Đôi lời về tác phẩm "Linh thú"

Khi đặt "Linh thú" đứng cạnh "Thiên linh cái", thật sự, tôi có đôi chút e dè. Đây là một tác phẩm được viết ra bởi chuỗi những ngày tôi buộc mình phải "Tây hóa hoàn toàn", phải "lột xác hoàn toàn". Không còn rào cản đạo đức theo cách Việt. Không còn những tư tưởng thuần Việt. Tất cả phải khác đi! Tất cả phải hoàn toàn thoát xa tầm hiểu biết của tôi trong ranh giới nơi tôi ở. Tôi tự hỏi, tác phẩm của mình có thể được đón nhận hay không?

Tôi đầu tư cho "Linh thú" thậm chí nhiều hơn thời gian đầu tư cho cả một bản thảo tiểu thuyết, thậm chí nhiều hơn cho cả một tập sách tôi từng viết. Tôi đã đọc, đã "phải thẩm thấu" những thứ lạ lùng đến bất ngờ với mình về mặt duy tâm của những con người ở những quốc gia tưởng chừng rất tiến bộ, đến độ, chuyện duy tâm, chuyện mê tín sẽ là xa xỉ.

Ở bất kỳ đâu, khi lòng tham không được thỏa mãn – thứ khó thỏa mãn nhất trong những thứ khó thỏa mãn của con người – ắt sẽ xuất hiện những lời khấn cầu, những nài xin buông ra về một phía, có những thần linh, có những sức mạnh phi phàm mà cho dẫu không thấy, vài người vẫn sẽ tin rằng điều ấy tồn tại.

Nhưng rồi, ở bất kỳ đâu, Tây hay ta, lòng tin được đặt không đúng chỗ, nhường bước cho sự toan tính thiệt hơn, kết quả cũng chỉ rơi vào khoảng bi thảm. Thứ mà con người tham lam xin cho, tưởng sẽ có kết quả, tất cả đều trở thành hậu quả mà không chắc họ gánh nổi hay không.

1.

Ngày mai là lễ trưởng thành.

Jade mở lồng, thò tay dưới bụng, lôi con nhím giờ đã to bự của mình ra, khều khều một ngón tay ở cái phần duy nhất không xù xì, cứng ngắt của nó. Con nhím cảm nhận được tình thương của chủ, nằm im re.

- Ngày mai là lễ trưởng thành, mày biết chưa? - Jade hỏi con nhím, theo thói quen mọi thứ đều chia sẻ với nó đầu tiên từ ngày Jade nhận nó từ cha, năm Jade 12 tuổi.

Có tiếng gõ cửa khe khẽ. Con nhím đang tròn xoe trong tay Jade giật mình cũng chỉ nhẹ, nhưng bắt đầu cảm giác được người đứng ngoài cửa là ai, nó chậm rãi xù lông.

Jade cúi nhìn vật nuôi của mình, không hiểu - như suốt bốn năm nay Jade không hiểu - tại sao cứ hễ cha xuất hiện là con nhím lại xù lông lên như thế?! Jade lại khều nhè nhẹ vào bụng nó, cố vỗ cho nó không hoảng sợ - hoặc tức giận gì đấy, Jade không biết!

- Vào đi ạ! - Jade nói vọng ra.

Nắm vặn cửa chầm chậm xoay. Cửa chầm chậm mở. Cha chầm chậm bước vào… Cái gì với cha cũng đều đặn, từ tốn, không vồ vập, chẳng bao giờ vội vàng.

- Cha nghĩ, con nên ngủ sớm để ngày mai còn đủ tinh thần mà dự hết buổi lễ.

- Con luôn đủ tinh thần, cha biết thế mà!

- Tinh thần không phải chỉ nằm ở sự háo hức, con biết đấy!

Jade nhìn cha. Cha cũng nhìn Jade, bằng cái nhìn cũng đều đặn và từ tốn như tất thảy mọi thứ khác của cha. Nhưng, trong cái nhìn ấy, có gì đó rất uy quyền, rất mạnh mẽ và có phần đáng sợ. Jade khẽ gật đầu, dạ nhỏ một tiếng rồi đứng dậy, bỏ con nhím của mình vào ngược trong lồng. Khi đã chắc chắn Jade không tiếp tục thức và tâm sự với thú cưng, cha bình thản quay người bước ra ngoài.

