Phần V: Hãy yêu cuộc sống của chính mình

“Hãy tạ ơn cuộc sống này đã cho bạn cơ hội được sáng tạo lại chính nó!”

- Derek Walcott

“Chừng nào những ước mơ không bị thay thế bởi những nuối tiếc đau khổ thì chừng đó, con người vẫn luôn cảm nhận được hạnh phúc.”

- John R. Roe

Jean Dominique Bauby từng là tổng biên tập của tạp chí thời trang Elle. Năm 40 tuổi, ông bị một cơn đột quỵ và hôn mê suốt ba tuần lễ. Dù đã được các y, bác sĩ tận tình chữa trị nhưng khi tỉnh dậy, ông đã bị mắc chứng liệt toàn thân. Bộ phận duy nhất còn lại trên cơ thể ông có thể cử động được là mí mắt bên trái. Và thật may mắn, bộ não của ông không hề bị tổn thương, trí nhớ của vị tổng biên tập này vẫn hoạt động tốt.

Tuy bất động, Jean vẫn quyết tâm tìm cách giao tiếp với mọi người, và nhất là tìm cách để tiếp tục làm việc. Ông từng nói: “Công việc là cuộc sống của tôi”. Chắc hẳn cũng vì lẽ đó mà Jean không cho phép trí não của mình bị khuất phục dù cơ thể đã hoàn toàn bất động.

Hằng ngày, cộng sự của ông là Claude Mendible ngồi bên giường bệnh với ông suốt 3 tiếng đồng hồ tại bệnh viện, giúp chuyển những cử động mi mắt của ông thành các ký tự rồi ráp chúng lại thành từng chữ và thành câu hoàn chỉnh. Với khả năng ngôn ngữ và tư duy văn chương sâu sắc, Jean đã chuyển tải những ký ức của mình về tuổi thơ, về những điều mà ông đã từng mắt thấy tai nghe trong cuộc sống - thông qua những cái chớp mắt “điêu luyện”, thành những trang viết sống động và đậm chất nhân văn. Kết quả đáng khâm phục là 137 trang sách đã được ra đời từ 201.001 cái chớp mắt của Jean. Cuốn sách đó mang tên “Le Scaphandre et le Papillon” (Bộ đồ lặn và con bướm) kể về cuộc hành trình tưởng tượng của một người bị liệt, mong muốn được khám phá đại dương mênh mông, huyền bí, đầy thú vị với tất cả những tâm tư, suy nghĩ của chính ông, một người bị bại liệt nhưng không bao giờ đầu hàng số phận. Ông sống thêm được hai năm nữa, khoảng thời gian đó cũng đủ để ông chứng kiến một sự kiện thật đáng nhớ: Cuốn sách của ông đã được xuất bản chỉ trước khi ông mất hai ngày.

Cuộc đời Jean Dominique Bauby là một minh chứng cho chân lý: Khả năng tạo ra ý nghĩa cho cuộc sống của con người là bất diệt, ngay cả trong hoàn cảnh bệnh tật. Bị mất đi khả năng nhai thức ăn và để có thể giúp mình sống nhờ lượng chất lỏng được truyền qua miệng, Jean đã cố gắng tự hình dung ra mình đang được ăn những bữa ăn thịnh soạn với cá tươi, rau xanh, thịt tươi sống. Còn để giữ cho tinh thần luôn vững mạnh, ông quyết tâm giữ cho mình một trạng thái thanh thản, cân bằng, không để trạng thái bi quan, chán nản đánh gục.

Với tất cả những nỗ lực đó, cuốn sách của vị tổng biên tập có nghị lực phi thường này đã hoàn thành như một minh chứng cho lòng yêu cuộc sống của ông. Đó cũng là câu trả lời giản dị nhất cho câu hỏi: Hạnh phúc là gì?

Tự sâu thẳm bên trong mỗi con người chúng ta đều có khả năng nhận biết điều gì là có ý nghĩa nhất đối với mình. Và chúng ta sẵn sàng đối mặt với mọi nghịch cảnh để có thể thực hiện bằng được điều quan trọng nhất đó. Jean Bauby đã thực hiện được điều mà ông mong muốn, ngay cả trong hoàn cảnh tưởng chừng như bế tắc, tuyệt vọng nhất.

Nhà triết học người Canada là Mark Kingwell nói rằng: Khi chúng ta suy nghĩ về hạnh phúc cuộc sống, thì câu hỏi mà chúng ta thật sự muốn hỏi mình nhất, đó là “Mình phải sống một cuộc đời như thế nào cho thật đáng sống?”. Và ông giải thích thêm, hạnh phúc là khả năng suy nghĩ về ý nghĩa cuộc đời mình, là nỗ lực tìm kiếm và cảm nhận được sự toại nguyện khi mình đã sống vì ý nghĩa ấy một cách trọn vẹn.

Mỗi chúng ta đều muốn tìm kiếm ý nghĩa và giá trị cuộc đời mình qua mục đích công việc, tình cảm đối với bạn bè và gia đình, nhưng lại quên đi chính bản thân mình với vai trò là một người truyền cảm hứng sáng tạo, lòng biết ơn, tính độ lượng, lòng tốt của mình cho người khác. Chúng ta thường hay đánh giá cuộc đời mình qua sự thành đạt trong công việc, qua sự sung túc của gia đình, qua địa vị xã hội của bạn bè mà ta thường liên hệ… mà quên rằng hạnh phúc đích thực của cuộc sống là phải yêu tha thiết từng giây phút sống của mình, là cố gắng làm thật nhiều điều tốt đẹp cho bản thân và cho người khác. Chính Jean Bauby đã chọn một cách sống như vậy! Ngay lúc này đây, bạn có cảm thấy cuộc sống của mình phong phú, mãn nguyện chưa? Chúng ta sống không chỉ để nỗ lực tạo ra những điều quý giá, mà hãy nâng niu, trân trọng những khoảnh khắc quý giá ngay trong hiện tại, vì bản thân cuộc sống đã là một điều vô cùng quý giá rồi!