9. CÁC TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN & MÔI TRƯỜNG

Lời cảnh báo: Một trăm năm trước tổ tiên chúng ta đã coi chó sói và báo là loài cần tiêu diệt cũng như vi trùng đối với chúng ta. Một trăm năm sau kể từ bây giờ, một số bộ phận thực vật, động vật và con người nhân tạo sẽ được chấp nhận như những thực thể. Như vậy khi nói đến môi trường tự nhiên người ta nói đến theo một cách khác biệt như thể thuật ngữ “các khuyết tật về gien” sẽ được hiểu rộng hơn, và mang ý nghĩa rất khác. Liên kết điều này với các đột phá đầy ấn tượng trong lãnh vực khoa học vật chất cho phép các vật liệu dành cho nhà thiết kế thời trang được chế tạo đáp ứng đúng những đặc tính mong muốn, và sự phong phú về tài nguyên thiên nhiên sẽ được xem không phải là hoạt động khai thác có giới hạn mà là một lãnh vực trung tâm để tạo của cải một cách chủ động.

Sử dụng thiên nhiên để tạo ra sự thịnh vượng là một công việc phức tạp. Nó không phải là cuộc chiến giữa điều tốt và điều xấu. Sự tăng trưởng kinh tế không đi vào con đường va chạm với môi trường. Những tương tác này có tính cách phức tạp và tinh tế hơn. Hãy xem phần trích dẫn dưới đây từ một nhà môi trường học:

Trong một thế giới có giới hạn, việc 20% dân số thế giới sở hữu 80% tài nguyên của thế giới dẫn đến vấn đề tối thiểu hóa quyền sở hữu của đa số dân số của thế giới là không thể tránh được. Sự nhượng bộ của những người giàu trong vấn đề tiêu dùng quá mức là một bước cần thiết để tạo điều kiện nâng cao đời sống cho một số người ngày càng tăng lên... Đối đầu với thế giới đang nóng dần lên và các vấn đề khác liên quan đến môi trường, không còn nghi ngờ gì nữa, các nền kinh tế vẫn đang trên đường va chạm với môi trường thiên nhiên. Mặc dù đã có cả các nỗ lực về cải thiện môi trường, nhưng các hoạt động sản xuất và tiêu thụ ngày càng thu hẹp khả năng của thiên nhiên trong việc cung cấp cho công nghiệp và là một nơi tiếp nhận chất thải công nghiệp. Đây là điều cay đắng sau 20 năm của quan điểm chính trị môi trường.

Các thành phần đối lập với các nhà môi trường học cũng đã phát biểu ngược lại 180 độ như sau: “Các nhà môi trường học là những người theo học thuyết giáo dục phát triển tinh hoa, họ ở trong số 20% dân số trên cùng mà mục tiêu của họ là ngăn chặn việc nâng cao mức sống đối với 80% dân số dưới cùng. Các yêu cầu của họ có nghĩa là sự cáo chung của vấn đề phát triển kinh tế. Kẻ thù thực sự của các nhà lãnh đạo môi trường cấp tiến là chủ nghĩa tư bản và kiểu cách sống của người Mỹ”.

Nếu như các kết luận tương tự và đối lập này đúng, thì tương lai chỉ có thể là sự cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên và sự thoái hóa môi trường. Nhóm 20% dân trên cùng sẽ không tự nguyện hy sinh tiêu chuẩn và kiểu cách sống của họ để giúp cho 80% dân dưới cùng. Số 80% dân dưới cùng sẽ không từ bỏ mục tiêu nâng cao mức sống của họ nhằm bảo vệ môi trường cho 20% dân trên cùng. Hoạt động kinh tế sẽ tăng trưởng trong cả hai thế giới tiên tiến và thế giới đang phát triển. Con người không tự nguyện thu nhỏ lãnh vực ảnh hưởng của họ. Họ sử dụng tích cực các công nghệ họ đã phát minh.

Thật may mắn, các bối cảnh phổ biến này không đúng. Có một cách nhìn khác về tài nguyên thiên nhiên và môi trường dẫn đến hàng loạt các kết luận khác.

Trên bất cứ quan điểm nào, thế giới hiện nay thân thiện với môi trường hơn cách đây 20 hoặc 30 năm trước. Không khí và nước trong sạch hơn so với thời điểm cách nay một thế kỷ. Các chất thải công nghiệp thường ít bị đổ vào môi trường thiên nhiên hơn trước đây. Ở nhiều nơi, việc hít thở khói thuốc lá gián tiếp từ người khác là chuyện của quá khứ. Các chủng loài động vật như - chim đại bàng, báo, cá voi, cá sấu, chó sói đang hồi phục. Nhưng cũng có một số vấn đề chính yếu chưa được giải quyết - sự ấm dần lên của trái đất là một vấn đề lớn - nhưng cũng có nhiều vấn đề đã được giải quyết hoặc đã được làm dịu lại.

Trong khi tài nguyên thiên nhiên được sử dụng trong sản xuất công nghiệp, các phát triển về công nghệ đã làm giảm cách thức sử dụng và tăng cường hiệu quả cung cấp của chúng. Hãy lấy bất kỳ một nguyên liệu nào, vẽ đồ biểu sử dụng tương quan với tổng sản phẩm nội địa (GDP), người ta nhận thấy sự sử dụng nguyên liệu tính trên 1 đơn vị GDP ít đi nhiều. Trong 25 năm qua, mức tiêu thụ năng lượng tính trên 1 đơn vị GDP giảm 1/3 và sẽ xuống nhanh gấp đôi nếu giá năng lượng không xuống đến mức thấp nhất trong lịch sử loài người. Tỷ lệ tiêu thụ kim loại đồng tính trên 1 đơn vị GDP giảm 31%. Trong 50 năm qua, tiêu thụ nước tính trên đầu người giảm 25%. Và căn cứ trên những gì đã xảy ra tại các nước khác, cho thấy rõ là các mức sụt giảm lớn hơn có nhiều khả năng sẽ xảy ra. Nhật và Đức sử dụng năng lượng tính trên đô la GDP bằng một nửa của Hoa Kỳ.

Với các đổi thay về công nghệ, chúng ta không sống ở trong một thế giới bị giới hạn. Không có số lượng cố định về dầu hỏa. Dầu hỏa có sẵn vào bất kỳ thời điểm nào tùy thuộc vào các công nghệ có thể được sử dụng để khai thác. Vào cuối những năm 1970, vào thời điểm khủng hoảng dầu hỏa thứ hai của Tổ chức những nước xuất khẩu dầu OPEC, với tình trạng thiếu hụt dầu hỏa thường xuyên, giá dầu hỏa được tiên đoán ở mức 100$ / thùng, tương đương 160$ đô la hôm nay). Với công nghệ sản xuất dầu hỏa cũ xưa, lời tiên đoán này có thể đúng. Nhưng với công nghệ khoan dầu mới ngoài khơi đã minh chứng rằng lời tiên đoán đó sai. Diện tích toàn cầu với 3/4 được bao phủ bằng nước trước kia nằm ngoài ranh giới của việc thăm dò dầu hỏa, nay đột nhiên nằm trong phạm vi khai thác. Sức cung dầu hỏa bùng nổ, dự trữ dầu hỏa được xác minh cao hơn lúc nào hết, và giá cả thực tế ở mức thấp nhất trong lịch sử loài người.

