11. Giành thế chủ động

Dùng "Phép công kích bộ phận" để công kích địch thủ cũng đầy hiệu quả. Tức thông qua việc tấn công vào những lỗi nhỏ của phía đối phương để làm cho đối phương trở tay không kịp mà sinh ra dao động: Phương pháp này tuy rất đơn giản nhưng ngày càng nhiều người dùng tới.

Tại cuộc họp hội nghị cổ đông, cổ đông O không tán thành phương hướng kinh doanh mà ông chủ tịch vừa nêu ra, liền công kích bằng cách đứng dậy nói lớn:

"Tại hội nghị trang trọng như vậy mà anh lại gác chân lên nghĩa là sao?" . Quá ngạc nhiên, chủ tịch vội bỏ chân xuống. Tất nhiên sự gây sự nhỏ nhặt bây không có ảnh hưởng gì lớn đối với các cổ đông, nhưng cũng làm cho chủ tịch bị chấn động tâm lý. Cổ đông O đã sử dụng chiến thuật "Câu nệ tiểu tiết" trước khi ra lời phán đối phương hướng kinh doanh.

Một vị chủ tịch có chân trong đại hội cổ đông, chắc chân phải có nhiều đóng góp đối với việc. kinh doanh của công ty, thì đã có công kích thế nào cũng không thể làm lung lay địa vị của ông ta được. Trong trăm công ngàn việc thì tất nhiên không thể chu toàn mọi thứ, nhưng khi không phòng bị lại bị nước lạnh, tất nhiên ông ta khó có thể chống đỡ. Nhất là những người có học thì lại càng khó kháng cự được kiểu công kích này.

Phân tích ví dụ trên để thấy rằng, trong trường hợp bị đối phương công kích bằng chiến thuật "Câu nệ tiểu tiết" này đểâ chống đỡ bạn đừng tranh thắng thua, làm to chuyện đối với những việc nhỏ, như vậy có tác đụng triệt tiêu chiến thuật của đối phương. Các nhà chính trị là những người biết rất rõ hiệu quả này, họ thường lẩn tránh những ý kiến bé xé ra to, hay họ thường nói: "Tóm lại... , Tóm lại...", có thể nói là họ đã rất am hiểu bí quyết thành công.

12. Mẹo tâm lý tăng hiệu quả đe dọa

Một cảnh sát kể cho tôi một câu chuyện như thế này. Một hôm kẻ trộm vào nhà anh ta. Sau khi anh ta phát hiện tên trộm, anh không lên tiếng mà nấp vào một chỗ. Khi tên trộm ăn trộm được rồi và chuẩn bị ra khỏi cửa, anh ta chặn tên trộm lại, hét to: "Đứng lại", trong chốc lát tên trộm tối cả mắt, liền cung nhận tội. Sở dĩ tiếng quát này có hiệu quả lớn như vậy là vì đã chọn đúng lúc tên trộm cho rằng đã trộm được và thở phào nhẹ nhõm.

Khi đối thủ cảm thấy có thể thở phào và lơ là cảnh giác, lúc này bạn thừa cơ tấn công thì khẳng định sẽ thu hoạch lớn.

Tất nhiên cách làm này không phải cứ dập khuôn trong mọi trường hợp. Khi cấp trên quở phạt cấp dưới thì có thể đột nhiên hạ giọng không phải là tôi không hiểu tâm tình của các bạn, để cấp dưới kia thở phào một cái, tiếp đó cấp trên lại chuyển sang gay gắt. "Nhưng mọi thứ các anh làm quả là tồi tệ quá" là một cấp trên biết điều mà lại ghi nhớ hơn về lỗi của mình.

13. Lợi dụng sai lầm nhỏ của đối phương

Hò hẹn hoặc bàn công tác, không ai muốn bỏ lỡ thời gian đã được hẹn trước. Nhưng có khi vì một nguyên nhân nào đó, có thể muộn mất 4, 5 phút. Nói chung chỉ cần cáo lỗi là được. Khi có những cuộc đàm phán quan trọng không ai muốn đến muộn tuy nhiên khi có điều đó xảy ra nắm được tâm lý của đối phương đến muộn sẽ giúp bạn chiếm được ưu thế, chủ động trong đàm phán.

