15. NHỮNG ĐIỀU CẦN LÀM KHI TRỞ LẠI SAU GIÁN ĐOẠN

Kinh nghiệm không phải là những điều xảy ra với bạn. Kinh nghiệm là điều bạn đúc kết qua những gì xảy ra với mình.

– Aldous Huxley

Ray Kroc, người sáng lập McDonald, đã từng trích dẫn câu nói của Tổng thống Calvin Coolidge:

Không có gì trên thế giới này có thể thay thế lòng kiên trì. Không phải là năng khiếu, vì đã không thiếu những tấm gương có năng khiếu mà vẫn thất bại. Không phải là thiên tài, vì thiên tài mà không được công nhận cũng chỉ là những giai thoại. Không phải là giáo dục, vì thế giới này có quá nhiều người có học thức bị lãng quên. Chỉ lòng kiên trì và sự quyết tâm là có quyền lực tuyệt đối.

Tôi sẽ phải phản đối phát biểu này vì sự kiên trì tuy quan trọng, nhưng nó không phải là chìa khóa duy nhất để thành công. Tôi nghĩ rằng để thành công, bạn không chỉ cần sự kiên trì mà cần có thêm điều gì đó hơn thế nữa.

KHÔNG CHƠI TRÒ CHƠI VỚI THÀNH CÔNG

Có thể nói, đó là những gì Milton Bradley đã làm. Ông đã biết mình phải làm gì để có thể tránh được những thất bại liên tiếp. Năm 1856, ở tuổi 20, ông bắt đầu sự nghiệp với công việc của một người phác họa. Năm 1860, ông đã kiếm đủ tiền để mua một chiếc máy in và bắt đầu sự nghiệp kinh doanh, đồng thời tự đảm nhận vị trí thợ in thạch bản.

Ý tưởng về sản phẩm tuyệt vời đầu tiên của ông là làm một bức thạch bản in hình Tổng thống Abraham Lincoln vừa đắc cử. Ngay sau khi sản phẩm của ông được đưa ra thị trường, cửa hàng của ông “ngập” trong những đơn đặt hàng. Công việc của ông sẽ vẫn tiếp tục phát triển cho đến khi vị Tổng thống mới đắc cử. Nhưng ông gặp phải một vấn đề: bản in của ông là một ngài Lincoln mày râu nhẵn nhụi, trong khi vị tổng thống mới lại có râu. Bradley gần như bị phá sản.

Trong khi đang cố gắng đối mặt với thất bại thê thảm đầu tiên trong đời, Bradley đã quyết định thử bán sản phẩm khác là trò chơi. Khi còn nhỏ, cha mẹ ông đã sử dụng đồ chơi là công cụ để dạy dỗ con cái. Ông đã đưa ra ý tưởng về trò chơi mà ông gọi là Checkered Game of Life, trò chơi dạy về các giá trị đạo đức. Ông thiết kế trò chơi và in thành các bản sao. Đó là trò chơi trong nhà đầu tiên được in tại Mỹ. Sản phẩm này bán rất chạy. Năm đầu tiên, ông đã bán được 40.000 bản!

SỰ TẬP TRUNG VÀ KẾ HOẠCH MỚI

Đó là thành công đầu tiên giúp Bradley có hướng đi mới trong cuộc đời. Ông chuyển sự chú ý của mình sang lĩnh vực sản xuất đồ chơi và các sản phẩm khác kích thích phát triển trí tuệ và truyền đạt kiến thức trong khi vẫn có thể giúp người chơi giải trí. Đầu tiên, đó chỉ là những trò chơi, nhưng không lâu sau, ông có ý định mở rộng sang lĩnh vực giáo dục mới được gọi là “giáo dục mầm non”. Bradley nhận thấy tiềm năng của ngành này và các thị trường tiềm năng đối với nguồn tài liệu để giảng dạy. Ông muốn trở thành người đầu tiên ở Hoa Kỳ in các tài liệu về bậc học mầm non bằng tiếng Anh. Ông muốn sản xuất ra những khối xếp hình, vật dụng nghệ thuật và rất nhiều mặt hàng khác. Dự định tạo ra các tài liệu cho bậc mầm non là sự tập trung hàng đầu của ông.

