cô Griffith đã rơi vào cái bẫy khéo léo cửa Neele, nói nhiều hơn những gì mình định nói. Neele nhẹ nhàng an ủi:
- Không sao? Quá khứ là quá khứ...
- Và chuyện ấy đã lâu rồi! Hồi đó ông Lancelot còn trẻ và hăng, chưa ý thức việc mình làm...
Điều này, Neele đã nghe một số người khác nói. Ông không đồng tình, song không nói ra.
- Bây giờ cô nói về những nhân viên của công ty.
Mừng rỡ được chuyển sang đề tài khác, cô Grifrlth kể ti mỉ tất cả những gì mình biết. Neele cảm ơn, cho cô đi và dặn mời hộ cô Grosvenor cho ông gặp lại.

* * *
Cảnh sát Waite lắc lắc bút chì, nói:
- Grosvenor là một cái tên quý tộc!... Có một ông công tước tên là Grosvenor thì phải!... Và Fortescue, cái tên nghe cũng hay!
Neele cười:
- Hay, nhưng mới nổi thôi. Fortescue thực ra tên là Fontescu, từ nước khác di cư tới. Ông này là người đầu tiên, cho rằng lấy họ mới oai hơn.
Wait nhìn thủ trưởng, vẻ ngạc nhiên:
- Sếp có vẻ biết rõ nhỉ?
- Trước khi tới đây; mình đã tham khảo tư liệu.
- Lý lịch tư pháp ra sao?
- Ồ, hắn ta cáo lắm. Buôn lậu, chợ đen đấy, nhưng khéo thu xếp để pháp luật không làm gì được.
- Tôi hiểu... Người như thế chắc cũng lắm kẻ thù, hoặc người ganh ghét.
- Tất nhiên. Nhưng anh nên nhớ là lão bị bỏ thuốc độc ngay trong nhà mình, ít nhất ta tạm tin như thế. Thực ra, tình thế rất cổ điển. Có anh con ngoan, là Percival; con chiên ghẻ là Lancelot; bà vợ thì trẻ hơn chồng nhiều tuổi, đi chơi gôn lại không nói rõ ở sân nào... Tất cả có vẻ gì quen thuộc. Tuy nhiên có một điều lạ...
- Là cái gì ạ?
Câu hỏi của viên cảnh sát không được sếp đáp lại, vì có tiếng gõ cửa. Cô Grosvenor nay đã hoàn toàn bình tĩnh, bước vào với dáng điệu đàng hoàng, buông câu hỏi có phần cao ngạo:
- Ông cần gặp tôi?
- Tôi muốn hỏi cô vài điều về ông chủ... đã quá cố của cô.
- Tội nghiệp ông ấy!
- Tôi muốn biết gần đây trong thái độ ông ấy có gì thay đổi.
- Có
- Cô nói rõ xem.
- Biết nói thế nào nhỉ. Ông nói những chuyện lung tung, không ai tin. Mặt khác, ông trở nên cáu gắt... tất nhiên là với ông Percival... chứ tôi, thì chả có việc gì ông phải cáu gắt! Tôi không bao giờ nói lại một câu. Ông nói gì cũng mặc, tôi chỉ "Vâng" thế là xong.
- Ông ấy có.... tán tỉnh cô?
- Ô không, không !
Trong giọng nói của cô Grosvenor, dường như có sự tiếc nuối.
- Một câu hỏi nữa: ông Fortescue có hay để hạt trong túi?
Cô Grosvenor có vẻ không hiểu.
- Hạt?... Ông muốn nói hạt thóc, hạt lúa, mà người ta cho chim bồ câu ăn chẳng hạn?
- Đại loại thế...
- Thế thì không có! Ông Fortescue có nuôi chim bao giờ... Không!
- Ngày hôm nay, có lý do gì để ông ấy có những hạt lúa mạch trong túi? Có thể là hàng mẫu, để chuẩn bị thương lượng...
- Không. Chiều nay lẽ ra ông phải tiếp đại diện hãng dầu Asiatic và chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty xây dựng Atricus.
Neele không hỏi thêm nữa, cảm ơn cô Grosvenor và mời cô có thể trở lại làm việc.
Cô ra rồi, cảnh sát Waite thở mạnh:
- Sếp thấy không, cô này có đùi đẹp!
Neele nhún vai:
- Đùi đẹp thì ích gì. Tôi vẫn bí như trước. Ông ta có một nắm lúa mạch trong túi... mà ta vẫn chưa hiểu tại sao!

Chương IV

Mary Dove đang xuống cầu thang, bỗng dừng lại nhìn ra cửa sổ. Một xe ôtô vừa đỗ trước nhà, và hai người bước ra. Người cao hơn, quay lưng lại cô, đưa mắt quan sát chung quanh. Mary Dove đứng yên một lát, vẻ đăm chiêu.
Rồi quay mặt đi, cô ngắm mình trong tấm gương lớn trên tường. Gương phản ánh hình một cô gái trẻ, nhỏ nhắn và dáng bộ khiêm nhường, mặc bộ áo màu be với cổ và tay áo trắng muốt. Tóc đen nhánh, rẽ ngôi giữa. Mary Dove mỉm cười tiếp tục đi xuống.
Trong khi đó, thanh tra Neele đang ngắm nghía kỹ Yewtree Lodge. Ông nghĩ bụng: gọi đây là biệt thự không đúng, mà là cả một tòa lâu đài! Tòa nhà sừng sững giang rộng ra bề ngang là khu vườn bát ngát, có muôn ngàn khóm hồng, bể nước, và tất nhiên là nhiều rặng thông đỏ.
Quá nhiều thông đỏ, thừa sức để cho ai muốn chiết xuất, pha chế tắc-xin... Nghĩ đến đây, ông ngắt dòng suy tưởng, và bấm chuông.
Một người đàn ông trung niên ra mở. Nhìn hình dạng, Neele đoán ngay là người đã trả lời điện thoại lúc trước. Ông tự xưng tên, giới thiệu viên cảnh sát cùng đi và hỏi bà Fortescue đã về chưa.
- Thưa, bà chưa về.
- Ông Percival Fortescue?
- Cậu cả cũng chưa về.
- Cả cô Fortescue?
- Cũng không.
- Vậy cho tôi gặp cô Dove.
Anh đầu bếp hơi ngoái đầu lại:
- May quá, cô ấy vừa xuống.
Neele nhìn cô Dove. Lần này ông đã đoán nhầm. Nghe tiếng "quản gia", ông hình dung phải là một bà nạ dòng bệ vệ, mặc đen tuyền, thắt lưng giắt một chùm chìa khóa lủng lẳng. Còn cô Dove dáng người thon thả, chưa đến ba mươi, tóc đẹp nụ cười duyên dáng.
Cô khẽ gật đầu chào Neele:
- Ông hẳn là thanh tra Neele?
- Tôi đây. Xin giới thiệu, đây là trung sĩ Hay. Như tôi đã nói qua điện thoại, ông Fortescue đã chết tại bệnh viện St-Jude lúc mười hai giờ bốn mươi ba phút trưa. Ông chết dường như là do một thức gì đã ăn trong bữa điểm tâm sáng. Vì vậy tôi đề nghị cô đưa trung sĩ Hay xuống bếp để xem sáng nay ông Fortescue ăn những món gì.
Neele nhìn thẳng vào cô Dove. Cô không chớp mắt, đáp:
- Dễ thôi.
Quay về phía anh đầu bếp, cô nói:
- Grump, phiền anh mời trung sĩ đi và đáp ứng mọi thứ ông cần.
Hai người đi rồi, cô Dove mời Neele vào một phòng khách nhỏ. Neele ngồi xuống ghế, cô cũng ngồi xuống ghế đối diện, mặt quay ra phía ánh sáng. “Như một người không có gì phải giấu ai” - Neele nghĩ.
- Đáng tiếc là không người nào trong gia đình có mặt ở đây lúc này - cô nói - Bà Fortescue có thể sắp về. Bà Percival cũng vậy. Tôi đã đánh điện đi nhiều nơi để tìm ông Percival.
- Cảm ơn cô.
- Vậy ông vừa cho biết là ông chủ tôi chết do ngộ độc thức ăn?
- Nhiều khả năng là như vậy.
Mắt viên thanh tra không rời cô quản gia trẻ. Cô nói tiếp, rất bình thản:
- Tôi không tin. Bữa điểm tâm sáng nay có bơ, trứng, cà phê, mứt và nước quả. Ngoài ra, để sẵn một bên, có giăm bông thái từ hôm qua. Chúng tôi đều đã ăn, không ai làm sao. Không có cá, không có xúc xích.
- Cô có vẻ rất thông thạo...
- Nhiệm vụ tôi phải thế. Thực đơn do tôi quyết định. Tối qua...
- Không cần. Cái gì ăn tối qua không liên can.
- Tôi tưởng ngộ độc thức ăn, thì hậu quả chỉ thể hiện khá lâu về sau, tới hăm bốn tiếng.
- Trường hợp này không phải vậy. Cô hãy cho biết chính xác, sáng nay trước khi đi làm, ông Fortescue ăn những gì?
- Lúc tám giờ, một tách trà đưa lên tận phòng. Chín giờ mười lăm thì điểm tâm. Như đã nói, ông Fortescue ăn trứng, bơ, bánh mì nướng, một ít mứt và uống cà phê.
- Không còn gì khác?
- Không.
- Cà phê, ông bỏ đường đường bột hay đường miếng?
- Ông dùng cà phê không đường.
- Mỗi sáng, ông có thối quen uống thuốc gì không?
- Không.
- Cô có cùng ăn với ông?
- Không. Tôi không ăn cùng gia đình.
- Vậy có ai cùng ăn?
- Bà Fortescue, cô Fortescue, và bà Percival Fortescue. Như ông đã biết, ông Percival đang vắng nhà.
- Mọi người cũng ăn những món như ông?
- Bà Fortescue chỉ uống cà phê, nước cam và ăn một miếng bánh mì. Bà Percival và cô Fortescue bao giờ cũng ăn nhiều hơn. Ngoài giăm bông và trứng, nhiều khi họ còn ăn thêm bát cháo. Bà Percival không dùng cà phê, mà uống trà.
Thanh tra Neele suy nghĩ. Diện tình nghi thu hẹp dần. Ba người, chỉ ba người cùng ăn sáng với ông Fortescue là vợ, con gái và con dâu. Rất có thể một trong ba người đàn bà này đã thừa cơ bỏ tắc-xin vào tách cà phê của ông, vị cà phê đắng sẽ che lấp vị của chất độc. Bác sĩ Bemadorff đã nói là nếu có tắc-xin vào trà thì vị của nó dễ nhận ra. Vả lại, sáng sớm, mọi người hãy còn ngái ngủ...
Cô Dove tiếp tục câu chuyện:
- Ông vừa hỏi ông Fortescue thường dùng thuốc gì. Nhưng đây là.... ngộ độc thức ăn cơ mà?
- Tôi không nói là ngộ độc thức ăn. Chỉ là ngộ độc, thế thôi.
Cô lặp lại chữ "ngộ độc", không ngạc nhiên, không lo hãi. Chỉ tò mò. Sau một lát, cô nói:
- Nếu có ai bỏ thuốc độc, người đó không phải là tôi. Ông cứ hỏi mọi người, ai cũng sẽ nói như vậy.
- Cô có nghi cho ai không?
Cô nhún vai:
- Ông ta là người đáng ghét. Ai cũng có thể muốn giết!
- Đành vậy, nhưng người ta không đầu độc một người chỉ vì người đó "đáng ghét". Phải có lý do cụ thể!
- Vâng, ông nói đúng.
- Cô cho tôi biết qua về những người sống trong nhà này.
Cô Dove ngửng đầu, ánh mắt như có một vẻ tinh nghịch:
- Theo tôi hiểu, đây chưa phải cái mà người ta gọi là lời khai chính thức, vì phụ tá của ông không có mặt để ghi chép. Điều tôi nói sau đây, mong ông sẽ không cho đọc lại ở tòa án, tôi chỉ yêu cầu được nói một cách... không chính thức. Như ta trò chuyện riêng tư.
- Chính là tôi mong được nghe cô nói như thế.
Cô lim dim đôi mắt, bắt đầu kể:
- Trước hết, xin nói rõ là tôi làm việc ở đây không phải vì ân nghĩa đặc biệt gì với ông bà chủ, mà chỉ vì họ trả lương cao. Chuyện ấy bình thường thôi, phải không ông?
- Thú thật - Neele nói - tôi hơi lạ thấy một phụ nữ trẻ, thông minh, học thức như cô, lại làm quản gia...
- Vậy tôi phải giam mình trong văn phòng một Bộ nào đó, suốt ngày với giấy má hay sao? Ông định nói thế thứ gì? Tôi không đồng ý với ông. Tôi thích công việc này. Rất tốt: họ sẵn sàng trả tiền để mình lo hết mọi việc trong nhà cho họ. Việc tìm kiếm gia nhân là rất phiền toái: phải viết thư cho các công ty môi giới, đăng quảng cáo trên báo, tiếp nhận đơn xin việc, tuyển chọn... mà không khéo lại chọn lầm thì khổ. Mà điều khiển tất cả bọn gia nhân cũng không phải đơn giản...
- Họ thường không làm được như ý ta muốn.
- Đúng thế! Nhưng tôi, khi thiếu người, tôi có thể làm mọi việc: dọn phòng, làm bếp, bày bàn ăn... mọi việc nói chung suôn sẻ. Tôi chỉ làm việc với những ông chủ giàu có, họ không tiếc tiền, chỉ cần được phục vụ tốt. Với gia nhân cũng thế, tôi có quyền trả lương cao, nên người dưới quyền tôi đều hoàn hảo.
- Như anh đầu bếp Grump chẳng hạn?
Cô Dove cười thích chí:
- Tôi mượn cả hai vợ chồng, mà đối với vợ chồng, cũng phải có chút thỏa hiệp. Tôi giữ Grump chỉ vì cần đến vợ anh ta, bà này nấu bếp rất giỏi. Ông Fortescue thích ăn ngon nên rất ưng bà Grump, và bà Grump được toàn quyền mua bán gì tùy ý. Chồng bà ta, chúng tôi tạm chấp nhận. Dù sao anh ta phục vụ không đến nổi nào, đồ làm bếp và bát đĩa luôn sạch bong. Tất nhiên, tôi giữ chìa khóa hầm rượu, và luôn kiểm tra các loại rượu quí.
Neele gật đầu:
- Bây giờ nói đến những người trong gia đình.
- Chẳng hay ho gì. Ông Fortescue thì như tôi đã nói, là một người đáng ghét. Huênh hoang, độc tài, tàn bạo, làm ăn bất lương nhưng khéo xoay xở với pháp luật, nên chưa bị làm sao. Có lúc ông còn khoe là đã bịp được đối tác trong một số vụ. Ông ta già hơn bà vợ thứ hai đến ba chục tuổi. Bà này tên là Adèle, vốn là thợ sửa móng tay ở Brighton. Ông Percival và cô Elaine đều không tán thành cuộc hôn nhân này. Họ rất ghét bà Adèle, nhưng bà ấy bất cần, coi như không có chuyện gì. Bà ấy vớ được chồng giàu sụ, là mãn nguyện rồi.
- Ông con trai thế nào?
- Percival? Một chàng đạo đức giả, mồm mép thì ghê lắm, nhưng rất khôn và lắm mưu mẹo. Ông ta sợ bố một phép, không dám đối đầu nhưng thường tìm cách xoay xở để vẫn đạt mục đích. Ngược lại với bố, ông ta tính keo kiệt, vì thế vẫn chưa có nhà riêng. Ở chung với bố, đỡ tốn tiền...
- Bà vợ?
- Tên là Jennifer, chẳng biết gì, vị trí rất lu mờ. Nhưng theo tôi, bà ta không ngốc đâu. Làm y tá bệnh viện. Ông Percival sưng phổi vào điều trị, và khi khỏi bệnh lấy luôn cô ta. Cuộc hôn nhân đó làm ông bố thất vọng; ông lão vốn là người đua đòi, muốn con trai lấy được vợ con nhà dòng dõi kia. Ông coi thường cô con dâu này, và tôi nghĩ cô ấy cũng chẳng tin gì bố chồng. Cô ta chỉ thích lang thang ở các cửa hàng cửa hiệu, và xem xinê. Hậm hực nhất với chồng ở chỗ ông ta không cho cô ta thật nhiều tiền như mong muốn.
- Bây giờ, đến cô con gái?
- Elaine? Cô này, tôi thấy thật tội nghiệp! Người cũng tốt, nhưng vẫn cứ như trẻ con. Ham thể thao, thích các trò chơi hướng đạo sinh. Gần đây bắt bồ với một thanh niên làm giáo viên. Khổ cái, anh này có những quan điểm rất cách tân. Khi ông Fortescue biết tin, ông ấy bắt cắt đứt liền…
- Cô ấy không phản ứng mạnh?
- Có chứ? Nhưng chàng kia thì không. Có thể là vấn đề tiền bạc. Mà cô Elaine thì đâu có xinh đẹp gì đặc biệt. Thế là…
- Còn anh con trai thứ?
- Tôi chưa gặp bao giờ. Nghe nói người dễ ưa, nhưng cũng chằng ra gì. Hình như một lần đã mạo chữ ký trên ngân phiếu. Hiện anh ta ở Đông Phi.
- Ông bố không muốn thừa nhận anh ta?
- Đúng. Ông Fortescue không thể cắt nguồn tài chính của anh ta, vì lúc chuyện đó xẩy ra, cậu Lancelot này đã có cổ phần trong công ty. Nhưng nhiều năm này ông không thèm viết thư cho con, và ai nói tên anh ta trước mặt, thì ông lại hét: "Đừng nói đến cái thằng chết tiệt ấy! Nó không phải là con tôi!" Tuy nhiên...
- Tuy nhiên?
- Tuy nhiên, tôi sẽ không ngạc nhiên nếu ông già đang nghĩ đến chuyện gọi Lancelot về.
- Cái gì làm cô nghĩ vậy?
- Cách đây gần một tháng, ông Fortescue và Percival cãi nhau kịch liệt. Ông bố phát hiện ra điều gì đó không bằng lòng, và hai người to tiếng với nhau. Từ đó, sự tin cậy vào Percival giảm sút trông thấy. Và từ lúc ấy, ông ta đã thay đổi.
- Cô nói về ông bố?
- Không, ông Percival. Lo lắng, bồn chồn.
- Giờ đến các gia nhân. Cô đã nói về vợ chồng Grump. Còn những người khác?
- Đầu tiên là Gladys Martin. Đó là cô hầu, lo dọn dẹp các phòng dưới nhà và giúp Grump dọn bàn ăn. Tốt, nhưng không nhanh nhẹn.
- Rồi nữa?
- Bà hầu phòng Ellen Curtis đã đứng tuổi, hay lèm bèm cau có, nhưng làm việc thì không chê. Các gia nhân khác thì đến làm những việc nhất định, rồi về.
- Còn ai nữa trong nhà này?
- Tôi suýt quên! Còn bà cô già Ramsbottom.
- Là ai?
- Là chị dâu của ông Fortescue, tức chị gái của bà vợ trước. Năm nay đã trên bảy mươi tuổi, cao tuổi hơn nhiều so với em gái, mà bà này lại hơn chồng mấy tuổi. Bà ta sống một phòng ở tầng ba, tự nấu ăn riêng, có một bà đi ở hằng ngày đến giúp. Người ta cho bà cô này có tính kỳ quái và độc đáo. Mặc dù không ưa gì em rể, mà ông em này cũng coi như không có bà trên đời, bà vẫn sống trong nhà Fortescue từ lúc em gái lấy chồng, và ở luôn sau khi em gái mất.
- Lần này, cô còn quên ai nữa không?
- Không còn ai.
- Vậy chỉ còn có cô, cô Dove ạ.
- Ông muốn biết chi tiết về tôi nữa? Xin nói ngay. Tôi mồ côi cha mẹ, học lớp đào tạo thư ký ở trường, rồi vào làm thư ký - tốc ký ở hai ba nơi, thấy không thích, xoay ra chọn nghề này. Đến nay, tôi đã làm quản gia ở ba nơi khác nhau. Ở độ một năm hoặc năm rưỡi, tôi lại đi, vì tôi thích thay đổi. Tôi đến Yewtree Lodge này được đúng một năm. Tôi sẽ chuyển trung sĩ Hay bản kê tên tuổi và địa chỉ các chủ cũ của tôi, cùng bản sao các giấy chứng nhận họ cấp. Được chứ?
- Tốt lắm.
Neele im lặng một lúc. Ông đang thử hình dung cô Dove hái các quả thông đỏ, chế thành độc dược bỏ vào cà phê của ông Fortescue. Trở về với thực tại, ông khẽ thở dài, nói:
- Tôi muốn gặp cô Gladys, sau đó đến bà hầu phòng Ellen.
Lúc đứng dậy, ông nói thêm:
- À cô Dove này, cô có thể nói tại sao ông Fortescue lại để một số hạt trong túi?
- Hạt?
Cô ngơ ngác nhìn thám tử, sự ngơ ngác thật lòng.
- Phải, hạt. Cô không nhớ ra điều gì?
- Không!
- Ai lo quần áo cho ông chủ?
- Grump.
- Ông Fortescue ngủ cùng phòng với vợ?
- Vâng. Nhưng mỗi người có buồng tắm riêng.
Cô nhìn đồng hồ đeo tay:
- Chắc bà cũng sắp về đến nơi...
- Có một điều tôi thấy hơi kỳ - Neele nói - là tận giờ này vẫn chưa gọi được bà Fortescue. Đành rằng quanh đây có ba sân gôn, nhưng chẳng lẽ…
- Ông thanh tra ơi, chưa chắc bà ấy đi đánh gôn...
Neele cau mày:
- Thì người ta bảo với tôi thế mà.
- Bà ấy có mang đồ đi, nói là đi đánh gôn. Nhưng bà ấy lái xe lấy, thì ai biết đâu...
Neele hiểu ngay cái ý ngầm trong câu nói đó. Ông lại hỏi:
- Bà Fortescue thường đánh gôn với ai?
- Chắc chỉ là với ông Vivian Dubois.
Neele gật gù, không nói. Cô Dove tiếp:
- Tôi đi gọi Gladys cho ông. Rồi ông sẽ thấy, con bé đang sợ chết khiếp...
Ra tới cửa, cô còn quay lại, suy nghĩ một giây rồi nói:
- Những gì tôi kể vừa rồi, ông cứ nghe thế và biết thế. Tính tôi là cứ nói thằng, có phần nào gay gắt...
Rồi cô đi thẳng, để lại viên thanh tra trầm ngâm suy nghĩ: gay gắt hay không, thì cô Dove cũng đã cung cấp những thông tin có ích. Rất có thể Rex Fortescue bị chính người thân đầu độc.
Vì tất cả những người thân này có vẻ đều có lý do để thủ tiêu Fortescue.