Đêm, Jade trằn trọc không ngủ được - không hiểu tại sao! Có lẽ, Jade quá háo hức mong cho nhanh đến cái thời khắc được mọi người quanh mình thừa nhận mình đã lớn, đã trưởng thành. Ngày mai, Jade 16…

° ° °

Jose ngồi tựa sát lưng vào tường, dong mắt nhìn xuyên thẳng qua đêm tối đang phủ xuống căn phòng - trước mắt mình - sợ hãi. Đã gần giữa khuya! Đã gần đến cái giấc kinh hoàng này! Jose suốt ba năm ròng rã, mong sao có một lần đêm đừng đến, mong sao cái giấc giữa đêm đừng bao giờ có… Jose lặng im nghe ngóng! Không gì cả! Hay là… À, ngày mai là lễ trưởng thành của Jade! Phải! Hy vọng, vì sự quan trọng của buổi lễ ấy, đêm nay Jose sẽ thanh bình.

Không có thật rồi! Đã qua nửa đêm chừng nửa giờ, mọi thứ vẫn tĩnh lặng và yên bình. Jose thở hắt ra - theo cái thể, lần đầu tiên suốt ba năm dài ròng rã Jose mới thực sự một lần được hít thở… Chậm thật chậm, Jose nằm xuống đệm, dong mắt nhìn ra cửa một lần nữa rồi kéo chăn ngang ngực, liêu xiêu ngủ…

- Thưa ông! - Jose lễ phép vòng tay chào người đàn ông nghiêm nghị đang ngồi trước mình, Bill, cha Jade.

Người đàn ông gật đầu đáp trả, khẽ khàng quay sang nhìn thái độ của Jade. Dẫu vẫn chỉ là một thằng bé 13, là thằng bé của bộ tộc ít ỏi này, Jade điềm nhiên với đầy vẻ của một kẻ nhiều học thức, lặng thinh nhìn cô bé, không mảy may tỏ ra bất kỳ thái độ nào. Trơ cứng!

- Jade! - Bill nói, rất khẽ - Đây là Jose, cô bé sẽ là em gái của con, từ lúc này!

Jade thoáng hoang mang. Em gái? Tại sao nhỉ? Nhưng, với bản lãnh từ bé được giáo dục để trở thành một thành viên thực thụ của xã hội văn minh ngoài kia, chứ không chỉ co cụm trong bộ lạc này, Jade gật cái gật đầu đầy quý phái. Hướng cái nhìn có vẻ thân thiện hơn về phía cô bé gái 12 tuổi bé như cây kẹo. Jose cũng thoáng mỉm cười…

Jose vẫn nằm im trên giường của mình. Khuya. Mùi gỗ trần từ thành giường bắt đầu ngay ngáy phả ra. Cơn ngủ của Jose lại hoang mang như mọi ngày.

Trong bóng đêm, người đàn ông dang hẳn cánh tay của mình ra đỡ đầu Jose ngủ. Jose ngây thơ, cố ngước lên nhìn cho rõ mặt người đàn ông ấy, nhưng không thể, đêm quá đen. Jose cụp xuống, vơ vẩn hỏi.

- Tại sao, con gái không được làm lễ trưởng thành ạ?

- Con muốn được làm lễ trưởng thành à?

- Vâng!

- Vậy… ta sẽ làm lễ trưởng thành cho con nhé?

Jose hồ hởi gật gật đầu mình đang kê trên cánh tay của người đàn ông tưởng chừng đặt bất động trên gối.

Jose ú ớ lăn qua, lăn lại. Giấc mơ ấy - sự tái hiện chưa bao giờ nguôi của một sự thật - đêm nay, lại như mọi đêm khác, kéo về…

Nắm vặn cửa đều đặn, chậm rãi xoay. Cánh cửa chầm chậm mở. Bóng người đàn ông chầm chậm bước vào… Cứ thế, bóng đen đứng cách giường gỗ trần của Jose một khoảng, không xa, không gần, chòng chọc nhìn Jose.