Tuy nhiên, những đối tác kinh doanh của ông lại phản đối điều này. Công ty đang hoạt động trong thời kỳ suy thoái kinh tế, nếu tập trung quá nhiều nguồn lực vào một lĩnh vực mới như vậy sẽ có rủi ro cao, có thể khiến công ty phải ngừng hoạt động. Bradley đã không nản lòng. Ông vẫn tiếp tục thực hiện kế hoạch của mình, cuối cùng, ông đã đạt được thành công đáng chú ý.

“Tôi đã đặt tất cả niềm tin của mình vào đó.” Bradley cho biết, “Niềm tin vào thắng lợi cuối cùng giúp tôi vượt qua những năm đầu tuyệt vọng khi đối tác kinh doanh, một số bạn bè và bảng cân đối kế toán năm đều chống lại tôi.”

Trong thời gian đó, Bradley trở thành một trong những người khởi xướng quan trọng thành lập trường mẫu giáo. Ông đã sản xuất rất nhiều tài liệu và thậm chí xuất bản tạp chí Kindergarten Review có tầm ảnh hưởng lớn. Ông đã tạo ra sự khác biệt trong cuộc sống của hàng triệu trẻ em.

KẾ HOẠCH TRỞ LẠI

Có thể bạn sẽ vẫn tiếp tục kiên trì và có khả năng đứng dậy sau khi bị đánh gục, nhưng bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi, buồn bã khi một lần nữa không đạt được bất kỳ tiến bộ nào. Bạn sẽ cảm thấy cả thể chất và tinh thần đều bị kiệt quệ. Nếu vậy, bạn cần phải làm nhiều hơn thế. Một kế hoạch sẽ giúp bạn xác định được những gì cần làm sau khi gượng dậy từ những thất bại. Hãy thử làm theo các bước sau:

Hoàn thiện mục tiêu của bạn

Trong chương cuối cùng, tôi sẽ viết về tầm quan trọng của mục tiêu và việc thực hiện nó. Bước tiếp theo là giải quyết mục tiêu rõ ràng mà bạn muốn thực hiện. Khi bước vào trận đấu, các võ sĩ quyền anh đặt mục tiêu rất cụ thể: hạ gục đối thủ. Milton Bradley đã đạt được mục tiêu: sản xuất sản phẩm dành cho học sinh mầm non. Bạn cần xác định mục tiêu của mình là gì. Bạn có thể nhận ra điều này:

* Mục tiêu sẽ định hình kế hoạch

* Kế hoạch định hướng hành động

* Hành động sẽ thu được kết quả

* Kết quả mang lại thành công

Nếu không hoàn thành mục tiêu, bạn sẽ không có đủ khả năng để chuyển thất bại thành thành công. George Matthew Adams khẳng định, “Trong cuộc sống, chúng ta chỉ đạt được những thứ mà chúng ta theo đuổi, cố gắng, sẵn sàng hy sinh. Tốt hơn là đặt mục tiêu cho những gì bạn muốn, còn hơn là việc bạn đạt được những thứ không phải là mục tiêu của bản thân, những thứ mà bạn không muốn. Nếu đủ kiên nhẫn để thực hiện mong muốn của bản thân thì chắc chắn bạn sẽ đạt được thành quả, không có mục tiêu nào là không thể thực hiện.”

Sắp xếp kế hoạch

Benjamin Frankin từng nói, “Không chuẩn bị nghĩa là chuẩn bị cho thất bại.” Không có gì đảm bảo rằng kế hoạch bạn đã hình dung sẽ được thực hiện đúng như vậy, nhưng nếu bạn xao lãng trong việc lập kế hoạch thì cơ hội thành công của bạn sẽ rất mong manh.

Không chuẩn bị nghĩa là chuẩn bị cho thất bại.