Chương V

Gladys miễn cưỡng bước vào phòng. Rõ ràng cô rất sợ phải đối mặt với một sĩ quan cảnh sát. Đó là một cô gái lộc ngộc, áo quần tươm tất nhưng trông vẫn có một vẻ gì luộm thuộm.
Ngay từ đầu, cô đã lên tiếng, kêu mình "không làm gì hết". Neele muốn cô thoải mái, tỏ ý tán thành và nói mời cô tới chỉ đề hỏi vài chi tiết về bữa điểm tâm buổi sáng. Cô lại kêu:
- Không phải tôi? Tôi có làm gì đâu.
- Ít nhất cô cũng bày bàn?
- À cái ấy thì có.
Cô ta phải nhận, nhưng với vẻ hối tiếc. Cô ta sợ đến mức nhìn thái độ, người ta phải nghĩ chính cô là thử phạm. Neele không hề nhầm, ông đã từng chứng kiến nhiều người như vậy. Với giọng nhẹ nhàng, ông nói cần biết thứ tự mọi người xuống phòng ăn như thế nào.
Elaine Fortescue xuống đầu tiên, đúng lúc Grump mang cà phê ra. Rồi đến bà Fortescue, rồi bà Percival, cuối cùng là "ông chủ lớn".
Những điều Gladys kể tiếp không có gì mới, Neele đã biết cả. Ông Fortescue, bà Fortescue và cô Elaine dùng cà phê, bà Percival dùng trà, như mọi khi.
Khi Neele hỏi về lai lịch cô, Gladys trả lời thoải mái hơn. Lúc đầu đi ở, làm đủ việc vặt, sau làm phục vụ ở các quán cà phê, rồi đến tháng chín, vào làm ở Yewtree Lodge. Có nghĩa mới làm hai tháng.
- Và làm ở đây ổn không?
- Vâng, cũng được!.... Tất nhiên không giống như ở quán. Ở đây tù túng, bó buộc hơn... không lúc nào ngơi chân ngơi tay!
- Quần áo của ông Fortescue ai chải? Cô?
Cô vội đáp:
- Đó là việc của anh Grump. Nhưng thường khi, anh ấy bảo tôi làm.
- Bộ com-lê ông chủ mặc hôm nay, là do cô chải?
- Để tôi nhớ xem nào, ông chủ có nhiều bộ lắm.
- Có bao giờ cô thấy có hạt trong túi áo ông?
- Hạt gì ạ?
Cô nhìn ông thanh tra, vẻ ngơ ngác.
- Hạt lúa mạch.
- Như thứ lúa người ta dùng làm bánh ấy ạ?
- Cũng được.... Trong túi vét tông của ông có nhưng hạt ấy. Cô không biết tại sao?
- Dạ không ạ! Đây là lần đầu tiên tôi nghe nói!
Neele đành bằng lòng đến đó. Cô ta còn giấu giếm gì không? Rất có thể, cô ta nói năng lúng túng, lúc nào cũng như thủ thế. Song trước mặt cảnh sát, khối người vô tội thường có thái độ như vậy.
Sau khi Neele nói là đã xong, Gladys còn nán lại để hỏi:
- Vậy là ông chủ chết thật?
- Thật.
- Đột ngột quá, phải không ạ? Lúc đầu ở công ty gọi điện về nói ông lên cơn gì đó.
- Đúng thế... gọi như vậy cũng được.
- Những cơn động kinh, tôi biết một con bé cũng hay bị. Tự nhiên là nó lăn đùng ra bất kỳ lúc nào. Hãi hãi là!
Gladys ra rồi, Neele xuống bếp, ở đây ông được đón tiếp một cách bất thường. Một bà to béo, mặt đỏ gay, xăm xăm bước tới vẻ hung hăng, tay vung cái đòn làm bánh, nói xồn xồn:
- Dám vào tận đây để truy hỏi? Tôi chẳng có gì khuất tất, ai dám báo tôi đầu độc ông chủ nào? Cảnh sát thì cũng mặc, tôi không để yên chuyện này đâu!
Thanh tra Neele vất vả mới làm được bà nấu bếp hạ hỏa. Trung sĩ Hay đứng ở góc theo dõi màn kịch; nhìn anh ta, Neele hiểu là anh ta cũng đã phải chịu cơn phẫn nộ của bà Grump.
Bỗng có tiếng điện thoại reo ngoài sảnh, Neele vội quay ra, và thấy Mary Dove đang nghe điện, vừa nghe vừa ghi chép. Cô quay nhìn Neele, nói.
- Có một bức điện.
Và cô chuyển tờ giấy cho ông. Điện từ Paris, viết như sau:
Fortescue Yewtree Lodge Baydon Heath. Rất tiếc nhận thư chậm. Sẽ về gặp ba chiều mai. Lancelot.
- Vây là ông Fortescue đã gọi đứa con hoang toàng trở về - thanh tra Neele lẩm bẩm.