Jose trở mình, quay ra ngoài. Cặp lông mày được tỉa tót quá sớm khe khẽ cau lại. Thốt nhiên, Jose bật dậy. Bàn tay lớn chụp ngay vào miệng Jose, chặn tiếng kêu hốt hoảng…

° ° °

- Con xong rồi chứ, Jade? - Giọng Bill đều đặn vang lên.

Jade khẽ giật mình, quay lại, gượng gạo cười với cha, cố chặn cảm giác khó chịu lại. Bill chỉ tay về phía cánh cửa khép hờ, chừa một khoảng vừa để lộ cả thân hình Bill to lớn đầy uy quyền đứng đấy.

- Cha xin lỗi! Cửa không khóa!

- Không sao ạ! - Jade đáp, bằng tất cả sự lễ phép của một công tử nhà giàu được cho học hành tử tế.

- Vậy, con xong rồi chứ? - Bill hỏi lại.

- Vâng, thưa cha! Nhưng…

- Có vấn đề gì sao, con trai? - Bill nhướng mày, hành động quen thuộc tỏ vẻ không hài lòng khi nghe từ nhưng từ bất kỳ ai quanh Bill.

- Con chỉ… à không… chỉ là…

Cặp mày rậm đen của Bill vẫn nhướng cao. Nếu không biết rõ, ai đó nhìn vào sẽ thấy đó là hành động của một sự ngạc nhiên thú vị đang chờ đợi việc tiếp theo diễn ra. Nhưng, Jade biết, mọi người trong cái nhà này đều biết, đó là cực độ của sự không hài lòng khi có từ nhưng, khi có những sự thắc mắc, hoang mang trước bất kỳ gì Bill ra lệnh. Jade cúi đầu, không dám ấp úng thêm.

- Con chỉ tự hỏi, tại sao con không mặc trang phục của bộ tộc ta mà lại mặc thứ này? - Jade khổ sở liếc nhìn mình trong gương. Thằng Jade trong bộ comple đắt tiền trong ấy liếc trả lại Jade một cái.

- Chúng ta đã nói nhiều về vấn đề này rồi, Jade nhỉ? - Bill chầm chậm bước thẳng vào trong - Ta muốn con phải là một con người thực thụ của xã hội văn minh ngoài kia!

- Nhưng…

- Đó là một đối từ không hay ho gì, Jade ạ! - Giọng Bill vẫn chậm đều, rền vang, nhưng Jade hiểu, đó là một sự mất bình tĩnh của cha.

- Con xin lỗi!

- Cuộc sống này… - Bill bước đến, chỉnh chiếc nơ đen cùng tone với bộ vest bên ngoài của Jade - không có nhiều thời gian để chúng ta tự mâu thuẫn với chính mình. Nhưng, xin lỗi là những từ mâu thuẫn khiến chúng ta mất thời gian.

- Con hiểu ạ! - Jade cúi thấp đầu hơn chút nữa.

- Tốt! Nếu vậy, chúng ta hãy ra ngoài. Mọi người đang đợi.

Nói rồi, Bill đi thẳng ra ngoài. Jade nhìn theo cha, thở hắt ra một cái - theo cái thể cố tống hết những bức bối bên trong mình ra, hoặc cố tống cái ngột ngạt của bộ comple đang gắn chặt vào mình - lầm lũi bước theo cha.

Jose - nay đã 15 - trông phổng phao lớn, ra vẻ thiếu nữ trưởng thành trong bộ váy trắng may tinh tế, đứng sát cửa sổ nơi hành lang, đợi Jade. Jose cúi đầu, khẽ chào Bill, tuyệt không dám nhìn thẳng mặt ông. Bill lạnh băng bước qua vài bước, dừng lại, đợi Jose và Jade chào nhau.

- Em sẽ dự lễ trưởng thành của anh chứ, Jose? - Jade hồ hởi.

- Con gái không được dự lễ trưởng thành ạ! - Jose trả lời, bằng chất giọng đài các của tiểu thư con nhà giàu, thứ mà Jose chỉ được học mới ba năm nay, nhưng phải học cho bằng hết theo lệnh của Bill.

- Anh sẽ… - Jade hướng mắt về phía trước nhìn cha, giọng xìu đi - xin cha cho em…

- Không! Không ạ! - Jose hốt hoảng.

