BỘ TỨ

Người dịch: DƯƠNG LINH

Chưong I

Nguyên tác tiếng Pháp: Les Quatre
Tiếng Anh: The Big Four

VỊ KHÁCH BẤT NGỜ

Một chuyến vượt biển Manche, thật là tuyệt với những ai chỉ có việc nằm ườn trên ghế dài, bình thản chờ lúc cập bến và thong thả tập hợp hành lý.
Nhưng với tôi, ngay từ lúc bước chân xuống tàu, tôi đã cảm thấy thời gian qua ngắn để có thể làm được việc gì. Tôi chuyển các va li từ chỗ này sang chỗ khác, hết mở lại đóng vào, và nếu xuống phòng ăn để dùng bữa, tôi ngốn một hơi hết ngay, chỉ sợ tầu cập bến lúc mình đang ăn!
Vào cái buổi sáng đẹp tháng Bẩy ấy, tôi sốt ruột dạo bước trên boong, mắt nhìn dán chặt vào vách núi đá trắng Douores, ngạc nhiên thấy các hành khách dửng dưng ngồi trong ghế bành, chẳng buồn ngước mắt nhìn phong cảnh quê hương. Có thể, trường hợp của họ khác hẳn tôi! Họ vừa đi nghỉ cuối tuần ở Paris về, không như tôi trở về sau một thời gian dài ở tận Áchentina. Một năm rưỡi trời ở một trang trại cuộc sống tự do, dễ chịu ở Nam Mỹ. Nước Anh liệu có hứa hẹn cho tôi được như thế chăng? Tim tôi thắt lại khi nhìn thấy nó nhích lại dần dần.
Hai hôm trước, tôi đã trở về Pháp. Sau khi giải quyết xong một vài công việc, lúc này tôi đang lên đường về London. Tôi dự định ở lại đây chừng vài tháng, đủ để thăm các bạn cũ, và đặc biệt một người trong số họ, một con người hiền hậu, nhỏ nhắn, đầu tròn như chiếc kẹo và mắt màu lục: Hercule Poirot.
Tôi muốn làm anh bất ngờ: thư cuối cùng của tôi không nói gì về việc này. Tôi bất thình lình quyết định trở về (vì công việc, vẫn là vì công việc!), và tôi thích thú hình dung anh sẽ vui mừng và ngỡ ngàng như thế nào khi tôi xuất hiện.
Tất nhiên, tôi sẽ tìm gặp Poirot tại nhà; cái thời mà công việc buộc anh phải chạy đôn đáo khắp nước Anh đã qua rồi.
Anh đã nổi tiếng khắp thế giới, và không chịu để cho một vụ việc nào chiếm lĩnh hết thời gian. Giờ anh chỉ tham gia với tư cách "thám tử - tư vấn", giống như một bác sĩ nổi tiếng nào đó ở Harley Street.
Hình ảnh quen thuộc về chàng mật thám phải cải trang dưới những bộ dạng kỳ quái, dừng lại dò từng vết chân người để truy tìm tội phạm, luôn làm Poirot bật cười.
“Không, anh Hastings thân mến - Poirot sẽ nói - hãy dành kiểu ấy cho Giraud và đồng đội! Hercule Poirot có những phương pháp khác. Trước hết là bộ óc! Trí thông minh, sự phán đoán, những tế bào xám. Chỉ ngồi đàng hoàng trong ghế, tôi vẫn được cái gì người khác không thấy. Không cần phải nhẩy chồm chồm, chạy lăng xăng như ông bạn chúng ta, ông thanh tra Japp".
Chắc chắn là ít có khả năng Hercule Poirot đi đâu xa.
Tới London, tôi để hành lý ở khách sạn, gọi xe đi thẳng đến ngôi nhà thân thuộc. Biết bao kỷ niệm. Tôi chỉ kịp chào qua bà chủ nhà, lao vào thang gác, nhẩy hai bậc một và gõ cửa căn hộ của Poirot.
- Cứ vào! Từ bên trong vẳng ra giọng nói quen thuộc.
Tôi tiến lên, Poirot đã ở trước mặt, tay cầm một vali nhỏ mà anh để rơi phịch khi nhìn thấy tôi.
Anh reo lên:
- Anh bạn Hastings! Anh bạn Hastings thân mến!
Rồi lao vào tôi, ôm hôn thắm thiết.
Rồi là chuyện trò rối rít, nói câu được câu chăng, hỏi đáp vội vàng, thăm hỏi sức khoẻ vợ tôi, tôi đi đường ra sao, vân vân.
Yên yên một lúc, tôi mới hỏi:
- Tôi đoán là căn hộ cũ của tôi đã có người ở? Và tôi rất muốn lại được ở chung với anh!
Nét mặt Poirot biến đổi một cách đột ngột:
- Trời! Thật không may. Anh hãy nhìn xung quanh mà xem.
Lần đầu tiên, tôi thấy những gì quanh tôi: đặt cạnh tường là một cái hòm kếch xù kiểu cổ lỗ, và một loạt vali.
- Anh sắp đi?
- Phải.
- Đi đâu?
- Nam Mỹ.
- Sao?
- Thật khôi hài, phải không. Tôi đang chuẩn bị đi Rio! Mỗi ngày, tôi đều tự nhủ: không được nói gì với Hastings trong thư, lúc mình đến anh sẽ ngạc nhiên xiết bao!
- Nhưng bao giờ anh đi?
Poirot nhìn đồng hồ.
- Một tiếng nữa.
- Thế mà tôi cứ nghe anh nói rằng từ nay không có cái gì buộc anh đi xa nữa!
Poirot nhẩy dựng lên.
- Thôi đừng nói chuyện ấy! Bác sĩ của tôi cam đoan là không chết đâu mà sợ; một lần này nữa, mình sẽ thử một chuyến!
Anh mời tôi ngồi ghế, nói tiếp:
- Mình xin giải thích đầu đuôi câu chuyện. Anh có biết ngươi giàu nhất thế giới? Hơn cả Rockefeller. Đó là Abe Ryland.
- Ông vua xà phòng?
- Đích thị. Một thư ký của ông ta đã liên hệ với tôi. Ông ta đang có chuyện rắc rối với một công ty lớn ở Rio, đề nghị tôi đến tận nơi để điều tra; tôi đã từ chối vã nói cứ trình bày sự việc rõ ràng với tôi, tôi sẽ cho ý kiến. Nhưng không! Quan ngài khẩn khoản: các dữ liệu chỉ có thể được thông báo cho tôi tại chỗ! Bình thường, sự việc lẽ ra chấm dứt tại đây. Dám làm mất thì giờ của Hercule Poirot! Ngạo ngược thật! Nhưng, anh Hastings thân mến, cuối củng ông ta hứa tặng tôi một khoản tiền khổng lồ, đến mức tôi sinh ra xiêu lòng... Tiền nhiều, với lại, còn một điều hấp dẫn nữa, là sẽ được gặp anh, anh bạn ạ.
Biểu hiện thân ái ấy làm tôi cảm động.
- Vì thế tôi đã nhận lời, Poirot nói tiếp, và một tiếng nữa tôi phải xuống tàu vượt Đại Tây Dương... Sự đời trớ trêu là thế. Thú thật, nếu món tiền hứa hẹn không hấp dẫn như thế, tôi sẽ do dự... Vì mới đây thôi, tôi đang chủ động tự mình tiến hành một cuộc điều tra nhỏ.
- Điều tra về?...
- Về… về… về bọn Bốn Người.
- Bốn người nào? Hy vọng anh không định nói về một bộ tứ nghệ thuật? Về bốn cường quốc thế giới? Về Hiệp ước Tứ Cường?
Hercule Poirot thong thả nói:
- Không, tôi nói về một bộ tứ tội phạm... Và mặc dù không phải là một bộ tứ đàn dây, nó cũng khối dây cung để bắn! Đây là một băng tội phạm quốc tế hoặc một cái gì tương tự, và tôi nghĩ... tôi nghĩ...
- Anh nghĩ gì, hở nhà thám tử bậc thầy? Nói rõ đi chứ!
- Tôi nghĩ rằng đây là một vụ việc có tầm vóc to lớn. Chỉ là ý riêng của tôi thôi. Song đã đến lúc tôi phải hoàn tất mọi sự chuẩn bị. Thời gian không còn nhiều.
Tôi nài nỉ:
- Anh đừng đi. Đem trả vé tầu, anh sẽ đi sau với tôi.
Poirot nhìn tôi vẻ trách móc:
- Vậy ra anh không hiểu tôi? Tôi đã hứa, lời hứa Hercule Poirot. Trừ khi xẩy ra chuyện gì có tính chất sống còn, không gì có thể giữ tôi ở lại.
- Chuyện sống còn chắc khó xẩy ra - tôi mỉm cười đáp - trừ khi đến giờ thứ mười một xuất hiện "vị khách bất ngờ" .
Một lát lặng yên... và đột nhiên, giữa sự tĩnh lặng âm thầm, một tiếng động lạ từ phòng bên cạnh khiến chúng tôi giật mình.
- Cái gì vậy? - Tôi thốt lên.
- Lạ thật - Poirot đáp lơi - hình như chính "Vị khách bất ngờ” của anh đấy!
- Nhưng làm sao hắn lọt được vào phòng anh, khi mà bắt buộc phải đi qua phòng này mới tới?
- Hastings, anh có trí nhớ rất khá, nhớ được tỉ mỉ kết cấu của căn hộ này. Giờ, ta hãy suy luận xem.
- Tất nhiên, còn có con đường qua cửa sổ. Nhưng thế thì là một tên trộm ? Nó đã phải leo trèo khá vất vả!
Tôi đứng dậy tiến về phía cánh cửa, thì nghe thấy từ phía trong có tiếng nắm quả đấm. Tôi dừng lại.
Cánh cửa từ từ mở, và giữa khuôn cửa xuất hiện một người phủ đầy bụi và bùn từ chân đến đầu.
Người hắn co giật. Hắn trân trân nhìn chúng tôi một lát, rồi lảo đảo, ngã quỵ. Poirot lao tới, nói với lại:
- Mau, lấy rượu cồn!
Tôi vội lấy chút rượu rót vào cốc. Poirot cố cho hắn uống một hớp, rồi chúng tôi khiêng hắn lên một giường con.
Chẳng mấy chốc hắn mở mắt, lờ đờ đảo nhìn xung quanh.
- Anh muốn gì? - Poirot hỏi.
Người nọ mấp máy môi, thốt ra một giọng kỳ lạ:
- Ông Poirot, 14, phố Farraway.
Poirot hỏi han mấy câu. Lúc hắn không trả lời, lúc lặp lại mỗi câu đó. Poirot ra hiệu cho tôi gọi điện thoại:
- Mời bác sĩ Ridgeway đến ngay.
May thay bác sĩ đang có nhà, và khoảng cách không xa, nên ông đến tức thời.
- Có việc gì?
Poirot giải thích vắn tắt, rồi bác sĩ bắt đầu khám vị khách kỳ lạ, hắn ta hoàn toàn u mê không biết gì.
- Hừm! bác sĩ Ridgeway nói sau khi khám xong. Một trường hợp lạ lùng.
- Viêm não? - Tôi hỏi.
Nhưng ông bác sĩ bác bỏ một cách khinh thường.
- Viêm não? Không có chứng viêm não. Đó chỉ là tưởng tượng của nhà tiểu thuyết! Không! Ngươi này hẳn bị một cơn sốc nặng. Anh ta đến đây bởi sự sai khiến của một ý cố định, tìm ông Hercule Poirot, 14 phố Farraway, và cứ lặp lại những tiếng ấy như cái máy, hoàn toàn không hiểu nghĩa gì hết.
- Chứng cấm khẩu? - tôi lại gợi.
Lời đoán thứ hai này của tôi lại bị ông bác sĩ gạt phắt mạnh mẽ hơn. Ông không buồn giải thích, mà đưa cho người bệnh một tờ giấy và bút chì.
- Để xem hắn sẽ làm gì - ông nói.
Thoạt đầu hắn chẳng làm gì. Rồi thoát dần khỏi cơn mê muội, hắn bắt đầu viết lia lịa. Nhưng rồi cũng đột ngột như thế, hắn buông cả giấy lẫn bút.
Bác sĩ lượm tất cả lên, lắc đầu.
- Chẳng có gì cụ thể, chỉ có một số "4" nguệch ngoạc đến hơn chục lần, rồi một nét hối hả bằng chữ to tướng. Tôi đoán hắn muốn viết: 14, phố Farraway. Đây là một ca lạ. Rất lạ. Các ông có thể giữ hắn lại đến chiều. Bây giờ tôi phải vào bệnh viện, nhưng tôi sẽ sớm trở lại và tìm mọi biện pháp cần thiết với hắn. Hắn là một hiện tượng quá đặc biệt, đáng để theo dõi.
Tôi nói là Poirot sắp đi, và tôi có y định tiễn ông tới Southampton.
- Cứ để hắn đây, không sao. Hắn bị kiệt sức toàn thân và chắc sẽ ngủ thiếp một mạch tám giờ liền. Tôi sẽ nói một tiếng với bà Pearson, bà chủ nhà tốt bụng, dặn bà ta canh chừng.
Bác sĩ Ridgeway ra đi nhanh nhẹn như thường lệ. Poirot vội sắp xếp lại đống vali, vừa lo lắng liếc nhìn đồng hồ.
- Không ngờ thời gian đi nhanh quá. Nào! Anh không thể trách tôi là để anh không có việc làm nhé? Một bài toán vô song, cần lời giải: "Vị khách của giờ chót". Hắn từ đâu tới? Hắn là ai? Mẹ kiếp! Tôi sẵn sàng đổi hai năm của cuộc sống để cho tàu chỉ ra khơi ngày mai chứ không phải hôm nay. Vụ việc kỳ cục! Phải mất thời gian, rất nhiều thời gian. Hàng ngày, hàng tháng sẽ trôi qua trước khi chúng ta tìm ra sự thật về người lạ này, về cuộc viếng thăm bí ẩn này.
- Tôi sẽ gắng hết sức, anh Poirot. Anh có thể tin chắc. Tôi sẽ gắng thay thế anh một cách xuất sắc.
- Ừ, ừ…
Tiếng hừ hầm của anh có vẻ thiếu sự hưởng ứng. Poirot quý tôi thực sự, nhưng hiển nhiên không tin vào tài năng thám tử của tôi.
Tôi cầm tờ giấy lên, vừa khẽ vò vừa nói:
- Nếu phải viết truyện, tôi sẽ lấy chuyện này làm điểm xuất phát, và đặt tên là: "Bí ẩn của Bộ Tứ".
Tôi vừa thốt ra mấy từ ấy thì vị bệnh nhân của chúng tôi đột nhiên thoát khỏi u mê, nhổm dậy và nói một cách rành rọt:
- Li Chang-yen.
Hắn có vẻ như người bị đánh thức đột ngột.
Rồi ra hiệu cho tôi đừng nói gì.
Người nó tiếp tục nói bằng giọng cực kỳ rõ ràng, với âm thanh máy móc, như đang đọc một bài học thuộc lòng:
- Li Chang-yen có thể coi là bộ óc của Bộ Tứ vĩ đại. Ông ta là động lực, là lãnh tụ tinh thần, là người chỉ huy, vì thế tôi gọi là Số Một. Số Hai ít khi được gọi bằng tên thật, mà được biểu hiện bằng một chữ S có hai gạch đè lên, ký hiệu của đồng đô la, hoặc bằng hai gạch và một ngôi sao. Vậy hiển nhiên đó là một người Mỹ, biểu tượng sức mạnh đồng tiền. Số Ba là một phụ nữ. Phụ nữ và là người Pháp. Điều đó không còn gì phải nghi ngờ. Một ca sĩ của đám trung lưu chăng, hay một ngôi sao của giới quý tộc, ai biết được? Về vấn đề này, không có chỉ dẫn cụ thể. Cuối cùng, Số Bốn...
Giọng chập chờn. Hắn ngừng nói.
Poirot cúi xuống, mắt nhìn mắt, kính để hắn tiếp tục:
- Gì nữa? Số Bốn...
Bầu không khí ngột ngạt đột nhiên đè nặng lên chúng tôi. Bộ mặt người nọ co giật một cách khủng khiếp. Poirot và tôi hồi hộp chờ đợi...
- Là Kẻ Tiêu Diệt… - Con người khốn khổ thở hắt ra trong nỗ lực cuối cùng, rồi ngất xỉu.
- Lạy Trời! - Poirot thốt lên. Vậy ra tôi đã đúng!
- Anh nghĩ rằng...
Poirot ngắt lời:
- Chuyển hắn ta lên giường tôi, trong phòng tôi. Tôi không thể chậm phút nào nữa, nếu không muốn nhỡ tàu. Không phải tôi muốn đi, ngược lại là đằng khác tôi sẵn sàng bỏ chuyến đi, nhưng tôi đã trót hứa. Hastings, mau!
Chúng tôi giao vị khách bí ẩn cho bà Pearson chăm sóc, chạy nhanh ra ga vừa kịp nhẩy lên đoàn tàu sắp chuyển bánh.
Poirot lúc yên lặng, lúc lại lắm lời. Có những lúc như chìm trong giấc mộng, anh nhìn đăm đăm ra ngoài cửa toa, vẻ không nghe thấy chút gì tôi nói. Rồi đột nhiên, anh tỉnh giấc, sôi nổi nói một thôi một hồi những lơi dặn dò, những mệnh lệnh ngắn gọn.
Qua ga Woking, có một giai đoạn êm ả. Thường lệ tàu không đỗ ga nào trước khi tới Southampton, nhưng bỗng nhiên có dấu hiệu nào đó buộc nó dừng lại.
- Trời ơi là trời - Poirot bỗng kêu lên - Sao mà tôi ngốc! Bây giờ tôi đã hiểu! Chính là các thiên thần hộ mệnh chúng ta đã khiến tàu dừng lại! Mau, Hastings, ta xuống!
Trong nháy mắt, anh đã mở cửa toa và nhẩy xuống đường tàu.
- Ném vali xuống và nhẩy!
Tôi nghe theo kịp thời, vì vừa đặt chân xuống đất thì đoàn tàu lại chuyển bánh. Tôi tức lộn ruột, hỏi:
- Nào, Poirot, bây giờ anh phải giải thích cho tôi biết anh định giở trò gì?
- Đơn giản là vì tôi đã hiểu?
- Nhưng tôi thì chưa hiểu.
- Hỡi anh bạn già Hastings, nhìn anh thì thấy không hẳn như thế. Tất cả những gì tôi yêu cầu anh lúc nãy, là xách hộ hai chiếc vali. Đống còn lại, tôi sẽ lo.