Nhưng bạn không cần phải trực tiếp trách anh ta, nói với anh những câu đại loại như "Sao vậy, tôi đã đợi 30 phút rồi đấy" hoặc "Đến cả thời gian hẹn mà anh cũng không tuân thủ thì sau này làm thế nào?".

Bạn vừa trách thì anh ta lập tức xin lỗi; xin lỗi xong thì tâm trạng anh ta ổn định lại. Có thể lúc đầu vì đến muộn mà anh ta cảm thấy khó nghĩ và hơi khách khí với bạn, nhưng khi nói vào chủ đề chính thì anh ta sẽ đặt cái khách khí đó ra ngoài bàn làm việc.

Nếu bạn hãy khoan nhắc tới chuyện anh ta đến muộn cứ coi như không xảy ra chuyện như vậy. Trước khi đối phương nói lời cáo lỗi với bạn thì bạn chuyển ngay chủ đề câu chuyện sang việc chính. Cho dù đối phương có đưa ra lời giải thích nào về việc tới muộn, bạn có thể cười dửng dưng... như vậy đối phương sẽ rơi vào trạng thái tâm lý bất an và phần nào mất đi sự chủ động trong cuộc đàm phán.

Suy xét căn nguyên, đây là hiện tượng tâm lý thường thấy của con người. Một khi mình cảm thấy lỗi và sai lầm rõ ràng mà đối phương lại không xem vào đâu, anh ta sẽ có cảm giác sai là toàn bộ nhân cách của mình bị đối phương coi thường. Khi đi giao thiệp hoặc đàm phán mà trong lòng hoài nghi và bất an, anh ta chỉ quan tâm tới vấn đề là tại làm sao đối phương lại không coi sự tồn tại của mình vào đâu, mà sao nhãng tới nội dung cuộc nói chuyện còn quan trọng hơn kia. Nhiều người rất tinh thông môn này, họ tới nơi trước thời gian hẹn khi có việc giao thiệp, đàm phán, khi đối phương tới đúng giờ, họ lại nói với anh ta "Tôi chờ anh đã lâu rồi cũng có thể làm cho đối phương đay đứt về mặt tâm lý.

Ở công ty, khi cấp dưới đệ trình báo cáo, cấp trên xem xong chỉ lẳng lặng gật đầu, hoặc mỉm cười nhận báo cáo. Thấy thái độ của cấp trên như vậy vô tình tạo cho cấp dưới có cảm giác bất an khó diễn tả nổi. Được thì nói được, không được thì nói không được, nói rõ ngay tại chỗ thì cấp dưới còn được trấn tĩnh một chút, đằng này cấp trên chẳng nói gì thì làm sao anh ta bình tĩnh được. Khi không có lỗi nào mà cấp trên cũng không nói một lời thì khi có một chút lỗi nhỏ sẽ ra sao.

14. Không nên vì bối rối việc nhỏ mà ảnh hưởng tập trung tâm trí

Ông Nomura, một huấn luyện viên bóng chày đã nổi tiếng một thời, có trình độ chơi bóng chày rất cao, có nghiên cứu sâu về tâm lý, khi ông còn là đội viên, ông thường thích nói thì thầm mấy câu với đội viên đối phương đánh bóng trên sân, chiêu này ông dùng nhiều và đã phần nào giúp ông thành công.

Một cầu thủ ném bóng của một đội nào đó, là một người mà mọi người đều công nhận là yêu vợ, mỗi lần thi đấu đều mời vợ đến xem để cổ vũ. Khi bên ông Nomura bị ép, ông được phái ra sân nghênh chiến với cầu thủ đánh bóng trình độ xuất sắc này, vừa vào sân ông đã nói nhỏ với đối phương câu này: "Vợ anh hôm nay cũng đến à? Xin hỏi người đàn ông vừa rồi tới cạnh vợ cậu là ai vậy?". Vừa nói vậy thì cầu thủ đánh bóng biến sắc mặt, ngoảnh đầu lại nhìn lên chỗ khán giả.

