12. KẾT THÂN VỚI THẤT BẠI

Những gì gây đau đớn đều mang lại giá trị.

– Benjamin Franklin

Ý tưởng thất bại trở thành người bạn thân thiết có vẻ kỳ lạ với bạn. Tuy nhiên, thất bại có thể trở thành bạn hay thù đều do bạn lựa chọn. Nếu lần thất bại nào bạn cũng chán nản buồn bã thì thất bại sẽ tồn tại như kẻ thù của bạn. Song, nếu bạn quyết định học hỏi từ những thất bại, sau đó thu được lợi ích thực sự từ chúng thì thất bại lại trở thành một người bạn khá hữu ích. Nếu bạn tiếp tục sử dụng thất bại làm đòn bẩy để thành công, thì thất bại sẽ là người bạn tuyệt vời nhất mà bạn có. Tôi sẽ giải thích rõ hơn điều muốn nói.

ĐÓN NHẬN BI KỊCH

Bạn sẽ cảm thấy ra sao nếu một sự việc xảy ra khiến bạn phải trả giá bằng chiếc mũi, một nửa tay phải và tất cả các đầu ngón tay trái? Tôi đoán rằng bạn sẽ không thể có được cảm xúc tích cực. Nhưng điều đó đã xảy ra với bác sĩ Beck Weathers. Ông coi những mất mát đó như sự kiện vạch rõ ranh giới trong cuộc đời của mình − sự kiện xoay chuyển mọi thứ xung quanh ông.

Trong một buổi phỏng vấn của Bản tin thời sự tối trên kênh CBS, ông trả lời, “Tất nhiên là tôi muốn tay mình trở lại bình thường rồi. Nhưng tôi có muốn tay mình bình thường trở lại để quay về tôi của ngày xưa không? Câu trả lời là Không.”

Điều gì khiến một người đàn ông sẵn lòng chấp nhận những khuyết tật khủng khiếp như vậy? Câu trả lời có thể tìm thấy trên đỉnh Everest. Beck Weathers là một trong số những người đã ở trên đỉnh núi đó trong suốt trận bão tuyết. Một tai nạn xảy ra vào năm 1996 khi cơn bão cướp đi mạng sống của 12 người.

TRẢI NGHIỆM KINH HOÀNG TRÊN ĐỈNH NÚI

Khi Weathers chinh phục đỉnh Everest, ông đã 49 tuổi. Tính đến thời điểm đó, ông đã có kinh nghiệm leo núi trong suốt 10 năm. Và ông đã lãng phí cuộc đời mình vì điều đó. Ông thừa nhận rằng:

Tôi rất tiếc khoảng thời gian xa gia đình. Đó thực sự là một sự ích kỷ… Tôi nhận ra mình đã khẳng định bản thân bằng việc leo núi và không quan tâm tới những điều còn lại trong cuộc sống của mình. Đó là một mục tiêu quá lớn và không có điểm dừng. Bạn có một ngày hạnh phúc vì tới đích và sau đó bạn lại lên kế hoạch cho chuyến đi tiếp theo.

Weathers dành rất nhiều thời gian để chuẩn bị cho chuyến đi tiếp theo. Trước khi chinh phục đỉnh Everest, ông đã từng leo lên 6 trong số 7 đỉnh núi cao nhất của các lục địa. Và với mỗi cuộc leo núi, ông đều phải ăn uống một cách thiếu thốn.

Đối với hành trình leo lên đỉnh Everest, Weathers đã gia nhập nhóm thám hiểm do Rob Hall dẫn đầu. Trước khi đội lên tới đỉnh, có độ cao khoảng 7,92km, Weathers đã làm rất tốt, dù cho trời lạnh thấu xương và không khí loãng (lượng oxy bằng 1/3 so với vùng ngang mặt nước biển). Nhưng khi đoàn lên gần tới đỉnh vào ngày 10/5, Weathers nhận ra ông gặp phải một rắc rối. Một vài năm trước đó, ông đã làm phẫu thuật mở giác mạc. Độ cao khiến thấu kính trong mắt ông phẳng hơn và ông không nhìn được.

