CHƯƠNG I
SPADE & ARCHER

(Spade & Archer)

Hàm của Samuel Spade dài, gồ ghề, cằm thì nhọn hoắt hình chữ V nằm dưới cái chữ V mềm mại hơn của miệng anh. Hai lỗ mũi cong ngược vô trong, tạo thành một chữ V nhỏ hơn nữa. Đôi mắt vàng xám của ảnh nằm ngang. Cái kiểu chữ V này còn lặp lại ở cặp lông mày hơi dày, nhướng lên phía ngoài, ngay trên hai nếp nhăn gần cái mũi khoằm, và mái tóc nâu nhạt mọc xuôi xuống – từ hai bên thái dương cao, phẳng – thành một chỏm trên trán. Nhìn ảnh có vẻ tươi tắn một cách dễ thương như một gã quỷ Sa-tăng tóc vàng vậy.

Anh nói với Effie Perine: “Gì đó cưng?”

Cô nàng là một cô gái gầy gò, rám nắng, với cái đầm dạ mỏng màu nâu tan ôm sát người, trông như bị ẩm ướt. Đôi mắt cô nâu, tinh nghịch trên khuôn mặt bóng láng, kiểu con trai. Cô đóng cửa xong, dựa lưng vào đó, rồi nói: “Có một cô muốn gặp anh. Tên là Wonderly.”

“Khách hả?”

“Chắc vậy. Mà dù sao anh cũng muốn gặp thôi: cô ấy đẹp bá cháy bọ chét.”

“Mời cổ vô đi cưng,” Spade nói. “Mời vô đi cưng.”

Effie Perine mở cửa lần nữa, đi theo cánh cửa trở lại văn phòng ngoài, đứng vịn tay vào cái nắm cửa rồi nói: “Mời cô vô, cô Wonderly.”

Một giọng nói cất lên, “Cảm ơn,” nhẹ nhàng tới nỗi phải nghe thật rõ từng lời mới hiểu được, rồi một cô gái trẻ bước qua ngưỡng cửa. Cô bước chậm rãi, từng bước thăm dò, nhìn Spade bằng đôi mắt xanh cô-ban, vừa ngại ngùng vừa dò xét.

Cô cao ráo và mảnh mai, uyển chuyển, không có chỗ nào bị gồ ghề, thô kệch hết. Thân hình cô thẳng, ngực nở, chân dài, tay và chân thon nhỏ. Cô mặc hai tông màu xanh dương, rõ ràng là chọn để hợp với đôi mắt của mình. Mái tóc xoăn tít lòi ra dưới cái nón xanh đậm là màu đỏ sẫm, đôi môi đầy đặn thì đỏ tươi hơn. Răng trắng lấp lánh trong cái nụ cười mím chi rụt rè của cô.

Spade đứng dậy, cúi chào và dùng bàn tay dày thò chỉ vào chiếc ghế bành gỗ sồi bên cạnh bàn làm việc của mình. Anh cao gần sáu bộ Anh (khoảng 1m80). Dốc vai tròn và dốc làm thân hình anh trông gần như hình nón – bề ngang không rộng hơn bề dày là mấy – và làm cho chiếc áo vest xám mới ủi của ảnh không được vừa vặn cho lắm.

Cô Wonderly lẩm bẩm, “Cảm ơn,” nhẹ nhàng y như hồi nãy, rồi ngồi ngay mép ghế gỗ.

Spade ngồi phịch xuống chiếc ghế xoay, quay một góc tư để đối diện với cô, mỉm cười lịch sự. Anh cười mà không hở môi. Tất cả những chữ V trên mặt ảnh đều dài ra thêm.