Jade lặng im. Jade hiểu vì sao Jose hốt hoảng - hoặc ít nhất là Jade tưởng mình đã biết theo cách của mình - nên cũng không dám nói gì thêm. Jose hít sâu, thở nhè nhẹ, tiến tới trước Jade, chìa ra một chiếc hộp gỗ nhỏ, dài hơn gang tay.

- Quà của anh đây ạ!

- Quà à? Tại sao lại tặng quà cho anh?

- Vì… - Jose nhìn ra phía Bill vẫn đứng quay lưng lại với hai đứa - cha bảo em chuẩn bị nó cho anh trong buổi lễ trưởng thành.

Jade mỉm cười hiền lành với em gái - cô gái bỗng nhiên trở thành em gái của Jade chỉ ba năm trước nhưng có một tình cảm hết sức đặc biệt với Jade - gật đầu, ý cảm ơn. Bill đằng hắng một tiếng khe khẽ. Jade vội vã bước theo sát sau cha.

° ° °

Khi Bill dẫn con trai mình - Jade - bước ra đến khoảng sân rộng của tòa lâu đài cổ, đám ông bặt thinh, không tạo thêm bất kỳ âm thanh nào, như thể mọi thứ đọng lại, không gì chuyển động - kể cả âm thanh. Bill đưa mắt đảo một vòng qua đám người đứng trước mặt mình, hắng giọng.

- Cảm ơn mọi người đã đến đây, chứng kiến lễ trưởng thành của con trai tôi - Jade!

Vẫn không bất kỳ âm thanh nào. Bill tỏ vẻ hài lòng. Jade cũng hài lòng, pha chút tự hào. Jade ưỡn ngực, bước lên một bước, đứng cạnh cha. Bill quay sang, cúi khẽ xuống chỗ Jade, nói nhỏ.

- Cứ bình tĩnh, con trai.

Bill quay lại nhìn đám đông, mỉm cười lần nữa cái nụ cười uy quyền của kẻ giàu có và quyền lực nhất bộ tộc này. Hướng thẳng cái nhìn về phía thầy mo lúng xúng quần áo, dây nhợ khẽ gật đầu, ra ý bảo thầy mo bước lên phía trước.

Thầy mo gật đầu đáp trả rồi chầm chậm tiến đến trước Bill và Jade.

- Chúng ta bắt đầu được rồi chứ, thưa ngài? - Thầy mo hỏi.

Khi nhận được cái gật đầu theo kiểu ban ơn của Bill, thầy mo hướng cái nhìn ra phía sau lưng Bill và Jade - điều khiến Jade có vẻ bất ngờ, không hiểu ông ta nhìn gì ở sau đó - rồi ngoắc nhẹ những ngón tay đeo đầy nhẫn đen và trắng.

Từ sau lưng Jade, gã người hầu ngoài bộ lạc - một gã da đen với cái nhìn dài dại - tiến lên, trên tay gã là chiếc lồng với con nhím của Jade bên trong. Jade liếc ngang qua bóng gã người hầu, thấy chiếc lồng và con thú cưng của mình, thoáng bối rối.

Nhưng, khi Jade chưa kịp phản ứng gì - hay nói đúng hơn là như tất thảy mọi lần đứng trước cha, Jade không dám phản ứng gì - thì thầy mo đã đưa tay đón lấy chiếc lồng từ tay gã người hầu, quay lại phía đám đông. Đám ông im lặng còn hơn cả sự im lặng của lúc đầu. Jade cảm thấy ngạt thở. Có gì đó không ổn sắp xảy ra - Jade cảm thấy thế!

Thầy mo mở lồng, thò tay đỡ con nhím đang bắt đầu xù lông lên tự vệ trước một bàn tay không quen. Mặc kệ con thú từ xù lên căng thẳng đến rúm ró sợ hãi, thầy mo từ từ giơ nó lên cao trên đầu mình, lầm rầm đọc thần chú gì đó bằng ngôn ngữ cổ của bộ lạc - thứ mà Bill bảo Jade, đừng học, nếu không muốn cứ rịt lấy khu này. Phía dưới kia, đám đông lầm rầm đọc rồi chuyển thành hát theo giọng thầy mo đều đều vang lên phía trên này. Jade quay nhìn cha, ngơ ngác. Bill vẫn hướng cái nhìn thẳng tưng của mình về phía dưới đám đông, tuyệt không để ý và cũng không đáp trả cái nhìn của Jade.