BỊ BỎ LẠI CHỜ CHẾT

Thời điểm đó, quyết định thông minh nhất là để Weathers ở lại và chờ gia nhập đoàn khi đoàn xuống núi. Nhưng sự thất vọng của Weathers sớm vụt tắt vì điều kiện thời tiết vô cùng tồi tệ.

Một trận bão tuyết nhanh chóng phủ lấp cả ngọn núi, làm nhiệt độ giảm xuống khoảng -50°C với sức gió giật lên đến 112km/h. Khi trận bão tới, Weathers đã bị bỏ lại trên núi. Nhiều giờ trôi qua, ông rơi vào tình trạng hôn mê vì thân nhiệt giảm.

Những người bạn leo núi đã tìm kiếm Weathers suốt nhiều giờ. Đến rạng sáng ngày 11/5, họ mới tìm thấy ông bị vùi trong tuyết và thở rất yếu ớt. Họ biết ông sắp tắt thở, nên để ông ở lại đó và quay trở lại trại, gọi báo cho vợ ông rằng ông đã chết.

Không một ai có thể sống sót khi rơi vào tình trạng hôn mê vì thân nhiệt giảm − ngoại trừ Beck Weathers. Bằng cách nào đó, ông đã tỉnh lại, đứng dậy và tìm đường trở về trại. Chiếc áo của ông không được kéo khóa, khuôn mặt xạm đến mức không thể nhận ra vì tê cóng và cánh tay phải lộ ra ngoài đã bị đông cứng, chuyển sang màu trắng đá.

SỐNG LẠI!

Thậm chí, sau sự trở lại phi thường của ông, vẫn không ai nghĩ Weathers có thể sống sót. Nhưng ông đã cố gắng vượt qua. Trở về nhà ở Dallas, ông được chăm sóc y tế chu đáo. Trải qua 10 cuộc phẫu thuật, bác sĩ cắt đi các ngón tay trái, cánh tay phải đến gần khuỷu và làm lại mũi bằng cách sử dụng mô từ các bộ phận khác của cơ thể.

Sau tất cả những chuyện này, Weathers đã có một quá trình học hỏi cơ bản. Ông tin rằng mình đã đánh đổi cánh tay để lấy những thứ có giá trị hơn − bài học về bản thân, những giá trị riêng và cuộc sống. Ông khẳng định:

Tôi giờ đây có lẽ hạnh phúc hơn rất nhiều sau những gì đã trải qua. Tôi có hàng loạt những điều ưu tiên khác. Bạn sẽ không thể biết bạn là ai cho tới khi bạn thực sự trải qua một kỳ kiểm tra. Bạn học được nhiều điều từ thất bại hơn là thành công.

Quan điểm của Beck Weathers để lại suy ngẫm nhiều hơn là sự biết ơn vì đã sống sót trong một bi kịch mà đáng lẽ ông đã bị hạ gục. Ông thể hiện tinh thần học hỏi − điều cho phép ông thay đổi để cuộc sống tốt hơn. Ông đã tiến lên từ thất bại bằng việc biến gian khổ thành người bạn tốt nhất của mình.

ĐÓ LÀ MỘT QUAN ĐIỂM

Thật may mắn là bạn không bị bỏ lại chờ chết trên đỉnh Everest để có cơ hội học cách làm bạn với thất bại. Bạn có thể làm điều đó một cách an toàn ngay trong ngôi nhà của mình. Tất cả yếu tố bạn cần là một thái độ đúng đắn.

Thái độ của bạn với thất bại quyết định mức độ của thất bại sau đó. Có một vài người không bao giờ hiểu điều đó. Ví dụ như John H. Holiday, người sáng lập và là chủ bút của tờ Indianapolis News. Một ngày nọ, ông nổi cơn tam bành trong văn phòng chỉ để tìm cho ra người đã viết từ “height” thành “hight”. Và khi một nhân viên so lại bản gốc và giải thích rằng chính Holiday là người đã làm điều đó, câu chống chế của Holiday là, “Chà, nếu đó là do tôi viết thì nó chắc chắn phải đúng.” Và tờ báo đã viết sai từ đó theo cách của ông ta suốt 30 năm sau. Như Louis Armstrong đã bày tỏ một cách châm biếm, “Bạn không thể nói chuyện với những người không hiểu biết.”