Đối phương đánh bóng rồi, khi gậy vừa giơ lên, ông Nomura lại nói thầm một câu với anh ta: "Này, anh nhìn lại người đang cười kia!". Người đánh bóng không đánh trúng lỗ. Khi đánh bóng tiếp lần sau, ông Nomura vẫn nhằm đúng lúc như vậy, bảo nhỏ anh ta: "Anh không để ý gì tới việc này à? Nhưng vợ anh lại càng vui khi thấy anh như vậy!" Đối phương lại thất thủ. Lần thứ ba, lần thứ tư, mỗi lần khi đối phương giơ gậy lên, thế công đánh vào tâm lý lại càng mạnh. "Nhìn cái vẻ thân mật của hai người họ kìa, chẳng phải là quan hệ bình thường", tiếp đó "Phụ nữ đẹp làm cho người ta đau đầu, khó mà giữ nổi", lại tiến thêm một bước "Hay là anh phục vụ không đủ?". Làm cho ánh mắt đối phương luôn ngước lên chỗ khan giả, mỗi lần đánh bóng đều không gây uy hiếp gì. Chiến thuật nói thầm của ông Nomura đã giúp cho việc toàn đội giành thắng lợi. Về một góc độ nào đó, có thể nói, không phải ông Nomura đánh bóng bằng gậy, mà ông ấy đã đánh bóng bằng mẹo tâm lý làm đối phương bị rối trí, thiếu tập trung.

Một số người biết rõ mẹo này: Nếu muốn giành thắng lợi phải làm cho đối phương nản lòng trước. Nếu nói với đối thủ "Trình độ anh kém quá, đánh bao năm nay mà vẫn chả khác gì người mới học!", câu này có thể công kích đối phương mà cũng có thể kích động đối phương. Do đó họ thường nói những câu có nội dung không liên quan gì tới thắng thua, như nhìn người như thế là không nên!", "Anh lại lủng củng với bà xã rồi, phải không?", những việc nhỏ hoặc việc lớn mà đối phương quan tâm. Về điểm này nhiều người không thể cáu giận ngay được, cũng không thể giả câm giả điếc làm ngơ. Sau khi nói một hồi, đối phương sẽ cảm thấy sức giảm lực yếu, khó có thể tập trung sức chú ý; đối thủ đã phân tâm, thì đã có là kình địch mạnh nhất cũng để đối phó. Tất nhiên người bại trận chỉ có thể là người phân tâm, dù sao thì một cái đầu không thể dùng liền vào hai việc. Biết được mẹo này để không dao động, rối trí sẽ khiến đối phương không thể giành thế chủ động.

15. Tránh quyết định lúc cơ thể mệt mỏi

Tại hội nghị các giáo sư, những người tham dự hội nghị thường tranh luận mãi không thôi về một vấn đề Quyết định vẫn chưa được đưa ra mà mọi người đã đều thấm mệt. Lúc này nếu người chủ trì tuyên bố quyết định thì có khi vấn đề lúc trước tranh luận kịch liệt sẽ dễ dàng được mọi người tán đồng.

Tất nhiên, nếu không có thảo luận đầy đủ với thời gian dài như thế thì việc đó không thể xảy ra. Khi đưa ra quyết định mà mọi người đều nhất trí tán thành, quyết không thể coi thường tiền đề là mọi người tham dự đều đã cảm thấy rất mỏi mệt. Nói mạnh hơn chút nữa, những người tham dự lúc này đều đã rệu rã, muốn bỏ xa lấy gần, thôi thì quyết đi cho xong chuyện. Đó là tâm lý có thật.

Khi con người ở vào trạng thái bình thường, khả năng phán đoán rất chính xác, đồng thời có thể khống chế bản thân, nhưng sự mỏi mệt về thể ác sẽ có tác động khá lớn tới tinh thần của anh ta. Khi thể lực ai đó không thể chịu nổi, anh ta sẽ khó tập trung tinh thần, suy nghĩ cũng kém mạch lạc đi. Tôi tin rằng kinh nghiệm đó thì ai trong chúng ta cũng đều biết.

Vào lúc mà bộ não hoạt động không còn linh oạt nữa, do khó có thể phê bình phản tỉnh một cách bình tĩnh, nên thường có những chuyện lạ như tỏ ra tán thành những chuyện ngược với ý nghĩ của mình, để rồi sau đó lại ân hận, tại sao lúc đó mình lại đồng tình với quyết định ấy nhỉ? Cảnh giác với tâm lý này để tránh những biểu hiện dễ dãi, buông xuôi của bản thân, nhất là ở thời điểm cơ thể đã mỏi mệt.