- Lễ trưởng thành để làm gì, hả cha? - Jade hỏi, ngày nhận con nhím từ cha.

- Để mọi người trong bộ lạc này thừa nhận con đã đủ khôn lớn! - Bill trả lời, giọng chắc nịch, đầy hoan hỉ, như thể ngày mai là ngày lễ trưởng thành của Jade.

- Vậy, sau lễ trưởng thành thì sao ạ? - Jade vẫn thắc mắc.

- Con sẽ được quyền rời khỏi đây!

- Sao ạ, thưa cha? - Jade thoáng vẻ sợ hãi, bất ngờ.

- Chứ con muốn sẽ ở lại đây mãi à? Ở cái nơi mà trí thức chỉ là thừa mứa?

Jade nhìn cha, không hỏi thêm gì nữa! Jade không muốn hỏi, không muốn nhận được câu trả lời theo cái hướng mà Bill luôn dành cho mình - đẩy Jade ra khỏi nơi mà Jade đã sinh ra, đã lớn lên, đã trải cả tuổi thơ của Jade ở đấy! Jade không muốn rời xa nơi này! Jade không muốn đi mở mang đời mình bằng ham muốn học hỏi tri thức như cha nói. Đơn giản, Jade chỉ muốn ở lại đây, với cha, với những người thân của Jade trong gia đình này, trong bộ lạc này. Nhưng, Jade biết - hơn ai hết - rằng, cái gì Bill đã nói, đó là lệnh. Jade không và không bất kỳ ai có thể thay đổi được điều đó.

- Con hãy tâm sự hết với người bạn này của con, được chứ? - Bill nói chứ hoàn toàn không phải hỏi. Bởi Bill đang không muốn có câu trả lời, đó là lệnh.

- Bạn ạ, thưa cha? - Jade nhìn xuống con nhím nhỏ xíu trên tay mình đang bắt đầu quen với hơi Jade.

- Đúng! Hãy xem nó là bạn. Hãy tâm sự tất cả với nó.

- Nhưng thưa cha… con, con cũng có bạn!

Bill trừng mắt - thứ hiếm hoi thể hiện sự cáu giận Bill dành cho người khác quanh Bill - gằn giọng.

- Đừng bao giờ coi lũ người kém cỏi ở đây là bạn. - Bill nhìn Jade, dịu giọng lại - Vả lại, việc làm bạn với chú nhím này, sẽ là một điều thú vị cho buổi lễ trưởng thành của con sau này.

- Người bạn bé nhỏ này - giọng thầy mo vang lên, kéo Jade trở lại với hiện tai - đã nuôi giữ linh hồn của chàng trai của chúng ta…

Đồng loạt, cả đám đông phía dưới cuộn tròn một bàn tay, bao bàn tay còn lại ngoài bàn tay vừa cuộn tròn, đặt chúng lên chỗ trái tim họ. Bài hát thổ dân vẫn đều đều vang lên, nghe hoang mang cả một vùng sáng buổi bình minh đến muộn nơi này.

- Hãy để linh hồn của người bạn bé nhỏ này che chở cho tâm hồn của chàng trai của chúng ta, hôm nay và mãi mãi…

Nói rồi, thầy mo chầm chậm quay lại nhìn Jade, chìa con nhím đã im lặng chờ đợi sự sắp đến với mình. Jade liếc nhìn cha. Bill gật đầu, ra hiệu bảo Jade nhận lấy. Jade vội vàng đỡ người bạn của mình - con nhím chưa từng bao giờ Jade chịu đặt tên theo ý cha bảo vì Jade không muốn thừa nhận điều cha nói là đúng, đám người quanh Jade nơi này không kém cỏi…

Thầy mo đi vòng quanh Jade, tiếp tục kiểu lầm rầm khấn bái những câu thần chú mà Jade tự hỏi, liệu ông ta có thật sự biết mình đang nói gì. Thầy mo dừng lại phía sau lưng Jade, thổi luồng hơi lạnh toát vào gáy Jade.