Chương VI

Vào cái lúc ông Rex Fortescue uống tách trà cuối cùng của đời mình, Lancelot Fortescue đang cùng vợ ngồi trong bóng cây một đường phố Paris, ngắm nghía người qua lại.
- Pat này, em bảo anh: "Kể cho em nghe về bố đi!". Nghe đơn giản, nhưng đâu có dễ! Anh biết nói thế nào bây giờ? Ông bô nhà anh là tướng cướp lão luyện. Nói thế, em có chối tai không?
Cô vợ cười:
- Không chối tai! Nghe quen rồi.
Pat người cao, chân dài, không đẹp lắm, nhưng đủ hấp dẫn. Đôi mắt đẹp, bộ tóc màu hạt dẻ. Cô ngồi yên một lát, nghĩ về điều chồng vừa nói. Thế giới này lắm kẻ đểu giả thế sao? Trong giới đánh cá ngựa, thì đúng là lắm tên bịp bợm. Nay cô lại sắp làm quen với một lão bần tiện trong giới kinh doanh, tài chính. Điều làm cô yên tâm đôi chút, là bố chồng chưa gặp rắc rối với pháp luật và vẫn được coi là doanh nhân lương thiện. Bọn ma lanh bao giờ cũng giỏi xoay sở để tránh búa rìu của luật pháp. Điều này vận dụng vào Fortescue bố thì đúng, không áp dụng với Lancelot là người cô yêu. Đành rằng trong quá khứ, anh có phạm vài điều dại dột, nhưng cô tin anh vẫn giữ bản chất lương thiện. Lancelot tiếp:
- Nên nhớ, anh không nói là cụ "bô" gian lận, móc ngoặc. Có điều, cụ biết cách nắm gáy đối thủ!
- Có những lúc - Pat nói - em rất ghét những người quá mạnh!
Và hỏi thêm:
- Anh yêu bố chứ?
Tuy là câu hỏi, nhưng lời nói hàm ý khẳng định.
- Em yêu, có thể em nói đúng!
Pat bật cười thoải mái. Lancelot nhìn vợ. Nàng thật đáng yêu. Vì nàng, anh sẵn sàng hy sinh mọi thứ. Anh nói:
- Về khía cạnh nào đó, thực ra anh rất ngán phải về London. Chằng thú vị gì! Cả ngày đến công ty, năm giờ lên tầu về nhà. Chán ngắt. Anh, anh thích cuộc sống năng động. Nhưng nếu cần phải tu chí từ nay thì đành vậy. Nếu em luôn ở bên anh, thì cũng vui. Cụ bô đã dịu, ta nên tranh thủ! Thú thực, nhận thư của cụ, anh hơi lạ. Lại sắp gặp Percival, ông anh yêu quí. Nhưng em nên chú ý: ông này cũng cáo, lắm mẹo lắm.
- Anh làm em mất cảm tình với ông anh trai rồi đó!
- Anh không muốn em xung khắc với anh ấy. Percival và anh không hiểu nhau, thế thôi. Anh có bao nhiêu tiền túi thì tiêu hết, còn anh ta dè sẻn từng đồng. Anh kết bạn với những người đáng ngờ, còn ông anh chỉ đi lại với những người "tử tế". Mỗi người một con đường. Anh, anh không thích con đường của anh ấy... Còn anh ta, chắc cũng rất ghét anh.
Ngừng một lát, Lancelot tiếp:
- Có lúc anh ngờ ngợ có bàn tay của Percival đằng sau vụ giả mạo ngân phiếu đã làm cụ bô nổi lôi đình, tống anh đi... và tiếc rằng đã chót dành cổ phần cho anh trong công ty, nên không thể triệt nguồn tài chính của anh! Vì cái ngân phiếu đó, anh có ký đâu! Song tình ngay lý gian, mọi người không tin anh. Khổ một điều là trước đó, anh đã sai lầm, lấy sạch tiền két đi đánh cá ngựa... Nếu thắng, anh sẽ hoàn lại. Chuyện ấy thì anh chịu. Nhưng cái ngân phiếu, không phải là anh! Không hiểu sao anh cứ ngờ ngợ là cái chữ ký ấy, chính Percival đã giả mạo... Nhưng tội vạ lại rơi vào đầu anh!
- Anh muốn nói là... Percival làm thế để bố giận, đuổi anh đi?
- Có thể lắm. Thật đểu giả, có phải không? Không nói nữa. Giờ anh đang tò mò muốn biết anh về thì thái độ Percival ra sao. Lại không trố mắt ra mà ngạc nhiên à.
- Anh ấy có biết anh sắp về?
- Chưa chắc. Tính cụ bô hay chơi khăm, cụ làm chuyện này có khi không nói ai biết để đùa cái chơi.
- Nhưng ông anh đã làm gì để anh ghét ông ấy đến thế?
- Cái đó, để còn xem. Dù sao, cụ bô đã phản công, nên mới viết thư cho anh như thế...
- Thư đầu, anh nhận từ khi nào?
- Từ bốn... à không, năm tháng. Thư nói dè dặt thôi, nhưng để lộ là cụ sẵn sàng đón anh về. “… Bố thất vọng với anh con, về nhiều mặt... Có lẽ đã đến lúc con nên nắm lấy cơ hội này mà lập nghiệp... Bố đoán chắc là, về mặt tài chính, con sẽ không hối tiếc... Nếu vợ chồng con về sẽ được hoan nghênh" vân vân, vân vân... Mà này, cụ có vẻ rất mừng là anh kết hôn với em. Một người vợ dòng dõi quý tộc...
Pat cười thật thà:
- Nhưng gia huy đang đi xuống!
- Xuống hay lên, thì cụ chỉ nhìn thấy gia huy!... Lúc nào gặp vợ Percival, em sẽ thấy khác nhau một trời một vực!
Mặt Pat sa sầm. Cô chưa hề nghĩ đến những người trong gia đình chồng, và Lancelot cũng không bao giờ nói đến.
- Còn cô em gái của anh, nó thế nào?
- Elaine? Nó thì tốt thôi. Lúc anh ra đi, nó còn nhỏ.
- Không thấy nó viết thư anh bao giờ?
- Nó không có địa chỉ của anh, mà dù có, thắc nó cũng không viết. Gia đình anh không có thói quen viết thư. Vì không thân thiết.
- Thế ạ?
- Đừng lấy thế làm phiền. Chúng mình có sống chung với gia đình đâu! Dù ở đâu, ta cũng có thế giới riêng của ta, và em sẽ có đủ những gì em muốn: ngựa, chó, vân vân. Quanh London, khối chỗ vui chơi giải trí... em yên tâm. Tự nhiên, anh lại thấy máu kinh doanh đang nổi lên. Cũng không lạ, anh thừa hưởng nó từ cả hai bên nội ngoại.
- Anh nhớ gì về mẹ anh không?
- Có chứ. Lúc sinh Elaine, bà đã năm mươi tuổi. Anh còn nhớ bà diện rất sang, nằm trên ghế dài, đọc cho anh nghe các chuyện hiệp sĩ thời xưa. Bà là một phụ nữ bình thường thôi, cá tính không rõ nét... Nhưng, có lẽ anh rất yêu mẹ.
Pat quay về phía chồng:
- Anh nói vậy... nhưng em không hiểu anh có yêu ai thực sự bao giờ!
Lancelot nắm chặt cổ tay vợ:
- Một điều chắc chắn, là anh yêu em!

Chương VII

Thanh tra Neele vẫn cầm trong tay tờ giấy cô Dove vừa đưa, thì tiếng phanh rít báo hiệu có xe đỗ ở cửa. Cô Dove nói:
- Chắc xe bà Fortescue rồi!
Neele đi ra phía cửa, nhưng hơi lạ nhận thấy cô Dove lại lui vào trong nhà. Có thể là một cử chỉ tế nhị chăng, nhưng cũng tỏ ra một sự thờ ơ lạ lùng.
Thanh tra ra tới cửa cùng lúc với đầu bếp Grump, chắc anh này cũng nghe tiếng xe về. Đó là một xe Rolls - Bentley kiểu thể thao. Hai người ra khỏi xe, bước lên bậc tam cấp. Adèle Fortescue sững người khi nhìn thấy Neele, và viên thám tử đủ thì giờ để quan sát người mới.
Đó là một người đàn bà đẹp, có ý thức về sắc đẹp của mình và về sức hấp dẫn đối với nam giới. Người đầy nhục cảm, thích làm tình đã đành, nhưng chắc thích tiền không kém. Đi sau bà và cầm giúp đồ lề, là một ông mà Neele đoán ngay là Vivian Dubois. Nhìn ông ta, có thể xác định ngay: một người chuyên "săn đón" phụ nữ, nhất là các bà phụ nữ có chồng già và giàu có.
- Bà là Fortescue phu nhân?
- Chính tôi... Nhưng hình như...
- Tôi là thanh tra Neele, và rất tiếc phải đem đến cho bà tin không vui...
- Nhà bị mất cắp à?
- Không. Liên quan đến ông nhà. Sáng nay, ông bỗng lên cơn...
- Ông Rex nhà tôi?
- Chúng tôi đã cố tìm bà mà không được...
- Bây giờ ông ấy đâu? Các ông đã đưa về... hay là...
- Ông nhà được đưa đến bệnh viện St-Jude... và bây giờ tôi xin bà hãy tỏ ra dũng cảm, rất dũng cảm...
- Có phải ông định nói là ông ấy chết rồi?
Bà tiến lên một bước, vịn vào vai thám tử, Neele thận trọng dìu bà vào bên trong. Grump lúng túng không biết làm gì.
- Cho bà uống cái gì trợ lực.
Tiếng Vivian Dubois ngọt ngào vang lên:
- Thế thì mang cho bà một ly cô nhắc?
Đồng thời, Dubois mở một cửa bên để Neele, vẫn đỡ bà Fortescue, bước vào. Vivian Dubois vào theo, rồi Grump mang một chai rượu và hai cốc tới.
Adèle Fortescue để mình rơi phịch xuống ghế, đưa tay lên che mắt. Bà cầm ly rượu do thanh tra đưa, uống một ngụm, rồi nói:
- Cám ơn!... Bây giờ, ông nói xem, chuyện gì đã xẩy ra? Ông ấy lên cơn đau tim?
- Không phải...
- Ông vừa nói ông là thanh tra cảnh sát?
Câu hỏi này là của ông Dubois. Neele cười lịch sự, đáp:
- Ông đã nghe đúng. Tôi là thanh tra Neele, Sở cảnh sát hình sự.
Dubois hơi nhăn cái mũi, hàm ý không ưa sự có mặt của cảnh sát trong nhà.
- Như vậy có phải là ông Fortescue mất trong hoàn cảnh đáng ngờ?
Neele coi như không có Dubois, nói với bà Fortescue:
- Tôi sợ khó tránh phải mở một cuộc điều tra...
- Điều tra? Tại sao?
Neele nhẹ nhàng giải thích:
- Cảnh sát không thể không tìm hiểu nguyên nhân thực của cái chết của chồng bà.
Và nói thêm:
- Chúng tôi phải xác định thật cụ thể xem sáng nay trước khi đi làm, ông Fortescue ăn gì, uống gì.
- Ông cho là ông ấy bị đầu độc?
- Tiếc rằng có thể là như vậy.
- Tôi không tin!... Trừ khi... ông muốn nói, đầu độc bằng thức ăn?
Đoạn cuối câu nói rất khẽ, như tiếng thều thào.
- Bà hiểu việc đó như thế nào? - Neele hỏi.
Làm như không nghe thấy, bà Adèle nói rất nhanh:
- Nhưng tất cả chúng tôi, có ai làm sao đâu?
Dubois đưa tay nhìn đồng hồ:
- Thôi nhé, Adèle thân mến, tôi phải đi đây! Chị không cần gì tôi, phải không? Đã có Grump, cô Dove, các gia nhân...
Bà hốt hoảng nhìn ông bạn:
- Ô! Anh Vivian, xin hãy ở lại đây.
Đó là lời yêu cầu, gần như van nài. Song chỉ có tác dụng làm cho Dubois vội vàng muốn rút:
- Rất tiếc, bà chị ạ, nhưng tôi có cuộc hẹn quan trọng. Và xin nói với ông thanh tra đây, tôi ở Dormy House. Khi cần, ông có thể tới...
Neele gật đầu. Ông không muốn giữ Dubois lại, song không lầm gì về ý nghĩa cuộc rút lui vội vã này. Ông Dubois muốn tránh gặp rắc rối.
Chàng hiệp sĩ tùy tùng đi rồi, Adèle Fortescue mới nghĩ đến việc giải thích thái độ của mình:
- Ông thanh tra thông cảm, về đến nhà lại gặp cảnh sát, tránh sao khỏi hốt hoảng?
- Vâng, thưa bà, nhưng chúng tôi phải làm gấp để tìm nguyên vẹn những thức còn lại của bữa điểm tâm sáng nay: cà phê, trà...
- Nhưng những thứ ấy đâu có bị bỏ thuốc độc! Giăm bông không ngon lắm, nhưng đây đâu phải lần đầu...
- Bà không ngại, xưa nay những lầm lẫn lạ lùng nhất đều có thể xảy ra! Một lần tôi điều tra về một vụ ngộ độc do đigitalin. Hóa ra người ta nhầm lá đigitalin với lá cải!
- Ông cho là đã có sự nhầm lẫn tương tự...
- Đợi mổ tử thi mới biết.
Mặt bà Fortescue tái nhợt. Thanh tra nói tiếp:
- Chung quanh nhà ta có rất nhiều thông đỏ. Rất có thể, người ta đã hái lá, hoặc quả...
Bà tỏ vẻ kinh hãi:
- Và thành thuốc độc?
- Nhiều trẻ con đã bị ngộ độc vì quả thông đỏ…
Adèle Fortescue đưa hai tay ôm trán:
- Thôi, hãy biết thế. Tôi cần nằm nghỉ một lát. Những chuyện ấy, rồi ông phải hỏi Percival…
- Tôi định như vậy. Tiếc rằng ông ấy đi vắng…
- Ờ nhỉ, tôi quên.
- Một câu hỏi cuối. Trong túi áo chồng bà, có một nắm hạt. Bà có thể giải thích tại sao?
Bà lắc đầu tỏ ý không biết. Neele ướm hỏi:
- Hay có ai trêu đùa?
- Đùa ông ấy. Việc ấy có gì gọi là đùa? ...
- Tôi không phiền bà lâu hơn nữa. Bà có muốn tôi gọi ai cho bà? Cô Dove chẳng hạn.
- Cái gì ạ?
Rõ ràng bà Fortescue không nghe thấy câu hỏi. Bà đang nghĩ đi đâu? Bà lục túi xách tay, lấy mùi soa, nói tiếp:
- Thật kinh hoàng!... Giờ tôi mới dần dần nhận thức ra... từ nãy, tôi như người u mê! Tội nghiệp ông Rex nhà tôi!
Bà hỉ mũi, lau những giọt nước mắt, có vẻ thành tâm. Thanh tra đứng nhìn một lát, rồi đi ra cửa. Cầm nắm cửa, ông quay lại, nói:
- Tôi sẽ gọi người lên cho bà.
Trước khi ra hẳn, ông liếc mắt lần cuối vào trong phòng. Adèle Fortescue vẫn lấy mùi soa chấm mắt, nhưng khăn không che hết miệng. Và Neele thấy trên môi bà thoáng nở một nụ cười.

