1

Thời khắc ngày tàn luôn khiến lòng người ngổn ngang.

Nhất là lúc này, một ngày Chủ nhật của cái mùa mà tối rồi nhưng trời vẫn còn sáng.

Nằm trên chiếc giường ngập ánh tà dương, tôi ngước mắt nhìn trời. Màn đêm rỉ mực nhuộm bóng tối lên vạt hoàng hôn bị cầm tù trong khung cửa sổ. Thời gian chậm chạp trôi như đang đếm ngược. 13 tiếng 47 phút, 13 tiếng 46 phút, 13 tiếng 45 phút...

Còn 13 tiếng 44 phút nữa là đến giờ bắt đầu ngày làm việc tiếp theo.

Tôi trở mình quay khỏi hướng cửa sổ. Cứ nghĩ đến công việc là bụng dạ lại quặn thắt. Lúc ngủ dậy thì đã quá chính Ngọ, từ đó đến giờ tôi chẳng rời khỏi giường nửa bước.

Chưa ăn uống gì. Thức dậy lục tủ lạnh thì chỉ thấy có bia lon và nước khoáng. Nghĩ đến việc phải đi bộ ra cửa hàng tiện lợi trước ga thì thà ngủ tiếp còn hơn. Bụng hẳn đã lép kẹp rồi nhưng chẳng thấy đói mà chỉ thấy đau âm ỉ.

Tôi thử nằm sấp để xoa dịu cơn đau như bị mũi kim cùn đâm vào dạ dày. Giờ thì lại ngạt thở chịu không nổi, tôi xoay người nằm ngửa như trước. Vào ngày nghỉ, hình thức vận động duy nhất của tôi là lăn lộn trên giường cố dỗ giấc ngủ, nhưng chỉ thế thôi cũng tốn sức lắm rồi.

Quả nhiên nằm ngửa là phương án chính xác. Lưng dán chặt xuống giường, lấy gối quấn quanh mình, thế này bớt đau nhất. Cuối cùng tôi lại nằm đó, thẫn thờ nhìn về phía bức tường trống trơn không đồng hồ, và bầu trời đang dần chuyển từ sắc đỏ ối sang tím thẫm sau khung cửa sổ không rèm che.

13 tiếng 39 phút nữa. 13 tiếng 38 phút nữa.

Chẳng thể tránh khỏi lẽ đương nhiên rằng ngủ dậy là đến sáng mai, nhưng bị dồn đuổi bởi khoảng thời gian còn lại khốn khổ hơn nhiều. Từ giường, tôi với tay mò mẫn tìm chai rượu whiskey và thuốc ngủ. Nốc thuốc bằng chỗ rượu ít ỏi còn lại sau khi đã tu gần cạn chai chỉ trong một đêm, tôi vơ lấy tấm khăn đắp lên đầu.

Phía trên đầu nghe như có tiếng ai thở. Vài ngày trước, cái điều hòa trong phòng cũng phát ra âm thanh báo hiệu sự xui xẻo rồi tắt ngóm. Chẳng mấy chốc nắng chiều khiến căn phòng hấp nhiệt, nóng như ngoài trời. Từng giọt mồ hôi như những con côn trùng chậm rãi bò từ gáy xuống lưng, thấm vào cái áo ba lỗ tôi mặc.

Trời ạ, nóng quá. Thế này chẳng thể ngủ nổi.

Chật vật nhấc lưng, đùi và bắp chân khỏi giường, tôi thấy đầu quay cuồng, nặng như chì vì ngủ quá nhiều và hậu quả sau hai hôm say bí tỉ.

Ngồi quỳ trên giường, tôi vỗ vỗ cái điều hòa, bụng đinh ninh nó sẽ chạy lại, nhưng hôm nay không được. Đành mở hé khung cửa sổ đang đóng kín. Chẳng thấy gió mát mà chỉ có hơi nóng phả vào, cùng với tiếng nổ nghịch của trẻ con tầng dưới vọng lên.

Lại nốc thêm một viên thuốc ngủ nữa. Trong đầu tôi thầm nghĩ: “Không tỉnh lại cũng tốt”.

Aa... Muốn chết quách đi cho xong.

❖

Nàng chạy. Dưới ánh hoàng hôn trong khu rừng u tịch tựa tranh thủy mặc, bộ y phục đỏ rực phất phơ trong gió theo từng bước chân. Bầu trời trên đầu nàng như sắp đổ sập xuống, đầm đìa ánh tà dương đỏ ối.

Lòng thầm nghĩ chẳng thể thoát khỏi khu rừng trước khi trời tối, nhưng bước chân nàng không dừng lại. Cơn gió ngày hạ chí đưa tiếng người ngựa đến rõ mồn một, báo hiệu những kẻ truy đuổi đã ở gần lắm rồi.

Nàng là cô dâu bỏ trốn khỏi hôn lễ với Thái thú Ryukou (Lưu Hạo). Bộ y phục đỏ nàng khoác trên mình chính là hỷ phục lòe loẹt đến chướng mắt của tân nương.

Tên nàng là Youga (Dương Nga). Con gái của văn nhân You Chiyuu (Dương Trung). Một mỹ nữ mang vẻ đẹp chim sa cá lặn. Người ta truyền tai nhau ngợi ca dung mạo nàng rằng khi giặt đồ ven sông, vẻ đẹp của nàng khiến cá cũng phải mê mải ngắm nhìn, quên cả bơi mà chìm xuống đáy nước.

Băng qua cánh đồng kế gai, máu chảy đẫm đôi chân nàng, nhuộm thêm một lớp đỏ lên gấu váy đã rách bươm.

Youga có một vị hôn phu. Wankai (Vương Khải). Hai người là bạn bè thân thiết, ý hợp tâm đầu.

Kẻ chia cắt hai người họ chính là Ryukou (Lưu Hạo). Một kẻ đáng ghê tởm. Lão già với bộ mặt xanh sạm như con kỳ giông, trán và má sần sùi u bướu xấu xí.

Wankai bị vu oan, bắt giữ và chôn sống toàn thân, chỉ chừa mỗi từ cổ trở lên, chàng bị ném đá và gậy gộc đến khi khuôn mặt biến dạng, rồi bị sát hại dã man bằng cách cắt lưỡi, rạch nát cổ họng. Lão già kia muốn hủy hoại dung mạo chàng, để chàng cũng như hắn. Nàng đứng trông, hai hàm răng nghiến chặt, cắn nát cả má trong, máu tươi nhuộm sắc môi thiếu nữ thêm thắm.

Sau lưng là những thanh âm cuồng nộ. Chẳng mấy chốc chúng đã sắp bắt kịp nàng. Từ bỏ việc chạy khỏi rừng, nàng chuyển sang bám lấy sườn dốc bên cạnh, mải miết leo lên trên, nơi có một đầm nước.

Trên đường leo, cây rừng giăng mắc xé tả tơi trang phục của nàng, bộ hỷ phục đỏ rực với viền áo và ống tay dài giờ tan tác như lá cờ chiến trận. Nhưng nàng hạnh phúc vì điều đó. Thứ đồ này càng bị hủy hoại càng tốt.

Leo đến nơi rồi nhìn lại, nàng thấy không biết bao nhiêu kẻ truy đuổi đã bỏ lại ngựa, bò lên nhung nhúc khắp sườn dốc.

Phía xa xa, mờ mịt sau làn sương khói là một ao cá vàng. Ao nước tròn như trăng rằm. Lúc này mặt trời đã lặn hẳn, nước ao sóng sánh, đen đặc hơn cả rừng già.

“Đợi đó!” Tiếng những kẻ truy đuổi hét lên. Chỉ có vậy. Chúng muốn nàng đợi chờ điều gì đây?

Nàng tự quăng mình đi. Giữa khung cảnh như bức tranh thủy mặc, sắc đỏ rực của bộ hỷ phục rách tả tơi vụt qua như một nét phẩy bút chấm phá, rồi từ từ chìm xuống làn nước u tối.

❖

Không ngủ được.

Như thể nhờn rồi nên thuốc ngủ không còn tác dụng.

Nóng.

Và còn ồn nữa.

Từ phía khung cửa sổ chỉ hé mở 10 cm, những thanh âm chói tai len lỏi vào phòng của nhóm hợp tấu lễ hội. Phía bên kia quốc lộ là ngôi đền to nhất vùng.

Cứ nghĩ ráng chiều đã tắt thì tiếng trống taiko chói tai lại thế chỗ làm công cụ đếm ngược thời gian mới. Lần này theo đơn vị giây.

Tôi lấy mảnh khăn quấn quanh đầu để bịt tai, nhưng vô ích.

Aa... thật sự mệt mỏi!

Vẫn nằm trên giường, tôi vươn chân ra đóng cửa sổ. Không với tới. Đang bò lết xuống giường như một con sâu róm giãy chết, bất chợt tôi ngửi thấy mùi xì dầu và nước sốt của đồ nướng trên vỉ sắt phảng phất trong không khí. Thực tế thì tôi đâu có ngửi được mùi ấy, nhưng có lẽ âm thanh từ nhóm hợp tấu lễ hội đã gợi lên ký ức về mùi hương này.

