Gi¸o tr×nh kho¸ häc

H−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View”

§−îc tæ chøc bëi

UNESCO

DiÔn ®µn ng−êi khuyÕt tËt

Héi nghÖ sÜ nhiÕp ¶nh ViÖt Nam

Un Volunteers viÖt nam

Hµ Néi, th¸ng 10 n¨m 2004

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Bµi 1: Kü thuËt chôp ¶nh

Gi¶ng viªn: L¹i HiÓn

Giíi thiÖu chung vÒ c¸c lo¹i m¸y ¶nh:

Cã 3 lo¹i m¸y ¶nh:

- M¸y c¬: chØnh thao t¸c b»ng tay, chôp b»ng phim

- M¸y ®iÖn tö: tù ®éng ®iÒu khiÓn c¸c chøc n¨ng, chôp b»ng phim

- M¸y kü thuËt sè: tù ®éng chØnh c¸c chøc n¨ng vµ ®Òu cã thªm

mµn h×nh, xem l¹i h×nh ¶nh sau khi chôp, chôp b»ng thÎ l−u h×nh

¶nh

T−¬ng lai chóng ta sÏ sö dông m¸y kü thuËt sè nhiÒu h¬n, Ýt dïng m¸y

phim. V× m¸y kü thuËt sè cã nhiÒu tiÖn Ých h¬n, b¹n cã thÓ xem l¹i h×nh

¶nh ngay sau khi chôp. Kh«ng nh÷ng thÕ, b¹n cßn cã thÓ truyÒn h×nh

¶nh sau khi chôp vµo m¸y vi tÝnh vµ chuyÓn qua m¹ng Internet chØ trong

vµi phót.

I.M¸y c¬:

1. Nguyªn lý c¬ b¶n: Muèn ghi ®−îc mét h×nh ¶nh, chØ cÇn 3 thao t¸c:

Thao t¸c 1: T×m kho¶ng c¸ch tõ m¸y ¶nh ®Õn vËt chôp, b»ng c¸ch xoay

vßng ngoµi cïng cña èng kÝnh ®Õn khi ng−êi ®−îc chôp râ nÐt lµ ®−îc.

Thao t¸c 2: ®o ¸nh s¸ng n¬i vËt ®−îc chôp ®øng b»ng c¸ch ®Æt tèc ®é

chôp ®ång thêi bÊm nót ®o s¸ng, vµ xoay vßng cöa s¸ng(vßng trong

cïng trªn èng kÝnh) khi tÝn hiÖu trong khung ng¾m b¸o ®Ìn xanh lµ ®−îc

Thao t¸c 3: g¹t cÇn phim hÕt c÷ tay vµ b×nh tÜnh bÊm m¸y.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Víi 3 thao t¸c trªn chóng ta cã thÓ cã ®−îc 1 h×nh ¶nh ®Ó tÆng b¹n bÌ

hoÆc lµ tham gia cuéc thi ¶nh.

2. Thùc hµnh

Thao t¸c 1:

Nh×n vµo vËt cÇn chôp, xoay vßng ngoµi cïng cña èng kÝnh ®Õn khi nµo

thÊy v¹ch ®o nÐt t¹o thµnh ®−êng th¼ng lµ ®−îc.

Thao t¸c 2:

- §Æt tèc ®é tr−íc (tèc ®é lµ thêi gian mµng trËp më cho ¸nh s¸ng lät

qua èng kÝnh tíi mÆt phim)

VÝ dô:

§Æt tèc ®é 1 gi©y, bÊm m¸y mµng trËp më hÕt thêi gian 1 gi©y th× mµng

trËp tù ®ãng l¹i.

Tõ tèc ®é 2 trë lªn th× thêi gian lµ 1/2, 1/5,1/10,… 1/4000….cña gi©y,

¸nh s¸ng ngoµi trêi lu«n thay ®æi lóc m¹nh lóc yÕu. C−êng ®é s¸ng

m¹nh (khi nhiÒu ¸nh s¸ng) th× ®Ó tèc ®é cao, c−êng ®é s¸ng yÕu (khi Ýt

¸nh s¸ng) th× ®Ó tèc ®é chËm.

- C¸ch ®o s¸ng:

§o s¸ng lµ ®o c−êng ®é ¸nh s¸ng t¹i n¬i ®Æt vËt lµ m¹nh hay yÕu

- §Æt tèc ®é thÝch hîp :

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

+ Trong nhµ: tèc ®é 1/15 trë xuèng ph¶i dïng ch©n m¸y ¶nh (ch©n 3

ch¹c) cho khái rung vµ nhoÌ ¶nh.

+ Ngoµi trêi: ®Æt tèc ®é trung b×nh 1/30; 1/60; 1/125; hoÆc 1/250. §Æt

xong tèc ®é chôp, bÊm nót ®o s¸ng, xoay vßng cöa s¸ng (vßng trong

cïng trªn èng kÝnh). Khi tÝn hiÖu trong khung ng¾m b¸o xanh lµ ®−îc.

Trong khung ng¾m cã 3 ký hiÖu:

Ç DÊu + mµ s¸ng th× thõa s¸ng,

Ç DÊu - mµ s¸ng lµ thiÕu s¸ng,

Ç DÊu trßn (0) xanh s¸ng lµ ®ñ s¸ng

Chó ý: khi chôp ¶nh m¸y ph¶i ®eo qua cæ ®Ó khái bÞ r¬i m¸y.

Thao t¸c 3:

Lªn phim: G¹t cÇn phim hÕt c÷ tay vµ bÊm m¸y.

ViÖc häc kh¸i qu¸t vÒ m¸y c¬ ®Ó biÕt nh÷ng nguyªn lý c¬ b¶n, sau nµy

chóng ta nªn dïng m¸y tù ®éng vµ m¸y kü thô©t sè. M¸y tù ®éng vµ

m¸y kü thuËt sè kh«ng ph¶i lÊy nÐt vµ kh«ng ph¶i ®o s¸ng vµ còng

kh«ng ph¶i lªn phim. ChØ cÇn chóng ta nhí khi chôp trong nhµ, nÕu

kh«ng dïng ®Ìn flash th× dïng ch©n 3 ch¹c ®Ó khái bÞ nhoÌ h×nh ¶nh.

Cßn ngoµi trêi víi c−êng ®é s¸ng trung b×nh hoÆc m¹nh th× ta cã thÓ

cÇm m¸y b×nh th−êng.

Mét sè nÐt vÒ M¸y kü thuËt sè:

M¸y kü thuËt sè cã 4 chÕ ®é lµ P,A,S,M. Ta nªn ®Ó chÕ ®é P.

Ç M: chØnh b»ng tay

Ç S: ®Æt tèc ®é theo ý muèn

Ç A: ®Æt cöa s¸ng theo ý muèn

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Ç P: m¸y sÏ tù ®iÒu chØnh

Ç Auto: m¸y tù ®éng ®iÒu chØnh

P vµ Auto cã chøc n¨ng t−¬ng tù nhau.

M¸y kü thuËt sè gièng nhau vÒ c¬ b¶n: tÝnh n¨ng vµ nguyªn lý lµ ®Òu

chôp b»ng thÎ nhí.

M¸y kü thuËt sè cã 2 lo¹i:

- M¸y du lÞch: th−êng cã 1 chÕ ®é tù ®éng chôp (auto), chøc n¨ng

®iÒu chØnh Ýt h¬n vµ kh«ng th¸o ®−îc èng kÝnh ra khái m¸y

- M¸y chuyªn nghiÖp: cã thÓ th¸o l¾p ®−îc èng kÝnh vµ cã nhiÒu

tÝnh n¨ng øng dông.

Buæi häc h«m nay ®· kÕt thóc.

HÑn gÆp l¹i c¸c b¹n tuÇn sau.

Chóc c¸c b¹n nhanh chãng n¾m ®−îc kü thuËt chôp vµ trë thµnh

thµnh viªn Héi nghÖ sÜ nhiÕp ¶nh.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Bµi 2: Kü thuËt chôp ¶nh (tiÕp theo)

I. M¸y c¬ (tiÕp)

3. Cöa ®iÒu s¸ng:

Ç Khi cöa s¸ng khÐp nhá (ThÝ dô: trÞ sè 11, 16, 22…): ®é nÐt cña

¶nh rÊt s©u.

øng dông: ®Ó chôp phong c¶nh, chôp nhiÒu ng−êi, hoÆc chôp

nh÷ng ¶nh nÐt tõ gÇn ®Õn ch©n trêi.

Ç Khi cöa s¸ng më réng (ThÝ dô : 2,8; 4; 5,6;.....): ®é nÐt cña ¶nh

n«ng hay nÐt ®iÓm (nÐt ®iÓm: tøc lµ chØ nÐt phÝa tr−íc mÆt vµ mét

Ýt ®»ng sau. §Æc biÖt lµ trong tr−êng hîp chôp ¶nh ch©n dung, tÜnh

vËt, chôp mét b«ng hoa).

Ç Khi cöa s¸ng më trung b×nh (ThÝ dô: 5,6; 8.......): th× cho ta kho¶ng

nÐt s©u trung b×nh, th−êng øng dông chôp ¶nh thêi sù, sinh ho¹t,

v.v…

§ã lµ nh÷ng tÝnh n¨ng c¬ b¶n nhÊt cña cöa s¸ng. Cßn l¹i cßn nhiÒu tÝnh

n¨ng kh¸c sÏ häc sau.

4. Tèc ®é chôp:

Kh¸i niÖm: lµ thêi gian cöa trËp më cho ¸nh s¸ng lät qua èng kÝnh tíi

mÆt phim.

TD1: §Æt tèc ®é 1: bÊm m¸y, cöa trËp më, hÕt thêi gian 1 gi©y cöa trËp

®ãng l¹i.

TD 2: §Æt tèc ®é 2 ( lµ 1/2 cña gi©y): bÊm m¸y, trong thêi gian 1/2 cña

gi©y, cöa trËp ®ãng l¹i.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

TD 3: §Æt tèc ®é 3 (lµ 1/30 cña gi©y): bÊm m¸y, trong thêi gian 1/30 gi©y

cöa trËp ®ãng l¹i

NÕu ®Ó tèc ®é 2000, nghÜa lµ 1/2000 cña gi©y: cöa trËp më cùc nhanh

(dïng khi qu¸ nhiÒu ¸nh s¸ng)

Trong m¸y ¶nh cã mét tèc ®é ®Æc biÖt lµ tèc ®é B, khi bÊm m¸y cöa trËp

më, rêi tay khái nót bÊm cöa trËp ®ãng l¹i. Th−êng øng dông chôp c¶nh

thµnh phè hay n«ng th«n (cã ®Ìn yÕu) ban ®ªm, hoÆc chôp ph¸o hoa...