Thái độ của bạn với thất bại quyết định mức độ của thất bại sau đó.

Sự ham học hỏi là một thái độ, một cách tư duy được phát biểu như sau, “Tôi biết (hay tôi nghĩ là mình biết) bao nhiêu không quan trọng, quan trọng là tôi có thể học được gì từ hoàn cảnh này.” Cách suy nghĩ như vậy có thể giúp bạn chuyển từ khó khăn thành thuận lợi.

Bạn có thể trở thành người chiến thắng dù trong những hoàn cảnh khó khăn nhất. Sydney Harris tóm tắt những yếu tố của một tư duy ham học hỏi như sau, “Một người chiến thắng biết anh ta cần phải học thêm bao nhiêu, ngay cả khi anh ta được người khác đánh giá là chuyên gia. Một kẻ thất bại muốn được mọi người đánh giá là tài giỏi trước khi anh ta học đủ để biết mức độ hiểu biết của anh ta ít đến mức nào.”

Tác giả sách kinh tế, Jim Zabloski, viết:

Trái với quan niệm phổ biến, tôi coi thất bại là một điều cần thiết trong kinh doanh. Nếu bạn không thất bại ít nhất 5 lần một ngày thì có thể là bạn làm chưa đủ. Càng làm, bạn sẽ càng thất bại. Càng thất bại, bạn càng học được nhiều điều. Học được càng nhiều, bạn sẽ nhận được càng nhiều. Nếu bạn lặp lại một sai lầm 2 hay 3 lần, có nghĩa là bạn đang không tự rút ra được bài học từ nó. Bạn phải học từ chính những sai lầm của bản thân và cả sai lầm của những người đi trước.

Khả năng học tập từ sai lầm có giá trị không chỉ trong kinh doanh, mà trong mọi khía cạnh của cuộc sống. Nếu sống để học hỏi, bạn sẽ luôn sẵn sàng học để sống.

CÁCH HỌC HỎI TỪ THẤT BẠI VÀ SAI LẦM CỦA BẠN

William Bolitho đã phân biệt người khôn ngoan và kẻ khờ khạo như sau, “Điều quan trọng nhất trong cuộc sống là không tính toán những gì chúng ta thu được. Chỉ những kẻ ngốc mới làm như vậy. Điều thật sự quan trọng là những gì thu được từ thất bại của bản thân. Điều đó đòi hỏi sự thông minh và tạo nên sự khác biệt giữa người nhạy bén và kẻ ngốc nghếch.”

Bất kỳ ai cũng có thể biến thất bại thành bạn bè bằng việc duy trì lòng ham học hỏi và sử dụng kỹ năng học hỏi từ thất bại. Để chuyển những mất mát thành lợi ích, hãy tự hỏi những câu hỏi dưới đây mỗi khi bạn rơi vào tình cảnh khó khăn:

1. Điều gì gây ra thất bại: do hoàn cảnh, do người khác hay do bản thân?

Bạn không thể biết khả năng của bản thân trừ khi bạn làm tất cả những gì mình có thể và nhận ra điều gì là sai. Nếu không xác định được thất bại, mọi thứ sẽ dễ dàng hơn nếu bạn có thể tách biệt chúng thành từng nhóm.

Mọi thứ đổ vỡ từ đâu? Bạn đã bao giờ rơi vào tình huống không thể giành chiến thắng? Có ai khác gây ra khó khăn cho bạn chăng? Bạn có mắc sai lầm không? Khi Beck Weathers đánh giá trải nghiệm leo đỉnh Everest sau sự kiện đó, ông đã nhận ra những quyết định sai lầm dẫn tới thất bại. Ông giải thích: “Khi bạn đi quá xa, mức độ ngu dốt sẽ càng cao.”

Luôn bắt đầu quá trình học hỏi bằng việc cố gắng chỉ ra gốc rễ của vấn đề.