- Hãy để ánh sáng của bình minh làm chứng cho tình bạn vĩnh hằng này! Hãy để trái tim yêu thương của người bạn bé nhỏ này bao bọc lấy tâm hồn luôn được nuôi nấng những giấc mơ đẹp đẽ của chàng trai này…

- Làm đi! - Bill nói.

- Làm… làm gì ạ! - Jade lờ mờ nhận ra vấn đề, trong từng câu thầy mo nói, trong từng cái nhìn đám đông thảy về Jade theo hướng chờ đợi.

- Để linh hồn linh thú bảo vệ tâm hồn con.

- Nghĩa là… - Jade chực khóc.

- Đúng!

Jade run giật cả người. Bàn tay bế con nhím cũng run bần bật, mồ hôi toát ướt bụng con vật đáng thương. Không biết có phải nó đã biết chính xác điều gì đang xảy ra. Hay, đơn giản chỉ là nó cảm nhận được nỗi đau, sự sợ hãi từ Jade. Hoặc, nó biết trước số phận của nó, sinh ra và được chọn làm linh thú của quý tử làng này… Con nhím khẽ khàng nghếch mắt nhìn Jade - cái nhìn từ hai hòn đen láy nhỏ xíu trên cơ thể nó - như cái kiểu an ủi, động viên Jade.

- Như… như thế nào, ạ? - Jade chùng hẳn nhưng không tìm được cách để chống lại.

- Món quà của Jose!

Jade đưa bàn tay còn lại của mình vào túi, lấy chiếc hộp nhỏ, dài ban nãy Jose đã trao cho mình ở hành lang trên đường ra đây. Bill chậm rãi mở hộ Jade chiếc hộp gỗ nhỏ. Bên trong, con dao gấp với cán được trạm chỗ tinh xảo những hoa văn quen thuộc với tuổi thơ Jade - biểu tượng sức mạnh của thổ thần nơi đây - và có cả ngọc thạch xanh đính ở đuôi dao.

Bill thò hai ngón tay dài thuôn của mình vào trong hộp, khéo léo lấy con dao tuyệt đẹp ra. Đám đông lại lần nữa im bặt. Chậm thật chậm, Bill kéo lưỡi dao sáng loáng ra. Jade nhắm rịt mắt. Không! Jade không muốn! Không! Jade không thể!

Jade nghe thêm một luồng lạnh toát khác - lạnh, vô hồn và độc ác - lia ngang cổ mình. Jade khẽ rùng mình. Jade vội vàng mở mắt ra ngay sau cái rùng mình ấy, sau tiếng ồ của đám đông. Cái nhìn đầu tiên, Jade thấy gã thầy mo cắn chặt răng, đám đàn ông phía dưới đưa tay bụm miệng… Jade hốt hoảng quay sang cha.

Bill ngẩng cao đầu, giơ búi tóc dài vừa bị cắt đứt của Jade lên cao. Thôi rồi! Khi búi tóc dài bị cắt đi, nghĩa là, chàng thanh niên ấy đã phải bước vào con đường được định sẵn đem sức mạnh của bộ lạc ra ngoài thế giới kia với tất cả sự kiêu hãnh của thổ thần, thổ dân. Jade muốn khóc!

Bill liếc qua liếc lại lưỡi dao trên búi tóc vẫn thẳng thớm trong tay ông. Rồi, ông chìa con dao về phía Jade. Jade cắn chặt môi, cố không khóc - không làm cái hành động mà Jade biết sẽ nhận được sự tức giận không thể tưởng của cha nếu nó xảy ra - nắm chặt bàn tay của mình vào lưỡi dao sáng bóng. Bill rút mạnh con dao ra. Vệt máu đỏ loang lỗ rỏ xuống chân Jade. Đám đông lại tiếp tục cùng thầy mo cất bài ca da đỏ.

- Hãy để máu kết nối tình bạn vĩnh hằng! - Thầy mo nói từ sau lưng Jade.

Bill chìa cán dao về phía Jade, nhìn thẳng vào mắt Jade rồi đảo sang con nhím đang tuyệt vọng trên tay Jade.

- Làm đi!...