- Benjamin Franklin

Nhà văn Victor Hugo tin rằng, “Những người mà mỗi sáng đều lên kế hoạch những việc cần thực hiện trong ngày và theo đuổi nó đến cùng sẽ vượt qua những rắc rối của cuộc sống bận rộn nhất. Nhưng nếu không xác định kế hoạch, không sắp xếp thời gian cho những việc bất ngờ ập đến, hỗn loạn sẽ nhanh chóng ngự trị.” Đó cũng là điều không thể tranh cãi về lý do mà tiểu thuyết gia người Tây Ban Nha Miguel de Cervantes đã viết, “Người nào chuẩn bị tốt cho trận đấu tức là đã thắng được một nửa trận.”

Hành động để đánh bại nguy cơ thất bại

Chỉ lên kế hoạch thôi sẽ không mang lại thành công. Phần còn lại của trận chiến đến với thành công đó chính là hành động. Conrad Hilton cho biết, “Thành công dường như được kết nối với hành động. Những người thành công là những người liên tục hành động.”

Tiến về phía trước bằng việc thực hiện kế hoạch và chắc chắn rằng việc thực hiện sẽ luôn gắn liền với những rủi ro. Đó là điều tốt vì không giá trị nào có thể đạt được mà không có rủi ro. Bạn phải đặt mình trên con đường vươn tới mục tiêu cuối cùng. Larry Osborne từng nói về rủi ro: “Người lãnh đạo thành công phớt lờ các quy tắc một cách khôn ngoan và nắm bắt cơ hội. Những câu chuyện của họ chắc chắn bao gồm thời điểm quyết định hoặc kế hoạch chủ chốt khi đối mặt với rủi ro đáng kể để từ đó tạo ra những đột phá.”

Người lãnh đạo thành công phớt lờ các quy tắc một cách khôn ngoan và nắm bắt cơ hội. Những câu chuyện của họ chắc chắn bao gồm thời điểm quyết định hoặc kế hoạch chủ chốt khi đối mặt với rủi ro đáng kể để từ đó tạo ra những đột phá.

—Larry Osborne

Đón nhận những sai lầm

Đến đây, bạn đã nhận ra rằng sai lầm là điều không thể tránh khỏi. Đó là những dấu hiệu cho thấy bạn đang bước lên một tầm cao mới, khởi đầu công việc mới và tiến bộ hơn. Tục ngữ Anh có câu, “Người không mắc sai lầm cũng là người chưa bao giờ làm điều gì.” Cách duy nhất để bạn tiến về phía trước là chấp nhận sai lầm như một phần trong cuộc sống của bạn, học từ những sai lầm và dần dần cải thiện.

Vượt lên bằng ý chí của bản thân

Bất cứ khi nào bạn dám đối mặt với sai lầm và cố gắng tiến về phía trước bất kể khó khăn đến đâu là một lần bạn được thử thách về nghị lực. Sẽ có lúc từ bỏ là điều dễ dàng hơn tiếp tục, thừa nhận bản thân không làm được là lựa chọn hấp dẫn hơn đào sâu nghiên cứu. Và trong những khoảnh khắc đó, nghị lực có thể là thứ duy nhất giúp bạn bước tiếp.

Sau khi bị đánh bại, bạn sẽ có nghị lực để đứng lên và đủ thông minh để lập kế hoạch cho sự trở lại và động lực để hành động. Bạn cần hiểu rằng mình sẽ trải qua một trong những khoảnh khắc quyết định đó và nó sẽ quyết định bạn là người thành công hay kẻ trốn chạy. Hãy chuẩn bị cho thời khắc quan trọng này và nhận thức được nó sắp xảy ra, điều đó sẽ làm tăng cơ hội chiến thắng của bạn.

Liên tục đánh giá sự tiến bộ của bản thân

Bằng việc trải qua những khoảng thời gian khó khăn và vượt qua sai lầm, bạn có cơ hội để học hỏi và rút kinh nghiệm cho bản thân. William Knudson đã nói một cách hài hước rằng, “Kinh nghiệm là biết được nhiều điều bạn không nên làm.”