Một người chiến thắng biết anh ta cần phải học thêm bao nhiêu, ngay cả khi anh ta được người khác đánh giá là chuyên gia. Một kẻ thất bại muốn được mọi người đánh giá là tài giỏi trước khi anh ta học đủ để biết mức độ hiểu biết của anh ta ít đến mức nào.

—Sydney Harris

2. Điều xảy ra thực sự là một thất bại, hay chỉ là vấp ngã tạm thời?

Bạn cần tái khẳng định những gì xảy ra có thực sự là một thất bại hay không. Điều bạn nghĩ là lỗi của mình có thể là sự theo đuổi những kỳ vọng không tưởng. Vấn đề không phải là bạn có trông đợi vào bản thân hoặc ai khác hay không, nếu mục tiêu không thực tế và bạn bỏ qua nó, đó không phải là một thất bại.

Để bạn có cách nhìn rõ hơn về vấn đề này, hãy nghe một câu chuyện về tác giả của Ba chàng lính ngự lâm, Alexandre Dumas.

Nhà tiểu thuyết tranh luận gay gắt với một người bạn của ông và người này đã thách thức người kia đấu súng. Cả Dumas và bạn ông đều là những xạ thủ cừ khôi và họ sợ rằng nếu thách đấu, cả hai sẽ chết. Vì thế, họ quyết định rút thăm để quyết định xem ai sẽ tự sát. Dumas bốc phải lá thăm tự tử.

Ông thở dài, cầm lấy khẩu súng, đi bộ vào thư viện và đóng cửa, để lại phía sau là một nhóm bạn đang đầy vẻ lo lắng. Một lát sau, có tiếng súng nổ vang lên từ thư viện. Các bạn ông vội vàng chạy vào phòng và Dumas vẫn đứng đó với khẩu súng ngắn đang bốc khói trong tay.

“Điều kỳ lạ đã xảy ra”, Dumas nói, “tôi đã bắn trượt.”

Khi bạn đánh giá các vấn đề của bản thân, hãy cố gắng học hỏi Dumas: Đừng cho phép một mong muốn không thực tế giết chết bạn.

3. Những thành công nào nằm trong sự thất bại?

Tục ngữ có câu: “Ngọc không mài không sáng, người không rèn không nên.” Ẩn trong những thất bại mà bạn phải đương đầu, luôn là một viên đá quý tiềm tàng của thành công. Đôi khi, nó khó có thể tìm thấy. Nhưng bạn có thể khám phá ra nếu sẵn lòng tìm kiếm nó.

Warrent Wiersbe, bạn tôi từng nói, “Người thực tế là người duy tâm đã đi qua lửa và được gọt giũa. Người đa nghi là kẻ duy tâm đi qua lửa và bị thiêu cháy.” Đừng để ngọn lửa của khó khăn biến bạn trở thành kẻ đa nghi. Hãy chỉ cho phép nó gọt giũa bạn.

Người thực tế là người duy tâm đã đi qua lửa và được gọt giũa. Người đa nghi là kẻ duy tâm đi qua lửa và bị đốt cháy.

—Warrant Wiersbe

4. Tôi có thể học được gì từ những chuyện đã xảy ra?

Tôi thích đọc bộ truyện tranh hài Những hạt đậu của Charles Schulz. Một trong những câu chuyện tôi yêu thích là chuyện Charlie xây dựng một lâu đài cát tuyệt đẹp ở bãi biển. Khi cậu bé đứng lên để chiêm ngưỡng tác phẩm của mình, đột nhiên một đợt sóng lớn cuốn sập thành quả đó. Nhìn vào đống cát mà trước đó là sự sáng tạo của mình, cậu bé nói: “Chắc chắn có một bài học ở đây, nhưng mình không biết nó là gì.”

Đó là cách mà rất nhiều người dùng để đối mặt với khó khăn. Họ trở nên hoang mang và bỏ lỡ việc học hỏi từ những trải nghiệm này. Tuy vậy, luôn có cách để học từ thất bại và sai lầm. Nhà thơ Lord Byron đã chỉ ra rằng, “Khó khăn là con đường đầu tiên dẫn tới chân lý.”