Bộ Tứ

Người dịch: DƯƠNG LINH

Chưong II

VIÊN GIÁM THỊ NHÀ THƯƠNG ĐIÊN

May sao, tàu dừng ở nơi gần ga, cạnh đó có một ga ra để chúng tôi đến thuê xe. Nửa giờ sau, chúng tôi đã bon bon trên đường trở lại London. Chỉ lúc đó, Poirot mới chịu đáp ứng sự tò mò của tôi.
- Anh không hiểu ư? Này nhé, lúc nãy, tôi cũng như anh thôi! Nhưng giờ thì tôi thấy rõ: chẳng qua là họ muốn gạt tôi sang một bên, thế thôi.
- Cái gì?
- Phải, họ đã muốn gạt Hercule Poirot vã đã hành động rất khôn khéo. Phương pháp tinh ranh khôn kể. Nơi mà họ muốn tôi đến đã được chọn kỹ lưỡng. Họ sợ tôi.
- Ai?
- Anh còn hỏi ư? Bọn Bốn Người, còn ai nữa! Bốn tên quái kiệt hợp sức với nhau để hành động ngoài vòng pháp luật: Tên người Tàu, người Mỹ, mụ người Pháp, và... tên kia... Hastings, cầu trời cho chúng ta về kịp!
- Anh cho rằng vị khách lạ của chúng ta đang gặp nguy hiểm?
- Tôi chắc chắn!
Bà Pearson kinh ngạc thấy chúng tôi lại trở về. Không kịp giải thích gì, chúng tôi hỏi bà xem có gì xảy ra. Không có gì đáng ngại. Không ai đến, và người bệnh vẫn yên tại chỗ.
Chúng tôi thở phào nhẹ nhõm khi bước vào căn hộ. Poirot là người đầu tiền đi vào phòng ngủ. Giọng anh vang lên, đặc biệt xúc động:
- Hastings! Hắn chết rồi.
Tôi lao tới. Người lạ vẫn nằm trên giường như cũ nhưng không còn thở. Tôi chạy đi tìm một bác sĩ khác Ridgeway, vì biết Ridgeway lúc này chưa về nhà. Tôi tìm được ngay một ông vui lòng theo tôi về.
- Tội nghiệp, anh ta chết rồi! Chết thật rồi. Đây chắc là một người mà ông quan tâm?
- Vâng, đại khái vậy - Poirot đáp cho qua chuyện.
- Bác sĩ xem anh ta chết vì gì?
- Thật khó nói! Một kiểu ngất xỉu, tuy nhiên hình như có dấu hiệu của sự ngạt thở. Ở đây có dùng hơi đốt không?
- Không, chỉ dùng điện.
- Vả lại cả hai cửa sổ đều mở... Tôi ước chừng anh ta chết hai giờ trước đây. Các ông đi khai tử thôi.
Bác sĩ ra về, và Poirot đi gọi điện thoại mấy nơi. Cuối cùng tôi vô cùng ngạc nhiên nghe anh gọi điện cho thanh tra Japp, ông bạn cố tri, mời ông ta đến gặp.
Poirot vừa gọi xong thì bà Pearson chạy tới, mắt mở tròn to như cái đĩa:
- Dưới nhà có một người nói là do nhà thương điên Hanwell cử đến. Tôi mời ông ấy lên nhé?
Một người to, khoẻ, mặc đồng phục đàng hoàng, xuất hiện. Anh ta hồ hởi:
- Kính chào các ông. Có nhiều chứng cớ để nghĩ rằng một con chim của chúng tôi đang ở đây! Nó vừa bay đi tối qua.
- Nó đã từng ở đây - Poirot đáp bình tĩnh.
- Lại bay đi rồi?
- Chết rồi.
Người đó tỏ vẻ yên tâm.
- Thật ư? Tội nghiệp? Biết làm sao được... Như vậy càng tốt cho cả mọi người.
- Hắn ta nguy hiểm lắm ư?
- Không, vô hại thôi, hơn thế, mắc bệnh hoang tưởng là mình bị truy bức. Bệnh tâm thần cấp tính mà. Hắn toàn nói chuyện những hội kín Trung Hoa. Cuối cùng họ phải bắt giam hắn. Bọn chúng đều thế cả.
- Hắn bị giam từ bao lâu? - Poirot hỏi
- Gần hai năm.
- A! A! - Poirot vẫn giữ nguyên nét bình thản - Ông có chắc là tâm thần hắn không bình thường?
Viên giám thị cười:
- Nếu bình thường, việc gì người ta phải giam hắn lại? Người điên nào cũng nói là mình bình thường, ông lạ gì.
Poirot không nói nữa, dẫn viên giám thị đến xem cái xác, và ông ta nhận diện ngay. Con người đã chai lỳ ấy nói:
- Thế là xong hết. Giờ tôi phải đi lo các thủ tục. Ông không phải vướng bận vì cái xác này bao lâu nữa. Nếu có điều tra, chắc ông sẽ phải ra làm chứng. Nhưng chỉ thế thôi. Xin chào.
Sau một cái nhăn mặt đặc biệt, hắn ta rút lui.
Vài phút sau, Japp tới. Viên thanh tra của Scotland Yard vẫn như mọi ngày, nhanh nhẹn và vui vẻ.
- Nào ông Poirot, tôi giúp được việc gì nào? Tưởng ông đã đi tới những bãi san hô của một hòn đảo xa xôi nào rồi.
- Japp thân mến, tôi muốn biết anh đã gặp con người tôi sắp chỉ anh xem chưa.
Poirot dẫn thanh tra vào trong phòng, nhìn cái xác nằm trên giường. Thanh tra nói nhỏ, vẻ suy nghĩ:
- Xem nào, người này có vẻ không xa lạ với tôi, mà tôi vẫn tự cho là có trí nhớ tốt. Đúng rồi! Đây là Mayerling. Nếu sai xin cứ treo cổ tôi lên.
- Nhưng Mayerling là ai?
- Một đội viên trong đội cảnh sát mật; không phải của Scotland Yard. Hắn được phái ra nước ngoài cách đây năm năm, từ đó không ai còn nghe nói đến hắn. Chúng tôi tưởng hắn đã bị thủ tiêu.
Khi Japp đã ra về, Poirot nói với tôi:
- Thêm một bằng chứng nữa. Vậy mà thằng cha này có vẻ như chết một cái chết tự nhiên.
Anh gầm gừ một cách bực tức, rồi im lặng.
Một làn gió lay động rèm cửa, khiến Poirot đột nhiên hướng chú ý về phía đó.
- Anh Hastings, tôi nghĩ rằng sau khi đặt xác lên giường anh đã mở các cửa sổ?
- Không. Nếu tôi nhớ không nhầm, cửa sổ vẫn đóng
- Sao? Cửa sổ lúc đó đóng mà bây giờ lại mở, thế là nghĩa gì?
- Tôi cho là có người đã vào đây khi chúng ta vắng mặt.
- Có thể lắm - Poirot công nhận.
Nhưng anh có vẻ như đang nghĩ điều khác.
Sau một phút suy nghĩ, anh nói:
- Thực ra không phải tôi nghĩ như vậy. Chỉ một cửa sổ mở thì tôi không nghi hoặc đến thế; điều lạ lùng là cả hai cửa sổ đều mở.
Rồi đi sang phòng bên, và thốt lên:
- Cửa sổ phòng khách cũng lại mở! Rõ ràng chúng ta đóng rồi mà.
Anh trở lại gần xác chết và cúi xuống, xem xét kỹ lưỡng khuôn mặt, miệng, mép. Lúc đứng lên, anh tuyên bố:
- Hắn đã bị bịt miệng và bị đầu độc.
Tôi kinh hãi kêu:
- Trời! Mổ tử thi, chắc rồi sẽ rõ mọi thứ.
- Sẽ chẳng khám phá ra điều gì hết. Hắn bị đầu độc bằng cách cho hít một hơi axít prussique mạnh. Tên sát nhân ép miếng bông tẩm hơi dưới mũi hắn, rồi bỏ chạy sau khi đã mở toang tất cả các cửa sổ. Axit cyanhydrique bay hơi cực nhanh, nhưng để lại một mùi hạnh đào ngai ngái. Không còn dấu tích của mùi vị đó nữa, và cũng không sẵn nghi ngờ gì đặc biệt, các bác sĩ chỉ có thể kết luận là chết tự nhiên.
Poirot cúi xuống nhìn tử thi lần nữa.
- Anh Hastings này, người này đã từng là nhân viên mật vụ. Và cách đây năm năm hắn đã ra nước ngoài.
- Nhưng hắn đã bị đưa vào nhà thương điên hai năm trời nay, vậy trong ba năm trước đó đã xảy ra những chuyện gì? - Tôi hỏi.
Poirot lắc đầu và túm lấy tay tôi.
- Chiếc đồng hồ! Hastings, hãy nhìn chiếc đồng hồ!
Cùng với anh, tôi nhìn lên bên trên lò sưởi. Chiếc đồng hồ quả lắc đã đứng lúc bốn giờ.
- Có ngươi đã đụng vào đây. Bình thường, nó phải chạy được ba ngày nữa. Tám ngày một lần mới phải lên dây.
- Người nào đó làm việc ấy nhằm mục đích gì? Để đánh lạc hướng điều tra, để mọi người cho rằng vụ án xẩy ra lúc bốn giờ?
- Không, không, anh bạn ơi! Hãy tĩnh trí lại! Hãy bắt bộ óc làm việc một chút. Chất xám ấy mà! Hãy tưởng tượng anh là Mayerling, anh nghe thấy tiếng động lạ, và có thể anh biết rằng giờ cuối của anh đã tới gần. Anh chỉ còn thời gian rất ngắn để để lại một dấu hiệu nào đó có khả năng định hướng công cuộc điều tra sau khi anh chết: Bốn giờ! Con số “4"! Bí mật của Bộ Tứ vĩ đại! Tên "Số Bốn". "Kẻ tiêu diệt”. Hastings, anh đã hiểu chưa?
Đắm mình trong ý tưởng đó, Poirot chạy vội sang phòng bên để lại gọi điện thoại.
- Alô! Bệnh viện tâm thần Hanwell? Tôi được biết một bệnh nhân của các vị đã bỏ trốn hôm nay... Ông nói sao ạ.? Khoan đã, xin ông nhắc lại. Alô... Rõ.
Anh đặt máy, quay về phía tôi:
- Hastings, anh nghe rõ chưa? Không có vụ bỏ trốn nào cả.
- Vậy cái tay giám thị tới đây?
- Hà hà! Phải chăng tên giám thị đó là... là...
- Là ai?
- Là đích danh "Số Bốn ... "Kẻ tiêu diệt"!
Tôi choáng người, nhìn Poirot. Đến lúc mở miệng được, tôi nói:
- Có một điều chắc, chúng ta sẽ nhận ra hắn nếu gặp bất kỳ ở đâu!
- Anh tưởng thế? Tôi không nghĩ như anh. Hắn có dáng điệu chậm chập, huênh hoang, mặt đỏ gay, râu mép rậm, giọng nói ồm ồm. Giờ phút này, chắc chắn hắn không còn giữ những đặc điểm đó. Còn những nét đặc trưng khác: mắt, tai, hàm răng rất đều, không có ý nghĩa lắm. Nhận diện ra hắn không dễ như anh tưởng. Nhưng lần sau tôi sẽ cẩn thận hơn.
- Anh nghĩ còn có lần sau nữa?
Poirot nghiêm hẳn nét mặt:
- Anh bạn ơi đây là một cuộc đối đầu sinh tử. Anh và tôi một bên, bọn “Bốn Người” một bên. Chúng đã thắng keo đầu, nhưng chưa loại được tôi. Từ nay về sau, hãy nhớ còn có Hercule Poirot này.