Phải rồi, ở lễ hội mùa hè thì thể nào cũng có những gian hàng bán đồ ăn. Bao tử rỗng tuếch của tôi quặn lại, dịch vị dạ dày dần tiết ra. Một cảm giác tưởng như đã quên từ lâu lắm rồi dâng lên. Thèm ăn. Chính bản thân tôi cũng ngạc nhiên vì mình vẫn còn cảm giác này.

Ngôi đền ở gần hơn so với cửa hàng tiện lợi. Được, đi kiếm bữa tối thôi.

Nhấc tấm lưng nặng nề dậy, tôi bò xuống giường. Cởi cái áo ba lỗ đã ướt sũng mồ hôi quăng sang bên, tôi lôi từ núi quần áo chưa giặt ra cái quần túi hộp và chiếc áo phông trông vẫn còn tử tế một chút. Chà, lâu lắm rồi mới hành động có mục đích như vậy.

Bên ngoài trời tối, trăng đã lên nơi chân trời. Trăng rằm.

Những lá cờ nobori* được treo dọc bờ tường đá. Phía trên cao là dàn đèn lồng xếp thành hình chuông, soi tỏ bóng tối vừa buông. Càng đến gần ngôi đền, những mùi hương tôi cảm thấy lúc trước càng tỏa ra mạnh mẽ.

Mì xào yakisoba, mực nướng, ngô nướng, thịt bò xiên que, rồi cả hương thơm ngọt ngào của kẹo bông và bánh kếp nữa. Những gian hàng bán đồ ăn đêm trải dài hai bên lối đi hẹp trước cánh cổng torii*.

Ở đây đông đúc hơn tôi tưởng. Cái thân xác rã rời do nằm bẹp trên giường cả ngày trời của tôi giờ bị dòng người xô tới đẩy lui, tự động bước đi như bị sóng cuốn. Bia bán ở gian hàng lễ hội đắt gấp đôi so với ở máy bán hàng tự động, nhưng tôi vẫn mua, vì muốn từ giờ đến bình minh có thể thoát khỏi cơn đau đầu vì rượu này. Tôi biết rõ nếu dùng cả thuốc ngủ và chất cồn thì mình sẽ lịm đi, cái đó khác tình trạng say rượu.

Nốc cạn chai bia rồi, tôi nhận ra một cơn đau khác hẳn so với cơn đau bụng nhức nhối từ trước đến giờ đau vì đói. Không phải ăn cho đã cơn thèm nữa mà ăn để xoa dịu cơn đau này, tôi quyết định kiếm cái gì đó bỏ bụng.

Thứ đầu tiên hiện lên trong đầu là bánh xèo okonomiyaki, nhưng dòng người xếp hàng chờ đến lượt mua dài quá. Để cho tiện, tôi chọn mua viên bạch tuộc nướng takoyaki rồi quay lại gian hàng đồ uống mua chai bia thứ hai.

Thuốc ngủ vô hiệu lực nhưng có tác dụng phụ là tạm thời nâng cao tâm trạng. Tôi vo viên vỏ bao takoyaki quẳng vào thùng rác, nhưng trượt. Thế là lại nhặt nó lên và nhắm thùng rác mà ném.

Hay thử chơi ném vòng nhỉ? Phía trước thùng rác có gian hàng trò chơi ném vòng có vẻ đang vắng.

Tôi trả tiền rồi nhận lấy những chiếc vòng. Được ba chiếc cả thảy. Tự cược với chính bản thân mình nào. Nếu xếp thứ nhất và thắng được mô hình tháp Skytree thì tôi sẽ nộp đơn xin nghỉ việc. Còn nếu ném trượt hết thì...

Lượt đầu tiên. Chiếc vòng đập vào gần đỉnh mô hình tháp Skytree, bật ra và trúng một gói bánh tôm nhỏ.

Tay cầm gói bánh tôm, tôi bước đi giữa đám đông ồn ào hối hả, bị hết người này đến người khác từ đầu vội qua xô đẩy tới lui.

Một cặp đôi diện yukata. Một gia đình ổn ào vui vẻ dẫn theo đứa nhỏ đang mải nghịch cái quần, cái váy của họ. Một nhóm nam nữ trạc tuổi tôi uống rượu say và đùa giỡn, tận hưởng không khí lễ hội.

Tôi đã hoàn toàn tỉnh lại sau những phút cao hứng ngắn ngủi. Trèo cao ngã đau, tâm trạng càng lên cao thì lúc tụt xuống càng tệ hại. Tôi rơi xuống sâu hơn cả trước đó nữa.

Nộp đơn xin nghỉ việc ư? Còn lâu tôi mới dám làm điều đó. Đây là chỗ làm mãi tôi mới kiếm được sau khi nghỉ công ty đầu tiên và rơi vào vòng xoáy tìm việc - phỏng vấn tưởng chừng bất tận. Lần này nếu nghỉ việc, chắc sẽ chẳng còn cơ hội nữa. Tôi có thể nghe thấy những tiếng xì xầm chê bai, trách móc của mọi người xung quanh.

“Đừng có vác mặt về công ty với doanh số là số 0 tròn trĩnh, thật uổng phí khi trả lương cho cái loại như mày.”

“Đúng là thằng vô dụng. Chắc ở công ty trước cũng thế này nhỉ”

“Làm ơn nghỉ việc luôn đi, Ezawa. Thành tích của tao cũng bị đánh tụt vì mày đấy.”

Đến lúc này thuốc bắt đầu ngấm. Ánh đèn lồng và đèn điện từ những gian hàng bán đồ ăn trên con đường dẫn vào đền trở nên mờ ảo. Những ngọn cây đu đưa dù trời lặng gió. Cánh cổng torii thứ hai uốn lượn, vặn vẹo như một sinh vật sống. Vầng trăng rằm phản chiếu trên mặt nước gợn sóng. Dòng người đang đi qua xô đẩy tôi về phía trước như thể tăng lên gấp đôi, vì mắt tôi giờ nhìn một ra hai, ra ba rồi.

Ngột ngạt, khó thở quá. Với tôi, bầu không khí của thế giới này thật quá đỗi nặng nề. Như thể tôi đang bị bao bọc bởi một lớp thạch dày đục. Như thể cảnh vật trước mắt đều là từ dưới đáy nước nhìn lên.

Không thể đứng vững nổi nữa, tôi ngồi xổm xuống bậc thềm đá ngắn dẫn vào sân đền, há to miệng ngáp ngáp cố hớp lấy không khí. Dù trống ngực đập thình thịch nhưng bộ não thiếu dưỡng khí của tôi đã bỏ rơi cơ thể, muốn thoát ly thực tại lắm rồi. Tôi muốn cứ thế này mà ngủ gục, mãi mãi không tỉnh lại cũng được.

Cảm giác tôi đã ngủ một giấc dài, nhưng có vẻ thật ra chỉ là vài phút ngắn ngủi. Trước mắt tôi vẫn là gian hàng đêm đó, vẫn là đứa trẻ đang ngồi xổm trước gian hàng đó trong tư thế không đổi. Là gian hàng gì nhỉ Ánh đèn lồng sao mà chói quá.

Không có biển hiệu hay rèm che ghi tên gian hàng, chỉ có một khối hộp gì đó rất lớn được bày phía trước. Có một cặp vợ chồng trẻ dẫn theo con nhỏ, đứa bé mặc yukata trắng được bố bế, đang nhìn vào bên trong gian hàng. Nó nói với bố – anh này chắc chưa đến 29 tuổi, trẻ hơn tôi – rằng: “Bố ơi, đẹp!”

Tôi tò mò đứng dậy xem. Phía trong khối hộp có nước, ánh đèn lồng phản chiếu xuống mặt nước lung linh. Khối hộp đó là một bể nước.

Là bể vớt bong bóng* chăng? Không, không phải.

Dưới mặt nước có sắc pháo hoa lấp lánh. Trong vô thức tôi bước lại gần, nhìn qua vai bố mẹ đứa bé. Bé gái mặc yukata đằng đó quay lại – là khuôn mặt cáo. Nó đang đeo chiếc mặt nạ mua ở gian hàng đêm.

Sắc pháo hoa tôi nhìn thấy là một con cá vàng.

Vô vàn dải màu của lửa tụ thành những mảng rực rỡ, chúng phân tán rồi hội tụ, đôi chỗ điểm xuyết sắc tro tàn. Đó là một con cá vàng mắt lồi. *

Lâu lắm rồi mới thấy cá vàng. Đúng là đẹp thật. Ánh sáng phản chiếu trong nước như thể phát ra từ chính con cá vàng ấy.

Tôi lấy làm ngạc nhiên khi nhận ra mình đang quan tâm đến một thứ gì đó. Chẳng biết đã bao nhiêu tháng rồi tôi không cười hay cảm thấy hứng thú với bất cứ thứ gì.

Đó là một triệu chứng của bệnh trầm cảm.

Không đi khám nhưng tôi hiểu rõ điều đó, vì nó đang diễn ra trong cơ thể tôi. Tôi bị trầm cảm. Gần như luôn có hết các dấu hiệu “trầm cảm” theo danh sách kiểm tra, nhận biết căn bệnh này trên các trang mạng và tạp chí.