Giám đốc nhà hàng Wolfgang Puck từng nói, “Tôi học được nhiều điều từ một nhà hàng kinh doanh thua lỗ hơn là từ những nhà hàng đã thành công.”

Sẽ thật khó để đưa ra hướng dẫn chung về việc làm sao để học hỏi từ những sai lầm bởi mọi tình huống đều không giống nhau. Song, nếu bạn duy trì được tinh thần học hỏi như một quá trình và cố gắng học mọi điều có thể về việc bạn nên làm khác đi, bạn sẽ tự tiến bộ. Khi một người có tư duy đúng, mọi chướng ngại đều là trải nghiệm của chính người đó.

5. Liệu tôi có biết ơn trải nghiệm không?

Một cách để duy trì tinh thần học hỏi là nuôi dưỡng quan điểm về sự biết ơn, ngay cả khi phải đối mặt với sự tuyệt vọng lớn lao.

Ví dụ, một vận động viên chạy nước rút người Mỹ Eddie Hart đã lỡ nhịp chạy đà ở cự ly chạy 100m tại Olympics 1972 diễn ra ở Munich. Kết quả là anh đã đánh mất cơ hội giành huy chương vàng cá nhân. Nhưng cách nhìn nhận của anh về trải nghiệm đó rất tích cực. Anh nói, “Không phải mọi thứ bạn theo đuổi đều có thể đạt được. Đó có lẽ là bài học quan trọng đầu tiên tôi học được từ việc bỏ lỡ cuộc đua. Có nhiều lúc, trong cuộc sống, bạn không thể thăng tiến hay làm được công việc mà bạn muốn. Bạn phải học cách chung sống với thất bại. Các môn điền kinh mang nhiều ý nghĩa vì nó chứa đựng cả chiến thắng lẫn chiến bại. Trước khi bạn có thể thực sự là người chiến thắng, bạn phải biết làm thế nào để thất bại.”

Hart đã rất trân trọng huy chương anh giành được ở đội chạy tiếp sức và bài học chung sống với những thất bại. Khi bạn gặp thất bại, hãy cố gắng tập luyện được cách trân trọng thất bại đó.

6. Làm thế nào để tôi có thể biến điều này thành thành công?

Tác giả William Marston viết, “Nếu có một nhân tố đơn lẻ nào đó tạo nên được thành công trong cuộc sống thì đó là khả năng cân bằng từ thất bại. Mọi người thành công mà tôi biết đều có được thành công nhờ khả năng phân tích thất bại và học hỏi lợi ích thực tế từ nó để thay đổi trong lần tiếp theo.”

Việc xác định nguyên nhân dẫn tới sai lầm trong một hoàn cảnh rất có ý nghĩa. Song, phân tích những bước tiếp theo và chỉ ra cách biến nó thành lợi thế là một sự sáng tạo khác biệt để tiến lên từ thất bại. Đôi khi, lợi ích tới từ việc học hỏi một vài điều sẽ giúp bạn tránh khỏi những sai lầm tương tự trong tương lai. Có khi, nó là một sự khám phá tình cờ, ví như máy hát của Edison hay thuốc súng không khói của Schönbein. Nếu đã sẵn sàng cố gắng, bạn có thể thường xuyên tận dụng được điều gì đó giá trị từ bất kỳ tai họa nào.

7. Ai có thể giúp tôi?

Có 2 kiểu học: trải nghiệm − học từ chính sai lầm của bản thân và suy luận − rút ra bài học từ sai lầm của những người khác. Tôi khuyên bạn nên học từ sai lầm của người khác nhiều nhất có thể.

Học từ sai lầm của bạn luôn dễ hơn với sự giúp đỡ của một người chỉ dẫn giàu kinh nghiệm. Sau khi tạo ra nhiều điều ngớ ngẩn, tôi đã xin lời khuyên từ nhiều người: bố tôi, Jack Hayford, Elmer Towns và vợ tôi (người luôn sẵn sàng chia sẻ quan điểm riêng về những sai lầm của tôi).