16. Cao thủ có cao thủ trị

Ông Nomura mà tôi đã giới thiệu với các bạn từng viết trong một cuốn sách: là huấn luyện viên, thay vì nói "đừng ném bóng vào vòng trong" hãy nói "ném ra phía ngoài" sẽ hiệu nghiệm hơn.

Ông Suduki Mokoto là một người rất giỏi việc dạy trẻ em đàn vi-ô-lông, khi đứa trẻ tập không được, ông thường vừa kéo đàn làm mẫu vừa nói: "Lẽ nào âm này cậu cũng không kéo được ư?” thế là đứa trẻ đáp "Dạ được", đồng thời cố sức kéo. Như thế lặp lại nhiều lần, cho tới khi học sinh thành thục âm tiết cuối cùng của bản nhạc mới thôi.

Ví dụ này nói cho chúng ta điều gì? Tôi phát hiện thấy đây chính là tài liệu nghiên cứu tâm lý học cực tốt của chúng ta. Con người là một loại động vật có tập tính khó có thể lý giải: càng những việc cấm đoán thì càng muốn liều thử, hoặc tiến theo hướng cấm một cách vô ý thức. Do đó thường hay xuất hiện những việc như thế này: những cặp nam nữ trong trường hợp hôn nhân bị ngă trở, thì chí lại càng kiên quyết; các cô gái vốn rất nhu mì, do bố mẹ giáo dục quá nghiêm lại có thể bị dụ dỗ vào con đường tội lỗi, gia nhập vào các tổ chức phi pháp.

Khi đã hiểu rõ mẹo này thì bạn có thể làm cho đối phương bất lợi. Chẳng hạn như khi chơi gôn, mọi người đều nói môn gôn là một môn thể thao dùng trí nhiều nhất, tôi cũng thấy điều này. Khi hai người chơi với nhau, một câu nói vu vơ của đối phương sẽ có thể làm cho bạn đánh hỏng một quả quan trọng trong khi bạn do dự. Thảo nào những tay chuyên nghiệp "Chơi gôn dùng miệng không dùng tay", "Cơ hội thắng của năm lần mở miệng nhiều hơn so với năm lần đánh bóng tất". Trước khi người khác đánh bóng, bạn đừng ngại "mở miệng năm lần" đối với đối phương một cách tự nhiên xem sao.

Trong "chiến thuật mở miệng", hiệu quả nhất là nói những lời cảnh cáo trung thực thân thiết, tức là nói với anh ta những điều cấm kỵ, "tốt nhất đừng đánh bóng bổng", "đừng ném gậy". Điều khó hiểu là đối thủ sẽ lại đánh bóng bổng, hoặc ném gậy ra xa.

Khi bàn bạc đối sách trước trận đấu, thường có mời các danh thủ đầy kinh nghiệm bảo ban các cầu thủ "không được như thế này", "không như thế kia", kỳ thực theo kinh nghiệm của tôi, trận đấu ngày hôm đó bên ấy chắc chắn sẽ thua.

17. Chiến thắng số đông địch thủ như thế nào?

Cố minh tinh Henry Fanda đã từng đóng vai chính trong một bộ phim có tên "12 người đàn ông nổi giận". Câu chuyện chủ yếu kể về quá trình đặc biệt, 12 bồi thẩm viên phán quyết một thanh niên bị nghi là giết người xem anh ta có tội hay là không có tội.

Bộ phim này tôi thán phục nhất là mẹo thông minh của vị bồi thẩm viên do Henry Fanda đóng. Trong số 12 bồi thẩm viên chỉ có mình anh ta cho rằng người thanh niên vô tội, ông đã sử dụng các loại biện pháp và cuối cùng đã thuyết phục được 11 người kia, buộc họ từng người một đồng ý với cách nhìn nhận của mình. Rõ ràng là nếu xung đột chính diện, ông chẳng được lợi lộc gì ngoài việc làm cho ý chí của 11 vị kia càng thêm kiên cường. Ông ghĩ mọi cách tìm ra những lỗ hổng bên phía vật chứng và nhân chứng, đồng thời giải thích, thuyết phục từng vị bồi thẩm viên một.