Mọi người không thích thừa nhận sai lầm của mình, nhưng đó là những gì chúng ta cần làm để đạt được thành công. Katie Paine, Chủ tịch Công ty Delahaye Medialink cho hay, “Văn hoá doanh nghiệp dạy chúng ta che giấu sai lầm, hoặc đổ lỗi cho người khác thay vì thừa nhận. Và hầu hết toàn thể nhân viên và những người đánh giá dự án không thực sự bỏ nhiều công sức để phát hiện ra sai lầm. Nếu đợi cho đến khi hoàn thành dự án rồi tiến hành rà soát, chúng ta sẽ quên đi những sai lầm của mình hoặc hình thành sự thù hằn với đồng nghiệp khác. Dù thế nào, chúng ta cũng mất đi một cơ hội học tập.”

Phát triển các chiến lược mới để thành công

Lester Thurlow chỉ ra rằng, “Một thế giới cạnh tranh có 2 khả năng cho bạn lựa chọn: Bạn có thể thua cuộc, hoặc nếu muốn giành chiến thắng, bạn phải thay đổi.” Một khi đặt ra kế hoạch và tiến hành thực hiện, bạn sẽ không hoàn thành được. Thực tế là nếu muốn thành công, bạn sẽ không bao giờ hoàn thành được kế hoạch. Thành công là một hành trình, một quá trình liên tục. Và dù có làm việc chăm chỉ đến đâu, bạn cũng không thể tạo ra kế hoạch hoàn hảo hoặc thực hiện nó mà không mắc sai lầm. Nhưng đó là chuyện bình thường.

Thất bại là dấu mốc quan trọng trên hành trình đến với thành công. Mỗi khi lên kế hoạch, rủi ro, thất bại, đánh giá lại, điều chỉnh, bạn có cơ hội khác tốt hơn để bắt đầu lại. Ở tuổi 67, khi phòng thí nghiệm của Thomas Edison bị thiêu trụi ông đã nói, “Cảm ơn Chúa. Vậy là tất cả những sai lầm của chúng con đã đã thành đống tro tàn. Bây giờ, chúng con lại có thể bắt đầu từ đầu.”

VIÊN NGỌC QUÝ CỦA THÁI BÌNH DƯƠNG

Bắt đầu lại từ đầu là điều không dễ dàng, nhưng ít nhất nó chắc chắn có thể mang lại kết quả đáng kinh ngạc. Tôi đã hiểu rõ về điều này trong một chuyến đi đến châu Á vào mùa thu năm 1999. Trong vòng 10 ngày, một nhóm các nhà lãnh đạo và tôi đi đến Ấn Độ, Hong Kong, Úc, Singapore và Philippines để giảng dạy cho các lãnh đạo của mỗi nước.

Điểm dừng chân yêu thích của tôi trong chuyến đi là Singapore. Thật khó tin. Đây là đất nước hiện đại nhất thế giới. Chúng tôi tham dự một tour du lịch của thành phố Singapore, hướng dẫn viên Susanna Foo đã giới thiệu rất nhiều về đất nước này. Tổng sản phẩm quốc nội năm 1998 là 84 tỷ đô-la, tổng sản lượng quốc gia bình quân đầu người là 22.800 đô-la, cao thứ 9 thế giới. Với diện tích khoảng 697,25km2, Singapore chỉ bằng một phần năm diện tích đảo Rhode!

BỊ ĐÁNH GỤC

Ban đầu, Singapore là một phần của vương quốc Srivijaya Sumatra, nhưng sau đó trở thành thuộc địa của Đế quốc Anh vào năm 1826. Trong hơn một thế kỷ, nó thuộc sự cai trị của Anh và chỉ bị gián đoạn khi Nhật Bản chiếm đóng trong Thế chiến II.