Giá thị trường đo lường một cách tương đối những gì đang xảy ra đối với mức cung và cầu về tài nguyên thiên nhiên. Điều gì đã xảy ra cho dầu hỏa thì cũng đang xảy ra đối với sức cung năng lượng, khoáng sản và nông sản trong một phạm vi rộng lớn. Các giảm sút về số cầu cộng với sự phát triển các công nghệ mới đã tạo nên một thế giới mà trong đó mức cung tài nguyên thiên nhiên đang tăng nhanh hơn mức cầu. Giá cả xuống ở mọi nơi. Ngay cả giá hơi đốt tính trên đơn vị nhiệt lượng của Anh (BTU) thấp hơn so với giá dầu hỏa. Tất cả các tài nguyên nông nghiệp, khoáng sản và năng lượng hiện nay đang bán với giá thấp gần với mức thấp lịch sử. Giá đồng kim loại, lúa mì, bắp đều giảm. Điều này xảy ra một phần nào do sự khủng hoảng tài chính ở châu Á, nhưng phần lớn đã xảy ra trước cuộc khủng hoảng tài chinh và do áp dụng các công nghệ mới. Vàng, một biểu tượng của hàng hóa, là một ví dụ. Giá vàng xuống một cách thảm hại. Với các công nghệ mới, chỉ cách đây một vài thập kỷ Hoa Kỳ là nước “hết vàng” nay đã trở nên nhà sản xuất vàng chính yếu. Riêng bang Nevada hiện nay sản xuất 10% vàng thế giới.

Cuộc cách mạng khoa học nguyên liệu đang xảy ra cũng cho phép chúng ta bước vào thế giới của nhiều loại vật liệu dành cho nhà thiết kế thời trang, trong đó những nguyên liệu có giá trị được chế tạo - không khai thác từ lòng đất. Cát được chế ra các mảnh silicon và các vi mạch bán dẫn. Kevlar chế tạo ra áo chống đạn, trong khi Gore-Tex chế tạo ra trang phục không thấm nước có khả năng thoát khí... Lycra thì có mặt trong mọi thứ sản phẩm. Gốm là vật liệu nhân tạo xưa nhất đồng thời cũng là mới nhất. Các vật liệu y khoa mới có thể thay thế nhiều bộ phận của cơ thể con người - xương hông nhân tạo chỉ là một loại sản phẩm thông thường nhất.

Số 80% dân dưới cùng của thế giới không bị tụt hậu - ngược lại là đằng khác. Tổng sản phẩm nội địa (GDP) thế giới đã tăng trưởng nhanh hơn bất cứ thời điểm nào trong lịch sử nhân loại, và sự tăng trưởng này lại cao hơn ở thế giới đang phát triển so với bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử nhân loại. Sự tăng trưởng đó đã không được phân bổ đều, nhưng mức sống đã và đang được nâng cao một cách rõ rệt đối với hàng tỷ dân trong thế giới thứ ba. Hãy nghĩ đến sự tiến bộ ở Trung Quốc - tỷ lệ tăng trưởng từ 8 đến 10% trong hai thập kỷ đã làm tăng gấp năm lần mức sống cho 1/3 tỉ dân. Thực ra một số nước trong thế giới đang phát triển đã bắt kịp thế giới tiên tiến. Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore và Hồng Kông đã đạt được mức GDP tính theo đầu người của châu Âu. Đây là thời kỳ tốt nhất - không phải tệ nhất - cho đến khi có cuộc khủng hoảng tài chính gần đây trong thế giới đang phát triển.

Và không một ai trong thế giới tiên tiến đã phải giảm mức sống của họ để làm cho điều này xảy ra.

Chỉ có châu Phi, miền Nam Sahara thực sự là nơi thuộc thế giới đang phát triển, không có một sự tiến bộ nào được ghi nhận hiện nay. Nhưng không liên quan gì đến sự tham lam trong thế giới tiên tiến. Nó phản ánh một sự khiếm khuyết về tổ chức xã hội trong nước và hậu quả của tình trạng hỗn loạn đã khiến sự phát triển nội tại không thể có được và bất kỳ sự trợ giúp nào từ bên ngoài cũng trở nên vô nghĩa.

Vấn đề mà sự khác biệt 80 - 20 cũng không chú ý đến là năng suất của 80% phải tăng lên nếu mức tiêu thụ của họ tăng. Khi 80% đạt được tiêu chuẩn mức sống của phương Tây, họ cũng sẽ đóng góp vào GDP của thế giới ít nhất cũng bằng như phần họ lấy ra. Không thể đạt được mức sống kiểu Mỹ trong gia đình, nếu không có tiêu chuẩn sản xuất kiểu Mỹ tại nơi làm việc.

Sự tăng trưởng không phải là kẻ thù của chủ nghĩa môi trường. Thực ra nó rất cần thiết nếu như môi trường muốn được cải thiện. Với sự tăng trưởng và mức sống cao hơn khiến người ta trở nên quan tâm đến môi trường. Trong thuật ngữ kinh tế học, các hàng hóa thuộc môi trường như không khí trong lành và nước tinh khiết là những thứ xa xỉ. Số cầu của chúng ta đối với chúng tăng nhanh hơn lợi tức của chúng ta. Với mức thu nhập cao hơn nhiều, lần đầu tiên trong lịch sử, Hồng Kông đã tích cực tham gia vào việc trồng lại rừng. Việc này không được quan tâm đến ở nơi có mức thu nhập thấp hơn. Ở các khu vực có mức thu nhập rất thấp, mối quan tâm trọng yếu nhất đó là sự chết đói. Không ai để ý đến môi trường, và không ai có thể có khả năng đầu tư vào việc cải thiện môi trường. Với mức thu nhập cao hơn, mối quan tâm về sinh tồn không còn nữa, môi trường tốt hơn trở nên quan trọng cho mức sống tương lai. Chỉ có người nghèo mới phá rừng lấy củi làm chất đốt. Với thu nhập cao hơn chúng ta có đủ khả năng trang trải cho các hình thức đun nấu và sưởi ấm không làm hại đến môi trường. Cái mà người giàu có thể mua riêng cho mình - một môi trường thật tốt - thì cũng sẽ là đòi hỏi chính trị tập thể của giai cấp trung lưu khi thu nhập của họ tăng lên.