Chương VIII

1
Trung sĩ Hay báo cáo:
- Tôi đã thu những gì có thể: mứt, giăm bông, trà, cà phê, đường, rồi sẽ xem sau. Bã cà phê đổ đi rồi, nhưng nước cà phê còn nhiều... Chủ uống rồi, gia nhân đều uống! Đó là điều đáng chú ý.
- Đúng. Nếu có thuốc độc, nó chi bỏ riêng vào tách ông ta thôi.
- Vâng. Tôi làm như tình cờ, hỏi về quả thông đỏ. Xem ra trong nhà không có, lá cũng không. Và không ai biết tại sao có hạt trong túi áo ông chủ.
Điện thoại reo. Trung úy chồm người vớ lấy máy, trả lời rồi chuyển ngay cho sếp. Trên Sở cho biết đã liên lạc được với Percival Fortescue, ông này sẽ sớm về tới London.
Neele vừa đặt máy thì một xe hơi đỗ trước nhà. Grump vội chạy ra rồi nép người nhường cho một phụ nữ trẻ bước vào, tay ôm đồm nhiều bọc hàng và chuyển dần cho Grump đỡ.
- Cảm ơn Grump. Anh trả tiền tắc-xi nhé? Đói quá, và cho xin chén trà ngay. Bà và cô về cả chưa?
Grump ngập ngùng đáp:
- Ở nhà có nhiều tin xấu, thưa bà. Ông Fortecue…
- Ông Fortescue làm sao?
Thanh tra Neele đi tới. Grump giới thiệu:
- Đây là bà Percival.
Bà này sốt ruột:
- Nói đi, có chuyện gì? Tai nạn?
Neele nhìn bà ta: khoảng ba mươi, hơi đẫy đà, mép nhếch vẻ chán chường. Ông nói:
- Tôi lấy làm buồn báo tin bà biết, ông Forrtescue bị khó ở tại văn phòng, được chở đi bệnh viện và đã chết.
- Chết?
Quả là tin "giật gân" hơn bà Percival tưởng. Bà nói:
- Bất ngờ quá! Chồng tôi đi vắng, đi công tác ở miền bắc. Phải tìm cách báo nhà tôi ngay, tôi không biết ở đâu, nhưng ở văn phòng chắc là biết. Nhà tôi mới là người phải lo mọi thứ. Khổ quá, sao lại nhè lúc này mà xẩy ra!
Nghĩ một lát, lại nói:
- À mà không biết nên cử lễ tang ở đâu: ở đây, hay London?
- Việc đó tùy vào gia đình quyết định.
- Tất nhiên. Tôi chỉ hỏi thế thôi.
Bây giờ bà mới nhận thấy mình đang nói chuyện với người ngoài lạ hoắc.
- À mà, ông là ai? Thầy thuốc?
- Không thưa bà. Sĩ quan cảnh sát. Cái chết của ông cụ...
- Người ta giết ông cụ? Phải ông nói thế không?
Neele không rời mắt khỏi khuôn mặt bà Percival:
- Tại sao bà nghĩ vậy?
- Chẳng tại sao. Chuyện ấy có thể xẩy ra... Vả lại ông là cảnh sát, nên tôi nghĩ... Ông đã gặp bà ấy chưa? Bà ấy bảo sao?
- Bà định nói ai ạ?
Bà Adèle... chứ còn ai! Tôi luôn nói với anh Percival là ông cụ dại dột đi lấy bà vợ kém mình tới hai mươi tuổi. Tôi nói đã đúng chưa!.. Thật là đẹp mặt cả lũ. Báo chí sẽ nói, rồi suốt ngày bị phóng viên bám đuổi.
Im lặng một lát, bà hỏi:
- Chết vì thạch tín?
- Nguyên nhân chưa rõ. Phải chờ mổ tử thi..
- Nhưng chắc ông đoán ra rồi chứ! Nếu không ông chẳng tới đây. Chắc ông đã truy hỏi tối qua và sáng nay, ông ấy ăn gì, uống gì. Đúng không?
Neele thận trọng đáp:
- Có thể ông Fortescue bị đầu độc bởi một thức ăn dùng trong bữa điểm tâm.
- Bữa điểm tâm? Tôi thấy hơi vô lý...
Bà hất đầu, nói thêm:
- Không hiểu bà ta làm cách nào... trừ khi bà ta bỏ cái gì vào cà phê của ông, trong lúc tôi và Elaine nhìn ra chỗ khác...
Có tiếng nói khẽ sau lưng bà Percival:
- Thưa bà, đã có trà cho bà trong phòng sách.
Bà Percival giật mình, nhưng nói luôn:
- Cảm ơn cô Dove. Phải, uống tách trà cho tỉnh người. Mời ông cùng uống, được không, ông thanh tra?
- Không, cảm ơn, để lúc khác:
Bà Percival lưỡng lự, rồi quay đi. Bà đi khuất, cô Dove nhỏ nhẹ nói:
- Không biết bà ấy có hiểu thế nào là "vu cáo".
Neele không nói gì. Dove hỏi tiếp:
- Ông cần gì nữa không?
- Cho tôi gặp bà Ellen.
- Bà ấy trên gác. Để tôi dẫn ông đi.

2
Bà Ellen bực mình, nhưng không e sợ.
- Ông đã hỏi, tôi xin nói ngay chuyện này thật là thảm hại, và không ngờ có ngày tôi lại dính dáng đến với một vụ như thế. Nên nhớ, tôi không hề lấy làm lạ! Lẽ ra tôi phải xin thôi việc ở đây từ lâu. Tôi không thích cái cách người ta sai phái tôi trong nhà này, nói chung không thích các kiểu cư xử ở đây. Với bà Grump tôi không có ý kiến gì, nhưng ông Grump và cái con bé Gladys thì làm ăn chả ra sao! Nhưng tôi không trách gì họ, cái chính là tôi chán những gì xẩy ra trong nhà này.
- Vậy thì xẩy ra những chuyện gì? - Neele hỏi ngay.
- Ông chưa biết thì rồi ông sẽ biết! Thiên hạ đồn ầm. Người ta nói đi chơi gôn, hay đánh quần vợt. Thế mà tôi đã thấy, chính mắt tôi trông thấy! Cửa phòng sách mở, họ ôm nhau, hôn hít nhau trong ấy...
Giọng nói toát lên tất cả sự hậm hực của cô gái già chưa bao giờ có chồng, mặc dù rất muốn.
Tuy hơi thừa, Neele vẫn hỏi bà định ám chỉ ai.
- Còn ai vào đây nữa, ngoài bà chủ và cái lão cứ lẵng nhẵng theo đuôi? A! Họ không ngượng ngập gì đâu! Và ông Fortescue cũng đã đánh hơi thấy... Ông chủ còn cho người theo dõi họ... sớm hay muộn, rồi họ cũng ly dị. Nhưng thế vào đó, bây giờ là thế này đây!
- Nghĩa là?
- Ông thừa biết còn gì, vì ông vừa hỏi ông chủ ăn gì, uống gì! Ý kiến tôi ấy à, cả anh cả ả đều là thủ phạm. Anh xoay độc dược, và ả bỏ vào cà phê. Rõ ràng như hai với hai là bốn!
- Bà có bao giờ thấy quả thông đỏ lăn lóc trong nhà?
Mắt bà Ellen lim dim:
- Quả thông đỏ? Từ bé tôi đã biết nó chứa độc, không nên đụng vào. Ra họ dùng thứ ấy?
- Chưa thể khẳng định.
- Tôi không dám nói đã nhìn thấy bà ấy sờ vào thông đỏ - Ellen nói, rõ ràng là tiếc rẻ.
Neele hỏi bà có bao giờ thấy ông Fortescue bỏ hạt vào trong túi.
- Không thấy.
Ông hỏi thêm vài câu, rồi ngỏ ý muốn gặp bà cô Ramsbottom.
- Để tôi lên xem bà ấy có tiếp không - Ellen nói - Nhưng chắc bà chẳng muốn đâu. Bà ấy già lắm rồi, lại hơi ngớ ngẩn!
Viên thanh tra vẫn đề nghị, và Ellen miễn cưỡng đưa ông lên gặp bà già.

3
Họ đi dọc hành lang, trèo một thang gác nhỏ. Ellen gõ cửa, đứng chờ trả lời, rồi mở cửa, nói “một quý ông muốn gặp cô Ramsbotton”. Neele không nghe thấy lời đáp, nhưng qua Ellen ra hiệu, biết là bà cô đồng ý.
Căn phòng bày chật đồ đạc, phải lách qua mới đi được. Neele có cảm tưởng bước vào một nơi ở từ thời Hoàng hậu Victoria. Ngồi ở bàn, cạnh lò sưởi ga, một bà già đang bói bài tây, tóc bạc trắng xòa xuống má. Bà không buồn ngẩng đầu, nói:
- Mời vào, mời vào! Và xin ngồi xuống đây.
Thật khó mà nhận lời mời, vì ghế nào cũng chất đầy sách tôn giáo. Neele thu xếp để ngồi vào chiếc ghế đẩu cạnh cô Ramsbottom.
- Ông có thích công việc truyền đạo không? - Bà hỏi.
- Thưa không dám chắc.
- Đáng tiếc! Người thực ngoan đạo, bây giờ chỉ sang châu Phi mới thấy.
Neele không biết nói gì, ông càng ngạc nhiên khi bà cô tuyên bố không có máy thu thanh.
- Cô nói sao?
- Tôi nói, nếu ông đến để thu thuế ra-đi-ô, thì ông nhầm rồi. Tôi không có máy.
- Tôi đến không vì chuyện ấy.
- Vậy ông muốn gì?
- Tôi rất đau buồn báo tin bà biết, ông Fortescue, em rể của bà, đã lên cơn bệnh đột ngột và đã mất.
Cô Ramsbotton không chớp mắt, vẫn trang bài. Cô nói giọng bình thản:
- Ra cái kẻ tội lỗi kiêu căng ấy cuối cùng cũng ngã gục. Trước sau rồi phải có ngày!
- Tin này không làm bà buồn?
Rõ là thế, song Neele vẫn hỏi để xem bà nói sao. Ngước mắt nhìn qua mục kỉnh, bà nói đơn giản:
- Không. Đời Rex Fortescue chồng chất tội lỗi, tôi không ưa.
- Ông ấy chết đột ngột…
- Kẻ vô đạo chết thế là phải...
- Và có thể ông ấy bị đầu độc.
Thanh tra lặng yên, chờ phản ứng của cô Ramsbotton. Nhưng không có phản ứng: cô vẫn lặng lẽ tráo bài. Thấy Neele ngừng nói, cô quay đầu lại bảo:
- Ông muốn tôi nói gì ư? Tôi không đầu độc hắn ta, nếu đó là điều ông muốn biết.
- Và bà có nghi cho ai?
Giọng bà cô già nghiêm hẳn lại:
- Hỏi thế thì khó nói. Trong cái nhà này, có hai đứa con của em gái tôi, nó đã chết. Tôi không tin có người nào mang dòng máu Ramsbottom, lại nhúng tay giết người. Vì đúng đây là một vụ ám sát, có phải không?
- Thưa bà, tôi chưa khẳng định như thế!
- Nếu không thì là cái gì? Có khối người muốn giết Rex Fortescue. Hắn là một kẻ tàn bạo... và làm bậy thì nhất định phải trả giá.
- Bà nghĩ tới một người nào cụ thể?
Cô Ramsbottom đưa tay gạt các quân bài sang bên, nói:
- Tôi nghĩ nên chấm dứt câu chuyện ở đây.
Giọng nói bình thản, nhưng kiên quyết. Bà nói tiếp:
- Tôi khuyên ông nên tìm trong số gia nhân. Có vẻ cái tên đầu bếp chẳng lương thiện gì, và cái con hầu cũng bất bình thường. Thôi chào ông!
Neele ra ngoài hành lang, lòng không vui. Bà già này đầy cá tính, song không khai thác được gì.

4
Ông xuống thang, ra phòng ngoài và suýt đâm sầm vào một cô gái tóc nâu, mặc áo mưa đẫm nước. Bộ mặt nhợt nhạt ngửng lên, cô nói:
- Tôi vừa về, nghe người ta nói, bố đã... chết.
- Tiếc rằng đó lại là sự thật, thưa cô.
Bàn tay cô tựa vào phía sau, như để đứng cho vững. Neele giúp cô ngồi lên cái hòm gỗ sồi. Cô sụt sùi, nước mắt ròng ròng trên má.
- Thật kinh khủng! Cứ nghĩ là tôi ghét ông... mà không biết rằng tôi yêu ông... nếu không, sao tôi lại khóc?
Cô nhìn thẳng trước mặt mà không nhìn thấy gì vì nước mắt che lấp. Cô lại nói một thôi dài, như nói với chính mình:
- Kinh khủng nhất, là việc này làm cho mọi thứ ổn thỏa! Bây giờ, không còn ai phản đối ta lấy Gerald! Ta được tự do, muốn làm gì thì làm. Nhưng, sao lại phải xảy ra như thế chứ!... Không!... Ta không muốn ba chết, ta không muốn!... Không thể như vậy! Ba ơi!
Lần đầu tiên từ khi đến Yewtree Lodge, thanh tra Neele thấy có người thực lòng thương tiếc người quá cố.

Chương IX

Cục trưởng chăm chú nghe thanh tra Neele báo cáo, vắn tắt nhưng đầy đủ. Ông nói:
- Theo tôi, chính là mụ vợ. Neele, cậu nghĩ thế nào?
Neele công nhận ông cũng nghĩ như vậy. Ông nói thêm, với chút bi quan, là trong những vụ án tương tự, thường chính là người vợ.
- Bà ta có thể là thủ phạm - Cục trưởng nói tiếp - Có động cơ không?
- Theo tôi là có - Neele đáp. Có cái anh chàng Dubois ấy, thấy chưa?
- Hắn là tòng phạm?
- Tôi không kết luận xa đến thế. Hắn không dại gì mạo hiểm nhúng tay vào. Có thể hắn biết ý đồ của thị, nhưng không chắc đã xúi giục thị đầu độc chồng.
- Thận trọng thế vậy ư?
- Rất thận trọng!
- Thôi được. Hãy khoan kết luận và nhớ kỹ giả thuyết ấy.
- Còn hai người kia nữa, họ cũng có cơ hội bỏ thuốc độc vào tách?
- Cô con gái và con dâu? Cô thứ nhất đang muốn lấy một thanh niên mà ông bố không đồng ý và chàng này lại chỉ muốn kết hôn nếu có tiền. Như vậy là cô ta có động cơ. Cô con dâu, tôi chưa hiểu rõ nên chưa thể đánh giá. Điều chắc chắn, là ngoài ba người đàn bà đó, không ai khác có thể làm. Tất nhiên, lũ gia nhân dọn bữa ăn có thể bỏ thuốc độc, nhưng chúng làm thế nào để chất tắc-xin chỉ có trong tách của Fortescue? Nếu đúng là chất tắc-xin...
- Đúng là tắc-xin. Tôi vừa nhận được báo cáo.
- Vậy điểm ấy đã rõ.
- Còn bọn gia nhân?
- Không có gì đáng chú ý.
- Vậy không còn tình nghi nào khác.
- Vâng.
Nói vậy, song Neele nghĩ lẽ ra phải đưa Mary Dove vào diện tình nghi, cô ta có thể không ngây thơ vô tội như cô nói. Ông nói tiếp:
- Bây giờ đã biết rõ chất độc là gì, ta chỉ còn khám phá xem nó được chế biến, chuẩn bị như thế nào...
- Việc đó, ông cứ cho tiến hành. À quên chưa nói, ông Percival Fortescue đang có mặt. Tôi đã nói chuyện với ông ta lúc nãy, và yêu cầu ông ta chờ, cho ông gặp. Còn ông con trai nữa, chúng ta đã tìm ra. Hắn đang ở khách sạn Bristol, Paris, và sẽ về đến Anh hôm nay. Ông nên cử người ra sân bay đón ông ta.
- Vâng.
- Tốt. Thôi, ông đi mà gặp Percival Fortescue.
Cục trưởng cười gằn, nói thêm:
- Loại công tử mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao đấy!