Có nghĩa là cách làm của ông không phải là hỏi: "Các ông thấy cách nhìn nhận của tôi thế nào?!", mà là hỏi "Bản thân ngài thấy cách nhìn nhận của tôi ra sao?". Trong số các bồi thẩm viên vốn ý kiến cũng khác nhau. Có phía cứng rắn thì cho rằng cậu bé có tội; nhưng phần đông là đứng giữa; còn có người thì im lặng, trong lòng thấy có điểm đáng ngờ, cho rằng vẫn thiếu chứng cứ buộc tội v.v... Vai chính trong phim đã nắm chức sự khác nhau nhỏ và cách nhìn trong tâm lý từng người, cuối cùng làm cho mọi người nhất trí đồng tình với phán quyết của mình thông qua quyết định cậu bé vô tội.

Chúng ta đều có những kinh nghiệm như vậy; có khi chúng ta có ý kiến phản đối hợp lý đối với phương châm, phương hướng của tập thể hoặc tổ chức của chúng ta trực thuộc, nhưng nếu nói ra, kiên trì quan điểm của mình và hòng thay đổi phương châm chung thì quả là khó vô cùng. Song cho dù là một khối đoàn kết nhất trí mạnh mẽ như thế nào, suy xét kỹ, vẫn là do các con người khác nhau tập hợp lại. Muốn làm cho một tập thể như vậy làm theo phương hướng của mình thì không nên nhằm vào cả tập thể, mà cần phải đột phá từng người một trong cái tập thể đó, đây là con đường ngắn nhất. Cũng như nét mặt ai cũng khác nhau, tính cách và tư duy của từng người cũng không hoàn toàn giống nhau. Với cơ sở nhận thức như vậy, thể thuyết phục từng người một tán thành quan điểm của mình qua đó mà làm xoay chuyển ý kiến chung ban đầu. Trong một cuộc chiến nổi tiếng trong lịch sử cánh quân phía Tây vốn chiếm ưu thế tuyệt đối, sở dĩ bị cánh quân phía Đông đánh tan, nguyên do là thủ lĩnh cánh quân phía Đông thấy được sự bất hòa trong nội bộ cánh quân phía Tây, đồng thời nghĩ cách lung lạc một vị tướng của cánh quân phía Tây. Do đó khi quyết chiến, sau khi vị đại tướng của cánh quân phía Tây đầu hàng, quân sỹ hoảng loạn, không đánh mà tự thua.

18. Từ hiệu quả của nghệ thuật quảng cáo

Trước đây không lâu, quảng cáo có tính chiến lược của một công ty tắc - xi đã làm cho giới tuyên truyền quảng cáo của Mỹ lặng hẳn đi. Câu quảng cáo này là “Công ty của chúng tôi thuộc hàng thứ hai". Công ty này là một công ty xuất hiện sau trong các công ty cho thuê ô-tô. Trước nó đã có nhiều công ty về cơ bản đã khống chế được thị trường ngành này, do vậy việc mở đường vào ngành này là một vấn đề quan trọng đối với sự tồn vong của công ty. Để đạt được điều đó, tuyên truyền quảng cáo vừa phải có thanh thế to lớn, lại phải đột phá trình độ quảng cáo vốn có, phá bỏ quy tắc thông thường thì mới được.

Nói chung, muốn trở thành công ty hàng đầu, trong hoạt động tuyên truyền luôn đưa ra cờ hiệu "Công ty chúng tôi là công ty hàng đầu. Nhưng công ty này lại không theo nếp cũ, mà nói thẳng ra "Công ty chúng tôi vẫn đứng hàng thứ hai. Chính vì lẽ đó công ty chúng tôi xin hết lòng phục vụ quý khách". Kết quả là cuộc tuyên truyền thành công lớn, công ty này nhanh chóng có được một phần thị trường.

Suy xét nguyên nhân thành công của phương thức này, không ngoài cái nguồn thông tin mà đối với công ty thì không nên nói ra, bởi nó bất lợi cho công ty. nhưng phương thức quảng cáo này đã để lại một ấn tượng chân thực, thành thực thẳng thắn cho mọi người. Nhất là trong mê cung quảng cáo đầy chất phóng đại, thổi phồng hiện nay, kiểu thành thực này không khác gì một loại kích thích cực kỳ mới mẻ.