Khi thu nhập gia đình tăng lên, qui mô bình quân của gia đình giảm xuống. Điều mà Trung Quốc đã phải thực hiện với các biện pháp hà khắc - giới hạn qui mô gia đình - lại xảy ra một cách tự nhiên với gia đình có thu nhập cao hơn. Áp lực dân số giảm cùng với sự tăng trưởng. Trong hầu hết các nước tiên tiến, tỷ lệ sinh sản ở mức thấp hơn tỷ lệ tăng trưởng sinh sản bằng không. Riêng Hoa Kỳ hầu như là một ngoại lệ, và mức sinh sản tự nhiên rất gần với mức tăng trưởng dân số bằng không.

Từ khởi thủy đến nay, dân số đã tăng từ số 0 đến gần 6 tỷ người, hơn nữa phúc lợi của con người và tuổi thọ bình quân đạt đến mức cao nhất chưa từng có. Trên bình diện toàn cầu, tuổi thọ bình quân của những nước nghèo nhất hiện nay cao hơn mức của các quốc gia giàu có nhất cách nay một thế kỷ. Người sống trong hang động sử dụng năng lượng ít hơn rất nhiều so với người thời nay (2.500 calo so với 3.100 calo mỗi ngày), nhưng lại làm hại cho môi trường nhiều hơn. Hãy tưởng tượng thế giới sẽ như thế nào với 6 tỷ người sống trong hang động sử dụng các công cụ trong thời đại của họ.

Khả năng chịu đựng về con người của thế giới rất quan trọng, nhưng tranh luận đúng không phải là dân số tối đa mà thế giới có thể cưu mang, với công nghệ sản xuất lương thực và nước uống có sẵn hiện nay (ước tính biến đổi từ 8 đến 12 tỷ người). Vấn đề cần tranh luận đúng đắn là phong cách sống như thế nào để tạo ra phúc lợi cao nhất cho con người trong điều kiện công nghệ hiện nay - không phải là điều có thể chấp nhận được mà là điều có thể ước muốn. Giá trị của trẻ em là gì? Trong một xã hội công nghiệp đô thị hóa, trẻ em có giá trị kinh tế thấp hơn và tốn kém hơn trong các cộng đồng nông thôn nghèo nàn. Đó là lý do tại sao một gia đình có mức sống trung bình có ít con hơn. Các lựa chọn cá nhân và tập thể nào sẽ được thực hiện? Nếu muốn có một cuộc sống chất lượng cao cho mọi người, thì sẽ phát sinh giới hạn dân số có thể có ở bất kỳ một thời điểm nào. Nhưng kinh nghiệm cho chúng ta biết rằng giới hạn đó không phải áp đặt nếu người ta nhìn thấy cuộc sống sẽ tốt đẹp hơn với một gia đình có ít thành viên hơn. Công nghệ cho phép chúng ta kiểm soát qui mô gia đình và hạn chế áp lực về môi trường phát sinh từ sự gia tăng dân số - nếu chúng ta muốn.

Vai trò tích cực của công nghệ môi trường biểu hiện rõ nhất trong lãnh vực sức khỏe con người. Môi trường tự nhiên của con người mang lại bệnh tật và tuổi thọ thấp. Tỷ lệ tử vong cao, đặc biệt trong những năm đầu của cuộc đời, và tuổi thọ thấp là hoàn toàn phù hợp với sự sinh tồn của loài người. Y học hiện đại thay đổi triệt để thực trạng môi trường thiên nhiên đó.

Công nghệ sinh học mở ra khả năng kiểm soát các loại côn trùng và cỏ dại là nguyên nhân gây hạ thấp năng suất nông nghiệp, mà không cần phải sử dụng đến các thuốc trừ sâu và diệt cỏ mạnh thường gây ra các tác dụng phụ tiêu cực. Con người sẽ không ngừng trồng trọt đủ lương thực để tự nuôi sống, nhưng họ có thể học cách trồng trọt theo phương pháp không làm hại đến môi trường. Chúng ta có nhiều cơ hội lớn để phát triển các qui trình này dựa trên các công nghệ mới.

Với công nghệ sinh học, vấn đề nên thực hiện đầu tư như thế nào để cải thiện môi trường của con người sẽ là trọng tâm của cuộc tranh luận rộng rãi. Công nghệ sinh học mở ra khả năng tạo ra môi trường thực vật, động vật và con người mà chúng ta muốn sinh sống trong đó. Thực vật kháng bệnh có thể được tạo ra mà không cần sử dụng các loại thuốc trừ sâu, sử dụng ít nước hơn, và sản xuất được nhiều lương thực hơn. Các cải tiến tương tự cũng đang xảy ra ở động vật. Tỷ lệ cho sữa nhiều hơn ở mỗi con bò cái sẽ làm giảm áp lực về nhu cầu diện tích đồng cỏ và dành nhiều chỗ cho động vật hoang dã. Khi nói đến việc cải thiện con người, qui trình sẽ khởi đầu bằng việc loại trừ các bệnh thuộc gien và tiến đến việc tạo nên những người đàn ông và đàn bà tốt hơn (thông minh hơn, cao hơn, đẹp hơn). Các qui trình công nghệ sinh học đối với việc điều trị các bệnh hiện nay là các công nghệ có tác dụng kép. Các kỹ thuật đó cho phép loại bỏ các khuyết tật về gien (gien ở cấp rất thấp) và cho phép thay thế các gien cấp thấp bằng các gien ở cấp cao hơn.

Công nghệ không phải là mối đe dọa môi trường. Chính xác là ngược lại, nó sẽ là cứu tinh của môi trường. Nhiều đổi thay về công nghệ (nguyên liệu mới, các thiết kế tốt hơn với sự trợ giúp của máy vi tính) hỗ trợ cho việc giảm năng lượng được sử dụng trên 1 đơn vị GDP. Không ai sẽ thuyết phục dân cư của thế giới từ bỏ các xe ô tô của họ. Ở nước Anh người ta ước tính là giá xăng có thể sẽ phải tăng tới 12$ một ga-lông (4,5l) để duy trì mức sử dụng cố định trong thập kỷ tới. Nhưng lãnh vực nóng bỏng nhất hiện nay trong công nghệ ô tô là các tế bào nhiên liệu (fuel cells). Đây là một công nghệ đã được thể nghiệm sử dụng trong thám hiểm không gian để cung cấp nguồn điện từ khí hydrô và khí ôxy. Chỉ có nước là chất thải của nó. Nếu phí tổn chế tạo các tế bào nhiên liệu có thể giảm đến một mức thích hợp, ô tô có thể được chế tạo thành một loại xe không gây ô nhiễm và không dùng xăng. Chi phí sản xuất màng pô-li-me để chế tạo ra các tế bào nhiên liệu đã giảm từ $750 đến $5 / một bộ vuông (0.093 mét vuông) và một động cơ tế bào nhiên liệu đã từng có giá gấp 100 lần so với động cơ nổ mà bây giờ giá chỉ gấp 10 lần. Đối với phần bên ngoài của ô tô “các tế bào nhiên liệu ở bên trong” có thể được xem tương đương “Intel inside” trong máy vi tính.