Tìm kiếm lời khuyên từ người thích hợp là điều rất quan trọng. Tôi từng nghe câu chuyện về một chính trị viên mới được bổ nhiệm. Ở văn phòng mới của mình, khi ngồi vào bàn làm việc lần đầu tiên, anh thấy người tiền nhiệm đưa anh 3 lá thư với lời nhắn chỉ mở chúng khi đã đường cùng.

Không bao lâu, người đó gặp rắc rối với áp lực công việc và anh quyết định mở lá thư đầu tiên. Trong đó ghi: “Đổ lỗi cho người tiền nhiệm của bạn.” Và anh ta đã làm như vậy.

Một thời gian ngắn sau, mọi thứ trở nên trơn tru hơn. Nhưng vài tháng sau đó, anh lại gặp rắc rối, vì thế anh mở lá thư thứ 2. Trong đó ghi: “Tái cơ cấu” và đó là những gì anh đã làm.

Điều đó đem lại yên ổn dài hạn hơn. Nhưng anh chưa bao giờ giải quyết và coi đó là vấn đề của chính mình nên anh lại gặp khó khăn, và lần này khó khăn còn lớn hơn trước. Trong lúc tuyệt vọng, anh mở lá thư cuối cùng ra. Trong đó ghi, “Hãy chuẩn bị ba lá thư.”

Hãy tìm kiếm lời khuyên, nhưng phải chắc chắn rằng lời khuyên đó đến từ một người từng tìm kiếm được thành công từ những thất bại của họ.

8. Bây giờ tôi phải làm gì?

Khi đã suy nghĩ chín chắn, bạn cần phải biết được việc cần làm tiếp theo. Trong cuốn Everyone’s a Coach (tạm dịch: Mọi người đều là huấn luyện viên), Don Shula và Ken Blanchard chỉ ra rằng, “Việc học hỏi được định nghĩa là sự thay đổi trong hành vi. Bạn chưa học được gì cho tới khi bạn hành động và sử dụng nó.”

NGỌN NÚI CẦN LEO CỦA RIÊNG MÌNH

Chúng ta có thể học từ bất kỳ trải nghiệm tồi tệ nào và vì thế, để chuyển nó thành một trải nghiệm tốt, bạn nên tạo ra sự thay đổi quan trọng trong cuộc sống của mình. Trong nhiều năm, tôi đã giảng dạy vài điều mà tôi nghĩ chúng có thể đem lại sự thấu hiểu sâu sắc về chủ đề sự thay đổi:

Mọi người thay đổi khi họ…

Đủ đau đớn để phải thay đổi,

Học đủ những điều họ muốn, và

Nhận đủ những gì họ có thể nhận.

Tôi đã có cơ hội kiểm định sự thật câu nói đó vào ngày 18/12/1998. Trong bữa tiệc Giáng sinh của công ty, tôi cảm thấy đau ngực dữ dội và khuỵu ngã. Đó là một cơn đau tim nghiêm trọng. Và mới đây, các bác sĩ đã nói với tôi rằng nếu cơn đau tim đó xảy ra 4 năm trước, nó có thể đã giết chết tôi. Các bác sĩ khoa tim mới chỉ áp dụng cách đây không lâu công nghệ đã giúp bảo vệ mạng sống cho tôi.

Việc học hỏi được định nghĩa là sự thay đổi trong hành vi. Bạn chưa học được gì cho tới khi bạn hành động và sử dụng nó.

—Don Shula & Ken Blanchard

ĐIỀU TÔI NHẬN ĐƯỢC

Cơn đau tim đó thực sự là một trải nghiệm bất ngờ, nhưng tôi cảm thấy Chúa vẫn ưu ái tôi. Có rất nhiều bác sĩ giỏi xung quanh tôi và họ đã không chỉ cứu sống tôi mà còn giúp tôi tránh khỏi mọi tổn thương về tim. Và tôi đã học được rất nhiều từ việc đó như:

* Hãy nói với những người quan trọng trong cuộc sống của bạn rằng bạn yêu họ như thế nào vì bạn có thể không bao giờ có cơ hội nói điều đó nữa.