Một lượt vớt cá vàng giá 300 yên. Lục túi quần thì thấy còn đúng 3 đồng 100 yên, nên tôi quyết định thử chơi. Mọi duyên cớ trong đời đều diễn ra như vậy đó, tất cả là một chuỗi những tình cờ.

Đưa những đồng xu cho ông chủ quầy đầu trọc, tôi nhận được một chiếc vợt giấy. Đừng vội nhúng vợt xuống nước ngay. Nếu không nhắm mục tiêu trước mà đã nhúng ướt vợt thì lớp giấy sẽ phồng lên và rách tan. Tôi biết mánh chơi vớt cá vàng. Chính ông tôi đã dạy tôi mánh ấy.

Đối với đứa trẻ mồ côi cha từ nhỏ như tôi, vào những đợt nghỉ hè ông chính là cha tôi. Hè nào tôi cũng về nhà mẹ ở Nagasaki. Trong một lần đi chơi lễ hội mùa hè, ông tôi đã vớt được những bốn con cá vàng chỉ bằng một cây vợt.

“Jun này. Mọi chuyện trên đời đều có cái lý của nó. Nếu cháu nhìn ra được điều đó, thì hầu hết mọi chuyện sẽ suôn sẻ”

“Không chỉ mỗi chuyện vớt cá vàng ạ?”

"Ừm."

“Cả chuyện trường lớp? Chuyện bạn bè?”

“Đúng vậy”

“Cả bệnh của mẹ cháu?”

“Có thể”

Không được đâu ông ơi. Cháu không nhìn ra. Dù ông đã nói: “Tương lai Jun nhất định sẽ trở thành người nói ra những điều không ai có thể bắt chước được”, nhưng đến giờ – đang ở thời kỳ tươi đẹp của đời người – mà cháu lại sợ hãi cuộc sống, luôn cố gắng lẩn tránh hiện thực.

“Quý khách à, nếu muốn chơi thì chơi đi. Còn người phía sau đang chờ đấy.”

Mặc dù chẳng có ai ngoài tôi, nhưng ông chủ quầy đầu trọc vẫn nhún vai thúc giục, đôi vai to bè gân guốc. Có một vết sẹo chạy dài bên cổ ông ta, trông như mang cá.

“À… vâng”

Tôi quyết định nhắm con cá vàng mắt lồi. Nó bơi chậm hơn cá vàng bình thường, nhưng nặng hơn. Đây là “mồi nhử” được cho vào để phá nát vợt của khách hàng. Biết rõ điều đó, nhưng tôi chẳng để mắt đến bất cứ con cá nào khác. Lại một lần nữa tôi tự đặt mình lên bàn cược.

Nếu như mình có thể bắt được “mồi nhử” thì...

Khi chơi vớt cá vàng, bí quyết là không đuổi theo con cá, mà đợi cho mục tiêu đến gần. Con cá vàng mắt lồi cuối cùng cũng bơi lên sát mặt nước. Nhưng giây phút giơ vợt ra định vớt thì tôi lại rụt tay về.

Có một con khác lớn hơn. Tôi không nhìn ra vì nó tách khỏi những con cá khác đang bơi theo dòng, một mình rúc vào sau bụi cỏ nước. Cũng màu đỏ, nhưng khác với những con cá mang sắc đỏ ngả cam còn lại, sắc đỏ trên mình nó đậm hơn một chút. Một con cá vàng đỏ thắm.

Bụng nó tròn tròn còn vây thì dài thướt tha. Đuôi nó như vạt váy của nàng tiên cá vậy. Quả là một con cá xinh đẹp.

Ờ thì... Đây cũng là điều ông đã dạy tôi. Lúc vợt bị rách vì cố vớt con cá thứ năm và sắp thua, ông nói: “Ây dà, con cá này khác những con cá còn lại. Jun này, nó là cá vàng vùng Ryukyu (Lưu Cầu) đấy. Tên gọi tắt của nó là.”

Phải rồi. Là Ryukin.

Tôi quyết định chọn nó. Giao phó ngày mai của mình cho một con cá vàng.

Nếu không bắt được nó, tôi sẽ leo lên sân thượng tòa nhà cao nhất vùng.

Việc biến mất khỏi thế gian này không hề đáng sợ. Nếu biến mất, tôi sẽ thoát khỏi chuỗi ngày chỉ hút thở thôi cũng thấy thật khó khăn. Điều đáng sợ chính là cơn đau trước khi chết đang níu chân tôi lại cõi đời này. Nghĩ mãi chỉ có nhảy lầu là cách đỡ đau đớn nhất, vì mọi thứ sẽ kết thúc gần như ngay lập tức. Mà thực ra cũng chẳng biết có kết thúc nhanh gọn thật không, vì chẳng người từng trải nào có thể xác nhận điều đó.

Không treo cổ được. Tôi không muốn chết ngạt. Hai tuần trước tôi đã thử tự nín thở trầm mình trong bồn tắm. Cứ ngỡ nhận thức mờ dần đi thì sẽ vui lắm, nhưng sự thật là tệ hại vô cùng. Đầu ong ong, tai ù đi, tim thì như muốn vỡ tung. Cơ thể không chịu nổi đã phản bội lại ý chí để bật dậy, nhô khỏi mặt nước.

Trông thì to nhưng phân nửa con cá là vây đuôi thướt tha, phần thân như cánh hoa trà chỉ to khoảng đốt đầu tiên của ngón tay cái. Nó nằm lì dưới đáy bể, chẳng có vẻ sẽ nổi lên. Ông chủ quầy đầu trọc cáu kỉnh nói với tôi – người cứ nhìn chòng chọc bể nước mãi: “Nhắm con Ryukin hả? Khó lắm. Nhất là con này.”

Kệ xác tôi. Đây là vấn đề sinh tử. Nghĩa đen đấy. Lờ tịt lời ông ta, tôi quay sang gọi con cá:

“Nào, tới đi. Tới đây.”

Con Ryukin bơi rất nhanh. Ra khỏi bóng cỏ nước, vây đuôi bung xòe như vạt váy thướt tha, bồng bềnh.

Vợt của tôi ở vị trí gần mặt nước. Bát nước được kéo sang bên bên cạnh. Di chuyển đồng thời cả vợt và bát nước. Ông ơi, đây rồi!

Cá vàng ngoi lên mặt nước để thở. Chính lúc này. Tôi lia vợt. Nghiêng một góc 45 độ. Nếu bạn luồn xuống phía dưới con cá, hãy lia vợt theo chiều ngang gần mặt nước. Vợt từ phần đầu hoặc bụng. Nếu vợt từ phần đuôi cá, lưới sẽ rách. Tốt hơn cả là vợt bằng vành lưới chứ không phải tấm lưới, và nhấc lên một cách dứt khoát theo đường chéo, đồng thời hất nước đi.

Con Ryukin bật ra khỏi bể cá cùng tiếng quẫy nước nhỏ. Được rồi!

Nó nảy trên tấm lưới và bật lên không trung như chơi bạt nhún. Thôi xong. Tôi đưa bát hứng dù biết không kịp rồi.

Một phép màu nhỏ đã xảy ra. Con cá váy đỏ bé nhỏ rơi vào bát nước như thể tự muốn nhảy vào.

Chapo.*

Bé gái đeo mặt nạ cáo bắt đầu hát một bài đồng dao cổ. Chẳng biết bố mẹ nó đã biến mất từ lúc nào.

“Chú cá vàng xinh xắn. Khoác trên mình chiếc váy màu đỏ”

Tôi đang mải ngắm nhìn con cá thong dong bơi vòng vòng trong chiếc bát nhỏ, thì ông chủ quầy bắt chuyện.

“Khá đấy. Chắc không phải tay mơ nhỉ”

Bong bóng sùi bên mép khi ông ta nói, khuôn miệng dưới chòm râu lưa thưa cong lên thành điệu cười, nhưng trong con mắt tròn vo đang nhìn xoáy vào tôi thì không có lấy một tia sáng. Chẳng hiểu từ lúc nào ông ta hóa thành hai người. Mắt tôi nhìn một thành hai rồi. Sự căng thẳng chùng xuống nên cơn chuếnh choáng do say trở lại.

“Anh bắt được phần thưởng câu khách rồi, nên chỉ được lấy một con này thôi.”

Ông chủ quầy đầu trọc xoa xoa vết thương cũ trên cổ đầy đe dọa.

“À, vâng. Được. Tôi cũng không có ý định vớt thêm con nữa.

Hai ông chủ đầu trọc vươn bốn cánh tay giật cái bát trên tay tôi, đổ cả nước và con cá vàng vào bịch ni lông nhỏ. Trước khi thắt dây chun buộc miệng túi lại, ông ta quờ tay vào bể nước.

“Cái này là quà tặng kèm. Nó lúc nào cũng núp vào đây.

Quà tặng kèm của ông ta là bụi cỏ nước. Bé gái đeo mặt nạ cáo quay đầu bước đi. Đứa bé cũng hóa thành hai. Hai bóng người cùng cất tiếng hát.