Tiếng máy đánh chữ tạch tạch tạch, tiếng chuông mảnh, và tiếng vo vo bị chặn lại của Effie Perine vọng qua cánh cửa đóng kín. Đâu đó trong một văn phòng gần đó, một cái máy chạy điện rung lên âm ỉ. Trên bàn làm việc của Spade, một điếu thuốc lá mềm èo đang âm ỉ cháy trong cái gạt tàn bằng đồng đầy tàn thuốc mềm èo. Những mảnh tàn thuốc lá xám, rách rưới lấm tấm trên mặt bàn màu vàng, trên miếng lót bàn màu xanh lá, và trên các giấy tờ đặt trên đó. Một cái cửa sổ kéo rèm màu da bò, mở khoảng tám hoặc mười phân, cho một luồng gió thoang thoảng mùi a-mô-ni-ắc từ hành lang lùa vào. Mấy hạt tro trên bàn nhúc nhích, bò lổm ngổm theo luồng gió đó.

Cô Wonderly nhìn những mảnh tro xám nhúc nhích và bò. Đôi mắt cô tỏ vẻ bất an. Cô ngồi ngay mép ghế. Chân cô đặt sát sàn nhà, như thể sắp đứng dậy. Hai tay đeo găng tối màu nắm chặt một cái túi xách tay tối màu, dẹt, để trên đùi.

Spade ngả lưng vào ghế, hỏi: “Giờ tôi có thể làm gì cho cô đây, cô Wonderly?”

Cô hít một hơi rồi nhìn anh. Cô nuốt nước bọt, nói nhanh: “Ông có thể...? Tôi nghĩ... tôi... cái đó là...” Xong cô cắn môi dưới bằng hàm răng lấp lánh rồi im bặt. Giờ chỉ có đôi mắt đen của cô nói lên, khẩn cầu.

Spade cười và gật đầu, như thể đã hiểu cô, nhưng rất dễ chịu, như thể chẳng có gì nghiêm trọng. Anh nói: “Cô cứ kể cho tôi nghe từ đầu đi, rồi mình sẽ biết cần phải làm gì. Tốt nhất là bắt đầu từ chỗ xa nhất có thể.”

“Chuyện đó ở New York.”

“Ừ.”

“Tôi không biết cổ gặp anh ta ở đâu. Ý tôi là không biết gặp ở New York chỗ nào. Cổ nhỏ hơn tôi năm tuổi – mới có mười bảy thôi – và tụi tôi không có chung bạn bè. Tôi nghĩ tụi tôi chưa bao giờ thân thiết như hai chị em ruột nên làm cả. Ba má tôi đang ở châu Âu. Chuyện này mà tới tai họ chắc họ chết mất. Tôi phải tìm được em tôi về trước khi họ về nhà.”

“Ừ,” anh nói.

“Họ sẽ về nhà vào ngày mùng Một tháng này.”

Mắt Spade sáng lên. “Vậy là tụi mình có hai tuần,” anh nói.

“Tôi không biết cổ đã làm gì cho tới khi thư cổ gửi tới. Tôi lo muốn phát điên.” Môi cô run rẩy. Tay cô siết chặt cái túi xách đen trên đùi. “Tôi sợ cổ làm chuyện gì đó như vầy quá nên không dám báo cảnh sát, mà nỗi sợ chuyện gì đã xảy ra với cổ cứ thúc giục tôi phải đi. Chẳng có ai để tôi hỏi ý kiến hết. Tôi không biết phải làm gì. Tôi có thể làm gì được đây?”

“Đúng là không làm gì được,” Spade nói, “nhưng rồi thư cổ tới?”

“Vâng, và tôi gửi cho cổ cái điện tín, kêu cổ về nhà. Tôi gửi đến mục Thư Chung ở đây. Đó là địa chỉ duy nhất cổ cho tôi. Tôi đợi cả tuần lễ, mà chẳng thấy hồi âm, không một lời nào nữa từ cổ hết. Mà ngày ba má tôi về thì cứ gần hơn, gần hơn. Nên tôi tới San Francisco để tìm cổ. Tôi viết thư cho cổ biết tôi đang tới. Tôi không nên làm vậy, phải không?”

“Có lẽ vậy. Đâu phải lúc nào cũng dễ biết phải làm gì đâu. Cô vẫn chưa tìm thấy cổ?”

“Chưa, tôi chưa thấy. Tôi viết cho cổ là tôi sẽ ở khách sạn St. Mark, và tôi nài nỉ cổ tới gặp tôi nói chuyện, ngay cả khi cổ không định về nhà với tôi. Nhưng cổ không tới. Tôi đợi ba ngày, cổ không tới, ngay cả một tin nhắn cũng không gửi cho tôi nữa.”