Sau chiến tranh, khi Anh công nhận nền độc lập của nhiều nước thuộc địa thuộc đế chế cũ, người dân Singapore đã bắt đầu suy nghĩ về nền độc lập của họ. Tuy nhiên, Singapore không có tài nguyên thiên nhiên và kinh nghiệm trong việc thành lập chính phủ. Người dân khao khát được độc lập, nhưng văn hóa của họ vẫn là văn hóa thuộc địa. Và trên hết, nạn phân biệt chủng tộc tồn tại khắp nơi.

Năm 1959, Singapore đã được công nhận là quốc gia độc lập. Nhưng đất nước này đã không tận dụng hiệu quả điều này. Đó là khi chính phủ quyết định hy vọng lớn nhất của họ là gia nhập Liên bang Malaysia và họ đã thực hiện điều này vào năm 1963. Tuy nhiên, người dân Malaysia không hòa thuận với người dân Singapore, và sau 2 năm, Malaysia cắt đứt quan hệ với Singapore. Lãnh đạo đất nước, Thủ tướng Lý Quang Diệu, cảm thấy rằng Singapore bị cô lập và có rất ít hy vọng ở tương lai. Chỉ có một việc có thể làm là tự làm việc để thoát ra khỏi tình trạng khủng khiếp này.

HƯỚNG TỚI TƯƠNG LAI BẰNG MỘT KẾ HOẠCH

Lý Quang Diệu đã lập ra được một kế hoạch. Ông là nhà lãnh đạo trẻ mới chỉ 42 tuổi, và không giống như hầu hết đồng hương của mình, ông được học hành bài bản. Ông biết rằng sự thay đổi là có thể, nhưng sẽ cần cả một thế hệ để làm điều đó. Mục tiêu của ông là kiến thiết nước nhà – một quốc gia đang ở Thế giới thứ 3 – trở thành nước có các điều kiện như các nước phát triển khác. Và đây là cách ông đã quyết định để thực hiện điều đó:

1. Phát triển công nghiệp. Mục tiêu đầu tiên của ông là phát triển các ngành công nghiệp, tạo công ăn việc làm cho những người trình độ thấp, để mọi người đều có việc làm.

2. Xây nhà ở cộng đồng. Ông muốn cải thiện chất lượng sống của người dân và truyền cảm hứng lao động cho họ. Họ sẽ được chuyển đến những ngôi nhà tốt hơn, nhưng họ phải trả tiền cho việc đó.

3. Mọi người được đến trường. Cách duy nhất để đất nước phát triển là nâng cao nhận thức của người dân. Ông sẽ kiến tạo một nền giáo dục phù hợp với tất cả mọi người.

4. Thiết lập hệ thống ngân hàng. Với mục đích biến Singapore trở thành trung tâm tài chính của châu Á.

5. Thu hút du lịch quốc tế. Singapore sẽ trở thành một điểm đến kinh doanh và du lịch với một sân bay đẳng cấp thế giới.

Mục tiêu của Thủ tướng rất đáng trân trọng và kế hoạch thì đầy tham vọng. Quyết tâm hết mình để đạt được những gì ông mơ ước, nhưng ông vẫn cần sự giúp đỡ để thực hiện được kế hoạch đó. Ông có ý định nhờ đến sự hỗ trợ từ Liên Hợp Quốc. Và mặc dù tổ chức này sẵn sàng giúp đỡ thì mọi thứ vẫn không diễn ra suôn sẻ ngay lần đầu tiên. Tiến sĩ Albert Winsemius − cố vấn công nghiệp và kinh tế của Liên Hợp Quốc, có chuyến viếng thăm Singapore và phải thốt lên rằng, “Thật hỗn loạn. Những cuộc đình công xảy ra không rõ mục đích, bạo động diễn ra mỗi ngày và ở khắp nơi.”

Nhưng Lý Quang Diệu và người dân Singapore vẫn kiên trì. Đầu tiên, họ vay được vài trăm triệu đô-la từ Ngân hàng Thế giới, và từ các nước như Anh và Nhật Bản. Tiếp theo, họ thuê các chuyên gia từ khắp nơi trên thế giới để giúp đỡ, lựa chọn kỹ lưỡng các đại diện là những quốc gia đứng đầu về từng lĩnh vực:

* Nhật Bản và Đức: Cố vấn kỹ thuật để thành lập nhà máy.