* * *
Percival Fortescue quả là một quý ông đàng hoàng. Khoảng ba mươi tuổi, tóc vàng rất đẹp, và ăn nói khá cầu kỳ.
- Hẳn ông thanh tra đoán được, cái chết của ông thân sinh làm tôi choáng váng.
- Tôi rất thông cảm - Neele lịch sự đáp.
- Tôi có thể khẳng định, hôm kia lúc tôi đi, ông cụ hoàn toàn khỏe mạnh. Người ta nói, cụ bị ngộ độc thức ăn và chết nhanh chóng.
- Chết nhanh chóng, nhưng không phải ngộ độc thức ăn.
Percival chau mày:
- Không phải? Vì thế cho nên...
Ông ta không nói hết. Neele tiếp luôn:
- Ông nhà đã bị đầu độc bằng chất tắc-xin.
- Tắc-xin? Chưa nghe nói bao giờ.
- Vâng, rất ít người biết nó. Chất độc này công hiệu rất nhanh, không gì chữa được.
Nếp nhăn trên trán Percival hằn sâu:
- Ông thanh tra, ông cho là bố tôi đã bị người ta cố tình đầu độc?
- Mọi việc có lẽ là như vậy.
- Kinh khủng!
Neele lặp lại từ đó, nhưng bình thản hơn. Percival lẩm bẩm:
- Ra thế, thảo nào các bác sĩ ở bệnh viện cứ loanh quanh không nói rõ.
Và ông hỏi:
- Bao giờ có thể đưa tang?
Neele không trả lời thẳng vào câu hỏi:
- Ngày mai còn phải tổ chức điều trần, rồi mổ tử thi. Cũng chỉ là thủ tục, chưa biết lúc nào mới có thể phán quyết.
- Cho phép tôi hỏi, ông có ý kiến gì về vụ này... và về hung thủ? Ông nghi cho ai?
- Nói ra bây giờ còn sớm...
- Vâng, tôi hiểu.
- Ông có thể giúp chúng tôi, cho biết ông nhà đã dự kiến di chúc thế nào? Và ông có thể giới thiệu cho tôi gặp các luật gia của ông nhà?
- Được thôi. Đó là văn phòng luật gia Billingby Horsethorpe. Còn di chúc, tôi có thể dẫn ra những điểm chính.
- Tôi xin nghe. Ông thông cảm, nghề nghiệp chúng tôi buộc phải đi sâu vào những chuyện riêng tư…
- Bố tôi đã làm lại di chúc cách đây hai năm, lúc lấy vợ lần thứ hai. Cụ để lại cho vợ số tiền mười vạn livrơ, cho em gái Elaine của tôi năm vạn livrơ. Còn lại thuộc về tôi. Chắc ông đã biết, tôi có chung vốn làm ăn với ông cụ.
- Cụ không để lại gì cho em trai ông, Lancelot Fortescue?
- Không. Hai người bất hòa từ lâu.
Neele nhìn Percival. Ông ta nói chắc như đinh đóng cột.
- Vậy, ba người được hưởng gia tài theo di chúc là bà Fortescue, cô Elaine và ông?
Percival thở dài:
- Nói là hưởng, nhưng được bao nhiêu đâu. Thuế thừa kế rất cao, và gần đây ông cụ đã làm vài vụ thất bại.
- Ông và bố ông, hai người có quan điểm khác nhau trong kinh doanh?
- Tôi muốn cụ chia sẻ cách nhìn của tôi. Tiếc thay...
Percival nhún vai, thay câu nói tiếp. Neele hỏi:
- Và ông đã cố ép ông cụ? Hình như hai người cãi nhau to tiếng?
Percival đỏ mặt.
- Nói cãi nhau, thì hơi quá!
- Thật không?
- Chúng tôi không cãi nhau.
- Không sao!... Điều đó không quan trọng.
- Còn cụ và em trai của ông vẫn không nhìn mặt nhau?
- Vẫn.
- Thế thì, cái này là nghĩa thế nào?
Neele đưa Percival bản ghi bức điện cô Dove đã nhận. Percival đọc và không kìm được, thốt lên tiếng kêu ngạc nhiên, khó chịu.
- Thật tình tôi không hiểu. Khó thể tin!
- Nhưng đúng là điện thật. Em ông sẽ từ Paris về hôm nay.
- Quái lạ! Thật sự không thể tin!
- Cụ nhà không nói gì với ông à?
- Hoàn toàn không! Và cách làm ấy không thể chấp nhận. Gọi Lancelot về mà không nói với tôi một tiếng!
- Ông có biết tại sao ông cụ gọi em ông về không?
- Không hề biết! Tuy nhiên theo thái độ của cụ trong những vụ làm ăn gần đây, tôi có thể ngờ đến chuyện này. Thật vớ vẩn, không thể thế được. Tôi sẽ...
Percival bỗng ngừng bặt, mặt tái nhợt.
- Xin lỗi - ông nói - Tôi quên là ông cụ không còn nữa.
Neele gật đầu, tỏ vẻ đã hiểu.
Percival đứng lên để đi và nói:
- Ông cần thông tin gì, tôi sẵn lòng cung cấp. Ông chỉ cần gọi điện. Nhưng có lẽ... ta còn sẽ gặp nhau ở Yewtree Lodge?
- Nhất định rồi. Vả lại, một người của chúng tôi cũng đang ở đó.
Percival đi rồi, Neele đứng nguyên giữa phòng, suy nghĩ. Mắt ông gặp mắt trung sĩ Hay. Anh này ngồi ở góc và từ nãy không bỏ qua một lời nào của câu chuyện. Cuối cùng anh ta hỏi:
- Sếp nghĩ thế nào về việc này?
- Mình cũng không biết nữa.
Rồi ông cười cười, nói:
- Tất cả những người này đều đáng ghét.
Thấy Hay không hiểu lắm, Neele giải thích:
- Đó là câu trích Alice ở xứ sở thần tiên. Chả nhẽ cậu không đọc truyện ấy?
Trung sĩ cười nghệt mặt:
- Ồ tác phẩm cổ điển, tôi đâu biết...

Chương X

1
Máy bay cất cánh từ Paris được năm phút, Lancelot Fortescue giở tờ Tin hàng ngày ra xem. Ngay sau đó, anh thốt lên tiếng kêu ngạc nhiên. Pat ngồi bên cạnh, quay đầu lại:
- Cái gì thế?
- Tin về cụ bô... Cụ đã chết.
- Chết? Bố anh?
- Cụ lên cơn trong văn phòng và chết ở bệnh viên St-Jude.
Pat đặt bàn tay chồng vào tay mình:
- Tội nghiệp... Cụ làm sao? Bệnh tim à?
- Có lẽ.
- Bố bị thế bao giờ chưa?
- Theo anh biết, thì chưa hề.
- Em tưởng lên cơn lần đầu thì đâu đến nỗi...
- Khổ cho cụ quá! Anh tưởng mình không ưa gì cụ, nhưng bây giờ cụ mất...
- Anh có yêu bố!
- Không phải ai cũng tốt như em. Dù sao, với anh, thật là bất lợi!
- Đúng vậy. Chết đúng lúc anh trở về Anh! Thật trùng hợp...
- Trùng hợp? Trùng hợp cái gì? Có phải em định nói hễ anh làm cái gì, thì lại...
- Không, đâu phải vậy! Dù sao, cũng là không may.
- Không may rõ còn gì!
Pat không nói gì nữa, chỉ giữ chặt tay chồng trong tay mình. Đến sân bay London, hai người sắp xuống máy bay thì một nhân viên hàng không đến hỏi "Có ông Lancelot Fortescue trong số hành khách không". Lancelot tiến lên, Pat theo sau. Họ là những người dặt chân xuống đất đầu tiên. Lancelot nghe thấy tiếng một bà nói sau lưng:
- Chắc lại bọn buôn lậu gì đây...

2
Thanh tra Neele và Lancelot ngồi đối diện nhau hai bên bàn. Lancelot kêu:
- Thật kỳ quái. Kỳ quái!
Neele khẽ gật đầu đồng ý. Lancelot tiếp:
- Cứ như là chuyện ly kỳ ở đâu. Với ông, có thể đây chỉ đơn giản là một vụ đầu độc, chẳng có gì đặc biệt. Nhưng với ai hiểu rõ gia đình tôi, thì không thể tưởng tượng!
- Vậy ông không thể đoán ai là tác giả vụ đầu độc?
- Đoán sao được! Trong giới kinh doanh, bố tôi có khối kẻ thù, khối người muốn móc mắt ông, theo nghĩa bóng, và làm ông lụn bại, theo nghĩa đen. Nhưng ai mà lại bỏ thuốc độc vào ông cơ chứ! Dù sao tôi không biết gì nhiều, vì lâu nay tôi sống ở nước ngoài, không có liên hệ với gia đình.
- Chính vì thế mà tôi muốn hỏi ông - Neele nói - Theo lời anh trai ông, ông đã bất hòa nhiều năm với ông cụ. Vậy tại sao sau thời gian dài, ông lại đồng ý trở về?
- Xin sẵn sàng giải thích. Cách đây sáu tháng, sau khi tôi lấy vợ, ông cụ đã viết thư cho tôi, ngỏ ý sẵn sàng bỏ qua chuyện cũ và muốn tôi trở về cùng làm ăn. Ông không nói rõ sẽ dành cho tôi vị trí gì, liệu có hấp dẫn tôi không. Mặc dù vậy, tháng tám vừa rồi, tức là cách đây đúng ba tháng, tôi đã trở về Anh và ghé thăm ông. Ông đề nghị tôi giữ một chức vụ khá tốt, nhưng tôi chưa trả lời ngay. Tôi muốn hỏi ý kiến vợ. Ông bảo ông thông cảm, và thế là tôi đáp máy bay trở lại châu Phi. Tôi bàn với vợ tôi, chúng tôi đồng lòng nhận lời. Cuối tháng trước, tôi mới thanh toán xong các việc bên đó, thế là tôi báo cho ông cụ, nói rõ là tôi sẽ báo trước ngày về Anh.
Thanh tra Neele khẽ ho:
- Việc ông về hình như làm anh ông rất ngạc nhiên?
Lancelot mỉm cười:
- Chắc chắn Percival không ngờ tôi về. Hồi tôi về gặp ông cụ, anh ta đi nghỉ ở Nauy, và tôi tin là ông cụ không hề nói với anh ta chuyện này. Tôi còn cho là, sở dĩ ông cụ gọi tôi về, là do bất hòa lớn với Percival. Tôi không rõ lý do bất hòa, nhưng chắc chắn là cụ gụi tôi về là để phản ứng lại. Mặt khác, cụ vốn không ưa vợ của Percival, còn với cuộc hôn nhân của tôi, cụ lại rất hài lòng.
- Hồi về thăm Yewtree Lodge, ông ở lại bao lâu?
- Chỉ một, hai giờ không hơn. Ông cụ không giữ tôi ngủ đêm. Xin nhắc lại, ông cụ muốn thỏa thuận với tôi thật nhanh, trước khi Percival kịp biết gì. Và như đã nói, tôi đồng ý là sẽ suy nghĩ, là sẽ có quyết định. Việc đó, tôi đã làm. Tôi đã viết thư cho cụ, nói ang áng ngày về, và hôm qua đã đánh điện từ Paris.
Neele gật đầu:
- Bức điện đã làm anh ông vô cùng sửng sốt...
- Tôi cũng đoán vậy. Nhưng, giờ thì anh ta thắng rồi. Tôi luôn luôn đến muộn...
- Vâng, ông về quá muộn...
Một lát im lặng, Neele tiếp:
- Hồi về thăm nhà tháng tám vừa rồi, ông có gặp những người khác trong gia đình?
- Mẹ kế của tôi có mặt lúc dùng trà.
- Trước đó ông chưa biết bà ấy?
- Chưa... Cũng phải nói cho công bằng, ông cụ tôi đã chọn được vợ đẹp. Kém cụ đến ba chục tuổi, chứ ít!
- Xin lỗi được hỏi câu này. Ông và anh ông có phản đối cụ lấy vợ mới?
- Tôi thì không, và chắc Percival cũng vậy thôi. Ông chớ quên, lúc mẹ tôi mất, chúng tôi mới mười, mười hai tuổi. Đúng ra chúng tôi còn ngạc nhiên là sao ông cụ không tục huyền sớm hơn?
Neele nói nhỏ :
- Lấy vợ quá trẻ, cũng là một sự mạo hiểm!
- Percival nói với ông thế hả? - Lancelot kêu - Đúng là kiểu nói của anh ta. Ông nói vậy, có phải là nghi bà mẹ kế đã giết bố tôi?
Nét mặt Neele không để lộ suy nghĩ, tình cảm gì:
- Bây giờ phát biểu là quá sớm. Xin hỏi, giờ ông định làm gì?
- Có lẽ tôi phải thay đổi kế hoạch. Cả nhà hiện có ở Yewtree Lodge?
- Phải.
- Vậy tôi phải về đó ngay.
Quay lại vợ, Lancelot nói:
- Pat, em hãy về khách sạn.
- Không! Em cùng đi với anh.
- Không được!
- Em muốn thế.
- Khoan đã thì hơn! Anh sẽ đưa em đến khách sạn Barnes, một khác sạn tốt và yên tĩnh nhất London. Rồi anh sẽ về nhà.
- Nhưng tại sao anh không muốn em cùng đi với anh?
- Nói thật, vì anh chưa biết họ sẽ tiếp đãi anh thế nào... Người gọi anh về là ông cụ thì đã chết, ở nhà giờ ai là người cầm đầu? Percival hay Adèle? Anh về trước, thăm dò xem sao đã. Hơn nữa...
- Hơn nữa gì?
- Hơn nữa, anh hoàn toàn không muốn đưa em về một cái nhà trong đó có một tên sát nhân đang lởn vởn.
- Anh nói đùa!
Nét mặt Lancelot rất nghiêm, chứng tỏ anh nói có căn cứ:
- Với ai, chứ với em, anh không dám mạo hiểm!