- M¸y ¶nh th−êng cã c¸c tèc ®é sau: B; 1; 2; 4; 8; 15; 30; 60; 125; 250;

500; 1000; 2000... (®èi víi m¸y c¬)

- M¸y ®iÖn tö vµ m¸y kÜ thuËt sè: cã tèc ®é B, 30 gi©y (s) ®Õn 1/16000

gi©y...

Ç Tõ tèc ®é B, 1, 2, 4, 8, 15 lµ nh÷ng tèc ®é chËm, khi sö dông

nh÷ng tèc ®é nµy m¸y ¶nh ph¶i g¾n lªn ch©n ba ch¹c, ®Ó m¸y

khái bÞ rung lµm h×nh ¶nh bÞ mê nhoÌ, vµ th−êng ph¶i dïng d©y

bÊm mÒm hoÆc ®Æt chÕ ®é m¸y tù ®éng bÊm.

Ç Tõ tèc ®é 30, 60, 125, 250 lµ tèc ®é trung b×nh (tèc ®é phæ th«ng)

øng dông ®Ó chôp rÊt nhiÒu thÓ lo¹i: thêi sù, sinh ho¹t, tham quan

du lÞch, kØ niÖm, phong c¶nh, ®¸m c−íi, sinh nhËt, v.v... . Trong 4

tèc ®é nµy cã mét tèc ®é s¬n kh¸c mµu, hoÆc cã kÝ hiÖu h×nh tia

chíp bªn c¹nh (125): ®ã lµ tèc ®é qui ®Þnh ®Ó chôp ®Ìn chíp

ngoµi g¾n vµo m¸y. Chôp ®Ìn ®iÖn tö cã thÓ chôp víi tèc ®é cã trÞ

sè nhá h¬n tèc ®é kh¸c mµu ®Õn tèc ®é B trong tr−êng hîp chôp

®¸m c−íi (tèc ®é 30 khi chôp trong nhµ sÏ ®Ñp h¬n). Ngoµi trêi

nªn ®Ó tèc ®é s¬n kh¸c mµu khi c−êng ®é s¸ng m¹nh. TuyÖt ®èi

kh«ng chôp ®Ìn chíp víi tèc ®é cao h¬n tèc ®é kh¸c mµu. bëi v×

lóc nµy tèc ®é nhanh qu¸, phim kh«ng b¾t ®−îc ¸nh s¸ng cña ®Ìn

chíp.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Ç Tõ tèc ®é 500, 1000, 2000, 4000... gäi lµ tèc ®é nhanh, th−êng

øng dông chôp nh÷ng vËt thÓ di ®éng nh− «t« ch¹y, m¸y bay cÊt

c¸nh, ®ua xe, thÓ thao... §Ó gi÷ râ nÐt vËt di ®éng ®−îc chôp.

T×m hiÓu thªm vÒ m¸y ¶nh ®iÖn tö: M¸y §iÖn tö cã hai lo¹i:

1) M¸y du lÞch: m¸y du lÞch cã tÝnh n¨ng ®¬n gi¶n, th−êng chØ cã mét

tÝnh n¨ng chôp tù ®éng (chÕ ®é Auto (A)).

2) M¸y du lÞch b¸n chuyªn nghiÖp: cã 4 chÕ ®é chôp:

- ChÕ ®é hoµn toµn tù ®éng Auto (A): lµ chôp tù ®éng: lÊy nÐt, ®o

s¸ng vµ tù ®éng lªn phim.

- ChÕ ®é P (program) (theo ch−¬ng tr×nh ®Æt s½n ): LÊy nÐt, ®o

s¸ng vµ tù ®éng lªn phim.

- ChÕ ®é A (aperture) (®Æt cöa s¸ng to nhá theo ý muèn) : LÊy nÐt,

®Æt tèc ®é chôp, lªn phim tù ®éng.

- ChÕ ®é S (speed) (®Æt tèc ®é chôp theo ý muèn) : LÊy nÐt, ®o

s¸ng, lªn phim tù ®éng.

- ChÕ ®é M (manual) ( ®Æt tèc ®é cöa s¸ng, lÊy nÐt theo ý muèn) :

lªn phim tù ®éng (dïng ®Ó chôp ¶nh nghÖ thuËt, víi nh÷ng hiÖu øng ®Æc

biÖt).

M¸y chuyªn nghiÖp cã ®Æc ®iÓm lµ cã thÓ th¸o rêi ®Ó thay thÕ c¸c lo¹i

èng kÝnh kh¸c nhau.

Chó ý : c¸c b¹n nªn dïng m¸y ®iÖn tö b¸n chuyªn nghiÖp, kh«ng nªn

dïng m¸y du lÞch hoµn toµn tù ®éng, v× nã h¹n chÕ ho¹t ®éng chôp ¶nh

b»ng trÝ tuÖ.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Bµi 3: T×m hiÓu vÒ c¸c lo¹i èng kÝnh

I. èng kÝnh ®¬n:

èng kÝnh ®¬n cã gãc ®é chôp cè ®Þnh vµ trong èng kÝnh ®¬n cã nhiÒu

lo¹i tiªu cù kh¸c nhau (gãc chôp hÑp hoÆc réng kh¸c nhau)

TD: 0 è ng kÝnh tiªu cù 50 mm gãc chôp 46 -> èng kÝnh trung b×nh

(Normal).

- Tiªu cù lµ g×: lµ kho¶ng c¸ch ®o ®−îc tõ ®iÓm lã s¸ng cña èng kÝnh

®Õn mÆt phim. KÝ hiÖu in trªn èng kÝnh: f = 50mm.

- HiÖn nay cã mét sè èng kÝnh tiªu cù ®¬n nh− sau: 16 mm (m¾t c¸); 24

mm; 28 mm; 35 mm. Nh÷ng tiªu cù èng kÝnh cã trÞ sè nhá h¬n 50 mm

gäi lµ èng kÝnh gãc réng (wide).

+ Tiªu cù cµng ng¾n th× gãc chôp cµng réng, ®é nÐt s©u cµng

lín. øng dông: th−êng ®Ó chôp phong c¶nh, ®¸m c−íi, héi nghÞ ë phßng

hÑp...

+ Tiªu cù cµng dµi (70 mm; 80 mm; 100 mm; 200 mm; 1000

mm, gäi lµ èng kÝnh gãc hÑp (tele) gãc chôp cµng hÑp, kho¶ng nÐt cµng

n«ng. øng dông: th−êng ®Ó chôp nh÷ng chñ ®Ò ë xa kh«ng thÓ ®Õn gÇn

®−îc, nh−: chôp thó d÷, chim bay, bÖ phãng tªn löa, nh÷ng n¬i cã chÊt

®éc kh«ng thÓ ®Õn gÇn ®−îc, chôp bän téi ph¹m ®ang g©y ¸n (bän tiªm

ma tuý...), chôp ch©n dung, hoa (chØ lµm næi mÆt vµ hoa, cßn nÒn ®»ng

tr−íc vµ ®»ng sau th× mê nhoÌ)

- èng kÝnh tiªu cù kÐp (thay ®æi ®−îc nhiÒu tiªu cù): gäi lµ èng kÝnh

zoom. Cã 3 lo¹i:

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

+ è ng kÝnh thay ®æi tiªu cù trong ph¹m vi d−íi 50 mm (thÝ dô 18 -

35 mm) gäi lµ èng kÝnh zoom-wide (gãc réng tõ 50 mm trë xuèng).

+ èng kÝnh thay ®æi tiªu cù trong ph¹m vi trªn 50 mm (thÝ dô 70 -

200 mm) gäi lµ èng kÝnh zoom – tªlª (gãc chôp hÑp tõ 70 mm trë lªn).

+ èng kÝnh thay ®æi tiªu cù trong ph¹m vi d−íi 50 mm vµ trªn 50

mm (thÝ dô 18 – 70 mm) gäi lµ zoom wide tªlª (gãc chôp réng tõ d−íi 50

mm vµ trªn 50 mm).

- T×m hiÓu mét sè kÝ hiÖu trªn m¸y

1. H×nh nói: Chôp phong c¶nh

2. B«ng hoa: chôp gÇn (cËn c¶nh)

3. H×nh ng−êi: chôp vËt di ®éng

4. Ch©n dung: chôp ch©n dung

5. Toµ nhµ: chôp c¶nh ®ªm thµnh phè

6. Ng−êi vµ sao: chôp ch©n dung ngoµi trêi ban ®ªm

7. Tia chíp:chôp ®Ìn chíp

8. Tia chíp trong vßng trßn: kh«ng cho ®Ìn chíp ph¸t s¸ng

9. Con m¾t: cã chíp ®Ìn vµ chèng ®á m¾t

10.§ång hå: chÕ ®é hÑn giê m¸y tù ®éng chôp

11.Th−êng sau 10 gi©y m¸y chôp, cã lo¹i ®Æt thêi gian theo ý muèn

(cã thÓ ®Æt 3 gi©y hoÆc 5 gi©y ®Òu ®−îc).

12.

T W

T W : nhÊn W lµ chôp gãc réng, nhÊn T lµ chôp gãc hÑp.

Mét sè hiÖu øng cña M¸y kü thuËt sè:

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Kh«ng chôp b»ng phim nhùa, chôp b»ng thÎ nhí. ThÎ nhí chôp

®−îc nhiÒu hay Ýt ¶nh phô thuéc vµo bé nhí (MB - megabite).

TD: thÎ nhí lµ 32 MB chôp ®−îc 25 kiÓu víi m¸y 3.2 MG PX

ThÎ nhí 256 MB chôp ®−îc 200 kiÓu (chôp ®−îc nhiÒu ¶nh hay

Ýt phô thuéc vµo trÞ sè MB cña thÎ, sè lín th× chôp ®−îc nhiÒu, sè

nhá chôp ®−îc Ýt)

ThÎ nhí thay thÕ cho phim cã thÓ chôp xong, l−u cÊt vµo m¸y tÝnh,

æ cøng di ®éng.

Chó ý: khi dïng thÎ kh«ng ®Ó n¬i cã ®é Èm, nhiÖt ®é cao, cã ho¸

chÊt, cã ®iÖn tõ, kh«ng ®−îc lµm g·y thÎ. (ThÎ 256 MB gi¸ kho¶ng

50 USD). ThÎ cã nhiÒu lo¹i kiÓu c¸ch kh¸c nhau.

M¸y ¶nh sè chôp cã thÓ xem ngay h×nh ¶nh hoÆc xo¸ h×nh ¶nh ®ã

ngay trªn m¸y

M¸y ¶nh sè cã thÓ chôp ¶nh ®en tr¾ng, ¶nh mµu, ¶nh ®¬n s¾c

n©u.

M¸y sè cã thÓ dïng quay phim ®−îc.