Spade gật cái đầu Sa-tăng tóc vàng của mình, nhăn mặt thông cảm, rồi mím môi lại.

“Thật kinh khủng,” cô Wonderly nói, cố gắng cười. “Tôi không thể ngồi yên đó như vậy – chờ đợi – không biết chuyện gì đã xảy ra với cổ, chuyện gì có thể đang xảy ra với cổ.” Cô ngừng cố gắng cười. Cô rùng mình. “Địa chỉ duy nhất tôi có là Thư Chung. Tôi viết cho cổ một lá thư nữa, và chiều hôm qua tôi đã tới Bưu điện. Tôi ở đó tới tối mịt, nhưng tôi không thấy cổ. Sáng nay tôi tới đó lần nữa, vẫn không thấy Corinne, nhưng tôi thấy Floyd Thursby.”

Spade lại gật đầu. Vẻ nhăn nhó trên mặt anh biến mất. Thay vào đó là một vẻ chăm chú sắc bén.

“Anh ta không chịu nói Corinne ở đâu,” cô kể tiếp, giọng đầy thất vọng. “Anh ta không chịu nói gì hết, ngoại trừ là cổ vẫn khỏe và đang vui vẻ. Nhưng làm sao tôi tin được chứ? Dù gì thì đó cũng là cái anh ta sẽ nói thôi, phải không?”

“Chắc rồi,” Spade đồng ý. “Nhưng cũng có thể là sự thật.”

“Tôi hi vọng là vậy. Tôi thật lòng hi vọng là vậy,” cô kêu lên. “Nhưng tôi không thể về nhà như vầy, không gặp được cổ, thậm chí chưa nói chuyện với cổ qua điện thoại nữa. Anh ta không chịu dẫn tôi tới chỗ cổ. Anh ta nói cổ không muốn gặp tôi. Tôi không thể tin được chuyện đó. Anh ta hứa sẽ nói với cổ là đã gặp tôi, và sẽ dẫn cổ tới gặp tôi – nếu cổ chịu tới – tối nay ở khách sạn. Anh ta nói anh ta biết cổ sẽ không tới. Anh ta hứa sẽ tự mình tới nếu cổ không tới. Anh ta—”

Cô ngừng bặt, bất ngờ đưa tay lên miệng khi cánh cửa mở ra.

Người đàn ông mở cửa bước vào một bước, nói, “À, xin lỗi!” một cách vội vã, lấy cái nón nâu trên đầu xuống, rồi lùi ra sau.

“Không sao đâu, Miles,” Spade bảo anh ta. “Vô đi. Cô Wonderly, đây là ông Archer, bạn đồng nghiệp của tôi.”

Miles Archer bước vào văn phòng lần nữa, đóng cửa lại, cúi đầu và mỉm cười với cô Wonderly, làm một cử chỉ lịch sự mơ hồ bằng cái nón trên tay. Anh ta cao trung bình, thân hình vạm vỡ, vai rộng, cổ dày, với khuôn mặt đỏ hây hây, hàm to bè, vẻ tươi vui và có chút tóc muối tiêu cắt sát. Có vẻ anh ta đã qua tuổi bốn mươi nhiều năm, cũng như Spade đã qua tuổi ba mươi.

Spade nói: “Em gái cô Wonderly bỏ nhà từ New York theo một gã tên Floyd Thursby. Họ đang ở đây. Cô Wonderly đã gặp Thursby và có hẹn với hắn tối nay. Có lẽ hắn sẽ dẫn em gái cô theo. Khả năng cao là không. Cô Wonderly muốn tụi này tìm ra em gái cổ, đưa cổ ra khỏi tay hắn ta, và về nhà.” Anh nhìn cô Wonderly. “Đúng không?”

“Vâng,” cô nói một cách không rõ ràng. Vẻ bối rối vốn đã dần tan biến nhờ nụ cười, cái gật đầu và những lời trấn an dễ chịu của Spade, giờ lại hồng lên trên mặt cô. Cô nhìn cái túi xách trên đùi và bứt bứt nó một cách lo lắng bằng ngón tay đeo găng.