Chương XI

1
Ông Dubois rất lo lắng. Ông hậm hực xé toạc lá thư của Adèle Fortescue, vứt vào sọt giấy, nhưng lại vội nhặt lên ngay, để đánh diêm đốt thành tro. Như vậy chắc chắn hơn.
Ông rất bực. Sao đàn bà lại vô ý đến thế? Phần ông, bao giờ cũng phải phòng xa. Nếu bà Fortescue gọi điện, ông đã chỉ thị cho gia nhân trả lời ông đi vắng. Ba lần rồi, bà ta đã gọi điện tới. Cuối cùng lại viết thư. Ngốc đến thế là cùng!
Dubois quyết định đích thân gọi diện cho bà Fortescue. Vừa nhận ra tiếng nói, bà đáp luôn:
- Anh Vivian đấy ư? Ôi giời!
- Anh đây. Nhưng cô nên cẩn thận. Nói từ đâu đấy?
- Ở phòng sách.
- Không ai nghe thấy chứ?
- Ai rình nghe làm gì?
- Biết đâu? Cảnh sát còn trong nhà không?
- Họ đi rồi, ít nhất là lúc này. Thật kinh khủng!
- Tất nhiên rồi. Chúng mình phải cực kỳ thận trọng...
- Nhất định rồi, anh yêu!
- Đừng gọi "anh yêu” trong điện thoại! Nguy hiểm.
- Anh cho là thế?
- Cô nghe đây! Không gọi điện cho tôi, cũng không thư từ cho tôi!
- Nhưng, anh Vivian. Em...
- Vài ngày nữa, êm đi hãy hay. Còn bây giờ, ta phải cực kỳ thận trọng!
- Vâng. Em không nói nữa.
Giọng nói ra vẻ bực tức. Dubois lại tiếp:
- Những thư từ của tôi, cô đốt rồi chứ?
Đầu dây đàng kia có chút lưỡng lự:
- Tất nhiên...! Em chẳng nói với anh là em sẽ đốt…
- Thế thì được. Không gọi điện, không viết thư! Lúc nào thuận tiện, tôi sẽ liên lạc.
Vivian Dubois đặt máy xuống. Ông ta máy móc đưa tay xoa má, như mỗi khi gặp điều gì không vừa lòng. Tại sao cô ấy trả lời có vẻ ấp úng? Vậy chưa đốt thư sao?
Ông cố nhớ trong thư nói những gì. Thực ra, toàn chuyện tào lao, nhạt thếch. Nhưng dưới con mắt soi mói của cảnh sát, biết đâu một câu vô tình nhất lại chẳng bị lấy làm chứng cứ. Điều ấy khiến ông lo lắng. Nếu chưa đốt, ông hy vọng giờ đây cô bạn gái có đủ sáng suốt để tiêu hủy những bức thư vớ vẩn ấy. Nhưng nhỡ chúng đã rơi vào tay những người điều tra? Adèle nói là nàng cất thư trong ngăn kéo chiếc tủ kiểu Louis XV trong phòng ở tầng hai. Song ngăn kéo thì bí mật gì với cảnh sát! Điều làm ông yên tâm phần nào, là cảnh sát còn bận tìm xem thuốc độc từ đâu tới chưa kịp lục soát tất cả. Vậy phải tranh thủ cơ hội này.
Vivian Dubois dự kiến một kế hoạch hành động. Giờ dùng trà, mọi người sẽ tập trung ở phòng sách hoặc phòng ăn. Gia nhân đang bận phục vụ. Vậy lợi dụng lúc chiều tà, đột nhập vào vườn, ở đó có một cửa ngách dẫn lên gác thượng chỉ đóng vào ban đêm, từ đó vào nhà rồi trèo lên gác hai...
Nếu Fortescue chết bệnh, Vivian thẳng dại gì tính đến chuyện này. Song lão ta bị đầu độc, thì khác! Dubois tặc lưỡi:
- Cẩn tắc vô áy náy, ta không muốn sau này lại rắc rối!

2
Mary Dove thong thả xuống cầu thang. Đi ngang cửa sổ, cô dừng lại. Chính từ chỗ này hôm qua cô nhìn thấy thanh tra Neele từ ngoài đi vào. Trong buổi chiều nhập nhoạng, cô trông thấy một bóng người thấp thoáng sau hàng rào. Cô nghĩ bụng: chắc là Lancelot Fortescue, và tiếp tục đi xuống. Tới phòng ngoài, cô gặp Gladys. Nhìn thấy Dove, Gladys giật mình. Dove hỏi:
- Tôi vừa nghe có chuông điện thoại. Ai vậy?
- Họ gọi nhầm số - Gladys đáp.
Tuy vội đi, Gladys còn nói với:
- Trước đó, cũng có điện thoại. Ông Dubois muốn gặp bà chủ.
- Thế à?
Mary Dove đi vài bước, lại quay đầu, hỏi:
- Cô đã pha trà chưa?
- Dạ chưa. Nhưng chưa đến bốn rưỡi...
- Năm giờ kém hai mươi rồi. Mang dần ra thì vừa...
Cô đi sang phòng sách. Adèle Fortescue nằm trên đi-văng, mắt đăm đăm nhìn ngọn lửa trong lò sưởi, tay vân vê chiếc khăn tay.
- Có trà chưa? - bà hỏi.
- Đã, mang lên bây giờ đấy ạ - Mary Dove đáp.
Rồi cô lấy que cời ngọn lửa, cho thêm than.
Trong khi đó, Gladys vào tới bếp. Bà Grump đang nhào bột làm bánh, gắt rằng trên nhà đã bấm chuông mấy lần, liệu mà bưng trà lên.
- Được rồi! Em đang làm đây!
Nói rồi, Gladys vào bên trong. Có cần dọn bánh xăng-uých không nhỉ? Cô phân vân. Họ đã có bích quy, bánh ngọt, mật ong, bơ. Chắc không cần xăng-uých. Cô càng không muốn làm vì thấy mụ Grump đang gắt như mắm tôm. Bà ấy bực mình là phải, chiều nay đến lượt nghỉ, ông ta đi chơi mà!
Tiếng the thé của bà Grump trong bếp:
- Nước của cô sôi rồi đây này! Có mang pha trà hay không thì bảo?
- Vâng, em ra ngay.
Gladys bỏ trà vào ấm, chạy ra bếp lấy nước sôi vào bình, đặt vào khay, và chạy ù ra phòng sách. Cô đặt khay lên chiếc bàn nhỏ cạnh đi-văng rồi quay vào bếp, lấy một khay khác trên đã có bánh ngọt và bích qui, mật ong, bơ và mứt. Cô lại đi ra, thì bỗng giật nẩy mình vì tiếng chuông của chiếc đồng hồ lớn.

3
Ngoài phòng sách, bà Fortescue đang cau có, hỏi Mary Dove là "những người khác" đâu. Mary trả lời không biết, và nói thêm:
- Hình như cô Elaine mới về được một lát. Còn bà Percival, có lẽ ở trong phòng, đang viết thư.
- Nó chỉ thư với từ suốt ngày. Bọn họ thấy ai đau khổ cũng mặc kệ! Tệ quá chừng!
Mary nói cô sẽ báo bà Percival xuống dùng trà. Ra tới cửa, cô lùi lại, nhường bước cho Elaine Fortescue đi vào. Cô này kêu “rét run", sà ngay vào gần lò sưởi.
Ở phòng ngoài, Mary thấy cái khay vẫn đặt trên tủ, liền dừng lại và bật đèn, vì trời đã tối.
Đúng lúc ấy, cô có cảm giác nghe tiếng Jennifer, tức vợ của Percival, đi trong hành lang tầng hai. Nhưng rồi không thấy ai xuống thang, Mary liền đi lên.
Vợ chồng Percival ở một căn hộ bên cánh tòa nhà. Mary gõ cửa. Giọng của Jennifer mời vào.
Mary vào và ngạc nhiên thấy bà này đang cởi áo khoác. Mary báo là giờ dùng trà đã tới.
- Tôi không biết là bà vừa đi ra ngoài - cô nói thêm.
Jennifer, hãy còn thở mạnh, đáp là vừa đi dạo ngoài vườn về, và giải thích:
- Để đổi không khí thôi mà. Nhưng trời lạnh quá tôi phải xuống ngay để ngồi bên lò sưởi. Hệ thống sưởi bằng hơi ở đây kém quá. Cần phải bảo họ chữa.
- Vâng, tôi sẽ bảo.
Đặt áo khoác lên ghế, Jennifer ra trước và xuống nhà. Mary theo sau, ngạc nhiên thấy khay bánh vẫn đặt trên tủ. Cô định xuống bếp để mắng cho Gladys một trận về tội chểnh mảng, thì cửa phòng sách mở. Adèle Fortescue ngó ra ngoài, hỏi:
- Bánh đâu, sao chưa đem ra?
Mary vội bưng khay mang vào, lần lượt đặt lên các bàn nhỏ từng chiếc đĩa và tách, rồi cầm khay không trở ra thì có tiếng chuông ngoài cửa.
Cô thân hành ra mở cửa, vừa vì nhiệm vụ vừa vì tò mò: nếu là ông con thứ hai về, xem mặt mũi ra sao...
- Ông Lancelot Fortescue? - Cô hỏi.
- Tôi đây.
- Ông không có hành lý?
- Không. Tôi đến bằng tắc xi, và chỉ có cái cặp này...
- Bà nhà không đi cùng ông?
- Không, lần này tôi muốn đến một mình đã.
Mary gật đầu:
- Mời ông theo tôi. Mọi người vừa bắt đầu uống trà trong phòng sách.
Cô đưa Lancelot đến cửa phòng, nhưng không theo vào. Đi ra, cô nhủ thầm cậu Lancelot này trông cũng dễ mến, không giống những người khác trong gia đình. Cô nghĩ bụng: chắc khối cô mê.
- Anh Lancelot!
Elaine chạy lao tới ông anh, bá cổ nhiệt tình đến mức chính anh cũng phải lạ. Anh khẽ gỡ tay em:
- Đúng là anh đây!
Jennifer Fortescue ngắm anh với vẻ tò mò không che giấu, và nói:
- Tôi e anh Percival sẽ về muộn. Phải lo bao nhiêu việc! Vì tất nhiên, tất cả đều đổ lên vai anh ấy! Những ngày này, vất vả không thể tưởng!
- Chị đừng nghĩ như thế! - Lancelot đáp, rất nghiêm túc.
Anh nhìn về phía người đàn bà nằm trên đi văng. Bà vừa ăn bánh, vừa nhìn chòng chọc người mới tới. Jennifer nói:
- Chú chưa biết dì Adèle, phải không?
- Ồ, có!
Anh cầm bàn tay do bà đưa ra. Trong lúc anh nhìn bà, bà khép mi mắt, đặt miếng bánh đang cầm tay trái xuống bàn, chìa tay mời anh ngồi xuống cạnh:
- Rất vui được biết anh. Thêm một người đàn ông nữa trong nhà, đang rất cần!
- Có việc gì, tôi xin sẵn sàng góp sức.
- Biết không, mà có lẽ anh chưa biết, cảnh sát đã vào nhà. Họ cho rằng... Lancelot ơi, kinh khủng lắm!
- Tôi đã biết. Cảnh sát đã gặp tôi ở sân bay.
- Thật sao?
- Thật!
- Và họ bảo sao?
- Họ kể lại chuyện xẩy ra.
- Họ cho là bố bị đầu độc, không phải vô tình, mà là cố ý... Nói khác đi, có người đã bỏ thuốc độc, người ấy là một ai đó trong nhà này!
- Cảnh sát nhìn thấy ai chả là tội phạm - Lancelot cười xòa - Việc gì phải lo.
Nhấp một ngụm trà, anh nói tiếp:
- Trà ngon quá! Đã lâu không được uống thứ trà này...
Adèle đột ngột hỏi:
- Này, vợ anh... không cùng đi?
- Cô ấy ở lại London.
- Sao anh không đưa vợ cùng về?
- Việc gì phải vội. Cứ ở đó tốt hơn.
- Như thế có nghĩa là...
Lancelot ngắt lời Elaine:
- Ô, cái bánh sôcôla kia làm anh thèm quá. Cho xin một miếng..
Vừa ăn bánh, anh vừa hỏi:
- Bà bác Effie còn sống chứ?
- Tất nhiên! Vẫn sống chót vót trên tầng thượng, không ăn cùng gia đình, nhưng bà ấy vẫn khỏe! Phải cái, hơi dở hơi...
Lancelot cười:
- Bác xưa nay vẫn vậy. Lát nữa tôi lên thăm.
Jennifer nói:
- Theo chị, già quá rồi, lẽ ra nên đưa bà vào nhà an dưỡng.
- Cái nhà an dưỡng nào nhận bác thì cũng vất vả đấy - Lancelot cười - À mà, cái cô gái xinh đẹp lúc nãy mở cửa, là ai đấy?
Adèle tỏ vẻ ngạc nhiên:
- Con gái à? Vậy không phải Grump ra mở cửa?
Nhưng sau đó, bà nói ngay:
- À, phải rồi, hôm nay anh ta nghỉ!... Nhưng Gladys có gì mà xinh đẹp!
- Không, cô này có đôi mắt xanh, tóc đẹp rẽ ngôi giữa, tiếng nói nhẹ nhàng...
- À chắc là Mary Dove - Jenniefer nói.
Elaine chêm vào:
- Cô ấy quản tất tật trong nhà đấy.
- Và làm việc rất tốt - Adèle nói thêm.
- Mà cũng biết thân biết phận - Jennifer nói.
- Như vậy cô ta đâu phải là ngốc - Lancelot kết luận.
Nói rồi, anh lại nhá mẩu bánh sôcôla thứ hai.