M¸y sè cã thÓ thay ®æi ®é ISO (tiªu chuÈn quèc tÕ ) ASA(tiªu

chuÈn Hoa kú) cña phim, ®é nh¹y b¾t s¸ng cña ISO tõ 200 – 1600

iso (phim nhùa kh«ng thÓ thay ®æi ®é nh¹y b¾t s¸ng, mµ chóng ta

ph¶i mua c¸c lo¹i phim kh¸c nhau),

M¸y ¶nh sè cã thÓ xem h×nh ¶nh trªn m¸y ¶nh hoÆc xem trªn Tivi

qua c¸p nèi, qua m¸y tÝnh qua c¸p nèi,

M¸y ¶nh sè cã thÓ dïng ®Ó quan s¸t mét phßng lµm viÖc thay cho

camera.

M¸y kü thuËt sè th× h×nh ¶nh ta cã thÓ ghi vµo m¸y tÝnh vµ chuyÓn

qua Internet ®Õn mäi n¬i trªn thÕ giíi.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

§Æc ®iÓm ®Æc biÖt cña m¸y kü thuËt sè ®ã lµ muèn chôp mét vËt

cã mµu chuÈn, nguån s¸ng ph¶i lµ nguån ¸nh s¸ng tr¾ng ( nhiÖt

®é lµ 56000K). Trong m¸y ¶nh sè, cã chÕ ®é ®−a c¸c nguån mµu

¸nh s¸ng kh¸c nhau trë vÒ ¸nh s¸ng tr¾ng, cã ký hiÖu Auto White

balance vµ cã chÕ ®é chØnh tay cho tõng nguån s¸ng mét.

- Ký hiÖu mÆt trêi: nÕu chôp ngoµi trêi chän ký hiÖu nµy

- Ký hiÖu chiÕc ®Ìn ®iÖn: chôp trong nhµ cã ¸nh ®Ìn trßn

- Ký hiÖu ®Ìn huúnh quang: chôp trong nhµ cã ¸nh ®Ìn huúnh quang

- Ký hiÖu ®¸m m©y: chôp khi trêi cã nhiªu m©y

- Ký hiÖu tia chíp: chôp khi trêi m−a cã sÊm chíp

C¸c chÕ ®é chôp ghi h×nh:

- M¸y du lÞch chØ cã mét chÕ ®é Auto

- M¸y b¸n chuyªn nghiÖp vµ chuyªn nghiÖp cã c¸c chÕ ®é sau:

+ Auto: chôp tù ®éng hoµn toµn

+ P: chôp theo ch−¬ng tr×nh m¸y ®Æt s½n, cã thÓ chØnh tèc ®é chôp vµ

cöa s¸ng theo ý muèn.

+ S: ®Æt tèc ®é chôp theo ý muèn, cßn cöa s¸ng tù ®iÒu chØnh cho c©n

b»ng s¸ng.

+ A : ®Æt cöa s¸ng theo ý muèn, cßn tèc ®é chôp tù ®iÒu chØnh cho c©n

b»ng s¸ng.

+ M: cã thÓ ®Æt tèc ®é chôp, cöa s¸ng, kho¶ng c¸ch chôp(cù ly) theo ý

muèn.

§Ó biÕt cô thÓ c¸ch ®iÒu chØnh th× khi ai cã m¸y sÏ tù ®äc Cataloge, nÕu

kh«ng hiÓu sÏ hái gi¸o viªn.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

§Ó cã nh÷ng bøc ¶nh ®Ñp vµ sèng ®éng, chóng ta h·y tù ®¹o diÔn vµ

chôp chÝnh chóng ta trong cuéc sèng. C¸c b¹n chôp ¶nh c¸c b¹n ngoµi

cuéc sèng víi nh÷ng c¶nh thiªn nhiªn vµ con ng−êi bªn ngoµi. Nh÷ng

bøc ¶nh Êy mang tÝnh nh©n v¨n vµ gi¸o dôc rÊt cao.

Trong cuéc sèng cã nh÷ng ng−êi b×nh th−êng nh−ng rÊt l−êi, hä kh«ng

muèn lµm g×. Nh−ng c¸c b¹n lµ nh÷ng ng−êi khuyÕt tËt nh−ng c¸c b¹n

rÊt giái. Nh÷ng h×nh ¶nh mµ c¸c b¹n ghi l¹i sÏ rÊt c¶m ®éng vµ ®¸ng

tr©n träng, nh÷ng hÝnh ¶nh ®ã cã thÓ lµm c¶m ®éng c¶ thÕ giíi, cã thÓ

nh÷ng bøc ¶nh ®ã sÏ ®o¹t gi¶i quèc tÕ.

Tªn gi¶ng viªn : ThÇy L¹i HiÓn

§Þa chØ : 52 Hµng Ngang

§iÖn Tho¹i : 04-8245247/ 9230117

Mobile : 0903411349

E-mail : laihien88@yahoo.com

Buæi häc h«m nay ®· kÕt thóc.

HÑn gÆp l¹i c¸c b¹n tuÇn sau.

Chóc c¸c b¹n nhanh chãng n¾m ®−îc kü thuËt chôp vµ trë thµnh

thµnh viªn Héi nghÖ sÜ nhiÕp ¶nh.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Bµi 4: §é nh¹y cña phim

ViÖc sö dông lo¹i phim nµo do ®é nh¹y cña phim quy ®Þnh.

NÕu chôp ban ®ªm, buæi tèi, trong nhµ ph¶i dïng phim ®é nh¹y cao:

200, 400....Nh−ng khi chôp ngoµi trêi, ®é s¸ng cao cÇn ®é nh¹y thÊp ®Ó

c©n b»ng ¸nh s¸ng nªn dïng phim ®é nh¹y 100. §©y lµ lý do t¹i sao

cÇn lµm phim cã ®é nh¹y s¸ng kh¸c nhau.

Tr−íc kia mçi n−íc cã mét kÝ hiÖu riªng cho ®é nh¹y s¸ng, v× vËy khi

dïng th−êng x¶y ra t×nh tr¹ng nhÇm lÉn, g©y khã kh¨n cho ng−êi sö

dông nªn sau nµy c¸c n−íc thèng nhÊt tªn gäi ®é nh¹y s¸ng lµ ISO.

T¹i sao l¹i cã ch÷ K trªn vá? K lµ ®é Kenvin (nhiÖt ®é mµu)

NhiÖt ®é mµu: Mr Kenvin lµm mét thÝ nghiÖm, «ng gi¶ ®Þnh cã mét chÊt

kim lo¹i kh«ng cã trªn thùc tÕ (kim lo¹i ¶o) mµu ®en ®Ó trong b×nh

kh«ng cã kh«ng khÝ, sau ®ã nung lªn, nhiÖt ®é cµng t¨ng th× mµu dÇn

dÇn chuyÓn ®æi, nh− vËy cã thÓ kÕt luËn, mµu kim lo¹i thay ®æi theo

nhiÖt ®é. Nghiªn cøu nµy rÊt quan träng ®èi víi nh÷ng m¸y chôp ra ¶nh

lu«n cßn ®èi víi chôp phim mµu kh«ng quan träng l¾m.

Chó ý :

- NhiÖt ®é ®Ìn flash b»ng nhiÖt ®é ¸nh s¸ng ngoµi trêi.

- Cã lo¹i phim chôp ®Ìn riªng cã b¸o ®é K, cßn phim b×nh th−êng

th× cã ®é K lµ 5500o

- C¸ch sö dông kÝ hiÖu ë c¸c n−íc

ASA: KÝ hiÖu ®é nh¹y phim cña Mü.

DIN: KÝ hiÖu ®é nh¹y phim cña §øc.

ISO: KÝ hiÖu quèc tÕ

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

§Õn thÕ kØ 20 ®é nh¹y ®−îc tiªu chuÈn ho¸. §é nh¹y ®−îc ghi

trong b¶ng c©n ®èi:

DIN ASA ISO

15/10 25 25/15o

18/10 50 50/18o

21/10 100 100/21o

24/10 200 200/24o

27/10 400 400/27o

30/10 800 800/30o

33/10 1600 1600/33o

36/10 3200 3200/36o

Nh− vËy lµ hiÖn nay møc ®é nh¹y s¸ng cao nhÊt lµ 3200.

T¹i sao chóng ta nªn dïng b¶ng c©n ®èi nµy v× phim ¶nh cã nh÷ng h¹t

muèi b¹c cã t¸c dông b¾t s¸ng. NÕu chôp tèc ®é nhanh th× h¹t b¹c to->

chÊt l−îng ¶nh kÐm (khi phãng ¶nh to sÏ bÞ h¹t lÊm tÊm, gièng nh−

chôp b»ng m¸y ¶nh sè víi ®é ph©n gi¶i thÊp khi phãng to lªn sÏ bÞ h¹t

¶nh nh− vËy). NÕu chôp tèc ®é chËm th× h¹t b¹c nhá -> chÊt l−îng ¶nh

tèt h¬n.

V× vËy nÕu phim cã ®é nh¹y s¸ng thÊp th× nªn chôp chËm th× khi phãng

to lªn h¹t kh«ng bÞ gai, lÊm tÊm. Phim 100 – 200 cho ¶nh mÞn. Lo¹i

phim nh¹y s¸ng cao c¸c h¹t b¹c sÏ to h¬n nªn khi phãng to lªn ¶nh sÏ

bÞ lÊm tÊm.

H−íng dÉn sö dông :

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Khi sö dông th× nªn dïng phim trong kho¶ng 100 ®Õn 200 cã thÓ

chôp trong mäi t×nh huèng, cßn khi chôp ¶nh nghÖ thuËt ®Ó ®Ñp

h¬n th× còng cã thÓ chôp tèi ®a tíi ®é nh¹y 400.

Th«ng th−êng dïng phim 100, 200 dïng khi chôp vËt b×nh th−êng,

ban ngµy, trong phßng, chôp du lÞch.....Dïng phim 400 ®Ó chôp

¶nh nghÖ thuËt vµ trong mét sè tr−êng hîp chuyªn m«n.

Nh÷ng phim cã ®é nh¹y s¸ng thÊp h¬n th× ®é h¹t mÞn h¬n nh−ng

do tèc ®é chôp chËm nªn dÔ bÞ rung -> nhoÌ ¶nh. Nªn chØ chôp

trong tr−êng hîp chôp tÜnh vËt, chôp cã ch©n m¸y.

Trong c¸c tr−êng hîp chôp ¶nh ®éng nh− ®¸ bãng, thÓ thao khi

trêi ®· tèi cã thÓ dïng phim cã ®é nh¹y s¸ng cao: 800, 1600,

3200....

Mét cuèn phim ISO 200/ 24o cã ®é nh¹y s¸ng gÊp 2 lÇn cuèn

phim ISO100 .

NÕu chôp phim 100 ®Ó 5,6 (®é më èng kÝnh) - 1/60(tèc ®é chôp)

(¸nh s¸ng ngoµi trêi). NÕu chôp phim 200 cã thÓ ®Ó 8-1/60 hoÆc

11-1/125.

§é më èng kÝnh vµ tèc ®é chôp (®· häc trong bµi tr−íc).

Khi chôp ph¶i kÕt hîp gi÷a ®é më èng kÝnh vµ tèc ®é chôp sao cho hîp

lý.