Bộ Tứ

Người dịch: DƯƠNG LINH

Chưong III

NÓI VỀ LI CHANG-YEN

Tính tới việc tên giám thị quay trở lại, tôi nhất định trong bốn mươi tám giờ liền không rời căn hộ Poirot một lát. Theo như tôi suy đoán, hắn không có lý do gì để nghĩ rằng chúng tôi đã biết tông tích hắn dưới cái bộ dạng cải trang. Tôi cho rằng hắn có thể quay lại để mang cái xác đi. Nhưng Poirot cười khẩy vào lập luận đó.
- Tất nhiên, nếu thích thú, anh cứ việc ở đây mà rình rập. Tôi thì tôi không tiêu phí thời giờ kiểu ấy.
- Nhưng thế thì anh giải thích tại sao tên giả danh giám thị nhà thương ấy dám mạo hiểm đến đây, dù chỉ một lần? Nếu hắn đã đến, tức thị hắn có ý định trở lại để cướp xác đi, hòng tránh mọi sự kết tội về phía hắn. Nếu không, chỉ đến một lần thì hắn có lợi gì?
Poirot nhún vai một cái thật thong đong:
- Anh không nhìn mọi thứ bằng con mắt của "Số Bốn". Anh nói đến kết tội: vậy ta kết hắn vào tội gì? Ở đây có một xác chết, nhưng không có bằng chứng gì là án mạng. Axid prussique hít vào không để lại dấu vết. Cũng không có nhân chứng. Không ai nhìn thấy kẻ sát nhân đột nhập vào khi ta vắng nhà. Cuối cùng, ta hoàn toàn không biết gì về hành tung của ông bạn Mayerling xấu số... Không, "Số Bốn" không để lại dấu vết gì và hắn biết như vậy. Hắn đến đây chỉ để trinh sát. Có thể hắn muốn biết chắc chắn là Mayerling đã chết thật. Nhưng cũng có thể nữa là hắn muốn gặp Hercule Poirot và nói chuyện với đối thủ duy nhất mà hắn có phần kinh sợ.
Tôi thấy lập luận của Poirot đầy vẻ tự phụ, nên miễn tranh luận.
- Thế còn cuộc điều tra, sẽ như thế nào? Hy vọng anh sẽ trình bày rõ mọi việc, và sẽ mô tả tỉ mỉ chân dung "Số Bốn” với cảnh sát?
- Để làm gì? Liệu chúng ta có đủ bằng chứng thuyết phục hội đồng xét xử? Không, cứ để họ kết luận đơn giản "chết do tai nạn". Như vậy, tên cướp ranh ma kia tha hồ tự hào là đã hạ gục Hercule Poirot ngay từ hiệp đầu.
Như mọi khi, Poirot lại đúng. Tên giám thị nhà thương điên không quay trở lại, và cuộc điều tra trong đó có tôi ra làm chứng (Poirot, anh ta lảng tránh) được báo chí bỏ qua, không nói tới.
Trước khi tôi đến, Poirot đã giải quyết mọi công việc để đi Nam Mỹ; do đó lúc này anh không bận việc gì, phần lớn thời gian đều ở nhà. Nói ít và không làm gì cả. Anh ngồi thu lu trong ghế bành, nhiều lần tôi gợi chuyện đều không kết quả.
Một buổi sáng, khoảng tám ngày sau đó, anh yêu cầu tôi cùng đi đến một nơi định viếng thăm.
Tôi mừng thầm, thâm tâm vẫn sợ anh sẽ mắc sai lầm nếu chỉ lui hui một mình, chỉ sử dụng khả năng của “chất xám".
Nhưng anh không chịu bắt chuyện, và tôi không biết mình đi đâu.
Poirot thích chơi trò bí mật. Không bao giờ anh chia sẻ với các cộng sự mẩu tin tức gì, trừ ở phút cuối cùng.
Sau khi đã lên xe buýt và chuyển hai lần tàu, tới gần một khu dân cư thuộc loại buồn tẻ nhất phía Nam London, anh mới mở miệng:
- Hastings, chúng ta sắp làm quen với con người am hiểu nhất về nước Trung Hoa huyền bí.
- Ai vậy?
- Hẳn anh chưa từng nghe nói. Một ngài tên gọi John Ingles. Về mọi mặt, là công chức hưu trí mẫu mực. Người Anh, lớp trung lưu. Thông minh vừa phải. Nhà ông ta chất đầy đồ mỹ nghệ Trung Quốc - cái thú gàn dở ấy khiến bạn bè đều phiền lòng. Tuy nhiên, tôi tin rằng người duy nhất có thể cung cấp thông tin mà tôi tìm kiếm, chính là Ngài John Ingles.
Chúng tôi bước qua cổng biệt thự “Anh Đào". Phần tôi, nhìn quanh chẳng thấy khóm anh đào nào.
Một người Trung Quốc bộ mặt lầm lì dẫn chúng tôi vào gặp chủ.
John Ingles là một người thấp béo, nước da vàng nhạt, đôi mắt hõm sâu và đặc biệt tinh anh.
Ông đứng lên tiếp chúng tôi, để sang bên lá thư đã mở đang cầm trên tay, lá thư mà sau đây ông sẽ nói tới.
- Mời các ông ngồi. Halsey nói các ông cần một tin tức mà tôi có khả năng giúp.
- Chính vậy, thưa ông. Tôi muốn biết ông có quen người nào tên Li Chang-yen?
- Kỳ lạ thật! Làm thế nào các ông nghe nói tới người đó?
- Vậy ra ông có quen?
- Tôi có gặp hắn một lần và biết chút ít về hắn; cũng không nhiều như mình muốn đâu! Thật ngạc nhiên là ở nước Anh, còn có người nào khác nghe nói về hắn. Trong loại người như hắn thì hắn là người có tầm vóc, thuộc tầng lớp quan lại; nhưng chỗ mạnh của hắn không phải ở đó. Hơn cả một ông quan, hắn là trụ cột của tổ chức.
- Tổ chức gì?
- Tổ chức quấy rối toàn cầu, gây ra khủng hoảng, chiến tranh, ở một số nước. Thậm chí có thể là ở hầu hết các nước! ... Những người am hiểu còn cho rằng đứng sau tổ chức này - là một bộ não. Nhưng người nổi danh nhất chỉ là công cụ của hắn. Tôi không có bằng chứng, nhưng tôi tin như đanh đóng cột rằng bộ não ấy là Li Chang-yen.
- Không thể chấp nhận! - tôi kêu. Làm sao một người Tàu lại xâm nhập được vào việc của nhiều nước đến thê?
Poirot chau mày, ném cho tôi một cái nhìn bất đồng.
- Người ta xâm nhập vào việc của nhau là bình thường Với anh, Hastings, cái gì anh không tin thì anh cho là không thể xẩy ra. Phần tôi, tôi đồng ý với ngài Ingles. Xin mời ông nói tiếp.
Vị công chức hưu trĩ không chờ phải yêu cầu lâu:
- Tôi không rõ vì sao Li Chang-yen làm những việc ấy. Chắc hắn mắc căn bệnh giống những bộ óc vĩ đại khác từ Alexandre đến Napoleon. Căn bệnh đó là sự thèm khát quyền lực, muôn chiếm địa vị độc tôn. Từ trước đến nay, kẻ đi chinh phục cần đến lực lượng vũ trang, nhưng ở thời đại rối ren nay, một người như Li Chang-yen có thể dùng các phương tiện khác. Tham vọng của hắn là bá chủ toàn thế giới! Tôi tin chắc hắn có trong tay nguồn tài chính vô hạn dùng để tuyên truyền, mua chuộc. Căn cứ vào vài dấu hiệu, tôi nhận ra là hắn đang cố chiếm lĩnh việc ứng dụng một phát minh khoa học có sức mạnh cao hơn tất cả những gì thế giới đã biết.
Poirot nghe Ingles hết sức chăm chú.
- Còn ở Trung Hoa? - Anh hỏi - Theo ông, hắn cũng hoạt động cả ở đó?
John Ingles gật đầu:
- Tôi không dẫn ra được bằng chứng cụ thể, nhưng tôi biết hắn điều khiển mọi sự kiện. Mệnh lệnh của hắn được thực hiện từ xa. Chúng ta không hiểu gì về phương Đông, mãi mãi sẽ không bao giờ hiểu.
- Không người nào có thể chống lại hắn sao?
Ingles ngả người về phía trước, đáp:
- Trong bốn năm mới đây, bốn người đã thử, bốn người quả cảm, lương thiện và cực kỳ thông minh.Từng người một lẽ ra có thể ngáng trở những mưu đồ của Li Chang-yen.
- Rồi sao? - Tôi hỏi.
- Rồi sao ư? Cả bốn đều chết. Người thứ nhất viết một bài báo trong đó nêu tên Li Chang-yen nhân những vụ nổi loạn; hai hôm sau anh ta bị đâm chết ngoài phố. Không bắt giữ được hung thủ. Người thứ hai nói đến Li Chang-yen trong một diễn văn, liền bị đầu độc. Người thứ ba, nhân một cuộc trò chuyện, tỏ ý nghi ngờ Li Chang-yen là nguồn gốc của một vụ rối ren nào đó: hôm sau ông ta chết vì thổ tả (một trường hợp đơn lẻ không liên quan đến một vụ dịch nào); cuối cùng là người thứ tư cũng dại miệng như trên, bị phát hiện chết trên giường của mình. Nguyên nhân tử vong không được làm rõ, nhưng một bác sĩ đã khám nghiệm tử thi nói với tôi rằng anh ta bị cháy xém, chết co quắp như là bị phóng điện với công suất cực mạnh không thể tin.
- Còn Li Chang-yen? - Poirot hỏi. Tất nhiên không có một bằng chứng nào chống lại hắn? Dù sao phải có một số dấu tích nào dò tìm ra hắn chứ?
Ingles nhún vai:
- Hừ, dấu tích... tất nhiên! Đây, một thí dụ đáng chú ý: một lần, tôi làm quen với một nhà hóa học Trung Hoa trẻ tuổi, danh tiếng, người được Li Chang-yen bảo trợ. Một hôm, chịu không nổi, anh ta đến tìm tôi, trong thể trạng đáng thương, sắp ngất xỉu. Anh ta cho biết, trong lâu đài của Li Chang-yen, anh bị buộc phải làm thí nghiệm trên những con người tội nghiệp. Tất cả đều dưới sự chỉ đạo của tên quan ấy. Chàng trai trẻ kinh hoàng mô tả. Tôi cố gắng an ủi anh và đưa anh vào nằm một phòng trên gác nhà tôi, định đến hôm sau mới hỏi chuyện kỹ; tôi thật vô cùng xuẩn ngốc! Giữa đêm hôm đó, tôi thức giấc và thấy nhà mình bốc cháy... chỉ nhờ một sự may mắn lạ lùng mà tôi thoát chết. Điều tra sau đó chứng minh là hoả hoạn bắt đầu từ trên tầng gác và xảy ra với cường độ kỳ lạ. Anh bạn hóa học trẻ biến thành một đống cháy đen.
Nghe Ingles say sưa kể, tôi hiểu là ông đang để cho lòng đam mê bay bổng; ông cũng chợt nhận ra điều ấy và cười xòa như để cáo lỗi.
- Dĩ nhiên - ông nói - tôi chẳng có bằng chứng gì. Và, như tất cả những người khác đã nghe tôi, các ông sẽ suy ra rằng tôi nói bậy.
Poirot bình thản đáp:
- Không, không. Có nhiều lý do để chúng tôi tin ông. Chúng tôi hết sức quan tâm đến những kỳ tích của Li Chang-yen, nên không chút nào nghi ngờ sự thành thật của ông.
- Các ông biết hắn là cả một sự kỳ lạ, tôi cứ nghĩ là ở nước Anh này, không ai biết hắn. Nếu không có gì phải giữ kín, tôi muốn hiểu bằng cách nào các ông biết được hắn.
- Rất sẵn lòng, không có gì phải giữ kín. Cách đây ít lâu một người khách lạ đã vào ẩn trong nhà tôi: có vẻ hơi bị một cú choáng lớn. Tuy nhiên hắn đã nói một số điều để chúng tôi phải lưu ý đến Li Chang-yen. Hắn nói về bốn người: "Bọn Bốn người” hay "Bộ Tứ vĩ đại” đứng đầu một tổ chức đến nay chưa ai ngờ tới. Theo hắn, "Số Một" là Li Chang-yen. "Số Hai" là một người Mỹ chưa rõ tên. "Số Ba” là một phụ nữ Pháp cũng chưa rõ. và "Số Bốn" là một người giữ vai trò thực hiện, là tên đao phủ bậc nhất, biệt danh "Kẻ Tiêu Diệt . Chỉ nói được thế thì hắn ta chết. Đó là tất cả những gì tôi biết. Còn ông, ông Ingles, ông có nghe nói đến lũ “Bốn người"?
- Dính dáng đến Li Chang-yen thì không. Nhưng cách đây không lâu, tôi có nghe, hay đúng hơn, đã đọc cái này chắc sẽ làm ông quan tâm... Tôi nhớ là vụ việc rất đặc biệt. A! Đây rồi.
Ông đứng lên, đi tới chiếc bàn sơn mài đẹp, rút ra một lá thư.
- Đây là thư của một thuỷ thủ già tôi gặp một lần ở Thượng Hải. Tóc bạc trắng, người tàn tạ. Ông ta nghiện rượu và tôi không tin gì vào những lời lảm nhảm của lão.
Ingles đọc to nội dung bức thư.

"Kính thưa ông,
Có thể ông không nhớ tôi, nhưng tôi thì không quên sự giúp đỡ to lớn mà ông đã dành cho tôi, cách đây đã lâu, ở Thượng Hải. Tôi cầu xin ông giúp tôi việc nữa. Tôi đang cần tiền để đi khỏi đây. Hiện lúc này, tôi đang được che giấu tốt, ít nhất theo như tôi nghĩ. Song người ta có thể tìm ra chỗ ẩn náu của tôi lúc nào đó. Lũ Bốn người rình rập. Chúng truy đuổi tôi. Tính mạng tôi tuỳ thuộc vào đó. Tôi có của nả, nhưng không dám sử dụng, e lộ tông tích. Tôi van ông hãy gửi cho tôi hai trăm livrơ. Xin thề sẽ trả lại ông sớm. Trân trọng.
JONATHAN WHALIEY"