Chương XII

1
- Thế nào, chàng bất trị, chán lại về đấy à? - bà Ramsbottom hỏi.
Lancelot cười:
- Thì bác thấy đấy!
Bà nhún vai.
- Cháu về chọn đúng lúc! Hôm qua bố cháu bị giết, nhà nhung nhúc cảnh sát, xục xạo khắp nơi, khua khoắng cả thùng rác!
Bà cười gằn, hỏi tiếp:
- Vợ cháu đi cùng không?
- Không. Cháu để cô ấy ở London.
- Chứng tỏ cháu không ngốc, không đưa nó về đây là đúng! Chả biết rồi còn xảy ra cái gì nữa.
Im lặng một lát, rồi Lancelot nói:
- Bác có ý kiến gì về việc đã xẩy ra?
Bà Ramsbottom không trả lời thẳng vào câu hỏi:
- Hôm qua, một ông cảnh sát đã gặp ta, cố moi tin tức. Ta không nói gì nhiều, nhưng thấy ông ta không ngốc đâu…
- Hỏi cháu, cháu cũng không nói gì. Cháu vắng nhà từ lâu, chằng biết gì hết! Bác bảo bố cháu bị giết, và cảnh sát nghi thủ phạm là người trong nhà. Bác nghĩ thế nào?
- Ngoại tình là một chuyện, giết người là chuyện khác. Ta không tin nó đổ đốn đến mức ấy!
- Bà nói Adèle phải không?
- Ta chẳng nói ai.
- Nhưng cháu vẫn hiểu: Adèle có người tình, ông chồng cản trở, thì mời ông sang thế giới bên kia. Bác muốn nói thế chứ gì?
- Cháu không được đùa!
- Ai bảo bác là cháu đùa?
Lại im lặng. Bỗng bà Ramsbottom nói:
- Theo bác, con bé ấy nó biết đấy!
- Con bé nào?
- Con bé cứ sụt sịt suốt ngày ấy! Chiều nay lẽ ra nó phải mang trà lên cho ta, mà đến lúc này chưa thấy mặt nó. Có khi nó đến gặp cảnh sát cũng nên! Lúc cháu đến, ai ra mở cửa?
- Cái cô Mary Dove nào đó. Cô ấy đi gặp cảnh sát?
- Nó ấy à? Không phải! Con bé mà ta nói, là con hầu nhỏ. Cả ngày ta thấy nó cứ bồn chồn, ta mới hỏi tại sao. Nó đáp: "Cháu không làm gì hết? Không bao giờ cháu làm thế!"... Ta bảo là đúng như vậy, nhưng rõ ràng cháu lo lắng điều gì. Thế là nó sụt sịt, kêu không muốn gặp rắc rối. Ta mới khuyên nó biết gì thì cứ đi báo cáo với cảnh sát, giữ kín không có lợi. Nó trả lời là không biết gì, vả có nói cũng không ai tin...
Lacelot ngập ngùng một lúc rồi nói:
- Có thể con bé muốn làm ra mình quan trọng?
- Không. Theo bác, nó sợ thật. Chắc chắn nó đã nhìn hoặc nghe thấy gì, và biết chút ít về những gì đã xảy ra.... Cũng có thể nó nhầm...
- Và bác nghĩ là nó đi báo cáo cảnh sát?
- Phải. Cảnh sát đến nhà thì nó không dám nói, sợ mọi người biết.
- Con bé đã nhìn thấy kẻ bỏ thuốc độc?
- Biết đâu đấy?
- Vâng.
Lancelot đứng dậy, nói tiếp:
- Cũng có thể, nhưng cháu không chắc… Cứ như truyện trinh thám!
- Vợ của Percival trước là y tá - bà Ramsbottom nói.
Một nhận xét bất ngờ, làm Lancelot nhìn bà bác với vẻ ngạc nhiên. Bà giải thích:
- Y tá thường không lạ gì cách sử dụng thuốc độc.
Lancelot nheo mắt:
- Trong y tế cũng sử dụng tắc-xin?
- Ta không biết, song ta biết tắc-xin là thuốc độc.

2
Bà Grump đặt cái chày nhào bánh xuống bàn, mặt đỏ gay, nói:
- Con bé đi đâu mà chẳng báo cho ai! Thật là đồ vô dụng! Như thế là không được với tôi. Khi biết cậu Lancelot về, tôi đã bảo ông Grump nhà tôi: "Hôm nay ngày nghỉ của ông thật, nhưng nhà đang bận việc, ông đi thì chỉ khổ tôi. Bao nhiêu năm cậu Lancelot mới về, chắc không thể dọn bữa như ngày thường". Ông ấy vẫn cứ đi, còn tôi, tôi biết trách nhiệm của mình, đã làm thì phải làm hết sức.
Đó là những lời bà tâm sự với Mary Dove. Cô này gật đầu thông cảm và cười hiền hậu.
- Và cô có biết ông ấy trả lời tôi thế nào không? Ông bảo: "Hôm nay là ngày tôi được nghỉ, tôi cứ đi!” Thế thì cô bảo tôi còn biết làm sao? Tôi để ông ấy đi, và dặn con Gladys hôm nay phải ráng sức một mình. Nó thưa: "Vâng, cháu xin cố" Thế mà tôi vừa mới quay lưng, nó đã biến đâu mất. Mà nó thì hôm nay đâu phải ngày nghỉ! Ngày nghỉ của nó, là thứ sáu kia! Hôm nay mới là thứ năm. Thế này thì tôi biết xoay sở làm sao bây giờ. Ấy là may mà cậu Lancelot không mang cả vợ về! Nếu không thì cô ấy vốn từng là vợ của một nhà quý tộc, cô ấy sẽ nghĩ thế nào về gia đình chồng!
Cô Dove vừa nhẹ nhàng vừa cương quyết trấn an bà Grump:
- Không sao, rồi mọi việc sẽ ổn thỏa cả thôi. Món ăn đơn giản một chút cũng được.
Cô dặn dò bà Grump vài điều, rồi nói:
- Nếu từ giờ đến đó Gladys chưa về, tôi sẽ giúp bà phục vụ bàn ăn.
- Cô yên tâm, nó sẽ không về kịp đâu. Chắc lại la cà cửa hàng cửa hiệu với thằng bạn trai của nó... tên là Albert... nó bảo mùa xuân này hai đứa sẽ cưới nhau, nhưng tôi không tin cái mồm nó! Ngữ ấy thì cưới xin cái gì? Vả lại, lấy nhau thì ăn vàng ăn bạc gì! Cứ xem như tôi đây này, lấy phải ông Grump đến là khổ...
Bà Grump thở dài đánh sượt, rồi bỗng đổi hẳn giọng, hỏi:
- Thế còn bữa trà, làm thế nào? Ai thu dọn cốc tách?
- Tôi với bà cùng làm - cô Dove nói - Tôi sẽ ra dọn bây giờ...
Phòng sách lúc này mờ mờ tối. Cô Dove thấp thoáng thấy bà Adèle vẫn nằm trên đi văng. Cô hỏi bà có cần bật đèn không. Bà không đáp. Mary bật công tắc điện và đi khép các rèm cửa. Chỉ sau đó, quay đầu lại, cô mới nhận ra bà Adèle nằm ngửa trên nệm mắt mở trừng trừng, miệng há hốc. Gần đó là miếng bánh phết mật bà đang ăn dở. Tách trà mới vơi có một nửa.
Có vẻ như Adèle Fortescue đã chết nhanh, gần như tức khắc.
3
- Thế nào?
Trong câu hỏi của thanh tra Neele, có sự sốt ruột.
- Trà đã bị bỏ thuốc độc - ông thầy thuốc đáp - Chất xy-a-nua pôtát-xiom.
Neele lắc đầu ngao ngán. Thầy thuốc hỏi:
- Có vẻ ông không vui?
- Chẳng vui, chằng buồn - Neele đáp - Có điều, trước đây tôi tưởng bà ta là tội phạm...
- Và hóa ra lần này lại là nạn nhân. Rắc rối quá nhỉ?
- Tất nhiên.
Neele suy nghĩ, và bực với chính mình: Adèle Fortescue bị đầu độc ngay trước mũi mình, thế mà mình không phòng ngừa.
Adèle Fortescue, Jennifer Fortescue, Elaine Fortescue và Lancelot Fortescue cùng ngồi uống trà với nhau trong phòng sách. Lancelot ra ngoài trước tiên để lên chào bà Ramsbottom. Sau đó Jennifer về phòng để viết thư. Elaine ra sau cùng. Theo lời cô, lúc đó bà Adèle vẫn khỏe mạnh, và sắp dùng tách trà thứ hai. Cũng là tách trà cuối cùng của đời bà...
Thế mà, chỉ hai mươi phút sau, cô Dove vào phòng sách, đã thấy bà nằm chết!
Thanh tra Neele văng tục một câu rồi đi nhanh vào bếp. Bà Grump ngồi trên ghế, hai tay chắp trên đùi, mặt ủ rũ. Thanh tra vào, bà không buồn ngẩng đầu.
- Cô ấy đã về chưa? - Neele hỏi.
- Gladys ấy à? Chưa. Tôi đồ là có khi nó đi đến nửa đêm...
- Cô ta là người đã pha trà, phải không? Và cũng là người bưng lên?
- Vâng, nhưng tôi đoán chắc nó không làm gì sai, không thể trách nó được! Nó lắm tật thật, nhưng không làm chuyện đó...
Neele cũng tin là vậy. Vả lại, trong ấm trà không có xy-a-nua.
- Nhưng tại sao cô ta bỗng bỏ đi đâu vậy? Bà nói hôm nay không phải ngày nghỉ của cô ấy mà?
- Vâng. Ngày thứ sáu cơ.
- Thế còn ông Grump?...
Vừa nghe tên chồng, bà Grump bật ngay lên:
- Ông đừng kéo ông Grump vào chuyện này! Ông ấy đi từ lúc ba giờ... thế là may đấy! Thế là ông ấy không dính dáng gì, giống như ông Percival, cũng đang vắng nhà.
Đúng là Percival hôm đó đi London, và chỉ về Yewtree Lodge sau khi phát hiện xác chết.
Neele cố lấy giọng nói thật nhẹ nhàng:
- Tôi chỉ muốn hỏi bà là ông Grump có biết Gladys định đi đâu chiều nay.
Bà Grump dịu nét mặt:
- Chắc không biết. Tôi chỉ biết con bé hôm nay diện tất ni-lông đẹp, hẳn là có ý đồ nào đó. Nó vội đến nỗi không làm bánh xăng-uých phục vụ bữa trà! Nó mà về, tôi sẽ cho một trận.
“Nó mà về...”
Những tiếng đó văng vẳng bên tai Neele một cách kỳ lạ. Để khỏi nghĩ chuyện xấu khác, ông quyết định trở lên căn hộ của Adèle Fortescue.
Phòng ngủ không có gì đáng để ý, phòng tắm cũng vậy. Ông quay ra phòng khách, hôm qua ông đã vào đây và chú ý đến cái bàn kiểu Louis XV. Trên thảm, ông nhận thấy có mảnh bùn nhỏ, còn ướt. Ông nhặt lên, cho vào phong bì, đút túi. Không có vết chân nào trên thảm. Chỉ có mảnh bùn nhỏ ấy...
4
Thanh tra Neele đang ở trong phòng cô hầu Gladys. Đã hơn mười một giờ đêm, Grump đã về được nửa tiếng, nhưng Gladys thì vẫn bặt tăm.
Phòng khá bừa bộn. Giường có lẽ chẳng mấy khi được thu dọn, và cô hầu Gladys hẳn không cần biết đến cách ở thế nào cho thoáng khí.
Neele đã yêu cầu bà Ellen đi theo mình, để kiểm tra các tư trang của cô hầu. Toàn những quần áo tàng, không nói lên điều gì; bà Ellen cũng chịu không biết lúc đi Gladys ăn mặc thế nào.
Rồi đến mục kiểm kê những "của cải" riêng mà Gladys cất trong ngăn kéo tủ. Có bưu ảnh, những mẩu báo cắt rời, những mẫu may áo và quảng cáo của nhiều hiệu thời trang. Neele lần lượt xét từng thứ.
Ba bức bưu ảnh đều ký tên "Allbert" là người bạn trai của Gladys mà bà Grump đã nói tới. Chữ viết như của người ít học. Bức thứ nhất viết: “Luôn nhớ! Nhớ em nhiều. Albert của em ".
Bức thứ hai: “Ở đây khối con gái, nhưng không đứa nào bén gót em. Chớ quên lời hẹn... rồi chúng ta sẽ có cuộc sống huy hoàng!"
Còn bức thứ ba vắn tắt hơn: “Đừng quên nhé! Anh tin em và yêu em! A. "
Neele chuyển sang xem những mẩu báo cắt. Có ba loại: những lời khuyên giữ gìn sắc đẹp và thời trang; những mẩu tin về cuộc sống riêng tư của các ngôi sao màn bạc; cuối cùng là những nội dung khác: phát minh mới nhất của khoa học; vũ khí bí mật, thuốc thử nói dối, các loại thuốc thần kỳ đang thí nghiệm ở Mỹ.
Thanh tra chán nản ra khỏi phòng: chẳng tìm được dấu hiệu gì.
Xuống tới chân cầu thang, thấy trung sĩ Hay hổn hển chạy tới, nói hấp tấp:
- Thưa ông, tìm thấy cô ta rồi, tìm thấy rồi!
- Tìm thấy ai? - Neele hỏi.
- Bà Ellen... đã tìm thấy… Bà chợt nhớ là quần áo phơi bên ngoài chưa ai cất, nên cầm đèn đi ra... và vấp phải một... cái xác... Cô ta nằm đó dưới đất, cổ bị xiết bằng chiếc bít tất còn lủng lẳng!... Và tệ nhất, thưa ông, tên sát nhân còn cắm một cái mắc áo vào mũi cô ta... Vâng, một cái mắc như để treo quần áo.