“Mơ màng giấc trưa. Bừng tỉnh khỏi cơn mộng” “Mơ màng giấc trưa. Bừng tỉnh khỏi cơn mộng”

Dàn nhạc truyền thống hayashi của lễ hội như thúc giục tôi rời khỏi ngôi đền. Tôi bước đi trên cây cầu dành cho người đi bộ bắc ngang quốc lộ. Cơn say do cồn kết hợp với thuốc ngủ tan dần theo làn gió đêm ấm áp thổi qua. Trăng rằm trước còn méo mó run rẩy giờ lại tròn vành như cũ.

Tôi đã thắng cược. Thật tốt quá. Nỗ lực tưởng như tuyệt vọng để vớt được con cá vàng. Vì tôi muốn được cứu.

Nếu vớt được con cá thì sao nhỉ? Tôi chưa nghĩ đến trường hợp này.

Dừng lại giữa cây cầu dành cho người đi bộ. Tôi tựa vào thanh vịn và nhìn xuống. Những ô tô, xe tải trên đường về nhà từ từ tiến đến, đèn đầu xe và đuôi xe sáng lên rồi vụt qua. Phía bên kia đường, những ánh đèn đỏ xếp hàng chờ tín hiệu giao thông, trông hệt như một bầy cá vàng chen chúc giữa vũng nước bùn.

Không ngờ cầu đi bộ cao đến thế. Khoảng cách từ trên cầu xuống mặt đường rải nhựa cao hơn tôi tưởng. Nếu nhảy xuống từ đây thì sẽ thế nào nhỉ? Giả sử chưa đủ gây thương tích chết người, thì những dòng xe ngược xuôi không ngớt hẳn sẽ giúp kết thúc tất cả.

Giả sử tôi đặt cả hai tay lên thanh vịn.

Giả sử tôi ngả người về phía trước.

Giây phút này tôi đang đứng trên bờ vực cuộc đời. Chỉ cần bước một bước, thì sẽ vui lắm nhỉ. Nếu bỏ qua, những tháng ngày ngập tràn đau khổ ngột ngạt sẽ lại tiếp tục. Tất cả những gì bạn cần chỉ là một chút dũng khí. Con người thật phiền phức, dám chết, nhưng lại không dám sống.

Tõm.

Là tiếng cá vàng quẫy nước.

Cuối cùng tôi cũng nhớ ra sự tồn tại của bịch ni lông trên tay mình. À ừ, quên mất còn có mày. Dù nhớ chuyện vớt con cá vàng Ryukin, nhưng ký ức sau đó thật mơ hồ.

Ông tôi đã trả lại bốn con cá cho gian hàng. Nhà có mèo, không nuôi được.

Giờ phải làm gì. Không mang nó về cũng được chứ nhỉ. Hay là đem trả lại? Tôi giơ bịch ni lông lên ngang tầm mắt. Sắc đỏ rực của con cá tỏa sáng giữa bóng tối.

Bịch ni lông có chút xíu nước mà nặng không tưởng. Sức nặng của một sinh mệnh.

Hay là để nuôi nhỉ? Tôi chợt nghĩ.

Nhưng phải nuôi như thế nào đây?

Bước khỏi cầu đi bộ, tôi ngồi xuống bồn cây và thử tìm trên điện thoại. Bây giờ điều cần làm là...

Bể nước, bộ sục khí hoặc máy bơm nước tuần hoàn, bộ lọc nước, mút lọc bể.

Cát rải đáy bể. Chất ổn định chất lượng nước. Các loại cỏ nước. Máy sưởi. Máy bơm lọc nước. Chất tẩy rửa đáy bể...

Khá nhiều thứ nhỉ. Tôi đã hy vọng mọi chuyện đơn giản hơn. Trên mạng lúc nào cũng có quá nhiều thông tin, càng tìm kiếm càng ra những câu trả lời phức tạp. Chẳng có chuyện hỏi một đáp một đơn giản.

Hay ra hiệu sách mua sách hướng dẫn nuôi cá? Nhưng quanh đây có hiệu sách nào không nhỉ. Tôi mới chuyển đến chưa đầy một năm, vẫn chưa biết rõ về vùng này lắm.

Nhớ mang máng là chỉ có một hiệu sách ở khu mua sắm gần tòa chung cư. Lần theo ký ức mơ hồ trong cái đầu mờ mịt của mình, tôi đi về hướng đó.

Chắc chắn có một hiệu sách cách khu mua sắm vắng vẻ ấy một con hẻm. Nhưng đó là một hiệu sách cũ nhỏ xíu. Những gáy sách bạc màu dán nhãn chẳng theo thứ tự nào trải dài trên những giá sách cao chạm trần nhà. Ở bục trưng bày chính giữa cửa hiệu là một chồng sách cao ngang ngực người.

Sách không được phân theo thể loại, lại xếp ngang dọc lẫn lộn nên tôi chẳng biết phải tìm ở đâu. Nghiêng người lách qua để không làm đổ những chồng sách, tôi đi về phía sau, cất tiếng hỏi ông chủ hiệu với mái tóc muối tiêu.

“Ở đây có sách dạy nuôi cá vàng không chú?”

Đây là lần đầu tiên trong ngày tôi nói to thành tiếng, chẳng biết nghe có kỳ cục không. Có khi nào vì tác dụng của thuốc mà giọng tôi thành ra lắp bắp không nhỉ... Chủ hiệu nhướng đôi mắt lồi sau gọng kính lão nhìn tôi, hỏi:

“Anh hỏi gì?”

Giơ bịch ni lông chứa con cá vàng lên, tôi nhắc lại: “Sách về cá vàng. Nếu không có thì về các loại cá nhiệt đới cũng được ạ.”

Trỏ cây phất trần về phía bục trưng bày giữa cửa hiệu, ông đáp: “Hình như có một cuốn ở đằng ấy.

Liếc nhìn chồng sách chất đống, tôi tìm thấy một cuốn với tiêu đề có vẻ liên quan ở gần đáy chồng sách thứ hai.

Kim Ngư Truyện.

Đọc là “Kingyoden” phải không nhỉ? Cuốn sách nhuốm màu thời gian bạc phếch, cũ rích kể cả khi đem so với chồng sách cũ kỹ mà nó được xếp vào.

Tôi cố gắng lấy nó một cách nhẹ nhàng, nhưng vừa rút ra thì cả chồng sách đổ ập xuống.

“Ối, cháu xin lỗi”

Tôi vừa ngồi xổm xuống sàn nhà vung vãi đầy sách thì ông chủ tiệm đã lách qua lối hẹp với sự linh hoạt không tưởng so với độ tuổi, bước tới và đẩy tôi qua một bên.

“Không sao không sao, để đấy tôi làm cho.

Cứ nghĩ ý ông là tôi không phải bận tâm chuyện này, nhưng có vẻ như ông ấy chỉ đơn thuần không muốn người khác động vào. Ông chủ hiệu nhặt từng cuốn sách lên, lật trước lật sau, rồi đặt lại lên bục trưng bày. Có vẻ như ông đang xem có hư hại gì không. Rồi vẫn quay lưng, ông hỏi khi tôi xin lỗi thêm lần nữa.

“Thế anh tìm được sách chưa?”

Tôi nhìn xuống cuốn sách đang cầm trên tay. Chẳng biết màu nâu của cuốn sách là màu ban đầu hay màu thời gian nhuộm lên những trang giấy nhỉ. Ngoài bìa sách có vẽ hình con cá vàng, cả kiểu chữ tiêu đề lẫn hình minh họa đều theo lối cổ. Lật giở ra thì bên trong toàn chữ là chữ, kèm theo những lược đồ và hình minh họa đen trắng.

Mở đầu là câu này:

Lịch sử cá vàng bắt nguồn từ thời nhà Tấn ở Trung Hoa, tức khoảng 1.700 năm trước đây.

Ở hệ thống sông Trường Giang (Dương Tử Giang) thuộc vùng núi sâu – nơi cư trú của loài dii (cá điếc Trung Hoa) xuất hiện một cá thể cá “mang sắc đỏ như lửa”.

“À, đây rồi”

“Cuốn này là được ạ.

Ông chủ hiệu tìm thấy một trang sách bị bung, chậm rãi mở nó ra trên lòng bàn tay và lặp lại câu tôi vừa nói:

“Cuốn này là được.”

Tôi đành phải mua nó.

Chẳng biết là đắt hay rẻ nhưng tôi trả 660 yên cho cuốn sách rồi rời cửa hiệu. Lần này tôi đi về phía đường dẫn đến ga tàu. Để mua bể cá. Ở đó có tiệm thú kiểng. Trên đường đi làm tôi đã nhìn thấy biển hiệu của cửa tiệm. Có hình chó, mèo cùng với cá nhiệt đới in trên đó.

Đèn trên tấm biển hiệu hình chó, mèo và cá nhiệt đới đã tắt, tiệm đóng cửa rồi. Tôi xem giờ trên điện thoại, khoảng 8 giờ tối.

Làm gì bây giờ? Trong phòng có gì thay thế cho bể cá được không nhỉ. Hay là dùng nồi? Giờ tôi chẳng nấu ăn nữa nên nồi để không. Chậu rửa mặt thì sao nhỉ? À đúng rồi, chỉ cần mua một chai nhựa to và cắt phần trên đi là được. Nghe bảo nước máy không tốt cho cá cảnh. Thế thì mua chai nước khoáng là một mũi tên trúng hai đích.