- Mẩu thư này được gửi từ địa chỉ "Granite Bungalow". Ở Hoppaton (Dartmoor). Thú thật tôi đã coi nó như một thủ đoạn thô kệch để lấy của tôi hai trăm livrơ, đối với tôi món tiền không phải nhỏ. Nếu thư này có ích gì cho ông, xin cầm lấy!
Vừa nói Ingles vừa đưa chúng tôi.
- Cảm ơn ông - Poirot tuyên bố - tôi sẽ đi ngay đến Hoppaton.
Ingles giật nẩy mình.
- Sao, ông coi chuyện ấy là nghiêm túc? Đột nhiên, tôi cũng thấy tò mò. Tôi cùng đi có được không?
- Còn gì bằng, nhưng ta phải đi ngay, để kịp tới trước khi trời tối.
Trong nháy mắt John Ingles đã sẵn sàng.
Chúng tôi nhanh chóng ra ga Paddington. Ở đó có tàu đưa chúng tôi đến Moretonhamstead. Tiếp tục đi xe hơi mười bốn cây số đến Hoppaton, một làng nhỏ nằm nép dưới đáy thung lũng, gần một khu trảng lớn.
Chúng tôi tới nơi lúc tám giờ chiều, có nghĩa trời còn hơi sáng, vì là tháng bảy.
Chúng tôi hỏi thăm đường. Một anh nông dân gặp ở Phố Lớn có vẻ ngạc nhiên:
- "Granite Bungalow"? Có đúng các ông định tới "Granite Bungalow"? Ở đằng kia!
Và anh chỉ một ngôi nhà màu xám ở đầu phố.
- Các ông đến gặp ông thanh tra ư?
- Thanh tra nào? - Poirot hỏi lại ngay. Anh bảo sao?
- Thế các ông không biết vụ án mạng xảy ra à? Kinh khủng! Nghe thiên hạ nói, máu chảy lênh láng.
- Trời! - Poirot lẩm bẩm - Cần gặp ngay tay thanh tra ấy.
Năm phút sau, chúng tôi đối diện với thanh tra Meadows. Mới đầu vị đại diện cảnh sát này tỏ ra không hồ hởi lắm, nhưng khi chúng tôi nhắc tên thanh tra Japp ở Scotland Yard, thì như có phép thần kỳ, ông ta dịu hẳn nét mặt.
- Vâng, thưa ông, án mạng xẩy ra sáng nay. Kinh tởm! Họ điện tới Moreton, và tôi được cử đến ngay. Hoàn toàn bí hiểm! Nạn nhân là một người bảy mươi tuổi, nằm vật trên sàn phòng khách. Một vết thương trên đầu, cổ họng bị cắt từ tai này sang tai kia. Căn phòng ngập máu. Quá trình điều tra, ta biết một số điều: hình như ông lão nát rượu! Betsy Andrew, bà người ở, cho biết chủ bà ta có một bộ sưu tập tượng nhỏ Trung Hoa bằng ngọc thạch, giá trị lớn; bộ sưu tập ấy biến mất. Vậy có phải vụ án có động cơ ăn cắp? Nhưng, qua nghiên cứu thuyết này không đứng vững.
Ông lão có hai người phục vụ: Betsy Andrews, người địa phương, và Robert Grant từ nơi khác tới, típ người hơi lạ, cục, bí bí mật mật. Betsy thì chuyện trò ở bên ngoài với một bà hàng xóm. Cô ta vắng nhà từ lúc mười giờ đến mười giờ rưỡi; chính khoảng thời gian ấy vụ án xảy ra. Grant trở về đầu tiên, hắn đi vào bằng lối cửa bên để mở (ở đây không ai khoá cửa, nhất là ban ngày); hắn đặt sữa vào phòng ngoài rồi trở về buồng mình hút thuốc đọc báo. Hắn không hề biết chuyện gì xảy ra, ấy là miệng hắn nói thế. Đến lượt Betsy về, bà ta đi vào phòng khách. Nhìn thấy chủ bị sát hại, bà hét lên một tiếng sởn óc! Đến đây, mọi việc đều rõ. Lúc hai người phục vụ vắng nhà, có người đã tới giết ông lão. Xin chú ý là người này khá táo tợn, vì hắn hoặc phải đi qua phố, hoặc trèo qua khu vườn giáp ranh: ông thấy đấy, chung quanh "Granite Bungalow” đều san sát nhà cửa. Tại sao không ai trông thấy hắn?
Viên thanh tra ngừng nói, vẻ mãn nguyện.
- A! A! Tôi hiểu rồi - Poirot nói. Rồi sao nữa?
- Tôi thấy mọi việc có vẻ quá phức tạp, nên đã chịu khó quan sát chung quanh. Trước tiên, giá trị các tượng ngọc thạch liệu có làm lóa mắt một tên lưu manh tầm thường? Hắn có điên không khi giết người giữa thanh thiên bạch nhật. Lão già có thể kêu cứu ầm ĩ lắm chứ?
- Thưa ông thanh tra - Ingles nói - Tôi cho rằng vết thương ở đầu xảy ra trước khi chết?
- Đúng thế! Đầu trên, hung thủ đập một nhát vào sọ nạn nhân cho chết, rồi cắt cổ; nhưng không biết làm thế nào ở một xóm làng nhỏ bé như thế này, người lạ rất dễ bị nhận ra, vậy mà không ai trông thấy hắn. Tôi đã xem xét mọi nơi. Đêm rồi trời mưa, nên trong bếp dễ nhận thấy những vết chân đi vào và đi ra; trong phòng khách, tôi nhìn ra hai loại dấu chân: của Betsy Andrews, bà ta dừng chân trước cửa phòng; của ông Whalley đi dép dạ, và của một người khác dẫm cả lên máu. Do đó rất dễ theo dõi vết chân này cho tới bếp, nhưng đến đây là hết. Đó là điều đầu tiên ta xác định. Ở cửa phòng của Grant, tôi tìm thấy một vệt máu mờ mờ: điều thứ hai. Cuối cùng, điều thứ ba là đôi giầy của Grant, anh ta đã tháo chúng ra: dấu giày khớp như in với các vết chân? Vậy vấn đề đã giải quyết. Tôi đã cho bắt Grant. Và ông có biết khi lục lọi phòng hắn, tôi tìm thấy gì không? Những tượng nhỏ ngọc thạch! Robert Grant chính là Alraham Biggs, đã có tiền án về trộm cắp và tội ác cách đây năm năm!
Viên thanh tra nói vẻ đắc thắng:
- Các ông nghĩ sao về chuyện này?
- Tôi nghĩ - Poirot đáp - chúng ta đứng trước một vụ việc hết sức đơn giản, đơn giản lạ kỳ. Cái anh chàng Biggs hay Grant hoàn toàn không có vẻ gì tinh ranh lắm. Ông có thấy thế không?
- Ồ! Đúng, tôi đồng ý, một con người chậm chạp, rất bình thường. Hầu như hắn không có chút khái niệm gì về tầm quan trọng của một vết chân để lại.
- Vâng, vâng, hắn không có cái sáng suốt của một thám tử... Ông thanh tra, xin phép được khen ngợi ngài? Ông cho phép chúng tôi đến thăm hiện trường vụ án chứ?
- Tôi xin đích thân dẫn các ông, và mong các ông nhìn kỹ những vết chân đó.
- Hay lắm, tôi rất quan tâm.
Chúng tôi đi ngay, ông Ingles và viên thanh tra đi trước. Tôi giữ Poirot lại để nói thầm:
- Poirot, tôi cam đoan là với anh, vụ án này phức tạp hơn nhiều, không như ông thanh tra tưởng.
- Tất cả vấn đề là ở đó, anh bạn ạ. Trong thư, Whalley nói rõ là bọn Bốn người đang truy lùng; mà Bốn người không phải là những bóng ma, những ngáo ộp tưởng tượng - điều đó tôi và anh đều biết. Tất nhiên có vẻ như Grant là thủ phạm. Vấn đề là hắn giết nhằm mục đích gì. Có phải để lấy cắp các tượng ngọc thạch? Hay hắn là tay sai của cái lũ quái đản kia? Thú thật tôi ngã về giả thuyết thứ hai. Ít có khả năng một con người loại này hiểu chính xác giá trị của ngọc thạch và phạm tội ác đến thế chỉ để lấy cắp. Chi tiết này lẽ ra phải được viên thanh tra lưu ý. Hơn nữa Grant có thể lấy cắp tượng mà không cần phải phạm tội ác man rợ như vậy. Điểm ấy nữa, ông bạn thanh tra của chúng ta có lẽ chưa vận dụng hết chất xám của mình. Ông ta đã đo đạc các vết chân, nhưng quên chưa sắp xếp lại trật tự trong lập luận.

Bộ Tứ

Người dịch: DƯƠNG LINH

Chưong IV

SỰ QUAN TRỌNG CỦA MỘT ĐÙI GÀ

Viên thanh tra rút chìa khoá trong túi và mở cổng tòa nhà "Granite Bungalow". Thời tiết khô và đẹp, không sợ để lại vết chân, tuy nhiên chúng tôi cũng cẩn thận chùi chân lên thảm cửa.
Một phụ nữ từ trong tối đi ra, lại gần thanh tra để nói điều gì, ông ta liền ngoái lại phía sau, bảo chúng tôi:
- Ông Poirot, ông cứ đi tìm kiếm khắp nơi, xem tất cả những gì đáng xem. Mười phút nữa tôi lại xin hầu ông. Nhân tiện, đây là chiếc giầy của Grant, tôi mang tới để ông đối chiếu dấu vết.
Chúng tôi bước vào phòng khách, nghe bước chân của thanh tra xa dần.
Ingles lập tức chú ý tới một số đồ mỹ nghệ Trung Hoa đặt trên bàn kê ở góc; ông xem xét tỉ mỉ, có vẻ không chú ý gì đến Poirot. Phần tôi, không rời ông bạn tôi nửa mắt.
Sàn nhà được phủ bẵng vải nhựa mầu lá mạ sẫm, là thứ in rất rõ mọi dẫu chân.
Phía đối diện bên kia, có một cửa thông sang căn bếp nhỏ. Ở đó có hai cửa khác, một đi ra phòng ngoài, một dẫn vào phòng ở của Grant. Cửa nách (dành cho người phục vụ) từ ngoài vào, dẫn thẳng tới phòng ngoài.
Sau khi xem xét sàn nhà, như thường lệ, Poirot bắt đầu thiên độc thoại của mình, nói nho nhỏ:
- Xác chết nằm đây, nơi đánh dấu bằng cái vệt thẫm lớn này và những vệt tung tóe chung quanh. Đây là vết do dép dạ để lại, một số là vết giầy đàn ông... cỡ số bốn mươi hai. Có thể phân biệt rõ, dù có hơi lộn xộn. Hastings, anh cầm chiếc giày đó hả? Đưa tôi.
Anh so sánh cẩn thận chiếc giày với các dấu vết.
- Đúng, đúng là vết giầy của Robert Grant. Anh ta vào bằng lối này, giết ông chủ rồi quay trở vào gian bếp. Hắn đã dẫm lên máu, hãy nhìn xem những vết hắn để lai lúc đi ra! Trong gian bếp, thì chịu không thể quan sát điều gì, vì cả làng đã kéo đến xem! Grant trở vào phòng mình... Không, hắn đã trở lại nơi án mạng. Có phải để lấy các tượng ngọc thạch? Hay hơn để quên một vật gì có thể tố cáo hắn?
- Có thể ở lần trở lại này hắn mới giết ông già?
- Không, Hastings, anh không chú ý đến mọi thứ. Trên những vết giày máu hướng về phía bếp, còn có những vết khác đi về phòng này. Tôi tự hỏi tại sao hắn trở lại? Do lúc bây giờ hắn mới nghĩ tới các bức tượng? Không, vô lý!
- Thằng cha Grant này ngu ngốc đến mức tự tố cáo mình.
- Phải chăng như vậy. Chúng ta bị chìm trong một nghịch lý khó hiểu! Lúc này đang cần lao động của chất xám. Ta hãy vào trong phòng của hung thủ. Đây, vết máu ở trước cửa. Đây một vết chân lẫn máu... Không thể nhầm lẫn, chính Robert Grant và chỉ có hắn, đã tiếp cận người chết. Vả lại chỉ có mình hắn ở nhà.
- Nhưng lúc Grant đi lấy sữa, thì bà phục vụ cũng ở nhà một mình? Điều gì chứng minh là trước khi đi ra, bà ta không giết người? Bà ta không để lại dấu chân, vì không đi ra bên ngoài?
- Hoan hô Hastings! Tôi đang chờ xem anh có nghĩ thế không. Ý kiến đó đã nẩy ra trong óc tôi, song tôi gạt đi, lý do như sau. Betsy Andrews là người địa phương, dân làng biết rất rõ. Không lý gì bà ta dính dáng đến bọn Bốn người. Vả lại, lão Whalley là người vạm vỡ; phụ nữ không đối đầu nổi. Án mạng này chỉ có thể là tác phẩm của đàn ông.
- Tuy nhiên, bọn Bốn ngươi không lẽ đã bố trí giấu trên trần nhà một thiết bị khi cần sẽ tự động lao xuống cắt cổ Whalley?
- Nhiều tưởng tượng quá! Hastings, hãy tự kiềm chế.
Tôi cụt hứng, không nói. Poirot tiếp tục tha thẩn khắp nơi, hầm hừ lục lọi các phòng, các bàn, tủ. Tôi kêu lên:
- Poirot, anh điên rồi sao?
- Xin anh hãy nhìn cái đùi gà này, nhìn gần vào.
Tôi nhìn thật sát mà chẳng thấy gì đặc biệt; với tôi, đó chỉ là cái đùi gã, một đùi gà hết sức bình thường. Poirot lườm tôi một cái như sét đánh:
- Thế anh không nhìn thấy cái này? Cái này? Cái này nữa?...
Mỗi lần nhấn như thế là một lần anh đập vào miếng thịt vô tri từ đó rời ra những mảnh nước đá nhỏ.
Poirot kêu tôi hay tưởng tượng hão, song lúc này rõ ràng về mặt này, anh bỏ xa tôi đến hàng trăm dặm. Chẳng lẽ anh nghiêm túc nghĩ rằng những mẩu đá vụn này là tinh thể của một độc dược chết người. Tôi bình thản nói:
- Đây là thịt gà đông lạnh.
Anh nhìn tôi một lát, rồi phá lên cười:
- Tuyệt vời! Hastings, được có anh làm cộng sự cũng không uổngl Không gì thoát khỏi con mắt, cái gì cũng biết. Chỉ còn hỏi anh là mọi việc sáng rõ!
Poirot quẳng đùi gà lên đĩa, rời khỏi phòng.
Nhìn qua cửa sổ, anh nói:
- Ông bạn thanh tra kia rồi. Rất tốt, tôi đã xem tất cả những gì cần xem.
Anh gõ gõ tay lên bàn, đắm chìm trong suy nghĩ. Rồi đột nhiên:
- Hôm nay là thứ mấy?
- Thứ hai - tôi hơi ngạc nhiên, đáp.
- Thứ hai. Chà, phạm tội vào thứ hai là xui rồi.
Quay vào phòng khách, anh nhìn lên phong vũ biểu và nhiệt kế.
- Thời tiết tốt. Bảy mươi lăm độ Fahrenheit. Đúng là một ngày hè đẹp!
Ingles tiếp tục xem xét một số tượng nhỏ Trung Hoa rải rác trong phòng. Poirot nói:
- Xem ra ông chẳng thích thú gì với cuộc điều tra này.
- Thú thật đây không phải lĩnh vực của tôi. Tôi hiểu biết nhiều thứ, nhưng mù tịt về nghệ thuật điều tra hình sự. Vì vậy tôi xin đứng ngoài, những năm sống ở phương Đông đã dạy tôi biết kiên nhẫn.
Viên thanh tra chạy vào như gió, xin lỗi vì đã vắng mặt lâu, ông khăng khăng xin dẫn chúng tôi đi thăm khắp nhà một lần nữa, rồi tất cả chúng tôi ra về. Trên đường qua làng, Poirot nói:
- Tôi rất cảm ơn thịnh tình của ông thanh tra. Tuy nhiên, tôi muốn yêu cầu ông một việc nữa.
- Chắc ông muốn nhìn thi thể nạn nhân?
- Ồ không! Tôi không quan tâm điều ấy. Điều tôi muốn, là gặp Robert Grant.
- Nếu vậy, phải cùng tôi quay trở lại Moreton.
- Đồng ý, nhưng tôi muốn nói chuyện riêng với anh ta.
- Tôi chưa dám hứa, thưa ông Poirot .
- Nếu ông gọi điện hỏi Scotland Yard, tôi tin ở đó sẽ không phản đối.
- Ồ, tất nhiên, tôi đã nghe tiếng ông. Tôi biết ông đã nhiều lần giúp đỡ chúng tôi; nhưng đây là vấn đề nguyên tắc.
- Có thể, nhưng tôi cần phải nói chuyện với anh ta - Poirot bình tĩnh đáp. Rất cần, ông có biết vì sao? Hừm, đơn giản vì Grant không phải kẻ giết người.
- Sao? Vậy thì là ai?
- Theo tôi, hung thủ phải là người trẻ, đi xe hơi đến và dừng trước cổng "Granite Bungalow". Hắn đi vào giết người rồi lại ra và đi theo lối hắn đã tới. Hắn để đầu trần và quần áo phải có vết máu.
- Nhưng... như vậy cả làng sẽ trông thấy hắn.
- Điều đó còn tùy.
- Có thể không, nếu mọi việc diễn ra ban đêm. Đằng này tội ác xẩy ra giữa ban ngày.
Poirot chỉ mỉm cười.
- Làm thế não ông lại nghĩ ra chiếc xe hơi, ông Poirot? Chắc phải có khối xe đi qua cổng nhà. Không có xe nào để lại dấu vết đặc biệt nào nhìn thấy được.
- Mắt không nhìn thấy, có thể - Poirot đáp - Nhưng trí óc ta nhìn thấy!
Viên thanh tra đưa tay lên trán, nhìn tôi, cười.
Tôi hoàn toàn hoang mang, nhưng tin ở Poirot. Chúng tôi cùng viên thanh tra lên đường đi Moreton. Poirot và tôi được đưa đến gặp Grant, nhưng có một cảnh sát đứng chứng kiến. Poirot đi thẳng vào đích.
- Grant, tôi biết anh vô tội. Hãy nói thật mọi việc với tôi.
Người tù vóc tầm thước, bộ mặt đặc biệt xấu xí. Trông mà hãi. Hắn sụt sịt.
- Xin thề, tôi không làm việc đó. Một kẻ nào đó đã bỏ các bức tượng lẫn vào đồ đạc của tôi. Một vụ gắp lửa bỏ tay người. Lúc về tôi đi thẳng vào phòng tôi và như tôi đã khai, tôi không biết gì cho đến khi bà Betsy la toáng. Xin làm ơn! Làm ơn! Làm ơn! Tôi không liên quan gì.
Poirot đứng dậy.
- Nếu anh không nói tôi nghe tất cả sự thật, thì hãy biết vậy.
- Nhưng...
- Anh đã vào trong phòng. Anh đã biết là ông chủ bị chết, và anh sắp sửa chạy trốn thì bà Betsy phát hiện ra...
Grant há hốc miệng.
- Não, thú thật đi! Phải thế không? Cách duy nhất để cứu mình, là nói hết sự thật. Tôi cam đoan với anh như thế.
- Thôi thì cũng liều! Grant đột nhiên nói. Sự việc diễn ra đúng như ông nói. Lúc về, tôi đi thẳng vào phòng ông chủ và thấy ông nằm chết trên sàn lênh láng máu. Thế là tôi hoảng sợ, người ta sẽ truy ra giờ giấc đi lại của tôi, chắc chắn kết tội tôi là thủ phạm. Ý nghĩ duy nhất lúc bấy giờ là bỏ chạy mau, trước khi mọi người phát hiện ...
- Còn những tượng ngọc thạch?
Grant ngập ngừng:
- À! Vâng, nguyên là...
- Do suy nghĩ lại một cách tự nhiên, anh đã lấy chúng đi. Đúng thế không? Bây giờ, hãy trả lời câu hỏi sau: Anh có quay trở lại vào phòng để lấy các tượng?
- Tôi không quay trở lại lần thứ hai, chỉ một lần là đủ.
- Anh chắc chắn như thế?
- Hoàn toàn chắc chắn.
- Tốt! Bây giờ tôi hỏi: anh ra tù từ bao giờ?
- Cách đây hai tháng.
- Anh vào làm việc cho ông Whalley bằng cách nào?
- Qua trung gian của một hội giúp đỡ tù nhân. Khi tôi được tha, một người đã lo thu xếp cho tôi.
- Người đó như thế nào?
- Trông giống một mục sư, nhưng thật ra là không phải! Đội mũ mềm, đen, nói như sách! Răng cửa sứt, đeo kính. Tên là Saunders. Hắn nói nếu tôi biết hối lỗi và quyết tâm tu tỉnh, hắn sẽ tìm việc làm cho. Nhờ hắn môi giới, tôi đã tìm đến ông Whalley.
Poirot đứng lên.
- Cảm ơn. Tôi đã biết những gì cần biết! Xin hãy kiên nhẫn - Anh dưng lại ở bậc cửa, nói thêm - Saunders có đưa cho anh một đôi giầy?
Grant ngạc nhiên:
- Vâng, có. Sao ông biết?
- Nghề của tôi là phải biết - Poirot nghiêm trang.
Sau khi trao đổi vài câu với thanh tra, chúng tôi vào quán "Hươu trắng” để vừa bàn luận, vừa thưởng thức món trứng rán nhắm với rượu nho vùng Devonshire. Ingles mỉm cười hỏi:
- Bây giờ, ông đã sáng ra những gì rồi?
- Vâng, với tôi vụ việc có vẻ rõ ràng, nhưng dẫn chứng ra thì hơi khó. Whalley bị giết do lệnh của lũ Bốn người, nhưng Grant không phải là công cụ của chúng. Một tên ranh ma đã đưa Grant vào làm việc ở đây, tất nhiên nhằm mục đích dùng anh ta làm kẻ bung xung. Rất tiện, anh ta có tiền án mà! Hắn tặng anh ta một đôi giày, còn hắn giữ một đôi y hệt. Rất đơn giản. Lúc Grant đi vắng, bà Betsy thì đang chuyện trò con cà con kê với các bà già ngoài làng (gì chứ việc ấy thì chắc bà ta nói suốt ngày không chán), tên lưu manh kia đến, hắn xỏ đôi giày giống đôi đã cho Grant; hắn vào trong bếp, sang phòng khách, phang ông già một nhát lên đầu rồi cắt cổ. Hắn trở ra bếp, trút giày, đi giày khác vào, cầm đôi giày vẫy máu trong tay, ra cổng, lên xe... và chuồn.
Ingles đăm đăm nhìn Poirot :
- Tuy nhiên, vẫn có một điều chưa ổn. Ông giải thích thế nào là không ai nhìn ra hắn?
- Tất cả sự khôn ngoan của lũ Bốn người là ở chỗ đó! Mọi người đều nhìn thấy mà không nhận ra, ông hiểu không? Hắn đi trong xe hàng thịt!
Tôi không kìm được tiếng kêu:
- Ra cái đùi gà là thế!
- Chính vậy, anh Hastings. Ai cũng cam đoan là không trông thấy ai tới "Granite Bungalow" sáng hôm đó; vậy mà tôi tìm thấy ở phòng ngoài một cái đùi gà tươi rói, còn nguyên nước đá. Hôm nay là thứ hai, vậy chuyện cung ứng thực phẩm diễn ra vào đúng sáng nay! Các ông nghĩ xem ... nếu cung ứng từ thứ bảy, thì với trời nóng này, thịt sẽ không giữ được lạnh qua suốt ngày chủ nhật! Vậy có người đã tới Bungalow, và tôi nghĩ phải là người nào mặc trang phục có vết máu mà lại không bị ai để ý vì chuyện đó.
- Chúng khôn ngoan kỳ lạ! - Ingles kêu.
- Đúng. Bọn Bốn người rất mạnh.
- Có mạnh bằng Hercule Poirot không? - Tôi hỏi.
Ông bạn ném cho tôi một cái nhìn đầy trách móc, nói trịnh trọng:
- Hastings, có những chuyện đùa mà anh không nên nói. Tôi chẳng đã cứu một người vô tội khỏi đoạn đầu đài? Mỗi ngày mỗi việc, thế là đủ.