VÝ dô: Chôp ¶nh víi ®iÒu kiÖn ¸nh s¸ng b×nh th−êng, ban ngµy th−êng:

®Ó ®é më èng kÝnh lµ 5,6 vµ tèc ®é chôp lµ 1/60.

Quan hÖ gi÷a ®é më èng kÝnh vµ tèc ®é chôp:

Trêi s¸ng phim 100, chôp phong c¶nh: ph¶i ®Ó ®é më 16, tèc ®é chôp

1/15; nÕu ®Ó ®é më 11 th× tèc ®é chôp 1/30; nÕu ®Ó ®é më lµ 8 th× tèc ®é

chôp lµ 1/60, ®é më 5,6 th× tèc ®é chôp lµ 1/125.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

B¶ng 1 :

§iÒu kiÖn ¸nh s¸ng Tèc ®é chôp §é më èng kÝnh

N¾ng to 125 16

S¸ng sña 125 5,6

U ¸m 30 5,6

B¶ng 2 :

§é më

2,8 4 5,6 8 11 16

èng kÝnh

Tèc ®é

500 250 125 60 30 15

chôp

- Chôp phong c¶nh (tÜnh) cÇn nÐt s©u cã thÓ ®Ó 11-1/30, nÕu cã

ch©n th× cã thÓ ®Ó 16-1/15.

- Khi chôp vËt ®éng (xe ®ang ®i) më lín, tèc ®é nhanh, ng−îc l¹i

muèn chôp ¶nh nhoÌ, chao ®i ®Ó tèc ®é chôp chËm, ®é më nhá.

- Khi khÐp nhá, ®é nÐt s©u dïng chôp phong c¶nh.

- Khi më èng kÝnh to, ®é nÐt n«ng dïng chôp ch©n dung

Quan hÖ cña khÈu ®é vµ tèc ®é :

NÕu võa muèn kho¶ng nÐt s©u, võa chôp tèc ®é nhanh th× cã thÓ dïng

®é nh¹y cña phim lín (400) nh−ng chØ nªn chôp tèc ®é cao ®Õn 400,

cßn nÕu nhanh n÷a th× chÊt l−îng phim sÏ kh«ng tèt mµu s¾c kh«ng

thùc.

Ghi nhí :

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Mét cuèn phim ISO 200/24o nh¹y s¸ng gÊp hai lÇn mét cuèn phim

ISO 100/21o (cã nghÜa lµ ®é nh¹y t¨ng gÊp ®«i nÕu trÞ sè ISO t¨ng

gÊp ®«i). Phim ®é nh¹y s¸ng cµng cao, møc ®é lé s¸ng cµng

gi¶m, h¹t b¹c cµng lín. H¹t b¹c lµm cho ¶nh bÞ lÊm tÊm nhiÒu

h¬n. Ng−îc l¹i, phim ®é nh¹y s¸ng cµng thÊp, møc ®é lé s¸ng

cµng t¨ng.

Muèn chän ®é s¸ng cña phim ta ph¶i xem xÐt tíi c¸c ®iÒu kiÖn

chiÕu s¸ng vµ b¶n chÊt cña vËt chôp.

Nh÷ng phim ISO 100/21o – 200/24o ®−îc dïng rÊt phæ biÕn,

chóng thÝch hîp víi nh÷ng ®Ò tµi chôp trong nhµ còng nh− ngoµi

trêi.

Nh÷ng phim ISO 400/27o - 800/30o cã h¹t lín, rÊt thÝch hîp víi

nh÷ng vËt ®−îc chiÕu s¸ng yÕu.

Lêi khuyªn:

Tèt nhÊt ta nªn chän mét nh·n hiÖu ( Fujifim, Kodak...) vµ mét ®é

nh¹y ISO100/21o – 400/27o cho nh÷ng tr−êng hîp chôp th«ng

th−êng vµ lµm quen víi viÖc dïng nã.

Nh÷ng phim cùc nh¹y s¸ng: ISO1600/33o – 3200/30o dµnh cho

nh÷ng tr−êng hîp chiÕu s¸ng qu¸ yÕu hoÆc cã ý ®å t¹o hiÖu qu¶

röa h¹t.

Mçi phim cã mét lîi thÕ chôp kh¸c nhau:

- Fujifim: chôp phong c¶nh, c¶nh mµu tù nhiªn nhiÒu c©y

xanh.

- Kodak: chôp ch©n dung, chôp cã mµu vµng.

- Konica: mµu lam, t−¬ng ®èi tèt nh−ng ®é bÒn kÐm. Kh«ng

nªn dïng.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

C¸c mµu chôp dùa trªn kÝ hiÖu vá bao.

- Chôp hoµng h«n, chôp m©y trêi hoÆc thuyÒn bÌ lóc chËp tèi

dïng 5,6-1/125. B¶ng d·y lµ kh«ng thay ®æi mµ thay ®æi

theo hoµn c¶nh chôp nÕu chôp cÇn nÐt s©u th× chôp tèc ®é

chËm, nÕu chôp nhiÒu ng−êi dïng 5,6 ®Õn 8 th× sÏ nÐt. Phim

100 th× dïng 8-1/60 nh−ng nÕu cÇn ®é nÐt cao th× cã thÓ

dïng phim 200 8-1/125. Khi ®i s¸ng t¸c nªn dïng phim 100.

M¸y du lÞch th−êng dïng phim 200.

Khi chôp ng−îc s¸ng sÏ tÝnh Ýt ®i mét bËc: vÝ dô trêi n¾ng th× chØ

tÝnh lµ s¸ng sña. Trêi n¾ng chôp xu«i s¸ng ®Ó 11-1/125 cßn chôp

ng−îc s¸ng ®Ó 5,6-1/125 vµ nªn dïng loa che n¾ng (PARA

SOLEILL)

Chôp ch©n dung ng−îc s¸ng t¹o hiÖu qu¶ h×nh ¶nh ®Ñp, cã viÒn

s¸ng xung quanh mÆt.

Chôp thÓ thao ban ®ªm, ®é nh¹y cao. Khi chôp thÓ thao cÇn chôp

nhanh ®Ó kh«ng bÞ nhoÌ h×nh.

T¹i sao phim l¹i cã ®é nh¹y kh¸c nhau?

Do cÊu t¹o cña tõng lo¹i phim kh¸c nhau (gièng nh− h×nh vÏ trªn b¶ng).

Phim ®−îc cÊu t¹o bëi c¸c líp: Líp b¶o vÖ, líp nhò t−¬ng hçn hîp, líp

keo chèng ph¶n x¹, ®Õ phim.

§é nh¹y s¸ng phô thuéc vµo ®é dµy cña tõng líp.

Mµn chôp cña c¸c m¸y cò lµ hai mµn kh¸c nhau, khi chôp th× mµn bªn

tr¸i më ra, sau ®ã mµn bªn ph¶i ®uæi theo. Tèc ®é chôp cµng nhanh th×

thêi gian mµn bªn ph¶i ®uæi theo mµn bªn tr¸i cµng nhanh t¹o thµnh

mét khe nhá. Cßn víi tèc ®é b×nh th−êng th× t¹o thµnh mét m¶ng lín.

Chóc mäi ng−êi vui vÎ vµ chôp ®−îc nhiÒu ¶nh ®Ñp.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Bµi 5: Kü thuËt chôp ¶nh b»ng ®Ìn Flash

Gi¶ng viªn : L¹i DiÔn §µm

§Ìn Flash cã t¸c dông lµ t¹o ra nguån ¸nh s¸ng nh− ¸nh s¸ng ban

ngµy. V× vËy nã rÊt thuËn tiÖn cho phãng viªn chôp ¶nh thêi sù. Ng−êi

chôp cã thÓ tù t¹o ¸nh s¸ng theo ý cña m×nh nªn cã thÓ chôp vµo bÊt cø

n¬i nµo, ë bÊt cø ®iÒu kiÖn nµo. NÕu kh«ng cã ®Ìn flash mµ chôp b»ng

¸nh s¸ng ®iÖn th× mµu s¾c sÏ kh«ng theo ý muèn. V× vËy sö dông ®Ìn

flash rÊt tèt v× cã thÓ t¹o ¸nh s¸ng nh− ý muèn.

Khi chôp trong phßng, víi ¸nh s¸ng ®Ìn th× nÕu kh«ng cã ®Ìn flash vµ

kh«ng cã phim ®é nh¹y cao th× kh«ng thÓ chôp ®−îc.

TD: T«i cã mét sè bøc ¶nh chôp h«m khai gi¶ng, t«i ®· sö dông ®Ìn

flash. Khi sö dông ®Ìn, cã 2 c¸ch:

C¸ch 1: Chôp vËt chÝnh diÖn ta ®Ó ®Ìn cïng h−íng víi èng kÝnh.

Nh−ng nh− vËy c¸c vËt ta chôp sÏ bÞ bÑt, kh«ng cã h×nh khèi.

C¸ch 2: Chôp vËt chÝnh diÖn nh−ng ®Ó h¾t ®Ìn lªn trÇn, lóc ®ã ®Ìn

kh«ng chiÕu vµo vËt ta chôp, do ®ã sÏ t¹o ®−îc h×nh khèi. §Ìn h¾t

lªn trÇn vµ to¶ ®Òu xuèng, mÆt ng−êi tr−íc vµ sau ®Òu ®−îc chiÕu

s¸ng nh− nhau.

Víi c¸ch chôp 1, nÕu chôp tèc ®é cao th× nh÷ng vËt ®»ng sau sÏ bÞ ®en

bëi v× ®Ìn chØ cã t¸c dông ë ph¹m vi nhÊt ®Þnh. NÕu muèn vËt ®»ng sau

còng s¸ng th× ta ph¶i dïng tèc ®é chËm h¬n. Tèc ®é phô thuéc vµo ®é

¨n ®Ìn cña tõng m¸y.

Tèc ®é b¾t s¸ng cña m¸y c¬ tõ 30 ®Õn 60, nÕu chôp ®Ó ¸nh s¸ng phÝa

sau mµ râ mÆt th× tõ 15-30 th× míi chôp ®−îc ng−êi, vËt ®»ng sau.

NÕu chôp m¸y tù ®éng liÒn ®Ìn th× ®Ìn rÊt bÐ nªn ¸nh s¸ng rÊt yÕu, chØ

nªn chôp kho¶ng c¸ch tõ 2m ®æ l¹i th«i. NÕu muèn chôp xa h¬n th×

dïng phim ®é nh¹y cao th× sÏ cho ta b¾t ®−îc h×nh ¶nh xa h¬n.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Ngoµi trêi ¸nh s¸ng qu¸ m¹nh th× kh«ng cÇn ®Ìn. Ban ®ªm th× chØ chôp

trùc tiÕp th«i v× ngoµi trêi kh«ng cã trÇn ®Ó ph¶n chiÕu xuèng.