Tương tự, nếu các công nghệ lọc nước biển có giá thành rẻ hơn, nước ngọt sẽ trở nên loại nguyên liệu nhân tạo - và không còn là sản phẩm có nguồn cung cấp bị giới hạn. 2,5% tổng nguồn cung cấp nước ngọt cho chúng ta (2/3 của nó đã bị đóng băng) có thể thình lình được tăng thêm bởi 97,5% nước mặn của thế giới. Phân nửa trong số 600 đô thị lớn nhất của Trung Quốc sẽ có thể không bị thiếu nước do các mực nước ngầm đã xuống thấp. Băng đảo (Iceland) có thể sẽ không còn có tỷ lệ nước tính trên đầu người nhiều gấp 30.000 lần so với Djibouti hay 9.000 lần so với Kuwait.

Một giấc mơ về năng lượng thiết yếu miễn phí và tất cả những điều tốt có thể đến từ giấc mơ này đã dẫn đến sự nhiệt tình ban đầu đối với năng lượng hạt nhân. Nhiều bài học rút ra từ sự kiện giấc mơ đã không thành sự thực. Không phải công nghệ nào cũng có thể trở thành hoàn hảo. Không phải tất cả phí tổn sản xuất của các công nghệ đều giảm theo đường đồ thị dốc xuống như chúng ta đã thấy trong trường hợp vi mạch bán dẫn. Chúng ta thường gặp phải các vấn đề khó khăn, có lẽ không thể giải quyết được. Người ta xử lý thế nào đối với chất thải hạt nhân? Người ta xử lý ra sao với các vết nứt trong các đường ống kim loại do mức phóng xạ tác động lâu ngày? Có phải công nghệ quá phức tạp đối với một người bình thường để xử lý hay không? Các vấn đề an toàn đã đẩy các chi phí của năng lượng nguyên tử vượt trội hơn các chi phí của các nhà máy điện thông thường.

Giống như các chủng loài động vật và thực vật, con người sẽ tác động vào thế giới họ đang sinh sống. Nông nghiệp có lẽ có ảnh hưởng lớn nhất đến thế giới thiên nhiên của chúng ta. Nhưng với năng suất nông nghiệp cao hơn, các vùng đất đai đã được sử dụng trong nông nghiệp có thể được trả lại cho thiên nhiên. Vùng New England ngày nay có nhiều rừng hơn trong các thời kỳ thuộc địa. Các công viên đồng cỏ ở miền Tây bang Bắc Dakota dành cho hươu nai và trâu rừng đi lại thong dong, đã được tái tạo từ những khu vực chăn nuôi bò và các cánh đồng lúa mì trước kia.

Lập luận thông thường có thể cho rằng sự phát triển các hệ thống truyền thông và giao thông tốt hơn sẽ mở rộng hoạt động kinh tế về phương diện địa lý, nhưng thực ra nó lại tập trung ngày càng ít hơn trên diện tích đất của chúng ta. Tại Hoa Kỳ, gần một nghìn trong số ba nghìn quận có dân số giảm. Phần lớn gia tăng lại tập trung trong một vài quận của hai nghìn quận kia. Các thế lực kinh tế và xã hội có quyền lực đang đẩy chúng ta vào các phần diện tích đất ngày càng nhỏ hơn.

Người ta có thể suy đoán vì sao điều này đang xảy ra. Các nhà kinh tế muốn tìm động lực kinh tế. Có một nhận định cho rằng sự gần gũi của con người với nhau tạo dễ dàng cho vấn đề trao đổi các thông tin. Nhưng rất có thể câu trả lời không dựa vào một số thế lực kinh tế huyền bí không ai có thể giải thích hoàn toàn rõ ràng, mà nó dựa vào thực tế xã hội, trong đó con người theo bản năng như đàn súc vật và thích sống quây quần với nhau. Về mặt lịch sử, nhu cầu về lương thực là nguyên nhân khiến con người phân tán ra. Các bộ tộc hái lượm và săn bắn du mục và những người sử dụng các kỹ thuật nông nghiệp sơ khai như việc chặt phá và đốt rừng, cần rất nhiều đất để sinh tồn. Khi nhu cầu đó bị xóa bỏ (chỉ cần 1% dân số Hoa Kỳ để nuôi 99% còn lại) con người sẽ tập trung quây quần vì chúng ta thích sống quây quần với nhau.

Với bất cứ nguyên nhân nào nữa, vấn đề chủ yếu là ngày càng có nhiều không gian không cần thiết cho các hoạt động kinh tế đang được hình thành. Các khoảng không gian đó có thể được sử dụng để tạo nên các môi trường khác. Một môi trường tốt hơn trong phạm vi khả năng công nghệ của nhân loại.

Trái lại, chủ nghĩa môi trường không phải là kẻ thù của sự tăng trưởng. Điều này có thể được minh chứng trong lịch sử 25 năm qua. Ngày càng có nhiều qui luật chặt chẽ về môi trường đã áp đặt lên nền kinh tế nhưng không làm sụt giảm sự tăng trưởng kinh tế. Về phương diện kinh tế, đó là 25 năm rất tốt trong thế giới tiên tiến, và ngay cả ở một vài nơi trong thế giới đang phát triển là 25 năm khá hơn. Nếu các tiêu chuẩn đo lường về sản lượng kinh tế được tăng thêm bởi lợi ích của không khí trong lành hơn và nguồn nước trong sạch hơn, và cùng với việc tái tạo số lượng báo và các chủng loại sinh vật khác, thì các lợi ích đo lường sẽ lớn hơn trước rất nhiều.

Chủ nghĩa môi trường và sự phát triển tài nguyên thiên nhiên là hai mặt của một vấn đề. Cả hai đều đóng góp vào việc nâng cao mức sống cho con người - một môi trường tốt hơn cho con người. Tất cả các chủng loại đều tác động vào môi trường. Tất cả các chủng loại đều hưởng lợi từ môi trường. Tất cả các chủng loại, kể cả con người, là một phần của môi trường. Một môi trường không có con người thì không bình thường cũng như một môi trường không có cỏ cây và các động vật khác. Tất cả các chủng loại đều làm thay đổi môi trường chúng đang sinh sống - thường làm cho tốt đẹp hơn. Các động vật cung cấp phân bón cho cây cối và sâu bọ xới đất cho cây cối.