Bộ Tứ

Người dịch: DƯƠNG LINH

Chưong V

NHÀ BÁC HỌC MẤT TÍCH

Tòa tha bổng cho Robert Grant, tức Biggs, điều đó chưa đủ để thanh tra Meadows tin là anh ta vô tội. Ấy là tôi đoán thế.

Bản luận tội mà Meadows lên án Grant (căn cứ vào quá khứ của anh ta, việc đánh cắp tượng ngọc thạch, các dấu chân và các vết máu), ông ta nghĩ rằng quá chặt chẽ để có thể bị đảo ngược như thế. Tuy nhiên, lập luận lôgích của Poirot đã buộc hội đồng xét xử ngã theo quan điểm của anh.

Hai nhân chứng đã ra toà khai là đã nhìn thấy xe hãng thịt đi về "Granite Bungalow" sáng thứ hai. Song thường lệ ông hàng thịt quen trong vùng chỉ đi giao hàng vào thứ tư và thứ sáu.

Một bà người làng khai đã trông thấy cái tên giả làm hàng thịt nọ ra khỏi ngôi nhà có án mạng, nhưng không thể cung cấp chi tiết nào về nhân dạng. Bà chỉ nhớ hắn ta mày râu nhẵn nhụi, người tầm thước, có dáng vẻ bề ngoài đúng là anh hàng thịt. Nghe mô tả sơ sài vậy, Poirot nhún vai ngao ngán.

Sau phiên toà, Poirot bảo tôi:
- Như tôi đã nói, tên này đóng kịch giỏi, hắn không cải trang, đeo râu giả, đeo kính sẫm, hắn làm hơn thế. “Số Bốn" biết thay đổi bộ dạng, đó là một trong những tài lẻ của hắn. Khi cần đóng vai gì, hắn là người ấy, hắn nhập rất tốt vào nhân vật.

Qủa thật, cái tên tự xưng là giám thị từ nhà thương điên Hanwell tới hoàn toàn đáp ứng hình ảnh mà tôi nghĩ về giám thị một nhà thương điên. Tôi không thể nghi ngờ là hắn giả danh.

Nhận xét đó thật đáng nản lòng và việc can thiệp vào vụ án ở Dartmoor không làm chúng tôi tiến thêm một bước.
Tôi ngỏ ý ấy với Poirot, anh không đồng tình.
- Không, ta có tiến, có tiến. Mỗi lần tiếp cận mới, làm ta hiểu nhiều hơn về tinh thần và các phương pháp của tên này. Trong khi hắn không biết gì hết về chúng ta và kế hoạch của chúng ta.
- Về kế hoạch, thì hắn và chúng ta giống nhau, vì hình như anh cũng chẳng có kế hoạch gì.
- Anh bạn thân mến - Poirot mỉm cười - Anh bao giờ cũng thế, chẳng thay đổi gì, vẫn là anh chàng Hastings sẵn sàng lao vào bóp cổ kẻ thù. Có thể anh sắp có dịp! Mà có phải là "Số Bốn” lại đang gõ cửa chúng ta?
Đõ là thanh tra Japp, cùng đi với một quý ông lịch sự. Sự ngạc nhiên của tôi làm Poirot bật cười. Japp nói:
- Cho phép tôi giới thiệu với các vị đại uý Kent, thuộc đội cảnh sát mật vụ Mỹ.
Đại uý Kent cao, to, nét mặt thản nhiên cứ như tạc vào gỗ.
- Hân hạnh được làm quen - ông ta bắt tay chúng tôi rất mạnh mẽ, nói nhỏ.
Poirot chất thêm một khúc gỗ vào lò sưởi, đưa ra hai chiếc ghế. Tôi lo chuẩn bị cốc chén và rượu uýt-ki sô đa.
Đại úy dùng rất nhiều uýt-ki và nói nhỏ:
- Tốt quá ! Hy vọng rồi ở nước tôi cũng sớm mua được thứ này (chuyện xảy ra thập kỷ 20, lúc đó ở Mỹ cấm bán rượu mạnh (lời người dịch).
- Và bây giờ, ta vào việc - Japp nói - Ông Hercule Poirot, người có mặt đây, đã yêu cầu tôi một việc. Ông quan tâm đến bọn Bốn người và yêu cầu tôi khi nào có ai nói đến chúng thì báo cho ông biết. Thú thật là tôi cũng chưa chú ý lắm; nhưng khi ông đại uý đây đến nói với tôi một câu chuyện khá lạ kỳ, tôi nghĩ ngay: Ta hãy đến gặp ông Poirot!"
Poirot nhìn viên đại úy, ông này bắt đầu kể.
- Thưa ông Poirot, chắc ông có nhớ đã đọc trên báo chí rằng một số tàu phóng ngư lôi và khu trục hạm đã bị xô vào đá và chìm ở ngoài khơi bờ biển nước Mỹ. Sự kiện này xảy ra ít lâu sau khi ở Nhật Bản có một trận động đất, vả người ta giải thích đợt sóng thần là nguyên nhân của tai hoạ hàng hải nói trên. Song mới đây, ta tóm được nhiều phân tử nghi vấn và khám phá ra một số giấy tờ cung cấp những cách nhìn mới.
Từ đó thấy rằng hiện nay trên thế giới tồn tại một tổ chức tên gọi “Bộ Tứ vĩ đại" có nhiều phương tiện hoạt động, trong đó có một thiết bị vô tuyến cực mạnh. Đó là một nguồn năng lượng mà sức mạnh vượt xa tất cả những gì đã đạt được tới nay; có vẻ như có thể hội tụ một tia cường độ cực mạnh vào một điểm nhất định. Hiệu quả của phát minh này được đồn thổi ghê gớm đến mức vô lý - là tôi nghĩ thế. Tuy nhiên tôi đã thông báo chuyện này đến đại bản doanh, nơi đây đã giao nó cho một nhà kỹ thuật xuất sắc nhất của chúng tôi nghiên cứu. Đồng thời, có sự trùng hợp kỳ lạ, một nhà bác học của các ông cũng ra một thông báo về vấn đề này cho Viện Hàn lâm Anh quốc. Các đồng nghiệp của ông ta không coi trọng lắm, cho cái gọi là phát minh đó chỉ là huyễn tưởng. Song nhà khoa học kia vẫn kiên trì. Ông tuyên bố: “Tôi đã tìm hiểu chuyện này, sắp đạt kết quả”.
- Rồi sao? - Poirot hỏi, vẻ chăm chú.
- Và tôi được phái đến đây để gặp nhà khoa học. Ông ta còn rất trẻ, tên John Halliday. Rất có uy tín trong lĩnh vực này. Rất quan tâm những tài liệu mà tôi cung cấp. Ông ấy sẽ nói cho tôi biết những điều hoang đường ấy là có thật hay không.
- Liệu có thật hay không? - tôi vội hỏi.
- Chính tôi cũng chưa biết. Tôi không gặp ông Halliday. Và có lẽ không bao giờ gặp được.
- Vấn đề là, ông Halliday đã mất tích - Japp nói gọn.
- Bao giờ?
- Cách đây hai tháng.
- Có ai khai báo không?
- Tất nhiên. Vợ ông ấy đã lên tìm chúng tôi, tỏ vẻ rất lo lắng. Chúng tôi đã hết sức cố gắng, nhưng tin rằng sẽ không bao giờ tìm ra.
- Sao vậy?
- Vì với những vụ mất tích loại này thì thường là thế.
- Dấu tích bị mất từ đâu?
- Ở Paris.
- Halliday đã đi Paris?
- Vâng, vì công việc khoa học. Ít nhất là ông ấy nói thế. Ông ta không thể viện lý do nào khác. Các ông thừa biết nguyên nhân những vụ mất tích ở Paris là những gì. Một trong hai điều: hoặc tác giả là một tên lưu manh, hoặc đó là sự mất tích tự nguyện: đôi khi như thế đấy. Paris "vui vẻ trẻ trung" mà! Có thể Halliday đã ngán cuộc sống gia đình? Có thể ông ta đã cãi nhau với vợ trước khi đi?
- Có thể lắm - Poirot nói, vẻ suy tư.
Vị người Mỹ, vẫn chăm chú quan sát bạn tôi, đặt câu hỏi:
- Thưa ông, ông làm ơn giải thích cho tôi cái vụ Bộ Tứ vĩ đại là thế nào?
- Bọn Bốn người, hay "Bộ Tứ vì đại" - Poirot đáp - họp thành một tổ chức quốc tế, đứng đầu là một người Tàu, gọi là "Số Một". "Số Hai" là một người Mỹ. "Số Ba" là đàn bà, người Pháp, và “số Bốn", biệt danh “Kẻ Tiêu Diệt" là một người Anh.
- A! Trong bọn lại có một đàn bà người Pháp, mà Halliday mất tích ở Pháp. Hai điều này hẳn không phải không có liên quan. Người đàn bà này tên gì?
- Tôi không biết - Về mục này tôi có ít tư liệu hơn cả.
- Hừm! Theo tôi nghĩ, vụ này không đơn giản?
Poirot gật đầu đồng tình, trong khi anh sắp xếp cẩn thận các cốc vào khay; anh vốn coi trọng trật tự trong mọi thứ.
Kent lại hỏi:
- Họ đánh đắm những chiến hạm nọ nhằm mục đích gì? Bọn Bốn người phải chăng là tay chân của bọn quân phiệt Đức?
- Bọn Bốn người hành động cho bản thân chúng, thưa đại uý, chúng không nhằm mục đích gì ngoài làm bá chủ thế giới.
Viên đại úy Mỹ phá lên cười, nhưng ngừng bặt trước thái độ nghiêm chỉnh của Poirot. Bạn tôi chỉ tay vào ông ta nói:
- Ông cười ư? Ông không suy nghĩ, nói cách khác, ông không bắt chất xám làm việc! Nào, nào! Những kẻ đã phá huỷ một bộ phận hải quân của các ông chỉ nhằm thử nghiệm sức mạnh của chúng. Không có gì khác hơn là chúng thử ứng dụng cái lực tưương mới mà chúng đang nắm giữ!
Japp vui vẻ xen vào:
- Thôi, thôi! Tôi thường đọc truyện về những "siêu tội phạm", nhưng chưa có dịp đối mặt chúng bao giờ. Giờ đây, ông đã nghe những thông tin của đại uý Kent rồi, vậy tôi còn giúp ông được gì nữa đây?
- Nữa chứ, ông cho tôi xin địa chỉ bà Halliday, kèm theo một chữ giới thiệu tôi với bà.
Và thế là hôm sau, chúng tôi lên đường đi "Chetwynd Lodge", gần làng Chobham, quận Surrey.
Bà Halliday sẵn sàng tiếp chúng tôi. Đó là một phu nhân cao lớn, xinh đẹp, cực kỳ cứng cáp. Bên cạnh bà là đứa cháu gái năm tuổi, rất kháu khỉnh. Sau khi nghe bạn tôi trình bày lý do cuộc viếng thăm, bà nói:
- Ôi! Ông Poirot, tôi rất biết ơn ông đã quan tâm đến chuyện đau buồn này. Tôi đã nghe nói nhiều về ông, và tôi tin rằng ông sẽ không giống lũ công chức của Scotland Yard, họ chẳng chịu nghe, chịu hiểu gì cả! Còn cảnh sát Pháp, cũng chẳng hơn gì. Họ cho chồng tôi mất tích là vì đi theo một mụ đàn bà khác! Ông ấy không phải loại người như thế. Công việc là trên hết. Phần nửa những trục trặc giữa tôi và ông ấy cũng là vì thế. Ông ấy quan tâm đến công việc hơn cả tôi.
Poirot nhỏ nhẹ an ủi:
- Người Anh là như thế đấy: với họ, khi không là công việc, thì là thể thao. Đối với việc nào họ cũng nghiêm túc, trừ với những việc thực sự nghiêm túc! Và bây giờ thưa bà, xin bà kể lại chính xác, từng chi tiết, một cách hết sức tuần tự, hoàn cảnh mất tích của ông nhà.
- Chồng tôi đi Paris hôm thứ năm 20 tháng Bẩy, nhằm quan hệ với nhiều nhà bác học từng biết về những công trình nghiên cứu của ông ấy. Trong số đó có bà Olivier.
Nghe tên nhà nữ hoá học người Pháp nổi tiếng mà sự nghiệp vượt xa bà Curie, Poirot gật gù. Bà được Chính phủ Pháp tặng huân chương, và là một trong những nhân vật xuất chúng của thời đại. Bà Halliday kể tiếp:
- Ngay chiều hôm đó, nhà tôi đến Paris, ở khách sạn Castighone. Sáng hôm sau, ông gặp giáo sư Bourgoneau. Họ chuyện trò rất bổ ích, và thống nhất là hôm sau nữa nhà tôi sẽ đến la bô của giáo sư để chúng kiến các thí nghiệm. Nhà tôi đã ăn sáng tại tiệm Royal, đi dạo ở Rừng rồi đến gặp bà Olivier tại nhà riêng ở Paris. Ở đây cũng vậy, mọi việc diễn ra bình thường. Khoảng mười giờ nhà tôi ra về. Không rõ ông ấy dùng bữa tối ở đâu; có lẽ là ăn một mình, tại khách sạn. Rồi ông trở về buồng, sau khi đã hỏi xem có thư từ gì không. Sáng hôm sau, ông ấy lại đi, rồi mất hút.
- Ông nhà rời khách sạn lúc mấy giờ? Chắc phải vừa kịp thời gian đến dự đúng hẹn ở phòng thí nghiệm của giáo sư Bourgoneau?
- Không ai biết, không ai trông thấy ông đi ra. Tuy nhiên ông ấy không ăn điểm tâm ở khách sạn, không gọi người phục vụ, do đó có thể nói ông đi rất sớm.
- Không trông thấy ông ra đi sáng sớm; có thể tối hôm trước ông về rồi lại đi ra lần thứ hai chăng?
- Tôi không nghĩ vậy. Giường ông ấy bừa bộn, và người gác cửa nhớ là không nhìn thấy ai ra khỏi khách sạn vào giờ ấy.
- Đúng thế, thưa bà. Vậy có thể suy rằng ông nhà đi ra từ sáng sớm, và ta yên tâm về một mặt nào đó, vì giờ ấy ít có khả năng bị trộm cướp tấn công. Hành lý ông nhà vẫn để lại khách sạn?
Bà Halliday ngần ngừ một lúc mới trả lời:
- Không... Ông ấy mang đi một vali nhỏ.
- Hừm! - Poirot nói, giọng hơi nghi ngại - Không hiểu ông nhà đi đâu tối hôm đó nhỉ. Biết điều đó, sẽ gỡ được nhiều chuyện. Ông ấy đi gặp ai? Thật bí ẩn. Thưa bà, xin hãy tin là tôi không nhất thiết đồng tình với cách nhìn của cảnh sát; với họ, bao giờ cũng áp dụng công thức cũ rích: "Hãy tìm người đàn bà”. Tuy nhiên, rõ ràng là đêm đó đã xẩy ra việc gì làm thay đổi kế hoạch của chồng bà. Bà đã nói là khi trở về khách sạn, ông đã hỏi có thư từ gì không. Bà biết là có thư hay không?
- Có một cái, và chắc đó là lá thư tôi viết gửi ông ấy hôm ông ra đi.
Poirot lặng yên suy nghĩ chừng một phút, rồi đứng lên:
- Được! Lời giải của bí ẩn này là ở Paris, tôi xin tới đó ngay tức khắc để tìm.
- Nhưng, những việc vừa rồi xẩy ra cách đây đã hai tháng, thưa ông.
- Vâng, tôi biết, song dù sao cũng phải tới đấy mới tìm ra lời giải.
Lúc từ biệt, Poirot đặt tay lên nắm cửa rồi còn quay lại:
- Một điều nữa, thưa bà! Bà cố nhớ xem ông nhà có bao giờ nói đến bọn “Bốn Người”, hoặc "Bộ Tứ vĩ đại" ?
- Bốn Người? Không, tôi không nhớ.