Xách túi ni lông đựng cá vàng và chai nước khoáng 2 lít, tôi đi thang máy lên tầng ba. Phòng tôi ở là loại 1LDK*, hơi xa ga tàu một chút nhưng dư dả không gian cho người sống một mình. Những người khác ở đây theo đôi theo cặp hoặc là hộ gia đình. Tôi từng không ở một mình, cho đến bốn tháng trước.

Lúc mở cửa phòng tôi mới nhớ ra hiện có một thứ hợp dùng thay bể cá hơn.

Cái bình miệng rộng. Một món đồ cổ to đùng Ayu để lại.

Bên trái hành lang ngắn từ lối vào đến phòng khách là phòng tắm và nhà vệ sinh, bên phải là bức tường trắng trơn với ba cái móc xếp thành một hàng cách đều nhau. Cho đến bốn tháng trước, trên đó có treo tranh thạch bản của Gauguin. Cả ba bức đều đã bị Ayu mang đi nên những gì còn lại chỉ là những cái móc và vết hằn trên tường.

Treo bịch ni lông đựng con cá vàng lên một cái móc không đầu bọc, rồi tìm kiếm trong các ngăn tủ bếp, tôi lôi ra một cái bình miệng rộng to đùng, có quai ở mặt sau. Trên đường về nhà, sau khi đi mua sắm nội thất có hoa văn cây kế cho hai người chúng tôi, Ayu đã thấy nó ở hiệu đồ cổ và thích mê từ cái nhìn đầu tiên.

“Cái này dùng vào việc gì cơ chứ?” Đáp lại lời trách móc của tôi, cô ấy chỉ cười, vờ như không nghe thấy.

“Để trồng một cây ô liu trên ban công. Khi ra quả, ta sẽ đem ướp muối.

“Nếu là ô liu thì không chỉ trồng một cây được đâu. Loài này không thể tự thụ phấn, nếu muốn có quả, em phải trồng từ hai cây trở lên.

“Jun-kun chẳng lãng mạn gì cả. Thế thì mình trồng hai cây nhé.

Tôi vẫn thường nghĩ chúng tôi đang cố gắng ghép hai mơ ước hoàn toàn khác biệt làm một. Đắm chìm trong những cuộc hội thoại phi thực tế, và dùng chúng làm chất kết dính để gượng ép gắn vào đời nhau.

Thực tế thì cái bình cổ miệng rộng ấy được dùng để đựng tiền xu. Ayu bảo: “Khi nào đầy bình, chúng mình đi Tahiti nhé. Nơi đó là thiên đường mà Gauguin* hằng yêu quý!”

Gauguin đã khổ sở vì nghèo đói và bệnh tật, và có ý định tự sát ở Tahiti – nhưng tôi không nói ra. Nếu nói chắc sẽ lại bị bảo là đồ thiếu lãng mạn. Tôi có dự cảm đó sẽ là chuyến du lịch tuần trăng mật. Tuần trăng mật của chúng tôi. Ít nhất là từ phía tôi – tôi có ý định kết hôn với Ayu.

Tháng thứ ba kể từ khi chúng tôi bắt đầu sống chung, Ayu giận vì tôi gần như chẳng mấy khi bỏ tiền vào cái bình mang tên Quỹ Gauguin ấy.

“Thật không công bằng”

Dù nói là cho tiền lẻ vào, nhưng Ayu toàn bỏ đồng 100 yên, thậm chí có khi là 500 yên. Tôi chẳng dư dả đến thế. Chúng tôi bắt đầu hẹn hò từ năm ngoái, khi gặp nhau ở ngày tựu trường cấp ba sau chín năm. Cô ấy là nhân viên xuất chúng của một tập đoàn tài chính liên kết với nước ngoài. Còn tôi lúc đó chỉ là nhân viên kinh doanh của một công ty chế tác phụ tùng cho hãng sản xuất ô tô lớn.

Trước khi sống chung với nhau, tôi quyết định chuyển việc để thu hẹp khoảng cách tài chính với cô ấy, nhưng kết cục lại khiến tình trạng này trở nên tồi tệ hơn.

Đến tháng thứ năm sống chung, cô ấy bảo: “Em nghĩ chúng ta lại tách riêng ra thì tốt hơn”

Vì cô ấy rời đi mà tâm tính tôi thay đổi, hay vốn dĩ đã có những dấu hiệu từ trước, nên chuyện sống chung với cô ấy mới không suôn sẻ? Tôi không hiểu vì sao mọi chuyện thành ra như bây giờ, mà thế nào cũng được. Dù gì thì giờ cũng chẳng có Ayu ở bên nữa, trái tim tôi như muốn vỡ tan.

Tôi biết rõ sống một mình trong căn phòng đầy những kỷ niệm và sự nuối tiếc thật sự không tốt cho bản thân vào thời điểm hiện tại. Nhưng vẫn cứ dùng dằng ở lại, tiêu tốn những đồng tiền tiết kiệm còm cõi cho cái giá thuê nhà không hề rẻ. Vì nơi đây đầy ắp những kỷ niệm và sự nuối tiếc.

Đang cố đổ nước từ chai nhựa 2 lít vào cái bình miệng rộng thì tôi dừng khựng lại. Nước máy không tốt cho cá cảnh đâu có nghĩa là nước khoáng sẽ tốt. Đột nhiên tôi thấy lo lo. Nghĩ tra sách sẽ nhanh hơn tìm trên điện thoại, tôi bèn mở cuốn Kim Ngư Truyện ra. Nó khá dày, nhưng do giấy dày chứ cũng không nhiều trang lắm. Trang nào cũng khô ráp và ố vàng, như thể từng trang giấy sẽ mủn ra thành bột khi lật giở.

Có vẻ cuốn sách nói nhiều về lịch sử và những giai thoại liên quan đến cá vàng hơn là về cách nuôi cá. Mãi đến nửa sau mới có một phần nói qua cách nuôi cá. Tôi tìm thấy phần này sau phần viết về cách xây một hồ cá dạng dài và kiến thức tổng hợp về bể nuôi cá vàng.

Nước đối với cá vàng quan trọng như không khí đối với con người vậy. Con người không thể sống ở nơi không có không khí, và không khí ô nhiễm làm suy nhược cơ thể. Hợp chất canxi hypoclorit trong nước máy là thứ độc hại, kinh khủng nhất đối với cá vàng.

Một đoạn văn viết theo lối cũ và hơi phóng đại. Có vẻ như cuốn sách này được viết từ lâu lắm rồi. Tôi hiểu đại khái không dùng nước máy là chính xác rồi, chỉ cần loại bỏ canxi hypoclorit trong nước là được. Trong sách có một đoạn văn dài khuyến khích dùng “nước Hinata”.

Dư lượng canxi hypoclorit trong nước máy được làm bay hơi bởi tia cực tím. “Nước Hinata” thực sự cho cá một môi trường sống dễ chịu thoải mái. Có một phương pháp trung hòa canxi hypoclorit khác là sử dụng các loại thuốc/hóa chất (như natri thiosulfat, v.v...), nhưng đó là lấy độc trị độc...

Ra là vậy. Tôi đổ đầy nước máy vào chậu rửa mặt và cái bình cổ, đặt lên ban công, rồi ra cửa gỡ túi cá vàng xuống.

Con cá vàng ngoi lên mặt nước, miệng mở ra khép vào hớp hớp liên tục.

Tôi vốn không nghĩ cá vàng là một sinh vật đáng yêu, nó chỉ như phiên bản thu nhỏ của cá tráp, nhưng có màu sắc đẹp hơn thôi. Thế mà nhìn trực diện mặt nó ở cự ly gần, không ngờ lại thấy đáng yêu hơn tưởng tượng. Mắt nó đen láy, hai má tròn tròn và cái miệng như biểu tượng cảm xúc [ω] trên điện thoại. Chỉ có mặt nó màu trắng, nhưng khóe miệng trên và dưới lại đỏ tựa đánh son, và bây giờ trông nó như thể sắp mở miệng nói gì đó.

Người ta nghĩ mắt cá trông như viên bi thủy tinh không phản ánh chút cảm xúc nào, hẳn là vì họ chỉ nhìn những xác cá chỏng chơ ở gian bán đồ tươi. Cá vàng sống, đang tung tăng bơi lội này nhìn tôi chăm chú và có vẻ như cũng khá thích thú. Đôi môi đỏ thắm của nó mở ra khép vào, hớp hớp liên tục.

À, không ổn rồi. Nó muốn có ôxy. Phải nhanh tay mới được.

Tôi đổ nước khoáng vào cái bình miệng rộng. Có vẻ như chỗ nước trong chai 2 lít vừa đủ đổ đầy bình. Tôi chỉ đổ 7/10 bình rồi dừng, nước còn thừa cho vào ấm đun.

Thêm nước nóng vào bình để tăng nhiệt độ nước. Tôi nhúng ngón tay vào để đảm bảo nước ở mức xấp xỉ nhiệt độ phòng.