Không có ngoại lệ, vì nhân loại cũng làm thay đổi nơi họ sinh sống. Tạo hóa đã tạo nên một thế giới trong đó tuổi thọ của con người quá ngắn và có nhiều bệnh tật. Y học tiên tiến đã tạo ra một môi trường kém “tự nhiên” hơn nhưng tốt đẹp hơn. Cây cối xanh tươi quanh năm đã bao phủ các cánh rừng thời thuộc địa của New England cho đến khi các dân định cư đã chặt đi để lấy chỗ trồng các loại gỗ cứng mà các tán lá mùa thu rực rỡ đã được các du khách và dân địa phương cùng yêu thích. Môi trường thiên nhiên nhân tạo này đẹp hơn và hấp dẫn hơn so với môi trường “thiên nhiên” trước đây. Nhưng không bên nào tự nhiên. Các môi trường thiên nhiên luôn thay đổi. Chúng không ở trạng thái tĩnh. Các sa mạc và rừng cây di chuyển qua thời gian - thay đổi vị trí - đôi khi trải rộng thêm đôi khi thu hẹp lại.

Điều làm cho con người là chủng loại duy nhất trong các chủng loại sinh vật khác là họ có thể biết được điều gì tạo nên một môi trường tốt hơn, và họ có khả năng chủ động tạo nên các môi trường đó. Điều họ phải suy nghĩ và thực hiện trong lãnh vực tạo nên sự phong phú thiên nhiên và môi trường không phải là các công việc phục hồi một môi trường thiên nhiên đã có trước kia không có con người (con người sẽ không biến mất), mà là chúng ta muốn tạo nên một môi trường tốt cho chúng ta, và từ đó cũng tốt cho các loài động vật khác và cây cối. Một khi quan điểm này được thông suốt, lúc đó chúng ta có thể bận tâm về việc làm thế nào để đạt mục tiêu.

Chó sói đã được đưa trở lại công viên quốc gia Yellowstone không phải vì chúng thuộc thiên nhiên (chúng đã ở nơi đó trong một thời điểm trong lịch sử của trái đất và không có trong thời điểm khác), nhưng vì chúng tạo nên một môi trường tốt hơn và hấp dẫn hơn. Cùng với chúng, các đàn nai lớn được kiểm soát mà không bị chết đói và ít bệnh tật hơn, và cũng không cần những người bảo vệ rừng lùa các động vật ra khỏi công viên khiến chúng có thể bị các thợ săn ở ngoài rình rập săn bắn. Một môi trường ở đó con mồi và thú săn mồi sống tương tác lẫn nhau sẽ phong phú hơn là một môi trường không có thú săn mồi sống.

Con người có thể tạo nên sự phong phú môi trường.

Con người luôn luôn học hỏi. Khi tôi còn là đứa bé ở trường học, tôi đã được dạy rằng đại dương là nguồn cung cấp vô tận về chất đạm lấy từ cá. Điều này không đúng sự thực. Ngày nay chính ta lo lắng về sự cáo chung của ngành đánh bắt cá ngoài khơi và về sự diệt chủng của nhiều chủng loại có thể ăn được. Các nguồn cung cấp có thể bị cạn kiệt và phải được bảo tồn. Nếu không, kết quả sẽ không phải chỉ là sự giảm sút chậm chạp trong đánh bắt cá, nhưng thường là một sự giảm sút đột ngột về lượng cá. Trong 15 năm, sản lượng đánh bắt cá trích vùng biển Thái Bình Dương phía Bắc Mỹ giảm từ 500 triệu tấn xuống còn số không. Ở bờ biển New England, ở “vùng đất của đậu và cá tuyết “ lại không có cá tuyết. Đánh bắt quá mức buộc đóng cửa ngư trường lớn cá tuyết. Đã phát sinh khủng hoảng về của chung trong đại dương của thế giới. Nhưng hiện nay chúng ta cũng có các công nghệ theo dõi số lượng cá và ngăn cản việc đánh bắt quá mức trước khi hiện tượng sụt giảm số lượng xảy ra.

Vì con người có suy nghĩ về sự phong phú môi trường bắt nguồn từ thiên nhiên vô hạn, nên họ có xu hướng không đánh giá đúng mức, không quan tâm và hoang phí nó. Họ chỉ nhận biết sự quan trọng của nó đối với sự thịnh vượng của họ khi nó đã không còn nữa và trở thành số âm đối các hình thức khác của sự thịnh vượng. Thực tế là họ xem nó như vật miễn phí trong khi không phải như vậy. Vì coi sự phong phú môi trường là miễn phí nên họ cũng có xu hướng xem nó là nguồn cung ứng vô tận. Đó là một thảm họa của cái chung. Khi mọi người cùng sở hữu một tài nguyên nào đó, mọi người có khuynh hướng sử dụng quá mức tài nguyên đó cho đến khi cạn kiệt. Mọi người khoan tìm các mạch nước ngầm và tận dụng thật nhiều hầu có thể lấy được nhiều nước hơn người láng giềng trước khi nguồn nước cạn khô. Không ai nhận thức về quyền lợi hỗ tương của họ đối với một nguồn nước có thể duy trì được.

Qui luật thứ 12 : Phát triển kinh tế và phát triển môi trường là những từ đồng nghĩa - không phải phản nghĩa.

Theo thời gian chúng ta cũng đã học được cách làm thế nào để đồng thời giải quyết cả hai vấn đề môi trường và lập ra các qui định về môi trường sao cho có hiệu quả hơn và ít bị vi phạm hơn. Việc buôn bán giấy phép chất thải sulfur dioxide đã làm giảm lượng chất thải này dưới mức độ được qui định về điều chỉnh và kiểm soát môi trường. Việc chấp nhận sử dụng có thể kiểm soát được khác hẳn với việc không sử dụng. Vì tất cả các môi trường thiên nhiên đều có khả năng tự làm sạch, cho nên việc cho phép sử dụng khả năng đó có thể được bán và tiền thu được sẽ sử dụng vào việc làm sạch các mặt khác của môi trường. Cộng đồng cần thiết phải khẳng định quyền đối với tài sản tập thể của cộng đồng về khả năng tự làm sạch của thiên nhiên, và bán các quyền đó để tài trợ cho môi trường tốt hơn.