Bộ Tứ

Người dịch: DƯƠNG LINH

Chưong VI

NGUỜI ĐÀN BÀ TRONG CẦU THANG

Những thông thông tin do Bà Halliday cung cấp chỉ có vậy. Chúng tôi quay vội trở về London, và hôm sau đáp tàu đi Pháp.
Poirot cố nở nụ cười:
- Bọn Bốn người này làm mình chạy hết hơi. Sang phải, sang trái, chạy đi chạy lại, ngọ nguậy chẳng khác ông bạn "Cáo Già” chúng ta.
- Có thể anh sẽ gặp ông ta ở Paris? - tôi nói vì biết “Ccáo Già" là biệt danh của Giraud, một thám tử có tiếng của Sở Mật vụ Pháp, mà Poirot đã từng cộng tác trong một vụ việc lý thú.
Poirot nhăn mặt:
- Tôi không gặp anh ta. Mà anh ta có vẻ cũng không ưa tôi lắm…
- Nhưng thế thì nhiệm vụ của anh ở Paris sẽ rất khó khăn. Làm thế nào lập lại thời khóa biểu của một công dân Anh xa lạ, một buổi tối cách đây hai tháng?
- Hừ! Nếu không khó khăn, Hercule Poirot này không cần phải xông vào. Càng khó khăn, mình càng thêm hăm hở.
- Thực sự anh tin rằng Halliday bị bọn Bốn người bắt cóc?
Poirot gật gật đầu.

Công việc tìm kiếm của chúng tôi tất nhiên trở lại một mảnh đất đã cày xới, nên ngoài những gì bà Halliday nói, không thu thập thêm được nhiều lắm.

Với giáo sư Bourgoneau, Poirot đã chuyện trò khá lâu nhầm làm rõ xem: Halliday có thể lộ ra những dự định nào không? Ông ta có nói sẽ phải đi đâu tối hôm đó không? Song Bourgoneau không biết gì. Hercule Poirot ra về trắng tay.

Nguồn thông tin thứ hai của chúng tôi là bà Olivier danh tiếng. Tôi rất hồi hộp khi bước lên bậc thang nhà bà ta ở Passy. Một người đàn bà, vâng, chỉ là đàn bà, mà nổi danh như vậy trong giới khoa học! Kỳ lạ! Trước đó, tôi nghĩ chỉ một bộ óc nam giới mới có thể có công trình như vậy.

Một cậu bồi trẻ chừng mười bẩy tuổi ra mở cửa, tôi trông cứ tưởng là môn đồ, vì vẻ mặt nghiêm khắc và cử chỉ cứng nhắc. Tất nhiên, Poirot đã xin hẹn từ hôm trước; không phải ai cũng được bà bác học lớn ban cho hân hạnh được tiếp kiến.

Cậu bồi dẫn chúng tôi vào một phòng khách nhỏ, một lát sau bà Olivier bước vào. Người cao lớn, mặc áo blu trắng, mũ trắng chùm đầu kiểu nữ tu. Vùng trán nghiêm nghị, mắt đen lấp lánh tia sáng kỳ lạ khó ai chịu nổi. Trông bà giống một nữ tu sĩ thời cổ hơn là một phụ nữ Paris hiện đại. Má trái vạch một vết sẹo do vụ nổ lớn trong phòng thí nghiệm gây ra ba năm trước; giết chết chồng bà và người phụ tá. Từ ngày tai nạn ấy, bà Olivier rút lui hẳn khỏi cuộc sống xã hội, chỉ chuyên tâm vào khoa học với một nghị lực phi thường. Bà tiếp chúng tôi với thái độ mực thước, lạnh lùng.
- Cảnh sát đã hỏi tôi nhiều lần rồi, sợ rằng chẳng còn giúp ích các ông.
- Thưa bà, có thể tôi sẽ không đặt các câu hỏi giống của cảnh sát. Để mở đầu, xin bà vui lòng cho biết, khi gặp ông Halliday, hai người đã chuyện trò về vấn đề gì?
Bà ta tỏ vẻ hơi ngạc nhiên:
- Về công trình của ông ấy, tất nhiên. Của ông ấy và của tôi.
- Ông ấy có nói với bà về những lý thuyết ông ấy đã thông báo với Viện hàn lâm Anh quốc?
- Tất nhiên! Đó là chủ đề chính của câu chuyện.
- Những lý thuyết ấy có thực là kỳ quặc không? - Poirot hỏi một cách lơ đãng.
- Một số người bảo là có, còn tôi thì không.
- Bà cho là chúng có thể thực hiện được?
- Hoàn toàn thực hiện được. Chương trình nghiên cứu của tôi có nhiều điểm chung với ông ấy, mặc dù không cùng mục đích. Tôi đã nghiên cứu các tia gamma, do rađiom C phóng ra - chất này là một chất dẫn xuất của rađiom - và đã nhận thấy kết quả là những hiện tượng từ tính rất đặc biệt. Tôi có những dự định riêng về môn từ học, nhưng chưa phải lúc để công bố rộng rãi trước công chúng.
Poirot gật gật đầu, rồi hỏi một câu khiến tôi ngạc nhiên:
- Hai người chuyện trò vấn đề đó ở đâu? Ngay tại đây? Trong phòng khách này?
- Không, trong phòng thí nghiệm.
- Cho phép tôi vào xem có được không?
- Được.
Bà Olivier đưa chúng tôi qua cửa mà bà đã vào. Cửa này mở ra hành lang, chúng tôi đi qua hai cửa khác nữa rồi mới tới phòng thí nghiệm đầy những chai, lọ, ống và trăm thứ dụng cụ khác tôi chẳng biết tên. Bà Olivier giới thiệu hai nhân viên đang lúi húi làm thí nghiệm:
- Cô Claude, một phụ tá của tôi.
Một thiếu nữ cao lớn, mặt nghiêm túc, mỉm cười với chúng tôi một cách khả ái.
- Ông Henri, một người bạn lâu năm, mà tôi hoàn toàn tin cậy - Bà Olivier tiếp tục.
Một thanh niên nhỏ người, gầy, tóc nâu, chào chúng tôi như một người máy.

Poirot nhìn quanh: ngoài cái cửa chúng tôi vừa vào, còn hai cửa khác. Một dẫn ra vườn, theo như bà Olivier giải thích, một tới một phòng thí nghiệm thứ hai hẹp hơn. Poirot ghi tất cả những chi tiết đó vào trong ức rồi xin trở lại phòng khách.
- Khi tiếp chuyện ông Halliday, hai người chỉ có một mình?
- Vâng, chỉ có hai người. Hai phụ tá của tôi ở phòng nhỏ bên cạnh.
- Họ, hoặc ai đó, có thể nghe được câu chuyện?
Bà Olivier suy nghĩ rồi lắc đầu:
- Tôi không tin! Không thể nghe được. Tất cả các cửa đều đóng.
- Ai đó có thể vào trong phòng?
- Tất nhiên. Ở góc phòng có một hòm lớn, có thể ẩn nấp. Nhưng, ý nghĩ của ông thật vô lý!
- Không vô lý như bà tưởng đâu! Một câu hỏi nữa, nếu bà cho phép: ông Halliday có vô tình nói định làm gì tối hôm đó?
- Không. Không nói gì.
- Giờ thì tôi xin cảm ơn bà, và xin lỗi đã làm phiền. Thì giờ của bà là quí giá, tôi biết! Xin bà khỏi đưa tiễn, chúng tôi biết đường.
Trong cầu thang, chúng tôi gặp một bà mặc đồ đại tang bước vội lên tầng gác. Lúc ra khỏi nhà, Poirot buông ra lời nhận xét:
- Đàn bà gì mà kỳ lạ!
- Bà Olivier ư? Phải, bà ấy...
- Không, tôi không nói bà Olivier! Bà ta thì thiên tài rồi, ai cũng biết; nhưng lúc này tôi đang nói cái bà... cái bà chúng mình gặp trong cầu thang.
- Tôi không nhìn thấy mặt, còn anh làm thế nào mà trông rõ, vì bà ấy có nhìn về phía chúng ta đâu!
- Thế tôi mới cho là bà ấy kỳ lạ! - Poirot bình thản đáp - một bà vào nhà mình - vì tôi đoán là bà ấy về nhà, vì bà ấy có chìa khoá - mà lại chạy xộc lên gác chẳng buồn ngó hai khách lạ vừa ở đó bước ra, thì rõ không phài một bà như những bà khác. Gần như bất bình thường... Trời đất hỡi.