NÕu chôp ng−îc s¸ng (mÆt trêi hoÆc ®Ìn ë ®»ng sau ng−êi, vËt ®−îc

chôp) th× còng dïng ®Ìn flash ®Ó lµm s¸ng mÆt.

Dïng ®Ìn flash ngoµi trêi th× ph¶i ®o ¸nh s¸ng ®Ó x¸c ®Þnh tèc ®é vµ

èng kÝnh. VÝ dô tèc ®é lµ 125, cöa ®iÒu s¸ng më 8 mµ ®Ìn ¨n 3m, nÕu

muèn chôp xa h¬n th× ph¶i chuyÓn tèc ®é lµ 250, èng kÝnh 5,6 th× míi cã

¶nh ®Ñp. Tèc ®é 500, èng kÝnh 4 th× còng cho ¶nh ®Ñp. NÕu kho¶ng

c¸ch tõ m¸y ¶nh ®Õn vËt/ng−êi ®−îc chôp xa qu¸ th× ®Ìn flash kh«ng cã

t¸c dông. Tèc ®é phô thuéc vµo tõng lo¹i m¸y ¶nh, m¸y phæ th«ng th×

tèc ®é th−êng 250 lµ cao nhÊt.

Tãm l¹i, cã 2 c¸ch dïng ®Ìn flash, chiÕu chÝnh diÖn hoÆc chiÕu ®Ìn lªn

trÇn (víi ®iÒu kiÖn trong nhµ)

§Ìn flash chØ sö dông trong kho¶ng c¸ch tõ 10m trë l¹i th«i. Dïng ®Ìn

flash ngoµi biÓn khi muèn chiÕu s¸ng mÆt ng−êi ®−îc chôp trong ®iÒu

kiÖn ng−îc s¸ng.

Hái: NÕu chôp trong qu¸n cµ phª, cã mét sè bãng ®Ìn nhá, mê th× sö

dông flash nh− thÕ nµo?

Tr¶ lêi: nÕu trÇn nhµ tr¾ng vµ ph¼ng th× chiÕu flash lªn trÇn sÏ cã t¸c

dông. TrÇn nhµ gå ghÒ, mµu sÉm th× chiÕu ®Ìn flash lªn trÇn sÏ kh«ng

cã t¸c dông vµ do ®ã nªn chiÕu ®Ìn flash trùc tiÕp.

NÕu chôp ban ®ªm muèn lÊy ®Ìn ®−êng, ®Ìn « t« th× kh«ng cÇn dïng

®Ìn flash. Muèn chôp ®Ìn « t« ch¹y ngoµi ®−êng th× ph¶i dïng ch©n

chèng c¾m m¸y ¶nh ®Ó khái bÞ rung. NÕu ë chî ®ªm hµng Ngang hµng

§µo, dïng phim 400 ASA, tèc ®é 10 gi©y, èng kÝnh 5,6 th× sÏ cã ¶nh ®Ñp

(V× ë phè nµy cã nhiÒu ¸nh s¸ng). èng kÝnh më cµng réng th× chôp cµng

®−îc s©u, ¶nh cµng ®Ñp. NÕu muèn chôp vÖt s¸ng ng¾t qu·ng, ta dïng

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

ch©n chèng c¾m m¸y ¶nh, ®Õm 1-2 råi che èng kÝnh ®i, më ra råi l¹i

®Õm 1-2 vµ l¹i che ®i. NÕu kh«ng che èng kÝnh th× vÖt s¸ng sÏ ch¹y liÒn.

NÕu chôp Khuª V¨n C¸c (V¨n MiÕu) vµo ban ®ªm th× còng ph¶i kiÓm

tra ¸nh s¸ng, èng kÝnh ®Ó 5,6 lµ võa. Nhê ng−êi cÇm ®Ìn flash chiÕu

s¸ng tõng phÇn cña bøc t−êng ®Ó chôp. Lóc ®ã ®Ó m¸y tèc ®é B (m¸y

c¬) ®Ó bao nhiªu thêi gian lµ tuú m×nh. Chôp thÕ nµy ph¶i cã hai ng−êi,

mét ng−êi cÇm m¸y, mét ng−êi cÇm ®Ìn.

Cã thÓ dïng 2 ®Ìn flash, mét chiÕu trùc tiÕp, mét chiÕu ®»ng sau ®Ó t¹o

¸nh s¸ng ven, ¸nh s¸ng ng−îc. Trong tr−êng hîp nµy tÊt c¶ c¸c chi tiÕt

sÏ næi bËt lªn. NÕu cã mét ®Ìn flash th× c¸c chi tiÕt sÏ bÞ ®en. §Ó hai

®Ìn s¸ng cïng mét lóc th× ph¶i cã mét côc nh¹i s¸ng ®Ó khi bÊm m¸y,

®Ìn chÝnh s¸ng kÝch ®Ìn næ s¸ng theo cïng mét lóc.

Chó ý:

- Côc nh¹i s¸ng cã thÓ mua t¹i hiÖu ¶nh kho¶ng h¬n 100.000®. §Ìn

flash phô gi¸ kho¶ng h¬n 100.000®.

- §Ìn flash phô ph¶i ®Ó khuÊt sau l−ng, kh«ng nh×n thÊy m¸y ¶nh

®Ó tr¸nh bÞ ph¶n s¸ng.

- Muèn tãc c¸c b¹n ®»ng sau cã c¸c mµu ®á, xanh, vµng th× dïng

giÊy bãng mµu bÞt ®Ìn flash phô l¹i, bÞt b»ng mµu g× ¶nh sÏ ra

mµu ®ã. Muèn tãc bay th× cã qu¹t thæi giã.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Bµi 6:Bè côc cña ¶nh

Gi¶ng viªn: thÇy L¹i DiÔn §µm

I. §Ìn flash(tiÕp theo)

• HiÖn cã nhiÒu lo¹i ®Ìn flash kh¸c nhau.

Nikko lµ th−¬ng hiÖu rÊt th«ng dông hiÖn nay. Nikko cã lo¹i tõ b×nh

th−êng ®Õn hiÖn ®¹i. Lo¹i ®Ìn Nikko hiÖn ®¹i sö dông ®Ó chôp

nh÷ng ¶nh diÔn ra nhanh, ®Ìn flash cã thÓ nh¸y liªn tôc vµ rÊt

nhanh. Th−êng c¸c phãng viªn sö dông ®Ó chôp ¶nh c¸c sù kiÖn

(TD: ®ãn nguyªn thñ quèc gia...)

• §é nh¹y cña phim: c¸c m¸y ¶nh cã chÕ ®é b¾t ®Ìn flash kh¸c

nhau. §èi víi nh÷ng m¸y tèc ®é phï hîp lµ 1/30, v× vËy nÕu chôp

tèc ®é nhanh 1/60 th× chØ cã thÓ chôp ®−îc 1/2 cña h×nh, phÇn cßn

l¹i bÞ ®en. Cã lo¹i m¸y th× ®Õn tèc ®é 1/560 vÉn cã thÓ ¨n ®Ìn

®−îc.

• KhÈu ®é cña ®Ìn trªn m¸y ¶nh:

M¸y c¬: cã c¸c khÈu ®é lµ 22 ;16 ;11 ;8 ;5,6 ;4 ;2 ;8.

Phim 100 ASA 1 m 2m 3m 4m 5m 6m 7m

11 8 5,6 4 2,8

22 16 11 8 5,6 4 2,8

Khi chôp phim 100 ASA th× víi kho¶ng c¸ch lµ 3m ta nªn dïng ®é më

5,6. VËy chó ý nªn më èng kÝnh cã ®é réng phï hîp víi ®iÒu kiÖn ¸nh

s¸ng.

NÕu chôp b»ng phim 400 ASA, th× èng kÝnh ph¶i ®ãng 2 nÊc.

Phim 200 ASA mµ ë chÕ ®é ®Ìn Flash hiÖn ®¹i. Tõ 0,7 m ®Õn 8,5m. Cã

®é më èng kÝnh lµ 8. Khi ®ã m¸y sÏ tù ®iÒu chØnh ¸nh s¸ng. M¸y nµy rÊt

tèt cho nh÷ng ng−êi lµm trong nghÒ truyÒn h×nh, phãng sù thêi sù.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

NÕu kho¶ng c¸ch 1m ®Õn 13m th× ®é më èng kÝnh lµ 5,6 víi ®Ìn flash

th× m¸y sÏ cho chóng ta cã kÕt qu¶ cña vËt cã kho¶ng c¸ch tõ 1 ®Õn 13

m. NÕu chôp gÇn th× ®Ìn flash sÏ ph¸t yÕu h¬n, nÕu chôp xa th× ®Ìn

flash sÏ m¹nh h¬n. §©y lµ c¬ chÕ tù ®iÒu chØnh cña m¸y. Sù hiÖn ®¹i

cña m¸y rÊt cã Ých cho ng−êi chôp h×nh thêi sù, phãng viªn chuyªn

nghiÖp.

Víi nh÷ng phãng viªn nghiÖp d−, chóng ta cã thÓ dïng ®Ìn rÎ tiÒn h¬n,

§Ìn auto b×nh th−êng cã thÓ cho ta chôp tõ 0,7 – 4m vÉn víi ®é më lµ 8.

Khi cã ®Ìn, th× ¶nh cã h×nh khèi vµ ®Ñp h¬n. NÕu kh«ng cã ®Ìn, ¸nh

s¸ng bÞ bÑt vµ kh«ng râ nÐt.

Khi ®Ó ®Ìn flash h¾t lªn trÇn, th× ¸nh s¸ng sÏ ph©n bè tèt h¬n vµ ¶nh

chôp réng h¬n, kh«ng ®Ó l¹i kho¶ng ®en ë vÞ trÝ xa.

Chôp trong phßng, chôp chÝnh diÖn, víi tèc ®é cao th× ®é b¾t ®Ìn kh«ng

kÞp, ¶nh sÏ vÉn kh«ng râ nÐt vµ kh«ng b¾t ®−îc nh÷ng ¸nh s¸ng phô ë

®»ng sau.

Khi chôp nhiÒu vµ cã kinh nghiÖm chóng ta sÏ cã thÓ ®iÒu chØnh ®é b¾t

®Ìn, ®é më èng kÝnh vµ tèc ®é chôp.

§Ìn flash cã thÓ ®Ó chÝnh diÖn, hai bªn hoÆc ®»ng sau. §Ìn flash cã

chøc n¨ng gióp chóng ta lÊy ®−îc ¸nh s¸ng theo ý muèn.

TD: Xem 2 ¶nh ThÇy gi¸o chôp ë t−îng ®µi Lý Th¸i Tæ. NÕu kh«ng cã

®Ìn flash, ¶nh sÏ bÞ vµng.

II. Bè côc cña ¶nh:

Kh¸i niÖm: Bè côc lµ sù s¾p xÕp c¸c ®å vËt ®Ó næi bËt chñ ®Ò mµ m×nh

muèn nhÊn m¹nh sao cho hîp lý. §©y lµ vÊn ®Ò quan träng nhÊt trong

chôp ¶nh.