Spade nháy mắt với bạn đồng nghiệp.

Miles Archer bước tới, đứng ở góc bàn. Trong lúc cô gái nhìn cái túi của mình, anh ta nhìn cô. Đôi mắt nâu nhỏ của anh ta lướt nhìn một cách táo tợn, đánh giá từ khuôn mặt cúi xuống của cô tới đôi chân, rồi lại lên mặt cô. Xong anh ta nhìn Spade và làm cái miệng huýt sáo không thành tiếng để biểu lộ sự thán phục.

Spade nhấc hai ngón tay khỏi tay vịn ghế, làm một cử chỉ cảnh báo ngắn gọn và nói:

“Chắc tụi mình không gặp rắc rối gì đâu. Chỉ là sắp xếp một người ở khách sạn tối nay để rình theo hắn khi hắn rời đi, và theo dõi hắn cho tới khi hắn dẫn mình tới chỗ em gái cô. Nếu cổ đi cùng hắn, và cô thuyết phục được cổ trở về với cô, thì quá tốt. Còn không – nếu cổ không muốn rời bỏ hắn sau khi tụi mình tìm thấy cổ – à, thì mình sẽ tìm cách giải quyết chuyện đó sau.”

Archer nói: “Ừa.” Giọng anh ta nặng nề, thô kệch.

Cô Wonderly nhìn lên Spade, nhanh chóng, nhíu mày lại ở giữa hai bên lông mày.

“Ôi, nhưng ông phải cẩn thận nha!” Giọng cô hơi run, và môi cô mấp máy một cách lo lắng. “Tôi sợ chết khiếp hắn ta, sợ những gì hắn có thể làm. Cổ còn trẻ quá mà chuyện hắn đưa cổ từ New York tới đây nghiêm trọng ghê... Liệu hắn có thể... liệu hắn có thể làm chuyện gì đó với cổ không?”

Spade mỉm cười và vỗ vỗ tay vịn ghế.

“Cứ để chuyện đó cho tụi này lo,” anh nói. “Tụi này biết cách đối phó với hắn mà.”

“Nhưng liệu hắn có thể không?” cô nài nỉ.

“Lúc nào mà chẳng có khả năng.” Spade gật đầu một cách nghiêm nghị. “Nhưng cô cứ tin tưởng tụi này sẽ lo liệu được chuyện đó.”

“Tôi tin các ông mà,” cô nói một cách thành khẩn, “nhưng tôi muốn các ông biết rằng hắn là một gã nguy hiểm. Thật lòng tôi không nghĩ hắn sẽ dừng lại ở bất cứ chuyện gì đâu. Tôi không tin hắn sẽ ngần ngại giết Corinne nếu hắn nghĩ chuyện đó có thể cứu được hắn. Liệu hắn có làm chuyện đó không?”

“Cô không có hăm dọa hắn, phải không?”

“Tôi nói với hắn là tất cả những gì tôi muốn là đưa cổ về nhà trước khi Ba Má tôi về, để họ không bao giờ biết cổ đã làm gì. Tôi hứa với hắn là tôi sẽ không hé răng nửa lời với họ nếu hắn giúp tôi, nhưng nếu hắn không giúp thì Ba tôi chắc chắn sẽ lo chuyện hắn bị trừng phạt. Tôi – tôi không nghĩ hắn tin tôi hoàn toàn.”

“Hắn có thể che đậy bằng cách cưới cổ không?” Archer hỏi.

Cô gái đỏ mặt và trả lời bằng giọng bối rối: “Hắn có vợ và ba đứa con ở Anh rồi. Corinne viết cho tôi biết chuyện đó, để giải thích tại sao cổ lại bỏ đi với hắn.”

“Tụi nó thường vậy,” Spade nói, “mặc dù không phải lúc nào cũng ở Anh.” Anh nghiêng người tới lấy bút chì và tập giấy ghi chú. “Trông hắn ra sao?”