Vừa thốt lên lời than, Poirot vừa kéo vội tôi về phía sau, đủ kịp để tránh một thân cây vừa đổ vật xuống vỉa hè. Một tí nữa thôi là chúng tôi bị nó đè bẹp. Poirot tái mặt, nhìn trân trân vào cái cây.
- Chỉ cách nhau một sợi tóc! Không có cái nhìn tinh, đôi mắt sắc, thì lúc này Hercule Poirot không còn ở trên đời này nữa! Tai hoạ thay cho nhân loại. Chưa kể anh nữa, Hastings! Không có tôi, anh sẽ biết làm gì nữa trên đời, hỡi anh bạn già? Tôi mong cho anh là còn có tôi ở bên! Cả anh nữa, anh cũng có thể bị giết. Nhưng dù sao, việc đó chưa thể trở thành quốc tang!
- Xin cảm ơn ! - Tôi lạnh lùng đáp - Bây giờ chúng ta làm gì?
- Suy nghĩ! Lý giải! Bắt chất xám làm việc! Bắt đầu nhé: Liệu cái ông Halliday này có thực đi Paris hay không ? Có, vì giáo sư Bourgoneau đã gặp và nói chuyện với ông ta.
- Anh định ám chỉ gì đây ? - tôi hỏi.
- Họ gặp nhau sáng thứ sáu, và người ta nhìn thấy ông ta lần cuối vào mười một giờ tối thứ sáu. Nhưng nói thật tình, người ta có trông thấy ông ấy thực không?
- Cậu gác cửa...
- Một anh gác đêm chưa từng biết mặt ông ta trước đó? Một người hao hao giống Halliday (“Số Bốn” chẳng hạn. có thể đóng vai tro này) đi vào sảnh khách sạn, hỏi có thư từ gì... rồi lên gác, chuẩn bị một vali con, và sáng hôm sau thì chuồn. Không ai nhìn thấy Halliday tối hôm đó, là tất yếu, vì ông ta đã nằm trong tay kẻ thù. Bây giờ, có thật là bà Olivier đã tiếp Halliday hay không? Bà ấy chưa từng biết mặt ông ta ... Một kẻ giả danh khó thể đánh lừa bà ấy khi phải nói chuyện về hoá học và rađiom... Vậy Halliday có đến nhà bà ta, và sau đó ra về… Từ đó chuyện gì đã xảy ra?...
Poirot nắm tay tôi, kéo tôi đi về hướng nhà bà Olivier.
- Giờ đây, anh hình dung chúng ta đang ở hôm sau ngày mất tích, và ta đi tìm các dấu chân. Thế là anh thích nhé? Đây, dấu này là của một người đàn ông, ông Halliday... ông ta rẽ phải, như ta đã nói, bước đi hăm hở... Nhưng đây là những dấu chân khác đi theo ông ta: chân nhỏ, của một người đàn bà. Thấy chưa, bà ta đuổi kịp! Đó là một bà dỏng cao, mặt đại tang. "Xin lỗi, thưa ngài. Bà Olivier yêu cầu ngài trở lại! Bà ấy còn có điều cần nói". Tất nhiên, Halliday đi theo bà ta. Bà ta dẫn đi đâu? Bà ta không muốn bị bắt gặp đi cùng với ông. Bà bắt kịp ông vào đúng chỗ bắt đầu lối đi ngăn vườn nhà bà Olivier với vườn bên cạnh: “Mời Ngài đi lối này!" Hastings, anh thấy chưa? Bên phải, là vườn nhà bà Olivier, bên trái là vườn nhà bên; chính từ đó mà cái cây ập xuống suýt làm ta toi mạng... Hai vườn này, mỗi vườn đều có một đường ra lối đi. Rất thuận lợi cho một cuộc phục kích! Halliday qua hàng rào vườn bên trái: nhiều tên xông ra, tấn công, khống chế và lôi ông về ngôi nhà bên cạnh.
- Trời ơi là trời! - Tôi kêu lên - Poirot, anh bị ảo giác! Anh nhìn thấy tất cả những chuyện đó, thực hay hư?
- Đúng thế, nhìn thấy trong óc! Sự việc chỉ có thể xẩy ra cách ấy. Đi theo tôi, ta trở lại ngôi nhà.
- Anh muốn gặp lại bà Olivier?
Potrot nở một nụ cười kỳ lạ.
- Không, tôi chỉ muốn xem mặt cái bà ta gặp trong cầu thang.
- Anh nghĩ bà ta là ai? ... Bạn bà Olivier?
- Một nữ thư ký thì đúng hơn. Một nữ thư ký bà mới mượn gần đây.
Vẫn cậu bồi ấy ra mở cửa. Poirot hỏi:
- Anh có thể cho biết danh tính bà mặc đồ tang vào đây lúc nãy?
- Bà Véroneau? Thư ký của bà chủ?
- Chính vậy. Anh có thể vui lòng mời bà cho tôi hỏi chuyện một lát?
Cậu bồi đi vào, rồi trở lại ngay.
- Rất tiếc, bà Véroneau đi ra ngoài rồi.
- Tôi không tin - Poirot điềm nhiên - nhờ anh nói tên tôi với bà: Hercule Poirot, và chuyển lời tôi cần gặp bà gấp trước khi đến Sở Cảnh sát.
Anh chàng biến đi lần nữa. Lần này, Poirot đã thành công. Đích thân bà Véroneau đi xuống và mời chúng tôi theo bà. Quay về phía chúng tôi, bà vén chiếc khăn trùm mặt. Tôi vô cùng ngạc nhiên nhận ra đối thủ quen thuộc, bà nữ bá tước Rossakoff, từng nhúng tay vào vụ cướp tiệm vàng ở London. Bà thở nhẹ, nói:
- Ông Poirot, ngay lúc thấy ông ngoài sảnh, tôi đã lo có chuyện chẳng lành.
- Thưa nữ bá tước...
Bà ta lắc đầu:
- Giờ gọi tôi là Inej Véroneau. Người Tây Ban Nha lấy chồng Pháp. Ông muốn gì tôi, ông Poirot? Ông thật là ghê gớm. Đã đuổi tôi đi khỏi London, giờ lại sắp bắt tôi rời bỏ Paris? Nói thật đi, ông muốn tố cáo tôi với bà Olivier? Bà ấy sẽ đuổi tôi, và tôi mất việc... Tôi cũng cần phải sống chứ.
- Vấn đề nghiêm túc hơn nhiều, thưa bà. Tôi định vào ngôi nhà trước mặt để giải thoát ông Halliday, nếu ông ấy còn sống. Tôi biết hết, bà thấy không?
Mặt Véroneau - Rossakoff tái nhợt. Rồi chợt nói:
- Ông ấy còn sống, nhưng không có trong nhà đó. Nào, ông Poirot, ta cũng mặc cả. Để cho tôi tự do, và ông Halliday sẽ được trả về nguyên vẹn.
- Tôi đồng ý - Poirot nói - Chính tôi cũng định đề nghị với bà việc ấy. Bà làm việc cho bọn Bốn Người, có phải không?
Mặt nữ bà tước nhợt đi như xác chết, song bà ta lờ đi không đáp.
- Tôi xin ông một điều - bà ta nói - cho tôi gọi điện, được không?
Trong khi chờ điện, bà nói thêm.
- Đó là số điện của ngôi nhà nơi bạn ông bị giữ. Ông có thể báo cho cảnh sát, vì khi họ đến thì sẽ không còn ai. A! Tôi gọi được rồi! A lô! Anh André phải không?... Phải, phải tôi Inej đây! Lão người Bỉ biết hết rồi. Đưa Halliday đến khách sạn, rồi chuồn nhanh.
Bà ta đặt máy, mỉm cười tiến về phía chúng tôi. Poirot yêu cầu:
- Mời bà đi theo chúng tôi về khách sạn.
- Tất nhiên, tôi sẵn sàng.
Cả ba chúng tôi lên xe taxi. Nhìn nét mặt, tôi biết Poirot có vẻ phân vân. Mọi việc trở nên quá đơn giản.
Tại khách sạn, người gác cửa tiến lại:
- Thưa ông Poirot, có một quý ông vừa tới. Tôi đã đưa lên phòng ông. Quý ông có vẻ rất suy nhược. Có một y tá đi kèm, nhưng cô ấy đã bỏ về.
- Rất tốt - Poirot đáp - Đó là ông bạn tôi.
Chúng tôi cũng lên phòng và thấy một người ngơ ngác ngồi bên cửa sổ, coi chừng như sắp ngất xỉu. Poirot đi thẳng tới.
- Ông là John Halliday?
Người nọ gật đầu.
- Đưa tôi xem cánh tay trái.
Thật vậy vợ ông ta nói là John Halliday có một nốt ruồi dưới khuỷu trái.
Người nọ vén tay áo: nốt ruồi có đó.
Poirot gật đầu chào nữ bá tước khi bà xin lui.
Một cốc rượu làm Halliday hơi hồi tỉnh ... ông ta lẩm bẩm:
- Trời đất ơi! Tôi vừa trải qua thời khắc quái quỷ gì vậy? Bọn chúng quả là quỷ dữ! Vợ tôi đâu? Bà ấy nói gì? Chúng nó bảo tôi rằng bà ấy nghĩ là tôi...
- Không có gì đâu - Poirot đáp dứt khoát. Bà nhà luôn tin tưởng vào ông. Bà đang chờ ông, cả con gái nhỏ nữa. Cả hai đều bình yên vô sự.
- Ơn trời! Thật khó tin là tôi đã trở lại tự do.
- Giờ ông đã hồi phục một phần, rất mong ông kể cho nghe câu chuyện từ đầu.
Halliday ngơ ngác nhìn Poirot:
- Tôi không nhớ gì hết.
- Sao?
- Đã bao giờ ông nghe nói tới bọn Bốn Người?
- Ông không biết những gì tôi biết: chúng có quyền lực vô hạn. Nếu tôi ngậm miệng, thì thoát. Còn nếu dại dột hở ra một tiếng, chỉ một tiếng thôi, thì tất cả những người thân nhất của tôi sẽ phải trả giá. Không bàn cãi nữa. Tôi... tôi không nhớ gì hết... Không!
Nói rồi, Halliday đứng dậy và đi ra.
Poirot lộ vẻ chưng hửng.
- Có thế thôi sao? - Anh nói rất nhỏ - Bọn Bốn Người lại thắng một keo nữa. Hastings, anh cầm gì trong tay vậy?
Tôi chìa ra một mảnh giấy, nói:
- Nữ bá tước viết vội vào đây trước khi đi.
Mảnh thư chỉ có hai từ và chữ ký:
“Tạm biệt - I. V.”
Bà ta ký bằng hai chữ tên đầu: I.V. - Inej Véroneau. Có phải đơn thuần là sự trùng hợp, khi đọc hai chữ này theo số La Mã cũng có nghĩa là "Bốn"? Hừm!

Bộ Tứ

Người dịch: DƯƠNG LINH

Chưong VII

NHỮNG KẺ CẮP RAĐIOM

Đêm tự do đầu tiên, Halliday ở trong khách sạn, nằm một phòng cạnh phòng chúng tôi, và tôi nghe thấy ông ta rên rỉ, trằn trọc liên tục trên giường. Thảm kịch phải chịu hẳn đã làm ông mất tinh thần, và sáng hôm sau cũng không chịu nói gì hơn hôm trước.

Ông chỉ luôn luôn ám chỉ tới quyền lực to lớn của bọn Bốn Người, và lo lắng nếu nói ra điều gì ông sẽ bị chúng trả thù không thương tiếc.
Sau bữa ăn sáng, ông từ biệt chúng tôi để ra tàu về Anh gặp vợ, còn Poirot và tôi ở lại Paris.

Sau sự việc này, tôi cảm thấy mình sẵn sàng chiến đấu hơn bao giờ hết, và chủ trương phải dùng sức mạnh. Poirot thì cứ ngậm miệng, làm tôi bực mình. Tôi kêu:
- Poirot, vì Chúa, ta phải làm cái gì chứ? Phải tìm kiếm bọn chúng!
- Anh rất đáng khen! Vô cũng đáng khen! Làm gì? Tìm kiếm ai? Anh nói rõ đi nào!
- Bọn Bốn Người chứ ai.
- Tôi rất hiểu. Nhưng xin hỏi anh định tấn công chúng bằng cách nào?
- Kêu cảnh sát - Tôi đưa ra để thăm dò.
Poirot mỉm cười:
- Chúng mình sẽ bị coi là những bộ óc giàu tưởng tượng. Chúng mình chẳng nắm được cái gì cụ thể, hoàn toàn không. Phải đợi thôi.
- Đợi cái gì?
- Đợi chúng động đậy. Này nhé, người Anh chúng ta rất mê môn quyền Anh, thừa biết là khi đối thủ chưa ra tay, thì ngươi kia phải tấn công và do đó để lộ chiến thuật của mình. Vậy chúng ta phải đợi và buộc đối thủ tấn công.
- Liệu chúng có làm thế không? - Tôi hoài nghi.
- Tôi tin chúng sẽ làm. Đầu tiên, chúng định ép tôi rời khỏi nước Anh, nhưng không thành. Tiếp theo, trong vụ án ở Dartmoor, chúng ta kịp tới và cứu nạn nhân của chúng khỏi cái chết. Cuối cùng, hôm qua, chúng ta làm kế hoạch của chúng bị đảo lộn. Rồi anh xem, chúng sẽ quật lại.
Như mọi lần, anh bạn Poirot bất trị lại nói đúng... Vài giờ sau, có tiếng gõ cửa. Không đợi trả lời, một người bước vào và tự khép cửa ở phía sau.

Cao, gầy, da mai mái, mũi khoằm, mắt sắc, hắn mặc áo khoác dạ cài khuy lên tận cằm, đội mũ mềm ấn sụp cẩn thận che mắt. Hắn nói nhẹ nhàng:
- Xin lỗi về sự đường đột, nhưng tôi cần nói với các ông vài điều hơi đặc biệt.
Hắn tiến lại gần bàn, ngồi xuống và mỉm cười. Tôi sắp nhẩy bổ lên, thì Poirot ra hiệu ngăn lại.
- Xin nói, ông muốn gì?
- Ông Poirot thân mến, rất đơn giản, ông đang làm phiền các bạn của tôi?
- Bằng cách nào vậy?
- Thôi đi ông Poirot, ông nói không nghiêm túc! Ông thừa biết.
- Xin nói rõ: các bạn ông là những ai?
Chẳng nói chẳng rằng, tên khách lạ giở hộp đựng thuốc lá, rút ra bốn điếu ném lên bàn; rồi lại từ từ nhặt lên bỏ vào hộp, nhét vào túi.
- À, à! Poirot kêu. Tôi hiểu. Vậy các bạn ông muốn gì?
- Muốn đê nghị ông đem khả năng - khả năng khá xuất sắc đấy - đi trổ tài ở những vụ việc khác hơn. Ông Poirot, hãy trở lại công việc thường lệ của ông. Hãy giải những vụ mà các quý bà thượng lưu của London quan tâm.
- Tóm lại, ông đề nghị với tôi cả một chương trình không còn gì êm ái hơn - Poirot nói - Nhưng nếu tôi không chấp nhận?
Người nọ phác một cử chỉ đầy ý nghĩa:
- Thì chúng tôi và tất cả những người từng khâm phục ngài Hercule Poirot vĩ đại sẽ rất lấy làm tiếc. Nhưng nuối tiếc gì, dù sâu sắc đến mấy, cũng không làm con người sống lại...
Poirot gật gù:
- Thế là ông đã nói rõ rất khéo. Bây giờ giả thử tôi chấp nhận?...
- Trường hợp ấy, tôi được uỷ nhiệm đền bù ông hậu hĩ.
Hắn rút trong túi ra mười tệp giấy bạc, bày lên bàn, mỗi tệp là mười tờ một ngàn.
- Đây mới chỉ là tiền đặt làm tin - hắn nói - Ông sẽ có mười lần như thế.
- Lạy Chúa! - tôi thốt lên - sao người này lại dám...?
- Ngồi xuống, anh Hastings! - Poirot nghiêm nghị. Hãy kìm lòng trung thực của anh xuống và ngồi yên. Còn với ông, không gì ngăn cản tôi gọi điện thoại cho cảnh sát đến bắt ông. Ông bạn Hasting đây sẽ giữ ông không cho chạy trốn.
- Cứ thử xem - tên khách lạ điềm nhiên.
- Thôi đủ rồi - tôi không chịu được nữa và kêu lên - Poirot, anh gọi ngay cảnh sát, chấm dứt màn kịch này đi.
Tôi đứng lên, ra cửa quay lưng lại chắn.
- Làm điều ấy lúc này là đúng đắn nhất - Poirot lầu bầu, như đang tranh luận với chính mình.
- Nhưng chắc ông cũng còn một chút hoài nghi - tên kia nói, ra vẻ rất thoải mái.
Tôi sốt ruột, giục:
- Nào, anh Poirot ...
- Tất cả trách nhiệm đè nặng lên ông đấy.