• Nguyªn t¾c:

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

- PhÝa tr−íc mÆt cÇn ph¶i tho¸ng h¬n phÝa sau

- PhÝa trªn tho¸ng h¬n phÝa d−íi

- ChÝnh diÖn ph¶i cao h¬n ph¶n diÖn

TD: Khi chôp ¶nh giao th«ng, chóng ta cã thÓ chôp vµo buæi s¸ng, hoÆc

nh÷ng lóc trêi võa m−a xong, ®−êng phè s¹ch, ®Ñp vµ kh«ng qu¸ ®«ng.

Trong cuéc sèng b×nh th−êng t¹i gia ®×nh, c¸c b¹n lu«n ph¶i s¾p xÕp

c¸c dông cô cho thÝch hîp. Bè côc cña ¶nh còng vËy, cã ®Ñp hay kh«ng

®Ñp phô thuéc vµo ý t−ëng cña ng−êi cÇm m¸y vµ c¸ch s¾p xÕp cña hä.

- Víi mét bøc ¶nh vÒ rõng cä ë Phó Thä. §Ó thÓ hiÖn mét rõng cä

mªnh m«ng, vµ vÎ ®Ñp cña c©y cä, ta ph¶i lµm thÕ nµo. Trªn nÒn trêi

trong xanh ph¶i thÓ hiÖn ®−îc c©y cä vµ c¶nh miÒn trung du, n¬i cã

nh÷ng hµng cä th¼ng t¾p. NÕu chon n¬i ®Êt ph¼ng lú th× sÏ kh«ng thÓ

hiÖn ®−îc c¸i ®Ñp cña miÒn Trung du. Ngoµi ra trong bøc ¶nh cßn

®−îc ®iÓm xuyÕt b»ng h×nh ¶nh con tr©u ®· lµm cho khung c¶nh sinh

®éng h¬n. Khi chôp ¶nh c¸c b¹n nªn chó ý, nÕu bøc ¶nh cã h×nh ¶nh

®éng vËt vµ con ng−êi trong ¶nh sÏ lµm ¶nh ®Ñp h¬n.

- Víi bøc ¶nh chó bÐ ch¨n tr©u bªn thöa ruéng, nÕu lµ mét thöa ruéng

th¼ng th× kh«ng ®Ñp, mµ ®ã lµ mét thöa ruéng cong rÊt tù nhiªn. Cã

thÓ chän chôp bªn mét bê ruéng th¼ng t¾p nh÷ng nh− vËy bøc ¶nh sÏ

kh«ng ®¾t. Kh«ng nh÷ng thÕ bøc ¶nh cßn næi bËt bëi mµu ®á cña ¸o

cËu bÐ ch¨n tr©u.

Chóng ta cã thÓ s¾p ®Æt bè côc cña ¶nh, nh−ng chØ víi ¶nh chôp gÇn

cßn víi chôp xa chóng ta kh«ng thÓ s¾p ®Æt, mµ ph¶i s¨n hay ®îi ®Ó

chôp ®−îc tÊm ¶nh ®Ñp. NÕu chôp xa chóng ta sÏ dïng èng tele. Ph¶i

lu«n lu«n lµm næi bËt chñ ®Ò cña ¶nh b»ng c¸ch lÊy mét kh«ng gian

réng

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

- Víi bøc ¶nh ruéng bËc thang, bøc ¶nh sÏ rÊt lµ tÎ nh¹t nÕu kh«ng

cã h×nh ¶nh ngän c©y, nã gióp ta thÊy ®−îc ®é xa gÇn cña c¶nh vµ

c¶m gi¸c nh− thÊy mét søc sèng ®ang v−¬n lªn.

• §Ó cã mét bøc ¶nh ®Ñp ta nªn cã ý t−ëng chôp tr−íc khi ®i.

Khi ®i Sapa lµ n¬i nhiÒu ®åi nói, vËy nªn suy nghÜ ®Ó chôp ¶nh ruéng,

ruéng bËc thang, c©y cèi. Tuy nhiªn cóng cã khi ngÉu nhiªn chóng ta

thÊy mét c¶nh rÊt thó vÞ, rÊt ®Ñp, rÊt hay. ChØ cÇn chóng ta ph¶i tËp

trung vµ chó ý ®Ó t×m thÊy c¶nh ®Ñp vµ chíp lÊy thêi c¬.

- Bøc ¶nh thÇy chôp ë biÓn H¶i ThÞnh lµ mét bøc ¶nh thÇy chôp rÊt

ngÉu nhiªn. ¶nh ®−îc chôp vµo gi÷a tr−a, khi thuyÒn ®¸nh c¸ cña

ng−êi d©n võa vÒ ®Õn bê. Nh÷ng ®¸m m©y trong ¶nh lµ m©y ë biÓn,

chØ cã ë biÓn míi cã mµ kh«ng thÓ t×m thÊy ë ®©u cã ®−îc.

C¶nh m©y trêi ë mçi n¬i lµ kh¸c nhau vµ theo thêi gian, s¸ng, tr−a,

chiÒu, m©y trêi còng kh¸c nhau. Khi chôp nhiÒu c¸c b¹n còng sÏ tù

thÊy ®−îc.

- Bøc ¶nh chôp c¶nh ng−êi d©n ®i b¸n dÐp ®−îc chôp t¹i Nam §Þnh.

Mét bøc ¶nh rÊt ®¾t t¹i n−íc ngoµi. Bªn c¸nh ®ång lóa, nh÷ng ng−êi

phô n÷ ®i b¸n dÐp. víi ¸nh n¾ng s¸ng, t¹o ra bãng cña ng−êi phô n÷,

®©y lµ gi¸ trÞ cña bøc ¶nh.

· Khi chôp ¶nh chóng ta ph¶i chó ý ®Õn viÖc dµn dùng vµ ®¹o diÔn cho

bøc ¶nh sao cho thËt hîp lý vµ t¹o nÐt ®éc ®¸o.

- Bøc ¶nh vÒ biÓn H¶i ThÞnh lóc 5h s¸ng, chØ cã buæi s¸ng sím th× míi

cã c¶nh trêi vµ mÆt biÓn nh− vËy. H×nh ¶nh ng−êi d©n ta cã thÓ xÕp

®Æt. Tuy nhiªn viÖc nhê ng−êi d©n theo ý muèn còng rÊt khã kh¨n, cã

thÓ ph¶i xin hä, ph¶i thuª, hoÆc ph¶i nãi khã víi hä. Nh−ng rÊt khã

kh¨n. §Ó cã mét bøc ¶nh ®Ñp thËt sù rÊt khã. Bøc ¶nh nµy chôp phim

200 ASA, tèc ®é 1/30, ®é më 5,6.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

- Bøc ¶nh ruéng bËc thang, ®¹t gi¶i t¹i NhËt. §Ó chôp bøc ¶nh nµy

ph¶i thuª 6 ng−êi víi sè tiÒn lµ 30.000 vn®. NÕu trong bøc ¶nh kh«ng

cã ng−êi th× rÊt lµ ®¬n ®iÖu v× vËy ph¶i thuª ng−êi d©n ®i ®i l¹i l¹i

quanh c¸c thöa ruéng ®Ó chôp. Ng−êi phãng viªn ph¶i chuÈn bÞ thËt

tèt, nh− chuÈn bÞ ®i chiÕn ®Êu. Võa chôp ph¶i võa ®¹o diÔn cho ng−êi

d©n. Tuy nhiªn ®Ó bøc ¶nh ®Ñp th× cÇn ph¶i cã ý t−ëng cã c¸i nh×n tèt.

Trong biÓu t−îng cña ASAN còng cã sù t−¬ng tù nh− h×nh trong tÊm

¶nh, mét sù ®oµn kÕt trong ASEAN.

- Bøc ¶nh ®Òn Ngäc S¬n, chôp lóc 2h chiÒu, n¾ng g¾t, chôp gÇn nh−

xu«i s¸ng, hoÆc chÕch th× míi cã trêi sÉm nh− vËy. §Ó cã mµu trêi

xanh nh− vËy th× còng ph¶i chôp xu«i s¸ng.

- Bøc ¶nh chó bÐ ch¨n tr©u trªn bê ®ª, ®Ó chôp ®−îc ch©n con tr©u

®i, thÇy gi¸o ph¶i chôp liªn tôc 5-6 kiÓu trong 1s th× míi chän ®−îc

mét c¶nh ®Ñp nh− vËy.

- Bøc ¶nh c¶nh ngµy mïa t¹i n«ng th«n, ph¶i chôp ng−îc s¸ng míi

cã h×nh ¶nh h×nh khèi nh− vËy.

· Khi chôp ¶nh ph¶i nãi ®Õn:

Gãc ®é

¸nh s¸ng

th× míi cã bè côc ®Ñp.

- §©y lµ h×nh ¶nh mói nÐ ë B×nh ThuËn, viÖc t¹o ra 3 m¶ng mµu trªn

¶nh ph¶i rÊt hîp lý: xanh, n©u vµ vµng.

· Khi chôp ®«ng ng−êi th× chñ yÕu nhÊn vµo sù ®«ng ng−êi mµ kh«ng

nhÊn vµo c¸c h×nh ¶nh kh¸c nh− dông cô sö dông hay khung c¶nh

xung quanh. NÕu chôp 1 ng−êi th× ph¶i ®i vµo chi tiÕt, con ng−êi, dông

cô lao ®éng vµ c¶nh trêi ®Êt xung quanh, c¶nh biÓn vµ mÆt trêi.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Chó ý:

Khi häc vÒ bè côc cña ¶nh chóng ta nªn kÕt hîp häc víi thùc hµnh lu«n,

ph¶i cã ¶nh chóng ta míi cã thÓ thÊy ®−îc ®iÓm m¹nh, ®iÓm yÕu, vµ

®¸nh gÝa ®−îc chÊt l−îng bøc ¶nh. ¶nh ®Ñp ph¶i cã mét bè côc hîp lý.

Bøc ¶nh ph¶i thÓ hiÖn ®−îc ý muèn cña ng−êi chôp. C¸ch s¾p xÕp ý

muèn thÕ nµo th× do mçi ng−êi chôp.

Theo lý thuyÕt c¬ b¶n th× bè côc cña ¶nh lµ viÖc yªu cÇu gãc tr¸i gãc

tõng tr−êng hîp vµ hoµn c¶nh chóng ta cã nh÷ng suy nghÜ vµ ý ®å kh¸c

nhau ®Ó cã mét bøc ¶nh ®Ñp.