Con người bất kỳ là ai, đều hiểu rõ rằng mọi sự việc đều có mặt tích cực và mặt tiêu cực. Do đó chỉ có nhìn sự vật một cách công bằng và khách quan thì mới phát hiện ra rằng không có cái gì thập toàn thập mỹ cả. Hay nói cách khác, chỉ có những thông tin không chỉ toàn là tin tốt mà còn có một số chỗ khiếm khuyết mới có thể làm cho người ta tin. Cũng như cửa hàng bách hóa thường tổ chức đại hạ giá, bán hàng thứ phẩm bán thành phẩm, chỉ cần những khuyết điểm nhỏ kia không làm hỏng tới chất lượng của hàng hóa mọi người lại cảm thấy chất lượng hàng như vậy đáng tin vì đã biết rõ điểm yếu của hàng hóa do đó bị kích thích tới mua.

Cũng như vậy, trong quan hệ giao tiếp, việc chỉ có nói tốt không thôi cũng làm cho người ta khó tin. Khi giới thiệu ai đó, chỉ cần điểm thêm một số khuyết điểm của người đó, thì có thể làm cho người khác dễ tiếp nhận anh ta cố đánh giá toàn diện, thỏa đáng về anh ta.

Một nhà bình luận thuộc giới kinh doanh từng có cái biệt danh "Quỷ môn quan của giới thương nghiệp", ông B, bất luận là viết ai, cũng chỉ chăm chăm vạch ra những khiếm khuyết của anh ta. Như vậy lại tăng cảm giác tin tưởng đối với bài đánh giá nhân vật, đánh giá công ty của ông, ảnh hưởng trong xã hội của các nhà doanh nghiệp và các xí nghiệp được viết đó lại càng mở rộng hơn. Khi tôi viết nhận xét cho học sinh, thường không quên chỉ ngay ra một chút khuyết điểm điều đó lại càng để làm cho mọi người tin vào những đánh giá tốt về người đó.

19. Để đối phương thông cảm với bạn

Tôi nhớ rằng đã từng xem một bộ phim của Mỹ kể về một câu chuyện như thế này: Có một ông tỷ phú già rất phong thái, nhiệt thành đề nghị cùng một cô gái kết hôn. Kỳ thực cô gái này là một người đàn ông "hóa trang" thành. Để từ chối lời cầu hôn của ông tỷ phú, người đàn ông đóng giả nữ đã liệt kê ra các kiểu khuyết điểm của mình, nhưng ông tỷ phú hám sắc kia tỏ ý chấp nhận tất cả. Cuối cùng vị trai giả gái kia đành phải bảo ông ta "Thân thể tôi có một khiếm khuyết khá lớn". Ông tỷ phú lại cho rằng là một căn bệnh bất trị nào đó, càng hỏi đồn. Thế là anh chàng kia bỏ bộ tóc giả màu vàng kim ra, để lộ chân tướng, nói "Tôi là một người đàn ông". Ông tỷ phú kia lúc đó mới thở hắt ra, miệng lầu bầu nói "Bước!", câu chuyện tới đó kết thúc.

Theo tôi thấy, người trai ra gái kia không hiểu về cái vi diệu trong tâm lý của người. Nói chung người ta thường có khuynh hướng như vậy, tức khi bạn nói hơi quá về khuyết điểm của mình, thì anh ta sẽ không có chú ý tới các khiếm khuyết khác nữa. Nhân vật trong phim hiểu sai điểm này, cho rằng chỉ cần chỉ ra một khiếm khuyết thì sẽ làm cho lão tỷ phú phải chùn bước; còn lão tỷ phú thì ngược lại, không nghe không hỏi gì tới những khiếm khuyết trên con người trai giả gái kia, cuối cùng - thì phải dở mếu dở cười. Nếu như người trai giả gái kia tự cho mình là tuyệt thế giai nhân và cố gắng che đậy những khuyết điểm nào đó, thì cái chân to tướng của anh ta chắc sẽ làm mọi người chú ý. Chẳng cần đến mức phải nói mình là một người đàn ông, cũng có thể làm cho lão tỷ phú tắt dụi ngọn lửa tình một cách thành công.