* Thụy Điển và Hà Lan: Các chuyên gia về ngân hàng và tài chính.

* Israel: Cố vấn quân đội.

* New Zealand và Úc: Cố vấn về lực lượng không quân và hải quân.

Sau đó, họ cho phép hơn 200 công ty từ Mỹ và Nhật Bản, bao gồm General Electric, IBM, Hewlett-Packard, Philips, Sony, Mitsubishi, Caterpillar, Texas Instruments, Mobil Oil và những quốc gia khác vào đầu tư.

Đất nước Singapore tiếp tục đổi thay. Con người Singapore tiếp tục tiến về phía trước và họ rất quan tâm đến việc cho đi thứ gì đó. Họ đã dốc lòng giúp đỡ Bosnia, Zimbabwe, Thổ Nhĩ Kỳ, Việt Nam, Đông Timor và Kuwait. Họ hiểu được điều đó cần thiết đến thế nào và sẵn sàng lên đường tới bất cứ nơi nào Liên Hợp Quốc yêu cầu.

Có lẽ trong tất cả những đất nước và thành phố tôi từng đặt chân tới, không nơi đâu có thể là minh chứng rõ nét ý nghĩa của việc thất bại để tiến về phía trước như quốc đảo này.

Bước thứ 15 để tiến lên từ thất bại:

Đứng dậy, vượt qua và bước tiếp

Chắc chắn một nhiệm vụ lớn lao nào đó vẫn đợi bạn ở phía trước. Có lẽ bạn cảm thấy hoàn thành nó là yếu tố then chốt để thực hiện mục tiêu đã đề ra, nhưng bạn lại e ngại khi làm điều đó. Phải chăng bạn lo lắng mình sẽ không thể vượt qua những thất bại chực chờ trên đường đi?

Hãy lên kế hoạch thực hiện nó. Đừng quá vội vàng một cách nông nổi (nếu đã từng thử và thất bại một lần, bạn hẳn đã không nóng vội như thế). Hãy nạp lại năng lượng và sử dụng những chiến lược trong chương này để tiến về phía trước:

* Hoàn thành mục tiêu

* Sắp xếp kế hoạch

* Hành động để đánh bại nguy cơ thất bại

* Đón nhận những sai lầm

* Vượt lên bằng ý chí của bản thân

* Liên tục đánh giá sự tiến bộ của bản thân

* Phát triển các chiến lược mới để thành công

Nếu có lòng quyết tâm, hãy làm việc có kế hoạch và tiếp tục đứng dậy sau mỗi lần ngã gục, bạn hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu cũng như ước mơ của mình.

Các bước để tiến lên từ thất bại:

1. Xác định điểm khác biệt lớn nhất giữa người bình thường và người thành công

2. Học định nghĩa mới về thất bại

3. Bứt mình ra khỏi thất bại

4. Hãy hành động và giảm nỗi sợ hãi trong bạn

5. Thay đổi cách phản ứng khi thất bại bằng việc nhận lấy trách nhiệm

6. Đừng để thất bại do ngoại cảnh ảnh hưởng đến bạn

7. Nói tạm biệt với ngày hôm qua

8. Thay đổi chính mình và thế giới sẽ thay đổi theo

9. Vượt qua bản thân và bắt đầu cho đi chính mình

10. Tìm kiếm lợi ích trong mỗi trải nghiệm tồi tệ

11. Nếu bạn thành công ngay từ lần đầu tiên, hãy thử sức với những việc khó hơn

12. Học từ trải nghiệm tồi tệ và biến nó thành một trải nghiệm tốt đẹp

13. Khắc phục yếu điểm khiến bạn không thể tiến bộ

14. Hiểu rằng không có quá nhiều khác biệt giữa thất bại và thành công

15. Đứng dậy, vượt qua và bước tiếp