Bµi 7: Bè côc cña ¶nh (TiÕp theo)

- Bøc ¶nh c¸c b¹n ®ang xem lµ h×nh ¶nh vÒ c¸nh ®ång lóa, thÓ hiÖn sù

no ®ñ cña cuéc sèng. Cã h×nh ¶nh ng−êi thiÕu n÷, ®Ó nãi lªn, ng−êi

thiÕu n÷ VN hiÖn ®· cã ®−îc cuéc sèng no ®ñ. H×nh ¶nh tµ ¸o dµi lµ

chôp ®−îc bøc ¶nh nµy, thÇy gi¸o ph¶i nhê 2 n÷ sinh mÆc ¸o dµi tõ

HN, thuª Taxi ®Õn cÇu Th¨ng Long. Tr−íc ®ã, thÇy ®· ph¶i ®i kh¶o

s¸t tr−íc, xem ®øng ë vÞ trÝ nµo, nªn chôp lóc nµo. H×nh ®−îc chôp

khi trêi n¾ng víi ¸nh s¸ng tr¾ng. Tèc ®é 250, tèc ®é cao khi ®ang ®i

trªn xe « t«, dïng phim 200.

- Bøc ¶nh 2, ®−îc gi¶i huy ch−¬ng ®ång t¹i NhËt. Bøc ¶nh tªn lµ sãng

Sapa.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

cña trÎ em ë miÒn nói. h×nh ¶nh con ®−êng bª t«ng chØ cuéc sèng

¶nh nµy ®ang treo ë triÓn l·m cña b¸o ¶nh.

- TiÕp theo lµ bøc ¶nh ®−êng giao th«ng, mét vÊn ®Ò rÊt bøc xóc t¹i

giao th«ng.

- Bøc ¶nh tiÕp theo nãi vÒ héi lµng, ch¬i ®u. Lµ h×nh ¶nh quen thuéc t¹i

lµng. H×nh ¶nh nh÷ng ng−êi thanh niªn khoÎ m¹nh ®ang vui ch¬i.

- Bøc ¶nh c¶nh Hå G−¬m trong s−¬ng mï, h×nh ¶nh l¸ liÔu ®· kh« ®i v×

mïa ®«ng. H×nh th¸p rïa ®−îc bè trÝ lÖch ®i ®Ó nhÊn m¹nh h×nh ¶nh

chiÕc lµ kh« trong mïa ®«ng. BÇu trêi ®−îc lÊy nhiÒu ®Ó thÓ hiÖn sù

mªnh m«ng. Chóng ta cã thÓ chôp ¶nh mµu sau ®ã röa ¶nh ®en

tr¾ng.

xuèng. ThÇy ®· lÊy h×nh ¶nh mét phÇn c¸i giÕng ®Ó kh«ng t¹o sù

nÆng nÒ cña bøc ¶nh.

- Bøc ¶nh th¶ diÒu, mét trß chêi quen thuéc cña tuæi th¬. Bøc ¶nh chôp

t¹i ChÌm. PhÇn trêi lÊy rÊt nhiÒu ®Ó thÓ hiÖn sù mªnh m«ng cña

ch¹y ®i ch¹y l¹i ®Ó chôp.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Chó ý, h×nh ¶nh chôp ng−îc s¸ng vÉn ®Ñp nhÊt.

- Bøc ¶nh chôp t¹i §«ng Anh, lóa s¾p gÆt, h×nh ¶nh ng−êi phô n÷ mÆc

¸o ®á rÊt næi bËt. H×nh ¶nh hµng chuèi in d−íi mÆt n−íc. Phim 100

chÞ cã thÓ ®ång ý ®Ó thÇy chôp bøc h×nh nµy. Bøc ¶nh ®−îc gi¶i nhÊt

huy ch−¬ng vµng NhËt, gi¶i th−ëng 1000 USD, vµ mét chiÕc m¸y

¶nh. Trong n−íc, thÇy còng ®· ®¹t rÊt nhiÒu gi¶i kh¸c n÷a. Trong bøc

bøc ¶nh, bè côc rÊt quan träng,

Chó ý, khi chôp ¶nh, ®»ng tr−íc bao giê còng ph¶i ®Ó rÊt tho¸ng.

(Khi ®i s¨n ¶nh, th× nhiÒu lóc sù may m¾n sÏ mang l¹i nh÷ng bøc ¶nh

®Ñp)

- Bøc ¶nh c¶nh lao ®éng trªn ruéng lóa, lµ sù phèi hîp gi÷a mét ®¸m

®«ng ng−êi ë ®»ng sau lµ h×nh ¶nh nh÷ng ng−êi lao ®éng ë c¸c t− thÕ

M¶ng mµu xanh, lµ mµu cña trêi ph¶n quang xuèng mÆt n−íc. Bøc

¶nh ®Ñp nh− mét bøc tranh vÏ, lµ sù ®a d¹ng cña mµu s¾c. §Ó chôp

mét bøc ¶nh ®Ñp nh− vËy th× cÇn rÊt nhiÒu thêi gian vµ c«ng søc. Bøc

ch−¬ng ®ång vµ 1 huy ch−¬ng b¹c).

Lµm mét nghÖ sÜ nhiÕp ¶nh ph¶i sôc s¹o vµo rÊt nhiÒu n¬i kh¸c nhau ®Ó

t×m h×nh chôp.

rÊt tho¶i m¸i vµ sung s−íng, cËu thanh niªn ®· ph¶i hót 20 ®iÕu ®Ó

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

cho thÇy chôp, vµ cuèi cïng ®· bÞ say. TÊm h×nh chôp trong bèi c¶nh

20 din (100 ASA)

- Bøc ¶nh ng−êi phô n÷ Dao ®á, chôp bøc ¶nh nµy thÇy ®· ®¹o diÔn

®Ó cã tÊm h×nh ®Ñp, thÇy nãi b¸c ngåi im vµ kh«ng c−êi. ThÓ hiÖn

ng−êi phô n÷ Dao, ch¨m chØ vµ tÇn t¶o, con m¾t thÓ hiÖn sù tù tin.

ThÇy dïng èng kÝnh tele.

9 Khi chôp h×nh mét ng−êi ®ang ch¨m chó nghe gi¶ng th× ph¶i lÊy ®−îc

h¹nh phóc vµ vui t−¬i.

9 Khi chôp ng−êi cã gß m¸ cao th× ¸nh s¸ng ph¶i bè trÝ thÕ nµo ®Ó che

cao xuèng. ¸nh s¸ng ®Òu tøc lµ ¸nh s¸ng chan hoµ hÕt c¶ khu«n

mÆt. Víi ng−êi gÇy mµ dïng ¸nh s¸ng gå ghÒ th× sÏ lµm ng−êi ®−îc

chôp giµ ®i rÊt nhiÒu, v× vËy nªn dïng ¸nh s¸ng ®Òu.

Trong phim ¶nh víi nh÷ng ®èi t−îng téi ph¹m th× ¸nh s¸ng sÏ h¬i gå

ng−êi (®«i m¾t trÎ th¬, ®«i m¾t ng−êi phô n÷ ®ang buån lµ kh¸c

nhau....)

chôp.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

rång. H×nh ¶nh trªn tay ng−êi phô n÷ lµ nh÷ng ng−êi lÝnh cña vua

Líp häc chóng ta lµ cña nh÷ng ng−êi khuyÕt tËt, v× vËy chóng ta cã thÓ

lÊy ý t−ëng tõ nh÷ng khã kh¨n hay nh÷ng niÒm vui trong cuéc sèng cña

chóng ta. TÊt c¶ mäi ng−êi ®Òu ph¶i v−¬n lªn trong cuéc sèng, h·y sèng

víi ý chÝ cña m×nh.

ThÇy gi¸o còng cã mét khã kh¨n ®ã lµ søc khoÎ yÕu sau chiÕn tranh,

nh−ng thÇy vÉn cè g¾ng ®Ó cã nh÷ng bøc ¶nh ®Ñp vµ ®¹t nhiÒu gi¶i

th−ëng trong n−íc vµ quèc tÕ. C¸c b¹n h·y cè g¾ng ®Ó cã nh÷ng bøc

¶nh thËt ®Ñp tham gia vµo buæi triÓm l·m.

Chóc c¸c b¹n chôp ®−îc nh÷ng bøc ¶nh thËt ®Ñp.

ThÇy gi¸o: L¹i DiÔn §µm

§Þa chØ 4B §inh LiÖt, HN

Tel: 8259881

Mobil: 0913204496

E-mail: diendam_photo@yahoo.com

Th«ng b¸o: Thø 7 tuÇn sau ngµy 6 th¸ng 11, chóng ta sÏ cã buæi thùc

hµnh ®Çu tiªn. TÊt c¶ häc viªn sÏ cã mÆt t¹i líp häc lóc 2h chiÒu ®Ó

nhËn phim, nÕu ai kh«ng cã m¸y th× ®¨ng ký víi Ban tæ chøc líp häc.

Tªn triÓn l·m ¶nh chóng ta h−íng ®Õn lµ : GÝA TRÞ CñA Sù §A D¹NG

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Bµi 8: Mét sè l−u ý khi chôp ¶nh

I. NhËn xÐt vÒ mét sè kiÓu ¶nh trong buæi thùc hµnh ngµy thø 7 (6/11):

Bøc ¶nh nhÞp cÇu, chóng ta cã thÓ thÊy c¸ch thÓ hiÖn cña t¸c gi¶, dïng

nÒn tèi ë ®»ng sau, cßn vËt ®−îc chôp næi bËt trªn nÒn tèi. Khi ®ã, ¸nh

s¸ng räi vµo cÇu sÏ lµm næi bËt chñ ®Ò chÝnh cña bøc ¶nh.

Bøc ¶nh chôp 2 ng−êi, khi nh×n vµo bøc ¶nh chóng ta sÏ thÊy h×nh con

rång nh−ng kh«ng thÊy næi bËt 2 ng−êi ®−îc chôp, kh«ng miªu t¶ ®−îc

rång vµ khung c¶nh xung quang chØ lµ t« ®iÓm cho 2 ng−êi ®−îc chôp,

ng−êi chôp ®· sai trong lÊy ¸nh s¸ng vµ lÊy bè côc h×nh ¶nh.

Bøc ¶nh m« t¶ h×nh ¶nh cña t−îng ®µi Lý Th¸i Tæ, bøc ¶nh nµy ®· thÓ

hiÖn rÊt tèt ý t−ëng muèn chôp.

nhiªn, nÕu muèn chôp c¶nh g× nªn lµm næi bËt nã trong bøc ¶nh.

c¾t ®i nh÷ng vËt xung quang th× sÏ thÊy bøc ¶nh sinh ®éng h¬n. Khi

chôp ¶nh chóng ta ph¶i chê mét chót ®Ó ng−êi xung quang ®· ®i qua råi

chôp, tr¸nh ®Ó trong bøc ¶nh ng−êi ®−îc chôp l¹i ë d−íi ng−êi xung

quanh.

Trong bøc ¶nh nµy, mÆc dï muèn chôp ng−êi nh−ng vÉn thÊy h×nh ¶nh

cña t−îng vua Lª rÊt næi bËt, bøc ¶nh bè côc rÊt tèt.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Muèn chôp t−îng ®µi cã khung c¶nh con rång th× ph¶i di chuyÓn m¸y ®Ó

t−îng ®µi n»m trªn l−ng con rång.