Do đó hoạt động làm giảm ô nhiễm môi trường nên được thương mại hóa, vì như vậy các chi phí sẽ được tập trung vào những nguồn ô nhiễm nào có thể được làm sạch một cách rẻ nhất. Những người gây ô nhiễm có thể bị đánh thuế. Các trợ cấp đối với việc sử dụng vượt mức có thể bị chấm dứt. Ngay cả những người có quyền lợi mặc nhiên với việc sử dụng các tài nguyên theo giá rẻ cũng phải mua lại (ở bang California, khu vực nông nghiệp sử dụng 80% lượng nước được xem là sản phẩm có giá cao), hiệu năng được cải thiện khi các tài nguyên được chuyển từ việc sử dụng có trị giá gia tăng thấp (nông nghiệp chỉ sản xuất 10% GDP) sang các sử dụng có giá trị gia tăng cao.

Khi yêu cầu dân cư sinh sống trong các khu rừng nhiệt đới không nên chặt cây trong rừng thì kết quả cũng tương tự như chúng ta đã khuyên dân định cư đừng chặt phần lớn cây trong các cánh rừng thuộc phân nửa miền Đông nước Mỹ vào thế kỷ 18 và 19. Đơn giản là vì trong cả hai trường hợp đó người ta đã và hiện đang cố cải thiện mức sống của họ. Nếu chúng ta muốn bảo tồn nhiều hơn các khu rừng nhiệt đới trên thế giới chúng ta có thể dễ dàng làm được như vậy nếu như chúng ta sẵn sàng tạo lập ra các định chế xã hội mới. Những người sống bên ngoài các khu rừng nhiệt đới có thể đóng thuế để giúp cho việc trồng cây rừng nhiệt đới có lợi nhiều hơn so với các cách sử dụng khác như đốt hoặc chặt phá cây. Thật may mắn là những cách sử dụng khác đối với các khu rừng nhiệt đới lại không có khả năng sinh lợi như thế. Không cần phải thu nhiều thuế hơn để mở rộng thêm các khu rừng nhiệt đới là một hình thức có khả năng sinh lợi cao nhất của hoạt động kinh tế. Các vệ tinh không gian có thể đo được số hecta cây rừng một cách dễ dàng, và dân cư địa phương có thể được thanh toán căn cứ trên diện tích cây trồng trong khu vực của họ. Tương tự, nếu chúng ta đánh giá cao vấn đề đa dạng sinh học, có nhiều cơ chế tốt có thể được triển khai để phát triển đa dạng sinh học, chẳng hạn như việc thưởng cho các chủ đất tư nhân về việc quản lý tốt cùng với việc mở rộng thêm nơi sinh sống cho các chủng loại có nguy cơ bị tuyệt chủng.

Các định nghĩa về môi trường tốt thay đổi theo thời gian (ngày nay chúng ta nhìn các con chó sói đồng cỏ khác xa với trước kia khi mà tôi còn là một thiếu niên ở bang Montana). Định nghĩa về một môi trường tốt sẽ không bị áp đặt bởi một thiểu số trên một đa số hoặc ngay cả bởi một đa số trên thiểu số. Sự đồng tình sẽ xuất hiện khi chúng ta nhìn thấy các biến đổi môi trường sẽ tạo nên mức sống cao hơn cho mọi người. Nó sẽ biến chuyển từ các mối quan tâm của cá nhân và tập thể đối với nó.

Sau cùng, sự phong phú về môi trường là khả năng sử dụng một cách xây dựng môi trường mà thiên nhiên ban cho chúng ta, và cải thiện nó khi có điều kiện. Không khí trong lành, nước sạch, và một môi trường đẹp không cần thiết cho sự sinh tồn của con người (có nhiều người trên thế giới sống mà không có chúng), nhưng chúng bổ sung cho sự thịnh vượng của chúng ta rất nhiều nếu có được.

Có phải là một vấn đề không thể giải quyết?

Chủ nghĩa môi trường cũng không phải là trường hợp ngoại lệ đối với qui luật mà mỗi hệ thống kinh tế và chính trị làm một số việc tốt và một số việc tồi. Các ưu đãi kinh tế có thể xử lý tốt vấn đề cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên và có thể đóng góp vào việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các khuyến khích chính trị dẫn đến việc kiểm soát sự ô nhiễm ở địa phương hoặc trên cả nước khi mức thu nhập bình quân tăng lên. Không một người giàu có nào lại muốn sống trong một môi trường bị ô nhiễm. Dù là cá nhân hay tập thể, khi chúng ta giàu có hơn chúng ta sẽ mua một môi trường tốt hơn và có gia đình ít người hơn.

Nhưng điều mà hệ thống kinh tế và chính trị của chúng ta không giải quyết tốt đó là việc xử lý các vấn đề kéo dài và không rõ ràng, chẳng hạn như vấn đề trái đất nóng dần lên. Khi 14 năm khí hậu nóng nhất được đo lường đã xảy ra trong 20 năm vừa qua, năm nóng kỷ lục được ghi nhận là năm 1997 cho đến năm 1998, và khi mỗi tháng trong thời kỳ 9 tháng đầu năm 1998 đã lập kỷ lục về nhiệt độ cao tại Hoa Kỳ (tháng thứ 10 đã thấp hơn chút ít kỷ lục đã lập được một năm trước), vấn đề trái đất nóng dần lên đã bắt đầu trở nên có khả năng xảy ra ngay cả đối với những người không quan tâm đến các tranh luận về khoa học. Các nghiên cứu về khí tượng dường như cho thấy các biến cố không dự kiến xảy ra cho đến hậu bán thế kỷ tới, lại đang xảy ra. Các cơn bão tồi tệ đã tăng 20% trong thập kỷ vừa qua. Tốc độ các biến đổi có hại dường như đang tăng nhanh. Trên căn bản toàn cầu, các nghiên cứu về những vòng thớ gỗ (trong thân cây) và những hiện tượng khác cho thấy dường như năm 1998 là năm nóng nhất trong thiên niên kỷ vừa qua.

Nhiều câu chuyện khủng khiếp về hậu quả do toàn cầu nóng dần lên có thể kể ra như sau:

Các loài cây và động vật không thể di chuyển đến vùng có khí hậu mát hơn sẽ chết hàng loạt. Nông nghiệp của con người bị gián đoạn (các cơn mưa thường lệ không có) và hàng triệu người sẽ chết đói. Bức xạ tia cực tím làm chết các phiêu sinh vật sống ở độ sâu 10 bộ dưới mặt nước biển và làm hại đến nguồn thức ăn của tất cả các chủng loại sinh sống ở đó. Ung thư da tăng nhanh. Các cơn bão lớn đột ngột trở nên thường xuyên hơn. Nói tóm lại, con người cảm thấy rằng trái đất là nơi sinh sống có vẻ kém an toàn hơn.