* Tôi tin rằng công việc của tôi trên thế giới này chưa kết thúc và Chúa đã tạo cho tôi cơ hội để hoàn thành.

* Tôi phải thay đổi thói quen sống vì sức khỏe của bản thân, chất lượng của cuộc sống và những gì tôi muốn làm trong tương lai.

Bác sĩ Marshall đã nói với tôi người sống sót sau cơn đau tim và học được từ nó sống lâu hơn và khỏe mạnh hơn những người không bao giờ bị đau tim. Tôi quyết định học từ trải nghiệm này. Tôi đã thay đổi thói quen ăn uống của bản thân. Tôi tập thể dục hằng ngày và cố gắng sống một cuộc sống cân bằng hơn.

Mark Twain từng nói, “Cách duy nhất để bạn khỏe mạnh là ăn những gì bạn không muốn, uống những thứ bạn không thích và làm những việc bạn không muốn làm.”

Tôi phải công nhận rằng đôi khi đó là một trở ngại, nhưng tôi vẫn kiên trì thực hiện. Khi viết những điều này, tôi đã thực hiện đúng chế độ ăn và tập thể dục đã được hơn một năm. Và tôi sẽ không dừng lại. “Đừng để sự học hỏi chuyển thành kiến thức, hãy biến chúng thành hành động” (Jim Rohn). Tôi tin rằng hành động tôi đang làm bây giờ sẽ giúp tôi có cuộc sống vui vẻ cùng vợ con và các cháu tương lai. Nó sẽ cho phép tôi tiếp tục nhiệm vụ của mình hàng chục năm nữa.

Đừng để sự học hỏi chuyển thành kiến thức, hãy biến chúng thành hành động.

—Jim Rohn

Bạn không nhất thiết phải chịu một cơn đau tim hay bị chôn vùi trong cơn bão tuyết trên đỉnh Everest để biến thất bại thành người bạn thân thiết. Tất cả những gì bạn phải làm là duy trì trái tim và tinh thần học hỏi sau mỗi lần thất bại.

Bước thứ 12 để tiến lên từ thất bại:

Học từ trải nghiệm tồi tệ và biến nó thành một trải nghiệm tốt

Phân tích một thất bại gần đây bằng cách sử dụng những câu hỏi được đưa ra trong chương này:

1. Điều gì dẫn tới thất bại: hoàn cảnh, một người khác, hay chính bản thân bạn?

2. Điều này thực sự là một thất bại, hay chỉ là sai lầm tạm thời?

3. Những thành công nào nằm trong sự thất bại?

4. Tôi có thể học được gì từ những việc đã xảy ra?

5. Tôi có biết ơn trải nghiệm không?

6. Làm sao để tôi chuyển thất bại thành thành công?

7. Ai có thể giúp tôi?

8. Bây giờ tôi phải làm gì?

Dành thời gian để viết lại những đúc kết của bạn, những gì bạn học được từ sự phân tích của bản thân và hành động bạn cần thực hiện để chuyển thất bại thành thành công. Chia sẻ quan sát với ai đó tin cậy – người có thể khuyên và giúp bạn quyết định đúng đắn.

Các bước để tiến lên từ thất bại:

1. Xác định điểm khác biệt lớn nhất giữa người bình thường và người thành công

2. Học định nghĩa mới về thất bại

3. Bứt mình ra khỏi thất bại

4. Hãy hành động và giảm nỗi sợ hãi trong bạn

5. Thay đổi cách phản ứng khi thất bại bằng việc nhận lấy trách nhiệm

6. Đừng để thất bại do ngoại cảnh ảnh hưởng đến bạn

7. Nói tạm biệt với ngày hôm qua

8. Thay đổi chính mình và thế giới sẽ thay đổi theo

9. Vượt qua bản thân và bắt đầu cho đi chính mình

10. Tìm kiếm lợi ích trong mỗi trải nghiệm tồi tệ

11. Nếu bạn thành công ngay từ lần đầu tiên, hãy thử sức với những việc khó hơn

12. Học từ trải nghiệm tồi tệ và biến nó thành một trải nghiệm tốt đẹp