Vậy là xong khâu chuẩn bị. Mở bịch ni lông đựng con cá vàng, tôi mang nó đến chỗ cái bình miệng rộng. Sách viết: “Sự thay đổi nhiệt độ nước rất có hại cho cá vàng. Nếu muốn chuyển cá vào bể nước, thì nên hòa trộn nước trước. Tôi từng chút từng chút cho nước chảy vào bịch ni lông để con cá có thể làm quen với nước mới.

Tõm!

Con cá vàng quẫy nước nhảy khỏi bịch ni lông như một vận động viên bơi lội lúc bắt đầu lao xuống nước.

Nó lặn một hơi xuống đáy bình, rồi múa vây duyên dáng (có khi là vận lực) nổi lên lần nữa.

“Đây là chỗ tạm trú của mày lúc này. Kiên nhẫn chờ một đêm nhé”

Con cá vàng rẽ nước bơi một vòng tròn trong bình.

Tôi thả bụi cỏ nước mắc trong bịch ni lông vào cùng con cá. Nó không phải loại cây nổi trên mặt nước mà là loại quấn rễ vào những viên sỏi nhỏ. Thế có ổn không nhỉ? Tôi không nghĩ ông chủ quầy ghét tôi nên cố tình cho loại cỏ nước này. Loại cỏ nước này trông như búi tóc đỏ cuộn lại.

Đặt cái bình cá miệng rộng lên bàn ăn, tôi ngồi trên ghế cạnh cửa sổ đặt cùng cái bàn dành cho hai người. Từ chỗ này chỉ nhìn thấy bức tường, nhưng nó là vị trí cố định của tôi từ hồi còn sống chung với Ayu.

Tôi vừa uống bia lon vừa ngắm con cá vàng. Cả phần bụng trông như hình thoi nhưng không vuông thành sắc cạnh, những vây lớn không đồng kích thước đều có màu đỏ, chỉ có đầu, đuôi và vây ngực là màu trắng. Nếu nhìn kỹ sẽ thấy vây đuôi có những chấm đỏ hơi ngả sắc đen, đậm màu hơn so với màu cơ thể.

Con cá vàng chui vào bụi cỏ nước và không di chuyển nữa. Có vẻ như nó cảnh giác trước chỗ ở mới chật chội và không có bạn bè xung quanh. Giờ hẳn đã đủ không khí rồi, nhưng nó cứ liên tục há khép miệng hớp nước liên tục.

Có khi nó muốn ăn. Đáng lẽ tôi phải mua gì đó mới phải. Thứ ăn được duy nhất trong căn phòng này là hỗn hợp các loại hạt nhắm rượu. Không biết nó ăn được hạt ngô to đùng không nhỉ.

Chợt nhớ ra phần thưởng của trò chơi ném vòng – gói bánh tôm. Đúng rồi, chính nó. Nhưng tìm khắp phòng chẳng thấy đâu. Sắp bỏ cuộc vì nghĩ chắc mình quăng đi mất rồi, thì tôi nhớ ra đã nhét nó vào túi bên của cái quần túi hộp khi nãy cởi ra.

Bẻ vụn miếng bánh tôm thả vào bình, những vụn bánh nổi trên mặt nước. Con cá vàng chẳng thèm ngó lấy một cái.

Nó không muốn ăn ư? Hay không nhận ra? Thị lực của cá vàng ở mức nào nhỉ? Còn khứu giác của chúng thì sao?

[Thị lực và khả năng nhận biết màu sắc]

Thị lực của cá vàng chỉ bằng khoảng 0,1 so với thị lực của con người. Cho dễ tưởng tượng thì bạn cứ hình dung chúng như người cận thị không đeo kính khi nhìn cảnh vật vậy.

Xét khả năng nhận biết màu sắc của cá vàng, nhiều tài liệu viết không rõ ràng về vấn đề này, nhưng ở đây khẳng định là có. Cá vàng thích giun đỏ chính vì màu sắc của loại giun này nổi bật giữa tầm nhìn mờ ảo của nó – trông bắt mắt ngon miệng.

Cận thị à. Lúc này tôi nhìn con cá, nó nhìn lại và có vẻ cũng ưa tôi. Đúng là thói xấu của con người là nhân cách hóa mọi sinh vật và lãng mạn hóa những hành vi mang tính bản năng.

Mẩu bánh tôm nổi trên mặt nước từ từ chìm xuống. Nó chìm xuống ngay bên cạnh con Ryukin, nhưng bị con cá lờ đi hoàn toàn.

Tôi vừa nghĩ vậy thì nó quay người bơi ra khỏi bụi cỏ nước và đớp mẩu bánh. Cặp mắt không nhìn được rõ mọi thứ hướng về phía trước – vốn chẳng có gì ngoài nước, miệng há ra khép vào để nhai. Mỗi khi một mẩu bánh văng ra khỏi miệng, nó lại đớp vào và nhai tiếp.

Chẳng hiểu sao trông nó như một bà già móm răng đang ăn cơm hộp tiện lợi loại không hâm lò vi sóng. Nó nghĩ gì trong cuộc đời của nó nhỉ? Có lẽ nó chẳng có khái niệm về hạnh phúc hay đau khổ. Có lẽ nó chỉ cứ thế mà sống thôi. Ngủ, dậy, ăn, có lẽ tất cả chỉ có thế.

Sao giống cuộc sống của tôi vậy nhỉ. Bị nhốt trong một thế giới nhỏ bé mờ đục, vật lộn kiếm tìm một lối thoát không tồn tại giữa chuỗi ngày lặp đi lặp lại, ngột ngạt trong từng nhịp thở. Nỗi tức giận và đau buồn biến thành sự buông xuôi, chẳng còn kỳ vọng vào những rung động, niềm vui hay hy vọng. Cuộc sống hằng ngày của tôi chính là cuộc đời của một con cá vàng.

[Ngủ nghỉ]

Đáng buồn là nhiều người hiểu sai rằng cá vàng không nhắm mắt nên chúng không ngủ nghỉ. Tất nhiên là cá vàng cũng ngủ nghỉ, chỉ là chúng không nhắm mắt thôi. Nếu so sánh với cơ chế sinh học của con người, thì trạng thái ngủ nghỉ của cá vàng giống như trạng thái chợp mắt của chúng ta vậy. Mỗi ngày chúng tự giảm vận động cơ thể và não bộ trong khoảng từ 30 phút đến 3, 4 tiếng để chuẩn bị cho hoạt động tiếp theo.

Hoạt động tiếp theo à? Trong trường hợp của tôi thì đó là dậy đúng giờ vào buổi sáng ngày mai, đi đến công ty, cho đồng nghiệp và cấp trên thấy mình không bệnh, có thể xử lý công việc mà không gây rắc rối gì. Dù tất cả chỉ là giả vờ. Còn 8 tiếng 23 phút nữa. Quy định vô lý của công ty hiện tại tôi đang làm là phải đến sớm hơn giờ làm chính thức một tiếng.

Phải đi ngủ thôi.

Mang bể cá vàng vào phòng ngủ. Tôi đặt chiếc bình miệng rộng bên trong có con Ryukin đang bơi lội thay vì những quả ô liu muối lên cái kệ thấp trước cửa sổ.

Căn phòng không còn bóng dáng đồ đạc của Ayu trông như nơi bỏ hoang. Những tấm rèm hoa màu cơ bản, bức tường treo tranh mèo con và những hòn đảo phương Nam, những cái gối đệm hình trái tim, chú thỏ bông đeo tạp dề – giờ chẳng còn gì nữa. Trong ánh đèn mờ ảo của cây đèn đứng, chỉ có con cá vàng đỏ rực sáng bừng lên.

Tôi tu trực tiếp whiskey cùng hai viên thuốc ngủ, nhưng cơn buồn ngủ có vẻ không đến. Thường lúc nào cũng vậy, đến khi rạng sáng tôi mới rơi vào giấc ngủ nông. Có lẽ đêm nay thời lượng giấc ngủ của tôi cũng chỉ bằng của cá vàng.

Tôi quyết định đọc từ đầu cuốn Kim Ngư Truyện. Nó hẳn là cuốn sách phù hợp nhất để mời gọi cơn buồn ngủ.

Vừa mở sách ra thì...

Một thứ gì đó bò ra từ giữa gáy và chỉ khâu sách. Sinh vật nhỏ bé màu xám ấy bò qua mu bàn tay, xuống cánh tay rồi biến mất ở đâu đó. Là con mọt sách.

Lịch sử cá vàng bắt nguồn từ thời nhà Tấn ở Trung Hoa, tức khoảng 1.700 năm trước đây.

Ở hệ thống sông Trường Giang (Dương Tử Giang) thuộc vùng núi sâu – nơi cư trú của loài cá chép (cá vàng Trung Hoa) xuất hiện một cá thể cá “mang sắc đỏ như lửa”. Nó được cho là một cá thể đột biến, nhưng không ai có thể lý giải tại sao nó xuất hiện ở đó và lý do gì khiến nó hóa đỏ.

Sách để mở trên ngực, tôi tưởng tượng trong đầu hình ảnh con suối nằm sâu trong cánh rừng già Trung Hoa 1.700 năm về trước, với mặt nước âm u tĩnh lặng.