Mực nước biển đã xuống thấp 100 mét trong suốt thời kỳ băng hà (18.000 năm trước). Nhưng 120.000 năm trước đây, mực nước biển cao hơn từ 5 đến 6 mét. Đa số con người sinh sống ở những vùng cao hơn mực nước biển trong khoảng 200 bộ. Nếu nước biển dâng cao thêm 3 mét, thì chỉ riêng Bangladesh phải di dời 30 triệu dân - và không biết họ có thể đi đâu. Sự tan băng ở Bắc cực không làm thay đổi gì nhiều cũng tương tự như cục đá tan chảy trong ly không làm tràn ly nước, nhưng nếu các mảng nước đá ở đông và tây Nam cực trôi vào các biển phía nam và kết hợp với sự lan rộng nhiệt độ nóng, thì các thay đổi to lớn có thể đột ngột xảy ra.

Dòng chảy của luồng nước ấm (Gulf stream) tùy thuộc vào các khác biệt tinh tế về nhiệt độ và độ mặn. Vùng bắc Canada là nơi không có dân cư, nhưng không xa hơn về phía bắc bao nhiêu so với các vùng thuộc Bắc Âu - nơi có hàng trăm triệu người sinh sống. Nếu làm gián đoạn luồng nước ấm Gulf Stream ở Đại Tây Dương, thì châu Âu có thể trở thành vùng không có dân cư như miền bắc Canada, ngay cả khi trái đất nóng dần lên.

Tất cả các hậu quả khủng khiếp này có thể sẽ xảy ra, nhưng nếu có một vấn đề nào đó mà con người không chắc sẽ giải quyết được, đó là sự ấm dần lên toàn cầu. Bản chất con người và hệ thống kinh tế xã hội của con người không phải được tạo ra để giải quyết các vấn đề xa vời, không chắc chắn này.

Nhiều câu chuyện khủng khiếp có thể đáng sợ nhưng không dẫn đến hành động nào cả.

Sự thật của vấn đề có thể luôn luôn bị bác bỏ. Bất kể thời tiết như thế nào trong bất kỳ năm nào và ở bất kỳ nơi nào, tất cả đều có thể tùy thuộc vào sự sai lệch thống kê tự nhiên. Các thay đổi này phải rất lớn và có tính cách liên tục trước khi người ta biết chắc rằng các biến cố đó nằm ngoài sai lệch thống kê thông thường. Ngay cả hai thập kỷ với thời tiết nóng hoặc năm nóng nhất của thiên niên kỷ không chứng minh là sự ấm dần lên của toàn cầu đã đến. Cuối cùng, vẫn có một cơ hội nhỏ để nhận được một trăm mặt hình liên tục nếu có ai đó ném đồng xu lên để chọn hình chữ.

Và một khi chúng ta biết chắc chắn rằng sự ấm lên của toàn cầu đã đến, thì thực sự là đã quá trễ để ngăn cản nó!

Ngay cả sau khi người ta công nhận là thế giới đang ấm dần lên, thì rất có thể do nguyên nhân tự nhiên - không phải do hành động của con người. Ở một số thời điểm khác nhau trong quá khứ, thế giới đã từng ấm hơn bây giờ. Có lẽ chúng ta đang bước vào thời kỳ ấm hơn một cách tự nhiên. Từ năm 1940 đến năm 1970, chất thải (cácbon dioxyt) tăng nhanh chưa từng thấy, nhưng không có sự ghi nhận nào về nhiệt độ của trái đất tăng. Đồng ý về việc thời tiết nóng hơn không có nghĩa là đồng ý rằng các hoạt động của con người là nguyên nhân làm cho thời tiết nóng hơn.

Cuối cùng, ngay khi thừa nhận rằng con người đang gây nên tình trạng trái đất đang nóng dần lên, các dự báo thời tiết cho rằng nhiệt độ bình quân sẽ ấm hơn một vài độ dường như không quá tồi tệ đối với những người sinh sống trong vành đai băng giá. Sưởi ấm trong nhà đắt hơn nhiều so với việc làm mát không khí trong nhà. Vỏ xe chạy trên tuyết đắt tiền hơn. Thay vì con người phải di trú đến vành đai có ánh nắng mặt trời, thì vành đai này sẽ di chuyển đến với họ! Con người rất giỏi trong việc tự cách ly họ khỏi ảnh hưởng của khí hậu (máy điều hòa không khí đã chế ngự sức nóng). Chúng ta sinh hoạt tốt dưới các điều kiện khí hậu rất khác biệt. Chúng ta là sinh vật duy nhất sinh sống ở các cánh rừng nhiệt đới, ở vùng sa mạc, và ngay cả ở vùng Bắc cực băng giá.

Khi nói rằng các điều kiện nông nghiệp sẽ trở nên tồi tệ hơn tại một vài nước nghĩa là muốn nói chúng phải trở nên khá hơn ở các nước khác. Nước Nga và Canada lạnh giá có thể được hưởng lợi thế về nông nghiệp. Với khí hậu nóng hơn, và nước biển bốc hơi nhiều hơn sẽ có nhiều mưa hơn tại một vài nơi. Nhiều nơi trên thế giới là sa mạc cần mưa nhiều hơn. Một số lượng nước mưa phải đổ xuống đúng nơi. Một số vùng cũng có thể trở nên khô hạn hơn, nhưng tùy thuộc chính xác là các khu vực đó ở đâu (không ai có thể tiên đoán được), thì điều này có lẽ cũng không phải là một thông tin xấu. Không ai ở Bangladesh có thể nghĩ là giảm đi một ít nước lại là một điều tồi tệ. Thế giới có thể trở nên nơi tốt đẹp hơn cho con người sinh sống.

Có thể có các cơ cấu phản hồi tự nhiên ngăn chặn các ảnh hưởng dự báo trở nên to lớn hơn. Thời tiết ấm hơn sẽ dẫn đến nước biển bốc hơi nhiều hơn và lượng hơi nước tích tụ nhiều hơn. Nếu lượng hơi nước tích tụ này rơi xuống trong các vùng khí hậu lạnh (vùng Bắc cực hoặc Nam cực) dưới dạng tuyết nó sẽ phản xạ ánh sáng mặt trời nhiều hơn vào không gian và ngăn cản nhiệt độ trung bình tăng lên, ngay cả khi các nguyên nhân do con người gây ra tiếp tục lan rộng. Các tinh thể thải ra từ các nhà máy phát điện chạy bằng than có thể tỏa nhiệt trở lại không gian và ngăn chặn nhiệt độ tăng lên mặc dù các chất thải (cacbon dioxyt) đã tăng lên từ 1940 đến 1970. Nếu sự ô nhiễm ngăn chặn sự ấm dần toàn cầu thì việc xử lý ô nhiễm sẽ là nguyên nhân khởi đầu cho sự ấm lên toàn cầu. Các suy luận theo phương pháp ngoại suy một chiều về các ảnh hưởng có lợi và bất lợi rõ ràng là sai. Sự bù trừ sẽ xảy ra. Đó là do những cơ chế phản hồi tự nhiên và nhân tạo tác động có tính cách tích cực và tiêu cực.