ý khi cÇm m¸y lµ chän vÞ trÝ ®Æt m¸y, khi ®−a m¸y lªn ng¾m th× kh«ng

nªn chôp ngay, cÇn ng¾m vµ ®iÒu chØnh cÈn thËn bè côc ¶nh råi sÏ

chôp, viÖc di chuyÓn vÞ trÝ ®Æt m¸y lµ rÊt quan träng, t¹i mçi vÞ trÝ sÏ cã

mét bøc ¶nh kh¸c nhau, trong c¸c kiÓu ¶nh ®ã sÏ chän ®−îc mét kiÓu

®Ñp nhÊt, lµm sao ®Ó khi ng¾m h×nh ¶nh nh− thÕ nµo th× ph¶i chôp ®−îc

bøc ¶nh nh− thÕ.

khã kh¨n khi ®ang lao ®éng, chñ ®Ò muèn nãi lµ trong hoµn c¶nh khã

kh¨n nh−ng ng−êi lao ®éng vÉn lµm viÖc h¨ng say, c¸ch chän nÒn tèi

xuèng.

Bøc ¶nh 2, nÒn s¸ng lªn nh−ng chñ ®Ò chÝnh vÉn næi bËt,

Bøc ¶nh chñ ®Ò rÊt næi bËt, trong lao ®éng s¶n xuÊt thÐp, h×nh ¶nh thÐp

rÊt lín, ®−îc næi bËt ®Ó nãi lªn thµnh qu¶ lao ®éng cña nh÷ng con ng−êi

nhá bÐ. Khi chôp nªn chó ý ¸nh s¸ng nÒn cho hîp lý. Khi míi chôp nªn

chän ¸nh s¸ng nÒn yÕu h¬n so víi ¸nh s¸ng mÆt.

¸nh s¸ng nÒn rÊt quan träng. Trong bøc ¶nh ¸nh s¸ng nÒn rÊt lµ m¹nh

®Ó thÓ hiÖn h×nh ¶nh con ng−êi næi bËt trªn nÒn s¸ng.

Cã 2 ph−¬ng ph¸p khi thÓ hiÖn:

1. Cho ¸nh s¸ng nÒn s¸ng lªn ®Ó chñ ®Ò chÝnh tèi xuèng, lµm næi bËt

chñ ®Ò chÝnh

2. Cho ¸nh s¸ng nÒn tèi xuèng ®Ó lµm chñ ®Ò chÝnh næi bËt

C¸ch xö lý ¸nh s¸ng

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Bøc ¶nh nµy kh«ng nÐt nh−ng bè côc rÊt tèt, tr¸nh ®Ó nh÷ng chiÕc l¸

cÇu, ®−êng ven hå còng ®−îc lùa chän tèt. Trong bøc ¶nh, nÒn lµ s¸ng,

®ang ®äc b¸o, ®ang hót thuèc lµo, ®ang chôp ¶nh.

Bøc ¶nh rÊt tèt nh−ng chý ý ph¶i sö dông triÖt ®Ó diÖn tÝch bøc ¶nh, c¸c

chi tiÕt phô nªn lµm næi bËt cho chñ ®Ò chÝnh, cã thÓ quay ngang m¸y

hoÆc lÊy khung c¶nh réng ra sÏ lÊy ®−îc nhiÒu h×nh ¶nh h¬n, h×nh ¶nh

ng−êi gÇn qu¸ sÏ lµm lo·ng ¶nh.

Bøc ¶nh tèt, bøc ¶nh muèn miªu t¶ ®Òn ngäc s¬n vµ hå Hoµn kiÕm, ý

®å tèt nh−ng ch−a thÓ hiÖn ®−îc

nãi chuyÖn, (chñ ®Ò 2 ng−êi trÎ),

®Ó che bít c¶nh trêi tr¾ng. Cã thÓ thÓ hiÖn b»ng c¸ch ®Ó m¶ng s¸ng

bËt h¬n nh÷ng h×nh ¶nh xung quanh, h×nh h¬i bÞ lo·ng, nªn lo¹i trõ h×nh

photoshop, ®Ó lo¹i bá nh÷ng h×nh ¶nh xung quanh ®i, cã thÓ ®øng gÇn

l¹i hoÆc di chuyÓn,

Bøc ¶nh bªn ph¶i sinh ®éng h¬n, cßn bøc ¶nh bªn tr¸i ch−a sinh ®éng,

c¬ héi bÊm m¸y ch−a tèt.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Chó ý : khi ®i thùc tÕ, muèn thÓ hiÖn ý t−ëng g× th× nªn lµm næi bËt chñ

®Ò, khi ng¾m ¶nh mµ vÉn ch−a thÊy hµi lßng th× kh«ng nªn bÊm m¸y.

§iÒu chØnh vÞ trÝ ®Æt m¸y b»ng c¸ch ®i ra xa, l¹i gÇn,.. chñ ®Ò chÝnh, mçi

lÇn di chuyÓn sÏ ®−îc mét kiÓu ¶nh kh¸c nhau, chän 4 bøc ¶nh nµy nÕu

thÊy t¹i vÞ trÝ nµo ¶nh ®Ñp h¬n th× chän t− thÕ chôp ¶nh ®Ñp, nÕu ta ch−a

thÓ lµm nh− thÕ th× t¹i mçi t− thÕ thö chôp mét kiÓu, sau ®ã sÏ chän

®−îc vÞ trÝ tèt nhÊt.

NÕu tr−êng hîp ng−êi ®−îc chôp mÆc ¸o tr¾ng sÏ kh«ng lµm næi bËt

h×nh ¶nh th× cã thÓ m−în chiÕc ¸o mµu kh¸c ®Ó cã mét mµu s¾c ®Ñp.

Nh− vËy víi mçi bøc ¶nh th× còng nªn ®¹o diÔn ®Ó cã mét bøc ¶nh hîp

lý vµ ®Ñp.

Ph−¬ng ph¸p tÝnh ¸nh s¸ng trong c«ng nghÖ chôp ¶nh

Ph¶i chó ý: c−êng ®é chiÕu s¸ng vµ thêi gian chiÕu s¸ng.

VÝ dô: khi c−êng ®é ¸nh s¸ng yÕu th× thêi gian chiÕu s¸ng nhiÒu, nÕu

c−êng ®é m¹nh th× thêi gian chiÕu s¸ng ng¾n,

VD: trªn vµnh tèc ®é, ng−êi ta ghi:

- 1;2;4;8;15;30;60;125;....

1 tøc lµ thêi gian èng kÝnh ®−îc më hoµn toµn vµ ®ãng l¹i hoµn toµn lµ 1

- trªn vµnh khÈu ®é, (chiÕt quang) hiÓn thÞ d·y sè: 3,3; 5,6;8;11;16;...

TD: ®Ó 3,5 lµ èng kÝnh më lín nhÊt, ®Ó 16 èng kÝnh më nhá nhÊt

§Ó ®iÒu chØnh c−êng ®é ¸nh s¸ng t¸c ®éng lªn phim, gièng nh− cöa

nhµ, khi më réng th× ¸nh s¸ng nhiÒu, khi më Ýt th× ¸nh s¸ng yÕu.

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

Ng−êi cÇm m¸y tèt lµ biÕt ®iÒu chØnh 2 th«ng sè nµy ®Ó cã mét bøc ¶nh

®Ñp. Lµm sao cã mét tÊm phim cã ®ñ c−êng ®é ¸nh s¸ng vµ thêi l−îng

¸nh s¸ng.

Tèt nhÊt lµ nªn cè ®Þnh tèc ®é ë 1/60,

Ph−¬ng ph¸p ®iÒu chØnh tèc ®é vµ khÈu ®é phï hîp víi c−êng ®é

¸nh s¸ng hiÖn cã

1. Trong ®iÒu kiÖn ¸nh s¸ng thay ®æi

- Cè ®Þnh tèc ®é (gäi lµ X, vµ X kh«ng thay ®æi.)

- Dïng phim N

- Chia ¸nh s¸ng lµm 3 kho¶ng, 1- ¸nh s¸ng trung b×nh(lµ ¸nh s¸ng khi

ta nh×n vµo chôp kh«ng bÞ c¨ng m¾t ra vµ còng kh«ng bÞ nheo m¾t l¹i)lµ

¸nh s¸ng khi ta nh×n vËt chôp 2- ¸nh s¸ng m¹nh lµ ¸nh s¸ng m¹nh h¬n

¸nh s¸ng trung b×nh 3- ¸nh s¸ng yÕu tøc lµ khi chôp ta ph¶i nheo m¾t l¹i

60 (h¬i bÞ

60 60 60 60 60 60 60

nheo m¾t )

2,8 4 5,6 8 11 16 22 32

ASYÕu ASTB ASm¹nh

Trong tr−êng hîp ¸nh s¸ng kh«ng thay ®æi, ta thùc hiÖn nh− sau. NÕu ta

t¨ng hoÆc gi¶m 1,2, 3.. nÊc tèc ®é, th× t−¬ng øng ta ph¶i gi¶m hoÆc t¨ng

1,2,3,... nÊc khÈu ®é,

C«ng th−c tæng qu¸t: : X ± 1,2,3...

a gäi nã lµ ®Þnh l−îng c−êng ®é ¸nh s¸ng: a -+ 1,2,3

Gi¶ sö t¹i thêi ®iÓm hiÖn t¹i ®ang ®Ó 60 vµ 11 nh−ng nÕu muèn xuång

m¸y ®ang ch¹y th× ph¶i t¨ng tèc ®é chôp lªn 125, nh− vËy lµ X-1 th×

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................

a+1, tøc lµ ®é më lµ 8 kh«ng ph¶i lµ 11 n÷a, khi ®è chÊt l−îng tÊm ¶nh

sÏ ®Ñp. Gi¸ trÞ kü thuËt kh¸c nhau nh−ng gi¸ trÞ nghÖ thuËt bøc ¶nh lµ

nh− nhau, ®ã lµ t¸c dông cña viÖc ®iÒu chØnh c¸c th«ng sè kü thuËt cña

m¸y ¶nh. Tuú theo yªu cÇu kü thuËt cña bøc ¶nh ®Ó lùa chän th«ng sè

kü thuËt cho phï hîp.

NÕu ph¶i chôp t¹i khÈu ®é 16 tøc lµ a-1 nh− vËy X +1

B¶ng ®iÒu chØnh m¸y khi chôp ¶nh :

Tèc ®é Hoµn c¶nh Cöa s¸ng

60 16

D−íi ¸nh s¸ng mÆt trêi

125 11

D−íi ¸nh s¸ng mÆt trêi

60 11

nh−ng cã m©y

60 Chôp trong nhµ 5.6

Kho¸ h−íng dÉn nhiÕp ¶nh “Special View” ........................................................................................................................................