Trăng rằm lướt qua khung cửa, ánh trăng vẽ đường viền trắng bạc quanh những dãy nhà tối đen. Khung cửa sổ không rèm hóa mặt gương, phản chiếu căn phòng đã mất đi sắc màu.

Quang cảnh mờ mờ ảo ảo. Phải chăng cảnh vật nhìn qua màn nước cũng thế này? Tôi vô thức liếc mắt về phía cửa sổ, ý thức chầm chậm tan ra, chảy đi. Không phải cảm giác chuếnh choáng do rượu và thuốc đánh vào não bộ như mọi khi, đã lâu lắm rồi tôi mới cảm nhận được cơn buồn ngủ quen thuộc ngày trước.

Có lẽ vì trong phòng còn một sinh vật khác. Dù chỉ là một con cá vàng, nhưng tôi thấy nhẹ nhõm vì được gần kề một sự sống khác ngoài bản thân mình. Có lẽ đây là sự ích kỷ của loài người, nhưng việc có một sự sống cần đến mình khiến tôi vừa hài lòng vừa thấy tội lỗi.

Nước bình như thế ổn không nhỉ? Liệu ôxy hòa tan trong nước có đủ đến sáng không? Vừa nghĩ tôi vừa chìm vào giấc ngủ như chìm vào con suối giữa rừng thẳm. Và tôi thấy con mọt bò ra từ cuốn sách lúc trước đã leo lên nơi ánh trăng rọi vào trên cái bình miệng rộng, rơi xuống nước như thể bị mê hoặc bởi dao động nhẹ nhàng của bụi cỏ nước, và bị con Ryukin nuốt chửng

Tôi có một giấc mơ.

Trong mơ, tôi đang ở giữa rừng sâu.

Khu rừng được bao bọc bởi màn sương mù dày đặc chẳng nhìn thấy đường chân trời. Hoặc có lẽ chẳng có đường chân trời.

Trải rộng trước vùng bóng tối dày đặc không gợn sáng là một cái hố lớn. Tôi biết thứ nhìn giống cái hố ấy là một con suối đầy ắp nước. Trong hố đen có duy nhất một chấm đỏ trôi nổi. Chấm đỏ ấy lớn dần, lớn dần, thành hình bầu dục, rồi thuôn dài ra và bắt đầu bơi lội.

Nó là con cá vàng đầu tiên trên cõi đời này.

Có lẽ vì quá hứng thú với con cá vàng, tôi choàng tỉnh giữa đêm. Điều đầu tiên tôi làm khi vừa tỉnh dậy là nhìn về phía cái bình miệng rộng.

Chỉ thấy cái bóng hình trụ. Tôi bật đèn ngủ lên. Trong bình chỉ có bụi cỏ nước trông như búi tóc rối, dập dềnh trong nước. Chết rồi. Nó lặn xuống hay bơi lên mặt nước nhỉ? Tôi trượt khỏi giường, tiến lại chỗ cái kệ thấp đặt bể cá.

Con cá vàng không nổi lên mặt nước cũng chẳng lặn xuống đáy bể. Chẳng thấy bóng dáng nó đâu cả.

Sàn nhà ướt sũng. Có lẽ nước đầy quá nên nó nhảy ra khỏi bình rồi? Tôi nhớ lại sức bật của con cá khi nó nảy từ vành vợt của tôi vào bát nước.

Bật đèn phòng lên, tôi tìm dưới kệ. Dịch cả giường cả tủ quần áo ra để tìm khắp phòng.

Chẳng thấy nó đâu cả.

Có lẽ ngay từ đầu tôi vốn không hề chơi vớt cá vàng, và nãy giờ chỉ ảo tưởng về một con cá. Có lẽ tôi đã nói chuyện suốt với một cái bình miệng rộng trống rỗng. Chuyện như vậy hoàn toàn có thể xảy ra với tôi – một kẻ đầu óc ngập chìm trong rượu và thuốc. Dẫu sao thì phần khuyến cáo có cấm uống rượu trong thời gian dùng thuốc, vì có thể gây ra tình trạng tương tự như bệnh mộng du. Chỉ có một điều chắc chắn là tôi đã đến hiệu sách cũ. Cuốn Kim Ngư Truyện lăn lóc trên giường vẫn còn để mở.

Vậy thì tôi đã làm gì nãy giờ nhỉ? Dù nước trong bình trông có vẻ không vơi đi, nhưng sàn nhà thì ướt sũng. Những giọt nước trải dài ra khỏi phòng.

Bõm... bõm... bõm.

Tôi nhận thấy có tiếng động nhỏ. Vọng ra từ phía bên kia cánh cửa.

Ra khỏi phòng còn nghe thấy nhiều tiếng động khác nữa. Tiếng nước chảy trong phòng tắm.

Đó là tiếng vòi hoa sen. Tôi đi tắm lúc nào nhỉ? Chẳng thể nhớ nổi. Cứ nghĩ đêm nay đầu óc mình vẫn tỉnh táo cho đến trước khi đi ngủ. Hay tôi chỉ tưởng thế thôi?

Tôi băng qua phòng ăn tối đen như mực, hướng về phía phòng tắm. Một trong những lý do Ayu hào hứng thuê căn này là bởi nó có phòng tắm và phòng vệ sinh rộng rãi.

Chỗ rửa mặt cũng bị tràn nước. Tôi mở cửa phòng tắm và tắt vòi nước đi. Vòi nước đang mở ở nấc mạnh nhất, và chảy ra là nước lạnh chứ không phải nước nóng.

Bồn tắm đầy ắp nước nóng. Không, đây cũng là nước lạnh bình thường chứ không phải nước nóng. Chẳng lẽ tôi không để ý gì mà cứ thế đi tắm? Tôi biết ngày nào tôi cũng bệ rạc, tan nát cõi lòng, nhưng không muốn tin rằng mình không còn kiểm soát được tâm trí của bản thân nữa. Thật đáng sợ.

Tôi lấy một cái áo cộc tay đã ném vào máy giặt để lau sàn chỗ bệ rửa mặt, rồi rửa lấy rửa để mặt mũi cho tỉnh táo. Mấy giờ rồi nhỉ? Tôi nhìn giờ hiển thị trên màn hình điều khiển của bình nóng lạnh.

0:54

Tôi mới ngủ chưa đầy một tiếng. Sờ tay lên tóc. Không ướt.

Kỳ lạ thật.

Tôi vào phòng ăn với khăn tắm quấn trên đầu. Sàn nhà ở đây cũng bị ướt. Như thể sau khi bước ra khỏi phòng tắm, tôi đã đi loanh quanh mà không lau người. Thậm chí, nhìn nước bắn tung tóe khắp nơi thế này, thì cứ như tôi đã mặc nguyên quần áo mà nhảy vào bồn tắm vậy.

Không chỉ có mỗi nước văng tung tóe khắp sàn nhà. Có cả vụn bánh tôm nữa. Có một vỏ bánh tôm vứt chỏng chơ ở góc phòng ăn. Tôi thử ợ hơi. Để xem hơi thở của mình có mùi tôm không. Nhưng chỉ có mùi rượu.

Trong đầu đầy ắp những câu hỏi, tôi quay trở lại phòng ngủ.

Tôi cầm chai whiskey lên xem. Tôi không nghĩ là mình đã uống đến mức đánh mất lý trí. Dừng uống thôi. Đã trầm cảm rồi, tôi không muốn phải chịu đựng thêm chứng mộng du nữa.

Bịch... bịch... bình bịch bình bịch.

Lại có tiếng động. Tôi nghe thấy sàn nhà vang lên âm thanh. Nhưng tôi không muốn lại có thêm những câu hỏi trong đầu nữa nên cứ coi như là nghe nhầm đi.

Trong cái bình miệng rộng chỉ có nước, con Ryukin đột nhiên biến mất. Một dấu chấm hỏi sáng chói như gắn đèn neon chớp nháy liên tục trong đầu tôi.

Bóng tôi phản chiếu trên ô cửa sổ. Đôi mắt lồi như mắt cá vàng, khuôn mặt trông thật ngốc nghếch.

Không chỉ có một khuôn mặt.

Bên cạnh mặt tôi, chính xác là ở căn phòng gần cửa ra vào, lơ lửng phản chiếu lên ô cửa sổ là một khuôn mặt khác.

Mặt trắng. Tóc dài. Mặc đồ đỏ. Một bộ váy lạ với vạt dài và ống tay áo rộng, trông như kimono hoặc trang phục truyền thống của dân tộc nào đó.

Lần đầu tiên trong đời, tôi học được rằng não sẽ ngừng tư duy khi đột nhiên đối mặt với một tình huống vượt tầm hiểu biết. Khi nhận ra đó là gương mặt phụ nữ, tôi hét váng lên dù hơi muộn.

Tôi không thể quay người lại. Thậm chí không thể rời mắt khỏi khung cửa kính. Như thể bị trói cứng tại chỗ.

Mái tóc đen suôn thẳng của cô ta dường như ướt lướt thướt, dính bết vào gương mặt trắng sứ. Nước nhỏ giọt từ bộ y phục đỏ tà rộng, trông như những giọt bạc trên tấm màn quấn quanh người cô ta.