Điều có vẻ như là một giải pháp tốt có thể không phải là như vậy. Các nhà máy phát điện chạy bằng khí đốt thiên nhiên sạch hơn các nhà máy chạy bằng than hoặc nhiên liệu, nhưng ngay cả khi một lượng nhỏ khí mê-tan không cháy hết thoát ra không khí (từ 2 đến 4% là đủ và thế giới đang gần với tỷ lệ này) thì các nhà máy chạy bằng khí đốt thiên nhiên vẫn ảnh hưởng tệ hại hơn đến sự ấm lên của toàn cầu so với các nhà máy chạy than hoặc dầu.

Các ảnh hưởng của thời tiết ấm dần lên không rõ ràng. Nhiều loài thực vật - chẳng hạn như cây thích có đường (maple) - sẽ phải di chuyển xa hơn về miền bắc để tồn tại, nhưng đáng ngạc nhiên là chúng có lẽ đã làm tốt việc này. Các ghi nhận về phấn hoa cho thấy nhiều chủng loại cây đã di chuyển về phía bắc và phía nam nhanh hơn người ta tưởng trước đây.

Mọi người đồng ý rằng các chi phí để loại bỏ các ảnh hưởng của con người lên khí hậu sẽ rất lớn, vì liên quan đến việc tìm ra chất thay thế đạt hiệu quả về mặt chi phí để thay thế cho nhiên liệu từ lòng đất và cacbon dioxyt thải ra khi bị đốt. Nhưng trước mắt chưa có loại vật liệu nào có thể đem lại phí tổn cạnh tranh. Người nghèo ở các nước đang phát triển không muốn chi phí năng lượng cao làm chậm lại vấn đề cải thiện chất lượng cuộc sống của họ. Người giàu ở các nước tiên tiến sẽ không từ bỏ việc sử dụng điện. Nói về việc nên giảm bớt việc sử dụng ôtô để ngăn ngừa các vấn đề khó khăn chưa phát sinh, cũng giống như là nói về những điều sẽ không xảy ra. Những ai nói về việc giảm mức sống hiện tại để tạo nên một môi trường tốt đẹp hơn là nói đến việc thay đổi cách sống của người khác chứ không phải của họ. Các xa xỉ phẩm trở nên sản phẩm thiết yếu với một tốc độ đáng kể đối với những người có chúng.

Nếu thực sự trái đất đang nóng dần lên, thì bất cứ điều gì được làm hôm nay sẽ chưa tạo ra những ảnh hưởng tích cực trong nhiều năm sắp đến. Hiện giá thuần (net present value) được chiết khấu của 1 USD chi tiêu để ngăn chặn các thiên tai sẽ xảy đến trong 50 năm sắp đến sẽ chính xác bằng không. Chi tiêu tiền bạc để ngăn ngừa các vấn đề khó khăn trong tương lai xa không mang ý nghĩa về mặt kinh tế trong tư bản chủ nghĩa. Nếu một thiên tai đang trong tiến trình hình thành trong vòng 50 năm nữa kể từ ngày hôm nay, thì việc chi tiêu để ngăn chặn thiên tai đó trong 50 năm tới trong tương lai cũng sẽ chẳng có ý nghĩa gì nhiều. Những thế hệ mai sau phải chi tiêu tiền bạc để điều chỉnh những khó khăn thực tế mới của họ. Các thành phố sẽ bị bỏ đi và di dời nếu cần. Kho lương thực của thế giới sẽ được đặt ở các nơi khác. Xu hướng lâu dài đang gia tăng là con người ngày càng có khuynh hướng sống bên trong môi trường nhân tạo hơn là sống trong môi trường bên ngoài không được kiểm soát. Cách sinh sống cũng sẽ thay đổi.

Bất kể những câu chuyện khủng khiếp trong hiện tại và bất kể những thiên tai trong tương lai, rõ ràng là con người hiện nay đang can thiệp rất ít vào sự ấm dần lên toàn cầu trừ khi chúng ta bắt đầu suy nghĩ theo những phương cách hoàn toàn khác. “Hãy để ngày mai lo cho ngày mai” sẽ là tiếng kêu gọi của cộng đồng. Bất kỳ điều gì phải trả giá trong tương lai, đều không chắc chắn, mơ hồ, và chỉ sẽ ảnh hưởng đến người khác. Chỉ những ai có trạng thái tâm lý của một người xây dựng thì mới sẵn sàng suy nghĩ về các giải pháp.

Kết luận

Các tài nguyên thiên nhiên và môi trường gắn liền với các nền tảng thịnh vượng của chúng ta. Chúng ta sử dụng chúng để tồn tại. Trên đó, chúng ta xây dựng các nền văn minh. Văn minh bắt đầu ở vùng thung lũng sông Nile vì nơi đó là môi trường thiên nhiên thuận lợi cho nông nghiệp. Không cần phải cày bừa, vì các trận lũ lụt hàng năm đã đem phù sa phủ lên các cánh đồng. Con người chỉ cần nỗ lực một chút để làm chậm lại lưu lượng nước chảy trở lại sông Nile vào cuối mùa lụt lội, bằng cách xây dựng các hệ thống thủy lợi để phát triển thêm mùa trồng trọt. Không cần xây dựng quá nhiều trạm bơm và kênh đào.

Nền văn minh của chúng ta cũng được xây dựng trên môi trường thiên nhiên. Các công nghệ nhân tạo để giảm bớt sử dụng và tăng các nguồn cung cấp đáp ứng được về mặt kinh tế đã phát triển rất nhiều tài nguyên thiên nhiên có thể được sử dụng một cách hiệu quả. Chúng ta tạo ra những cái tương tự như thung lũng sông Nile ở khắp nơi chẳng hạn như thung lũng Silicon. Công nghệ tạo ra một môi trường con người tốt hơn nơi có sẵn nhiều tài nguyên thiên nhiên hơn, nơi mà các hàng hóa môi trường cũng quan trọng đối với phúc lợi của chúng ta cũng như các hàng hóa chúng ta mua tại các trung tâm thương mại, và là nơi các môi trường tốt hơn có thể được xây dựng.

Một cuộc cách mạng đang diễn ra. Lần đầu tiên trong lịch sử loài người, trí tuệ nhân loại có khả năng tạo ra các vật liệu mới và chất liệu sinh học mới. Một trăm năm sau, con người sẽ nhìn lại và xem phim Công viên khủng long cũng như hiện nay chúng ta xem phim 20.000 dặm dưới đáy biển của Jules Verne. Thực tế đã làm mờ nhạt khoa học giả tưởng.