Cũng vậy, những người chào hàng có kinh nghiệm thường không chỉ chỉ ra cái hay của thứ hàng mình muốn bán, mà cũng không quên chỉ ra một số khuyết điểm rõ rệt mà đối phương chú ý đến. Nhân viên bất động sản khi rao bán nhà cửa có thể nói trước với khách hàng rằng căn phòng hơi bị nắng chiếu phía Tây, tiếng ồn ào nhiều v.v... Khách tới xem nhà xét phát hiện thấy tiếng ồn cũng không tới mức đó, đồng thời rất hài lòng về khu phố xung quanh, thậm chí bỏ qua những khiếm khuyết khác như cả việc nhà cách bến xe rất xa.

20. Nói cần chừa đường rút

Tôi đã từng tham dự một cuộc tọa đàm về giáo dục. Tại cuộc tọa đàm có một người phụ nữ phát biểu quan điểm của mình về giáo dục gia đình và giáo dục nhà trường bằng câu mở đầu "Tôi không phải là chuyên gia giáo dục học". Tại hội trường căng thẳng, tranh luận không ngớt, lời phát biểu của bà đã cuốn hút được người dự, làm cho họ có cảm giác mới mẻ. Sau này tôi phát hiện, kỳ thực ý kiến của bà ta rất bình thường, mà nguyên nhân sở dĩ có thể trong nháy mắt liên cảm thấy đáng nghe có lẽ không phải không có liên quan tới câu mào đầu "Tôi không là chuyên gia giáo dục học".

Những người dự hôm đó về cơ bản đều là các chuyên gia giáo dục học và những người đầy am hiểu về giáo dục, họ tranh luận về những kiến giải của nhau, không ai chịu nhường ai. Trong trường hợp này, câu mào đầu "Tôi không là chuyên gia giáo dục học" làm cho mọi người trong bụng nghĩ "Người này thẳng thắn, khiêm tốn, phát biểu không cố làm ra vẻ trang trọng, đáng nghe lắm", tự nhiên có thể thu hút nhiều người.

Có một sự kiện từng làm xao động giới báo chí, diễn biến cũng tương tự việc này. Tại một buổi dạ hội, một nhà bình luận rất nổi tiếng đã tiết lộ nhiều "sự thực" gần như có thể cướp đi cuộc sống chính trị của một nhà chính trị sau khi mở đầu bằng câu "Chứng cứ chưa xác thực". Kết quả, tất nhiên không phải hoàn toàn là sự thực, nhưng nó vẫn làm cho mọi người có một ấn tượng khá chân thực. Trong các sự kiện sau này, nhà bình luận tỏ ra biết lỗi, đồng thời vì đã nói là chứng cứ chưa xác thực nên tránh khỏi bị khởi tố. Nếu ý đồ của ông ta là có ý làm tổn thương nhà chính trị kia thì với tin xấu này, mục đích của ông ta coi như đạt được. Câu mở đầu "Chứng cứ chưa xác thực" của ông ta có vẻ đầy bí mật nên làm cho mọi người đều chăm chú nghe.

Không chỉ trong trường hợp tin tức báo chí, ngay cả khi truyền đạt tin mà không tiện công khai nguồn tin, nếu vừa mở miệng đã nói "Căn cứ nguồn tin đáng tin cậy, thì e rằng không phải chỉ có một người tỏ ra không tin.

Chẳng bằng nói: "Tin tức chưa được xác thực", "Chứng cứ chưa xác thực" hoặc "Căn cứ nguồn tin chưa được kiểm tra, nói thẳng sự thực chưa đủ xác nhận 100% cho mọi người thì có khi lại có thể thu hút sự chú ý của mọi người. Kỳ thực, phương thức biểu đạt này còn làm cho người ta cảm thấy một thái độ khiêm nhường. Vốn có thể gần tiếp cận được tình hình thực tế, nhưng để tỏ ra sự nghiêm túc, cẩn thận đối với việc kiểm tra tin tức của người truyền tin, nên mới nói "Chưa xác định".

Những kiểu tin "Chưa xác định", "Chưa có bằng chứng xác thực", "Chưa được chứng thực" này làm cho người ta có cảm giác dường như là tin tức mới ra lò, mới tới mức chưa thể kịp xác minh, tin tức mới nóng hổi vậy.