Tong...

Tong tong...

Tong tong tong...

Môi cô ta mấp máy. Nhưng tôi không nghe thấy tiếng.

“Ở. Đâu”

Từ cử động môi, tôi cảm nhận đó là những gì cô ta nói. Đôi mắt chỉ toàn lòng đen. Trông đầy oán hận.

Âm...

Thứ đầu tiên hiện lên trong đầu tôi là từ này.

Tôi không muốn tin và cũng không muốn nghĩ về nó nên ngôn từ chẳng tròn nghĩa. Thật là điên rồ. Làm việc ở công ty hiện tại cho tôi hiểu rằng chẳng có ma quỷ âm hồn gì hết. Không. Nhất định là thế. Kể cả không phải thế thì cũng... Tôi lặng lẽ nhìn xuống. Nếu thật sự là âm hồn trong truyền thuyết thì sẽ không có chân...

Vạt áo cô ta dài quét đất, không thể nhìn thấy chân.

Cơ thể không cử động, nhưng suy nghĩ trong đầu tôi chạy vòng vòng như bánh xe cho chuột hamster chơi. Tôi muốn xóa bỏ hai chữ “âm hồn”, nên vắt óc nghĩ lời giải thích mới cho sự việc này.

Là gì nhỉ? Tôi không bị trầm cảm mà bị một chứng bệnh khác. Đúng vậy, hẳn là thế rồi. Hằng ngày tôi vẫn thường tra cứu thông tin về các bệnh tâm lý, tôi biết rõ đến độ có thể đi tư vấn cho người khác ấy chứ. Nhìn thấy ảo giác là một trong những triệu chứng của bệnh tâm thần phân liệt.

Ra vậy. Hóa ra ảo giác lại có thể sống động, rõ ràng như thế này. Người phụ nữ kia vươn cánh tay mảnh khảnh ra khỏi ống tay áo trông như cánh bướm, vẫy gọi. Như thể muốn dụ dỗ tôi đi vào lòng đất. Tay còn lại của cô ta kẹp thứ gì đó giữa những ngón tay. Một gói nhỏ màu đỏ bóng loáng. Là gói bánh tôm.

Tôi chớp mắt, cố xua ảo giác đi.

Thay vì biến mất, khuôn mặt trắng sứ từ đâu tiến lại gần. Tiếng hét chuẩn bị vọt ra khỏi cuống họng thì dừng lại. Người phụ nữ dùng tay chọc chọc gói bánh tôm, la hét gì đó. Nhưng không có bất kỳ âm thanh nào thoát ra. Cô ta chỉ đóng mở miệng, há ra rồi ngậm vào.

Đúng là nên đi bệnh viện khám một lần. Tôi nhắm mắt đếm số.

1, 2, 3.

Nhưng ảo giác không tan biến. Người phụ nữ thò tay vào túi bánh tôm.

4, 5, 6.

Cô ta rút tay ra khỏi túi bánh và liếm những ngón tay. Tôi nói với người phụ nữ, không, là tự nói với bản thân mình:

“Là ảo giác. Ngươi chỉ là ảo giác của ta. Bằng chứng là ngươi nói nhưng không ra tiếng”

Dù tôi định nói một cách mạnh mẽ dứt khoát, nhưng cuối câu giọng lại run run.

Môi của người phụ nữ lại hé. Một giọng nói vang lên, như nhạc cụ được chỉnh dây đột ngột phát ra âm thanh.

“Ở đâu…”

Không ổn. Bắt đầu nghe thấy ảo thanh rồi.

“Ở ~ đâu”

Ý cô ta đây là nơi nào? Hay cô ta đang đi tìm cái gì đó? Tìm chân của chính mình à? Không, không được. Không được suy nghĩ thế. Vì đây chỉ là ảo giác và ảo thanh thôi. Ảo giác là hiện tượng những thông tin thị giác vốn được gửi từ võng mạc lên não bộ bị lẫn lộn vì lo lắng và căng thẳng, nên truyền ngược từ hạch hạnh nhân đến đồi thị giác và ảo thanh vốn là thông tin đi từ tại...

“Đi đâu vậy?”

Hai tay bịt tai, hai mắt nhắm chặt để tự bảo vệ mình khỏi thế giới bên ngoài. Như tôi vẫn thường làm mỗi khi sắp chết chìm vì bị ném vào biển đời – thứ được gọi là thực tại không lối thoát.

Bịch. Bịch...

Tôi nghe thấy một ảo thanh như tiếng bước chân.

Tong. Tong tỏng. Tong...

Tai tôi ù ù như nghe thấy tiếng nước nhỏ giọt. Một bàn tay đặt lên vai tôi. Một bàn tay ướt đẫm.

Sống lưng như hóa thành cột băng. Tôi lại hét lên. Tiếng hét như của một thằng học sinh cấp ba đang vỡ giọng mà hát nốt cao trong điệp khúc Dòng sông Moldau.

Tôi lắc đầu liên tục, cố rũ bỏ ảo giác trong đầu đi. Như một đứa trẻ hờn dỗi ngúng nguẩy.

“Biến đi” Ta không biết ngươi tìm kiếm cái gì nhưng “Không có ở đây. Biến đi đi”

Sức nặng ẩm ướt bên vai phải biến mất.

Bịch. Bịch. Bịch.

Ảo thanh nghe giống tiếng bước chân cũng dần lùi xa.

Tôi rời tay khỏi tai, đưa lên mặt và rón rén mở mắt, nhìn ô cửa sổ qua những kẽ ngón tay.

Biến mất rồi.

Tôi chậm chạp quay ra sau như thể cổ là một khớp nối kim loại gỉ sét.

Không có ai ở đó.

Lắc đầu thở phào một hơi. Mồ hôi đầm đìa cả người. Trái tim tôi phồng to như cái gối ôm hình trái tim, đánh trống ngực liên tục. Hội chứng tăng tiết mồ hôi và tim đập mạnh hẳn phải là dấu hiệu của vài thứ bệnh tâm lý thần kinh. Đúng vậy. Không có gì bất thường hết. Ngoài việc tôi bị bệnh liên quan đến tâm lý, thần kinh.

Tôi dựa lưng vào tường, cảnh giác nhìn khắp phòng một lúc.

Đột nhiên ngước mắt lên thì thấy một người phụ nữ bám dính trên trần nhà như một con nhện... Nhớ đến những bộ phim kinh dị kiểu đó, tôi nhìn lên trần.

Tôi nảy ra ý tưởng tuyệt vời là biến khỏi căn phòng này và giết thời gian tại một nhà hàng dành cho các gia đình từ giờ tới sáng, nhưng cảm thấy thế thì thảm hại quá nên thôi. Làm vậy tức là thua cuộc rồi. Vì đây là vấn đề về tâm lý của tôi mà.

Tôi cho thuốc ngủ vào rượu uống, rồi lên giường cuộn mình trong chăn. Trùm kín cả mắt. Đèn trong phòng vẫn bật sáng. Tôi tự hứa với lòng nhất định sẽ đi bệnh viện một chuyến.

Bịch.

Không để ý đến bất cứ điều gì nữa. Phải thiếp đi thật nhanh. Trước đây tôi u uất rệu rã khi bình minh tới, giờ thì sốt ruột chờ mong khoảnh khắc ấy vô cùng. Tôi hát thầm trong đầu bài Dòng sông Moldau và mơ màng nghĩ về dòng sông lớn hiền hòa chảy qua mảnh đất Bohemia.

~ Sâu thẳm trong khu rừng bí mật có lớp bọt đỏ rực... Đó là lời bài hát.

Dòng nước róc rách chảy qua thảo nguyên... ánh sáng chờn vờn lấp lánh... Chắc lời bài hát là vậy.

Sau khi lặp đi lặp lại đoạn còn nhớ, cuối cùng đầu tôi cũng nặng trĩu và mơ mơ màng màng chìm vào giấc ngủ.

Dòng sông Đông Âu mà tôi chưa từng ghé thăm thật bao la và trải dài vô tận. Tôi dang tứ chi trôi nổi trên mặt sông ấm áp, thả mình theo dòng chảy. Đợi chờ phía cuối con sông là thế giới của giấc ngủ.

Uốn lượn quanh cánh đồng quê hương tôi... chảy qua khu rừng quê hương tôi...

Bộp...

Trán lành lạnh. Tôi chậm chạp cử động cơ thể đang trong trạng thái nửa tình nửa mê, cọ cọ trán. Mồ hôi à?

Dòng nước róc rách chảy qua thảo nguyên... ánh sáng chờn vờn lấp lánh.

Một hơi thở thổi qua. Hơi thở có mùi bánh tôm.

Tôi miễn cưỡng mở hai mí mắt đã nặng như chì.

Có một khuôn mặt phụ nữ ngay trước mắt tôi. Miệng cô ta mở ra mấp máy.

“Không thấy đâu cả.”

Mất ý thức. Tôi không ngất xỉu. Chỉ là tôi không thể chịu nổi cơn buồn ngủ mãnh liệt do cồn và thuốc gây ra. Có lẽ vậy.