Chương XIII

1
Để có cái xem trên tàu, bà già đã mua ba tờ báo. Đọc hết rồi, bà thẫn thờ đặt báo xuống ghế. Cả ba tờ đều đặt tít to, nói về "ba vụ án liền ở Yewtree Lodge"...
Bà già đó chính là cô Marple đã lên tầu từ sáng sớm, rời làng St. Mary Mead, vẻ mặt đăm chiêu tư lự.
Xuống ga, cô gọi tắc-xi đưa về Yewtree Lodge. Lúc này, đây là ngôi nhà đang được cảnh sát canh giữ như một pháo đài, không phóng viên nào, có máy ảnh hay không máy ảnh, có thể lọt vào. Nhưng cô Marple vào được, vì trông cô rõ là một bà già vô hại, lại có nụ cười hiền hậu nên mọi hàng rào cảnh sát đều phải giãn ra. Có người lại nghĩ cô là người của gia đình.
Grump ra mở cửa khi có tiếng chuông. Anh quan sát người khách lạ: một quý bà đàng hoàng, áo khoác kiểu cũ nhưng bằng dạ tốt, lông cắm trên mũ trông hơi cổ, chiếc túi du lịch đã sờn nhưng da thuộc loại hảo hạng. Qua những thứ đó Grump thấy đây là một bà khách đàng hoàng. Vì vậy anh ta cúi đầu cung kính hỏi bà cần gì.
- Tôi muốn gặp bà chủ.
Grump mời khách vào, đỡ chiếc túi du lịch, rồi mới hỏi kỹ hơn:
- Cụ thể bà muốn gặp ai?
- Tôi cũng không rõ - cô Marple đáp - Tôi đến vì chuyện Gladys Martin, cô hầu gái bị giết... Vậy thì...
Grump không nói hết câu: anh vừa nhìn thấy vợ Lancelot Fortescue từ phòng sách đi ra. Anh nói:
- À thế thì đây là bà Lancelot Fortescue.
Rồi quay về phía Pat, Grump nói:
- Có người đến về việc Gladys, thưa cô.
Pat lưỡng lự giây lát, rồi mời cô Marple vào phòng sách. Mời khách ngồi rồi, cô nói:
- Sợ rằng tôi không biết gì nhiều. Tôi và chồng tôi vừa ở châu Phi về mới được mấy ngày, gần như cũng là khách. Song nếu cần tôi sẽ báo cho chị dâu tôi.
Cô Marple nhìn Pat, thấy cô này rất đáng mến, nhưng trông tội tội thế nào, hình như người phụ nữ xinh đẹp có đôi mắt u buồn này không hợp với khung cảnh ở đây.
- Xin nói ngay lý do vì sao tôi đến đây - cô Marple kể - Xem báo, tôi được biết Gladys vừa chết một cách thảm thương. Con bé này người cùng làng tôi, tôi biết rõ nó, vì đã có một thời gian tôi mượn nó giúp việc trong nhà. Vì thế, tôi muốn đến đây xem tình hình thế nào.
- Bà làm thế là phải. Ở đây hình như chả ai biết con bé là ai, từ đâu đến, có thân thuộc gì không...
- Đúng quá rồi. Nó một thân một mình trên đời. Nó vừa ở cô nhi viện ra lúc mười bẩy tuổi thì vào làm việc với tôi. Tôi dạy cho nó cách ăn ở phục vụ và chỉ vài tháng sau nó đã bỏ đi. Loại gái này bao giờ cũng vậy, có chút kinh nghiệm rồi là muốn đi làm ở các nhà hàng. Tưởng thế là tự do hơn...
- Tôi chưa được biết nó. Nó có xinh không?
- Xinh đẹp cái nỗi gì! Mặt lấm tấm mụn, tính lại hơi đần. Ấy vậy mà hay sán lấy con trai, nhưng con trai có để ý nó đâu...
- Thật là tội nghiệp.
- Phải, đời tàn nhẫn là vậy. Với những con người như thế, ta biết giúp thế nào? Họ đi xem phim, mơ những hạnh phúc hư ảo, đi từ thất vọng này đến thất vọng khác. Tôi đoán là Gladys đi làm nhà hàng cũng không ưng ý, nên mới trở lại đi ở. Cô có biết nó vào làm ở nhà ta được bao lâu?
Pat lắc đầu:
- Tôi không biết. Hình như mới được một, hai tháng...
Im lặng một lát, cô nói tiếp:
- Tại sao nó bị giết, tôi thật không hiểu. Hay là nó đã biết thóp được điều gì?
Cô Marple nói:
- Điều tôi băn khoăn, là cái mắc áo!
- Mắc áo?
- Đúng, cái mắc áo mà tên sát nhân móc vào mũi nó!
Pat gật đầu. Cô Marple tiếp:
- Tôi kinh tởm cái kiểu bày đặt dã man ấy, người ta đã chết rồi nó còn làm thế! Không thể tưởng tượng! Ghê tởm!
- Vâng, quá bỉ ổi. Có lẽ bà nên gặp thanh tra Neele, ông ấy đang có mặt ở đây để điều tra. Tôi thấy ông ấy là con người rất tốt...

2
Thanh tra Neele đang mệt mỏi, và rất bực. Sau vụ ám sát Adèle Fortescue, ông đã hội ý với Cục trưởng kéo dài đến khuya. Trước khi bà Adèle chết, vụ việc có vẻ đơn giản: bà vợ có tình nhân, nên khử lão chồng già. Cục trưởng nói:
- Nhưng với tội ác mới này, vụ việc lại xoay sang hướng khác. Có thể hung thủ đầu óc không bình thường, song cũng không thể tìm hắn ở đâu khác ngoài những người trong nhà. Hắn đã ngồi ở bàn ăn điểm tâm và bỏ tắc-xin vào tách cà phê của Fortescue, hắn có mặt ở phòng sách và bỏ thuốc độc vào chén trà của Adèle. Anh có nghi cho ai?
- Tôi nghĩ đến Percival, nhưng ông ta lại không có mặt. Một lần nữa, ông ta có chứng cớ ngoại phạm.
- Tại sao "một lần nữa"?
- Thật khó giải thích, và có thể tôi lầm... Dù sao, cái may của ông ta là không bao giờ có mặt!
- Có may quá không?... Có thể lắm. Nhưng tôi chưa nghĩ ra ông ta làm cách nào mà...
- Ông ta rất khôn.
- Thế còn cánh phụ nữ? Ít ra có hai phụ nữ, Elaine Fortescue và Jennifer Fortescue, đều có mặt ở cả bữa điểm tâm và bữa trà. Họ đều là tình nghi. Trông họ có vẻ là người hoàn toàn bình thường về mặt tâm thần, song cần xem xét xem trước đây họ có mắc bệnh gì không.
Neele không đáp. Từ đó, ông nghĩ nhiều đến Elaine và Jennifer và càng nghĩ nhiều hơn đến Mary Dove. Không có lý do gì để nghi cô quản gia này là thủ phạm, song thái độ cô ta có vẻ kỳ lạ. Cô dường như thích thú trước cái chết của Rex Fortescue; nhưng sau đó, hai ba lần, Neele có cảm tưởng cô sợ sệt.
Điều làm ông lạ lùng và lo lắng, là Gladys cũng gây cho ông cảm giác tương tự. Ông tự trách mình lúc đầu đã xem nhẹ, coi thái độ của cô bé chỉ là sự sợ sệt vô cớ của những con người nhỏ bé khi có việc phải đối mặt với cảnh sát.
Thực ra, Gladys sợ, vì cô ta biết chuyện gì đó, đã bất chợt nhớ một việc gì, có thể rất nhỏ, đã gây ngờ vực. Cô không dám nói... và bây giờ thì có muốn cũng không nói được nữa.
Neele chăm chú quan sát bà cô già, có khuôn mặt vừa nghiêm trang vừa hiền hậu, đang ngồi trước mặt. Lập tức ông thấy cô Marple có thể là một tay giúp đắc lực. Bà ta sẵn thì giờ, và giống như các bà cô già khác, biết cách làm cho người khác mở miệng. Cô có thể moi từ các gia nhân, và cả những người trong gia đình Fortescue, những tin tức mà cảnh sát không thể moi. Vì vậy, ông quyết định tỏ thái độ săn đón:
- Thưa cô Marple, thật may là cô đã tới đây.
- Tôi chỉ làm nghĩa vụ thôi. Cô bé này đã làm ở nhà tôi, tôi đã chỉ bảo, phần nào đào tạo nó... Phải cái, nó hơi đần....
Thanh tra Neele gật gù, tỏ ý muốn nghe tiếp.
- Con bé rất lóng ngóng. À không, nói thế này mới đúng, đứng trước một sự việc bất ngờ, nó rất luống cuống, không biết phải làm gì.
- Cô nói là con bé đần. Có nghĩa là thế nào?
Cô Marple ra sức giải thích:
- Ai nói cái gì nó cũng tin. Nếu khéo dỗ dành, có bao nhiêu tiền nó cũng đưa hết. Tất nhiên, nó làm gì có nhiều tiền. Kiếm được bao nhiêu, nó đem sắm sửa hết, mua những bộ váy áo vô bổ.
- Hay chạy theo con trai?
- Nó rất muốn lấy chồng, và theo tôi, một phần vì thế mà nó bỏ làng đi, vì ở quê ít con trai. Có lúc nó tưởng là Fred, cậu giao hàng cá, thích nó, nhưng sau nó hiểu là không phải, anh chàng đó gặp con gái nào cũng đều tán tỉnh. Thế là vỡ mộng... Chẳng biết cuối cùng nó có gặp được ai không?
- Nghe đâu có - Neele đáp - Một chàng tên Albert Evans, quen nhau ở một trại hè. Nhưng chưa hẹn ước gì. Cô ta kể với bà Grump rằng chàng Albert này là kỹ sư mỏ.
- Vô lý! - Cô Marple kêu - Nó là kỹ sư, chứ khoe là gì khác nữa, con bé cũng tin! Tôi nói với ông rồi, ai bảo gì nó cũng tin. Chàng Albert ấy có dính dáng đến vụ án này không?
- Không. Hình như cậu ta chưa bao giờ đến đây cả. Chỉ thỉnh thoảng gửi bưu thiếp, từ một cảng biển nào đó... Theo tôi, anh này là thợ cơ khí, làm việc trên tầu biển...
- Thôi được - cô Marple kết luận - mừng cho con bé có được mối tình đầu. Nhưng cuộc đời thì quá ngắn ngủi, và cái chết quá...
Cô bỏ lửng câu nói, ngừng một lát rồi mới tiếp:
- Cái làm tôi phẫn nộ hơn cả, thưa ông thanh tra, là cái mắc áo! Cái đó, thật bỉ ổi.
Neele gật đầu:
- Vâng, tôi cũng nghĩ như cô.
- Không biết có tự phụ hay không, song tôi nghĩ có thể giúp ông phần nào, dù chỉ là rất nhỏ. Có những tâm sự người ta thổ lộ với bà già dễ hơn với cảnh sát. Mà tôi chỉ mong kẻ gây tội ác phải bị trừng trị!
- Tôi cũng rất muốn như vậy!
- Gần ga có một khách sạn, và tôi lại biết ngay trong nhà này có một cụ bà đang sống.
- Đúng thế. Cô có thể gặp bà ấy, biết đâu chẳng có kết quả hơn tôi!
Cô Marple mỉm cười:
- Cảm ơn ông thanh tra. Tôi mừng thấy ông coi tôi không như một mụ già lẩm cẩm thích nhúng mũi vào chuyện của người khác. Tôi đọc báo, thấy họ chú trọng làm cho giật gân, chứ không quan tâm chính xác hay không. Thật đáng tiếc.
- Sự việc cũng không rắm rối lắm - Neele đáp - Tôi có thể tóm tắt như sau. Trước hết, ông Rex Fortescue chết vì bị đầu độc bằng chất tắc-xin, chiết xuất từ quả và lá thông đỏ. Chất độc này từ đâu ra? Chúng tôi chưa tìm được.
- Trong dinh cơ này có những cây thông đỏ?
- Có, nhưng chỉ biết đến thế thôi.
- Còn bà Fortescue chết thế nào?
- Bà vừa dùng trà cùng mọi người trong phòng sách. Người rời phòng cuối cùng là cô con chồng Elaine Fortescue. Cô nói lúc cô đi ra thì bà Adèle đang rót trà vào tách. Hai mươi phút hoặc nửa tiếng sau, cô quản gia Mary Dove đi vào định cất khay đi thì thấy bà vẫn nằm trên đi văng nhưng đã chết. Trong tách còn trà, đem đi xét nghiệm thì phát hiện nước trà có chứa xyanua-pôtátxiom.
- Chất này công hiệu tức khắc, có phải không?
- Phải.
- Người ta thường dùng chất này để diệt bọ.
- Vâng. Trong lán làm vườn có cả một túi to.
- Bà Fortescue có ăn gì không?
- Có. Bích qui, bánh sôcôla, mật ong và có thể vài thứ khác. Song chất độc là bỏ vào trà.
- Còn Gladys?
- Vụ này cũng có vẻ đơn giản. Gladys đã mang khay trà đầu tiên vào phòng sách. Rồi quay vào lấy khay thứ hai, nhưng khi bưng ra lại đặt dở chừng ở bên ngoài. Cả ngày, cô ta hồn như để ở đâu đâu. Đặt khay xuống đó, rồi không thấy người đâu nữa. Bà nấu bếp Grump tưởng cô ta đi ra ngoài với ý định đến tối mới về. Chả là thấy Gladys diện đôi bít tất ni lông và đôi giầy đẹp nhất. Thực ra, có lẽ cô ta chợt nhớ là tối rồi mà chưa ai cất quần áo phơi ngoài sân. Trong khi cô lấy quần áo thì hung thủ đến từ phía sau, lấy một chiếc tất siết cổ...
- Là người lạ, hay người trong nhà?
- Chưa rõ. Tóm lại, tên này rình lúc Gladys có một mình. Trước đó, lúc hỏi chuyện cô ta, tôi đã thấy cô ta lo sợ, ấp úng như người có tội, song tôi không quan tâm lắm.
- Vâng. Người nào đứng trước cảnh sát mà chẳng lo sợ, ấp úng!
- Đúng thế, nhưng hóa ra trường hợp này không phải. Theo tôi, Gladys hẳn đã nhìn thấy có gì nghi ngờ trong cử chỉ, hành động của người nào đó. Chỉ nghi ngờ thôi, chứ nếu chắc chắn, cô ấy đã khai ra. Khốn thay, thái độ đó đã lọt vào mắt hung thủ, làm hắn cảnh giác, hiểu mối nguy cơ Gladys có thể gây ra với hắn... nên hắn phải thủ tiêu!
- Bóp cổ rồi, còn móc cái mắc áo vào mũi!
- Một trò đùa ma quái, không cần thiết.
Cô Marple lắc đầu:
- Không cần thiết ư? Không đúng. Tôi nghĩ ngược lại. Có thế, tất cả mới ăn khớp!
Neele cau mày, đưa tay lên má:
- Xin lỗi, tôi không hiểu cô muốn nói gì?
Cô Marple hăng hẳn lên:
- Tôi muốn nói, nếu ta nhìn toàn cảnh, sẽ thấy rất phù hợp!
- Thú thật, tôi vẫn không hiểu.
- Tôi xin giải thích. Bắt đầu, là cái chết của ông Fortescue, ông Rex Fortescue, chết tại văn phòng ở London. Rồi đến bà Fortescue, chết trong phòng sách, lúc uống trà. Trong bữa trà, bà có dùng bích qui và mật ong. Cuối cùng là con Gladys tội nghiệp, chết trong tư thế có cái mắc áo cắm vào mũi. Đây là một tình tiết cố ý. Ông chưa thấy vấn đề à?
Cô Marple không chờ câu trả lời, nói tiếp luôn:
- Ông năm nay chừng băm nhăm, băm sáu. Lúc nhỏ, chắc ông không còn được ru bằng những câu hát đồng dao. Nhưng nếu ông được nuôi lớn như tôi với Truyện cổ tích của Mẹ ngỗng, chắc ông đã hiểu...
Neele không biết nói gì, chỉ cười trừ. Cô Marple lại tiếp:
- Xin ông thanh tra thứ lỗi. Tôi không hề có ý trách ông... vả lại, tôi cũng chưa chắc lắm. Có thể ý nghĩ của tôi là vớ vẩn. Song biết đâu đấy... Ông đã nghĩ đến những con sáo chưa?

Chương XIV