“À, hắn khoảng ba mươi lăm tuổi, có lẽ vậy, cao bằng ông, và có thể là da ngăm tự nhiên hoặc là bị rám nắng. Tóc hắn cũng đen, và lông mày dày. Hắn nói giọng khá to, huênh hoang và có vẻ bồn chồn, dễ cáu gắt. Hắn tạo cảm giác là – là một gã bạo lực.”

Spade, đang cắm cúi viết vào tập giấy, hỏi mà không nhìn lên: “Mắt màu gì?”

“Màu xanh xám và hơi ướt, dù không phải kiểu yếu đuối. Và – à, vâng – hắn có cái cằm chẻ rõ rệt.”

“Dáng mỏng, vừa, hay đậm người?”

“Khá lực lưỡng. Hắn vai rộng và dáng đứng thẳng, có thể gọi là dáng vẻ quân nhân rõ ràng. Hắn mặc bộ vest xám nhạt và cái nón xám khi tôi gặp hắn sáng nay.”

“Hắn làm nghề gì để kiếm sống?” Spade hỏi khi đặt bút chì xuống.

“Tôi không biết,” cô nói. “Tôi không có ý niệm gì hết.”

“Mấy giờ hắn tới gặp cô?”

“Sau tám giờ tối.”

“Được rồi, cô Wonderly, tụi này sẽ có người ở đó. Sẽ tiện hơn nếu cô—”

“Ông Spade, liệu một trong hai ông, hoặc ông Archer, có thể...?” Cô làm cử chỉ cầu khẩn bằng cả hai tay. “Liệu một trong hai ông có thể tự mình trông nom chuyện này không? Tôi không có ý nói là người các ông cử tới sẽ không có khả năng, nhưng – ôi! – Tôi sợ những gì có thể xảy ra với Corinne quá. Tôi sợ hắn ta. Các ông làm được không? Tôi sẽ – tôi mong được tính phí cao hơn, dĩ nhiên rồi.” Cô mở cái túi xách bằng những ngón tay run rẩy và đặt hai tờ một trăm đô-la lên bàn của Spade. “Vậy đủ không?”

“Đủ chứ,” Archer nói, “và tôi sẽ tự mình lo liệu chuyện này.”

Cô Wonderly đứng dậy, theo phản xạ đưa tay ra bắt tay anh ta.

“Cảm ơn! Cảm ơn các ông!” cô reo lên, rồi đưa tay cho Spade, lặp lại: “Cảm ơn!”

“Không có chi,” Spade nói trong khi nắm tay cô. “Rất sẵn lòng. Sẽ giúp được chút nếu cô gặp Thursby ở dưới lầu, hoặc để hắn thấy mình ở tiền sảnh lúc nào đó.”

“Tôi sẽ làm,” cô hứa, và cảm ơn hai cộng sự lần nữa.

“Và cô đừng kiếm tôi nha,” Archer dặn dò cô. “Tôi sẽ thấy cô ổn thôi.”

Spade đi ra cửa hành lang với cô Wonderly. Khi anh trở lại bàn làm việc, Archer gật đầu về phía hai tờ một trăm đô-la trên bàn, cằn nhằn một cách mãn nguyện, “Mấy tờ này ngon lành nha,” nhặt một tờ lên, gấp lại, và nhét vào túi áo vest. “Trong túi xách cổ còn nhiều hơn vậy nữa.”

Spade bỏ tờ còn lại vào túi trước khi ngồi xuống. Xong anh nói: “Thôi, đừng có làm quá lên với cổ. Mày thấy cổ sao?”

“Ngọt! Mà mày lại bảo tao đừng làm quá lên với cổ.” Archer bật cười ha hả mà không có vẻ vui vẻ. “Có lẽ mày thấy cổ trước, Sam, nhưng tao nói trước nha.” Anh ta đút tay vào túi quần và nhấp nhổm trên gót chân.

“Mày sẽ làm khổ cổ đó, mày giỏi lắm.” Spade nhe răng cười kiểu sói đói, để lộ mấy cái răng ở sâu trong hàm. “Mày có đầu óc lắm đó nha.” Anh bắt đầu cuốn một điếu thuốc.

— ✧ —