Trong khi Poirot nhấc máy, tên kia lao bổ vào tôi song tôi đã cảnh giác. Hai người ôm chặt nhau lăn trên sàn, vật lộn quyết liệt. Đột nhiên, tôi cảm thấy hắn rã rời, yếu sức đi: tôi hăng hẳn lên. Nhưng giữa lúc tôi sắp say sưa với thắng lợi, thì một điều kỳ lạ xảy ra. Tôi bị bắn về phía trước, lao đầu vào tường. Lúc gượng dậy được, thì đối thủ đã sập cửa biến mất. Tôi định ra theo, nhưng hai chúng tôi đã bị hắn khoá cửa từ bên ngoài giam chặt. Tôi chạy lại chỗ điện thoại, giằng máy từ tay Poirot.
- A lô? Trực khách sạn phải không? Hãy bắt giữ một người đàn ông sắp ra, cao, gầy, mặc áo khoác cài khuy tận cằm, mũ mềm sụp mắt. Hắn đang bị cảnh sát truy nã.
Máy phút sau, có tiếng chìa khoá tra vào ổ; cửa mở, giám đốc khách sạn xuất hiện.
- Bắt được hắn chưa? - Tôi hỏi.
- Không, không có ai đi xuống cả.
- Ông lại để hắn qua mặt rồi.
- Chúng tôi không để ai qua mặt, thưa ông. Không người nào có thể chạy thoát.
- Nhưng ít nhất cũng có người nào qua mặt chứ? - Poirot nhẹ nhàng hỏi - một nhân viên khách sạn, chẳng hạn?
- Chỉ có một nhân viên bưng một cái khay, thưa ông.
- Ai - Poirot nói, giọng kéo dài đầy ý nghĩa.
- Chính vì thế mã áo khoác của hắn mới cài khuy kỹ thế - Poirot bình luận sau khi giám đốc rút lui.
Tôi nói nhỏ:
- Anh Poirot, tôi rất ân hận. Đã tưởng là thắng được nó...
- Phải, tôi cho là hắn đã giở với anh một miếng võ jui-jitsu. Không sao, anh bạn, tất cả đã diễn ra theo kế hoạch định trước. Đó đúng là điều tôi mong đợi.
- Còn cái này - vừa nói, tôi vừa lao xuống nhặt một vật màu nâu nằm dưới đất. Đó là một túi nhỏ đựng thiếp, chắc rơi ra từ túi áo tên ấy lúc vật nhau. Túi đựng hai hoá đơn mang tên Félix Laon, và một tờ giấy gấp tư. Tôi hồi hộp mở. Mấy dòng nguệch ngoạc bằng bút chì.
“Cuộc họp sắp tới của Hội đồng vào thứ sáu, mười một giờ, 34 phố Echelle”.
Dưới ký một số "4" lớn.
Hôm nay đúng là thứ sáu, và kim đồng hồ trên lò sưởi chỉ mười giờ rưỡi. Tôi thốt lên:
- May quá? Chúng ta đi ngay. Một dịp không ngờ.
- Hắn đến là vì chuyện này đây - Poirot nói - Giờ tôi đã hiểu tất cả.
- Anh hiểu cái gì? Thôi đi, anh Poirot! Hãy nhúc nhích lên? Không lẽ ngồi đây mà ngáp vặt. Giờ hành động đã tới.
Poirot lườm tôi, lắc đầu, mỉm cười:
- Nhện nói với ruồi: mời anh đến chơi nhà tôi... hình như ngụ ngôn bắt đầu như thế? Không, chúng rất cáo, nhưng không cáo bằng Hercule Poirot.
- Anh định nói gì?
- Tôi tự hỏi về lý do cuộc viếng thăm vừa rồi, và tôi đã tìm ra. Anh tưởng rằng hắn thực sự hy vọng mua chuộc được tôi, hoặc giở trò doạ nạt mà buộc được tôi buông tay? Chuyện ấy ít khả năng xảy ra. Vậy thì hắn tới để làm gì? Bây giơ tôi đã hiểu: đó là một kế hoạch rất khôn khéo! Trước tiên, thử mua chuộc hoặc doạ dẫm, rồi gây ra vật lộn (điều này không khó, vì có sự hăng hái tiếp tay của anh), rồi để rơi cái túi này! Bẫy đã giăng. Họp Hội đồng lúc mười một giờ, phố Échelle ư? Không đời nào! Hercule Poirot không để bị lừa dễ dàng đến thế!
Poirot chau mày:
- Còn một điều mà tôi chưa hiểu.
- Điều gì?
- Giờ... giờ! Nếu chúng định nhử tôi, thì vào ban đêm chắc chắn sẽ thuận lợi hơn. Tại sao lại mười một giờ? Phải chăng có một sự kiện nào sẽ xảy ra sáng nay. Một sự kiện mà chúng muốn giấu tôi?
Poirot lắc đầu, nói tiếp:
- Để rồi xem. Tôi sẽ ở lại đây. Chúng ta không đi đâu cả, và ngồi chờ.
Đúng mười một giờ rưỡi, một bức điện màu xanh được gửi tới. Poirot mở ra, bảo tôi đọc. Điện của bà Olivier. Nhà nữ bác học nổi danh mà chúng tôi được vinh dự tiếp kiến hôm trước để hỏi về ông Halliday, yêu cầu chúng tôi đến nhà ngay.

Chúng tôi lập tức đến Passy, và được bà Olivier tiếp vẫn trong phòng khách nhỏ. Một lần nữa bà lại gây ấn tượng với tôi về trí thông minh kỳ lạ toát ra từ con người có bộ mặt nữ tu, đôi mắt rực sáng, xưng danh đệ tử xuất sắc của Becquerel và Curie. Bà đi thẳng vào vấn đề:
- Hôm qua, các vị đã hỏi tôi về ông Halliday mất tích. Giờ tôi lại biết các vị có trở lại lần thứ hai và yêu cầu gặp cô thư ký Inez Véroneau. Cô ta đã đi với các ông, nhưng không thấy trở về.
- Còn gì nữa, thưa bà?
- Còn nữa. Đêm vừa rồi, có người đột nhập vào phòng thí nghiệm của tôi... Nhiều giấy tờ bị đánh cắp. Bọn đạo chích còn định lấy đi một thứ gì qúy hơn, song may thay, chúng không mở nổi cái két sắt lớn.
- Thưa bà,đây là sự thật: bà Véroneau,nguyên nữ thư ký của bà, thật ra là nữ bà tước Rossakoft, chuyên gia đạo chích. Bà ta đã tham gia vụ bắt cóc ông Hallidy. Bà ta làm việc ở đây từ bao giờ?
- Năm tháng. Điều các ông vừa nói làm tôi kinh ngạc!
- Nhưng không phải không đúng sự thật. Những giấy tờ bị mất có dễ tìm không? Hay ngược lại? Bà có nghĩ là người lấy cắp phải là người biết rõ nơi chốn?
- Rõ ràng kỳ lạ là bọn ăn cắp biết nơi nào phải tìm. Ông cho rằng Inez...?
- Đã chỉ điểm cho kẻ cắp? Điều đó là chắc chắn! Nhưng cái vật quý mà chúng không mang di được là cái gì? Đồ trang sức?
Bà Olivier lắc đầu.
- Một thứ quý giá hơn thế?
Bà ta nhìn quanh, rồi cúi xuống chúng tôi, khẽ nói:
- Rađiom.
- Rađiom?
- Phải, tôi có riêng một số lượng rađiom, và còn mượn thêm một số nữa để có thể tiếp tục nghiên cứu. Dù số lượng tôi có trong tay là nhỏ, nó vẫn chiếm một phần đáng kể trong tổng số mà thế giới có, và đáng giá nhiều triệu phrăng.
- Rađiom để ở đâu?
- Trong một hộp bằng chì, đặt trong cùng két lớn. Bề ngoài, chiếc két có vẻ cổ lỗ, nhưng thực ra có có đủ các thiết bị hiện đại: an toàn tuyệt đối! Vì thế bọn cướp không mở được.
- Bà sẽ giữ số rađiom này trong bao lâu?
- Còn hai ngày nữa là tôi kết thúc các thí nghiệm.
Mắt Poirot sáng lên :
- Inez Véroneau có biết như thế không? Biết? Nếu vậy các ông bạn chúng ta sẽ quay trở lại. Bà đừng để lộ tôi với ai, tôi cam đoan sẽ bảo vệ rađiom cho bà. Chìa khoá cửa phòng thí nghiệm đi ra vườn, bà có không?
- Nó đây! Tôi giữ chiếc thứ hai cho tôi. Đây là chìa khoá chiếc cửa vườn đi ra lối đi ngăn giữa nhà tôi và nhà trước mặt.
- Xin cảm ơn bà. Tối nay bà đi nghỉ như thường lệ, không lo ngại gì, mọi việc để mặc tôi. Nhất là đừng nói gì với ai hết, kể cả với hai người phụ tá, cô Claude và ông Henri thì phải? Với họ càng không được nói.
Khi rời khỏi ngôi nhà, Poirot xoa tay thoả mãn.
Tôi hỏi:
- Ta làm gì bây giờ?
- Rời ngay Paris, đi sang Anh.
- Sao?
- Ta hãy chuẩn bị hành lý, đi ăn sáng rồi ra ga Bắc.
- Nhưng… còn rađiom?
- Tôi đã bảo là chúng mình đi sang Anh, chứ có bảo là tới nước Anh đâu Hastings, hãy suy nghĩ một lát. Nhất định chúng ta đang bị theo dõi, cần phải làm cho đối thủ tưởng ta đã đi. Để chúng tin thế thật ta phải lên tàu.
- Anh muốn nói là đến phút chót ta sẽ lộn lại?
- Không, kẻ thù chỉ yên tâm khi chúng nhìn thấy ta thực sự khởi hành.
- Nhưng tàu sẽ chạy một mạch không dừng, cho tới Calais?
- Nó sẽ dừng, nếu ta trả tiền.
- Trời ơi, Poirot, anh nghĩ rằng chỉ bỏ tiền mà bắt được tàu tốc hành dừng bánh?
- Anh bạn ơi, anh không bao giờ nhận thấy trong toa tàu có một cái dây gọi là Báo hiệu cấp cứu? Ai giật bậy không lý do sẽ bị phạt khoảng trăm phrăng gì đó.
- Vậy anh sẽ giật dây báo động?
- Không phải tôi! Mà là Pierre Cambeau, một người bạn. Trong khi anh ta phân bua với trưởng tàu và hành khách xúm xít chung quanh, thì chúng mình chuồn.
Kế hoạch của Poirot được thực hiện đúng như vậy. Pierre Combeau, một bạn nối khố của Poirot, rất quen thuộc với các mánh khoé của anh, chấp nhận tiếp tay. Dây báo động được kéo lúc tàu ra tới ngoại ô. Combeau vào vai rất thiện nghệ. Thừa lúc đó, Poirot và tôi xuống tàu không ai để ý. Điều đầu tiên phải làm là cải trang cẩn thận; những vật dụng cần thiết đã có trong chiếc vali nhỏ mang theo. Poirot và Hastings biến thành hai kẻ lang thang mặc áo lao động ngồi ăn trong một hàng quán tồi tàn.
Gần mười một giờ, chúng tôi có mặt trước nhà bà Olivier. Sau khi quan sát kỹ tứ phía, chúng tôi lẻn vào lối đi vắng lặng, chắc chắn không bị ai trông thấy. Poirot thì thầm bên tai tôi:
- Mình chưa chắc gặp chúng hôm nay. Có thể tối mai chúng mới tới? Nhưng chúng biết chắc là rađiom chỉ còn đó trong hai đêm nữa.
Chúng tôi khẽ khàng mở cửa vườn, bước vào thật êm.
Đột biến bất ngờ xảy ra. Trong nháy mắt, chúng tôi bị bao vây, bị nhét giẻ vào miệng và trói gô. Chúng có ít nhất mười tên, nên mọi sự chống cự là vô ích. Chúng tôi bị khiêng như hai cái bị vào nhà bà Olivier. Sao không vào nhà bên cạnh? Bọn khốn kiếp đã giở trò gì với nhà nữ bác học? Bọn chúng có chìa khóa mở phòng thí nghiệm, quẳng chúng tôi vào. Một tên đục vào két, cửa mở ngay. Thú thật là trong một thoáng, tôi lạnh ớn sống lưng, lo bị chúng bỏ vào trong đó để cho chết ngạt!
Nhưng, ồ lạ sao, két sắt không phải là két sắt! Bên trong cùng, có những bậc thang dẫn xuống hầm. Hai chúng tôi được khiêng xuống một phòng rộng dưới đất, và đặt vào một xó.
Một người đàn bà đứng đó, cao lớn, đường bệ, đeo mặt nạ bằng nhung đen. Sau một hiệu lệnh của con người bí ẩn đó, bọn kia rút lui. Chỉ còn hai chúng tôi với mụ ta. Không nghi ngờ gì nữa: chính là người đàn bà Pháp, "Số Ba" của Bộ Tứ vĩ đại.
Mụ cúi xuống bỏ giẻ ở miệng chúng tôi, nhưng vẫn để dây trói. Rồi đứng lên, nhìn thẳng chúng tôi, mụ lột mặt nạ bằng một khoát tay nhanh chóng.
Đó là bà Olivier!
- Ngài Poirot - giọng mụ nhạo báng sâu cay - Ngài Poirot kỳ tài, ngài Poirot độc nhất vô nhị! Sáng hôm qua, tôi đã có lời cảnh báo ông, ông đã không thèm đếm xỉa, đã nghĩ rằng có thể dùng mưu mẹo chống đối chúng tôi. Bây giờ ông đã ở đây. Trong tay chúng tôi.
Một sự tàn ác lạnh lùng, trái hẳn với ánh mắt tinh nhanh, toát ra từ người đẵn bà này. Toàn thân tôi lạnh toát.
Poirot không nói gì. Anh há hốc miệng ngắm nhìn người đàn bà có vẻ điên, hoàn toàn điên dại vì ham quyền lực này, cái điên dại chỉ những bộ óc siêu phàm mới có. Mụ rủ rỉ:
- Nào, thế là hết. CHÚNG TA không cho phép ai ngáng trở kế hoạch của mình. Ông có đề nghị một lời cuối cùng nào không?
Chưa bao giờ, cả trước đó và về sau này, tôi cảm thấy mình cận kề cái chết bằng lúc đó.
Poirot thật đáng khen. Điềm nhiên, không động đậy, anh tiếp tục ngắm thẳng mặt mụ với vẻ thích thú thực tâm.
- Tôi rất quan tâm quan sát tính cách, tâm lý của bà, tiếc rằng không còn nhiều thì giờ để nghiên cứu! Vâng, tôi có một yêu cầu. Một tử tù bao giờ cũng được phép hút điếu thuốc cuối cùng. Thuốc ở trong túi tôi vậy nếu bà cho phép...
Anh đưa mắt chỉ những dây trói làm anh không cựa quậy được.
- Tất nhiên! - mụ ta cười và nói - ông muốn tôi nới lỏng đôi tay? Hercule Poirot, ông khôn lắm. Nhưng tôi khôn không kém nên không dại gì nghe ông. Nhưng ông sẽ có thuốc!
Mụ ta quỳ xuống, lấy hộp thuốc trong túi Poirot, rút một điếu đặt vào miệng anh.
- Bây giờ, ông cần diêm - mụ đứng lên.
- Không cần, thưa bà, xin cảm ơn.
Giọng Poirot có vẻ gì lạ khiến tôi giật mình. Mụ Olivier cũng lộ vẻ ngạc nhiên.
- Đứng yên, không đụng đậy, thưa bà! Không nghe theo, bà sẽ hối tiếc! Bà có biết đặc tính của chất cu-ra? Người Da đỏ Nam Mỹ dùng nó để tẩm tên độc, gây cái chết tức khắc. Một số bộ lạc để nó vào ống nhỏ để thổi vào cho khuyếch tán. Điếu thuốc này của tôi cũng có chức năng ấy. Tôi chỉ cần thổi… A! Bà giật nẩy mình? Hãy đứng yên! Điếu thuốc này cực kỳ lợi hại. Chỉ thổi nhẹ, một mũi tên nhỏ xíu sẽ bay tới đích... Bà muốn chết không? Không? Nếu vậy, hãy cởi trói cho ông Hastings. Vâng, chân tay tôi bị trói, nhưng tôi có thể quay đầu, thổi mũi tên vào bà, bà chớ quên điều đó!
Tay run bần bật, mặt rúm ró vì tức giận và hận thù, mụ Olivier cúi xuống thi hành lệnh của Poirot. Tôi được cởi trói. Poirot hướng dẫn tiếp:
- Hastings, dây trói anh, giờ dùng để trói bà. Thật chắc chưa? Rồi, vậy anh cởi cho tôi. May mắn sao là bà đây đã cho các phụ tá ra ngoài? Mong sao ta sẽ không bị chúng chắn lối ra!
Trước khi rút, Poirot nghiêng mình lịch sự:
- Không dễ gì sát hại được Hercule Poirot đâu, thưa bà. Chúc ngủ ngon!
Miệng bị bịt giẻ nên mụ Olivier không đáp lại, song ánh mắt căm thù mụ phóng ra đủ làm tôi phát khiếp, và cầu mong đừng bao giờ rơi vào tay mụ nữa.
Thật may, chúng tôi không gặp ai. Khu vườn vắng lặng.
Chẳng bao lâu chúng tôi đã đi giữa phố xá Paris. Hercule Poirot nắm chặt hai bàn tay, lúc này mới hả cơn tức giận:
- Tôi thật đáng đời với những gì mụ đàn bà ấy nói! Tôi là một anh đại ngu! Một thằng ngốc, trẻ ranh, một thám tử phường chèo! Thế mà lại từng tự hào không để mắc bẫy. Con quỷ cái ấy đã lừa được tôi! Véra Rossakoff không phải tay chân của mụ. Mụ Olivier cần những ý tưởng của Halliday: nếu ý tưởng đó còn khiếm khuyết, mụ thừa tài để bổ sung. Đúng, giờ ta đã biết "Số Ba" là ai! Là người đàn bà thông minh nhất, học thức nhất, nổi danh nhất thế giới! Giờ anh đã thấy hết sức mạnh của bọn Bốn Người chưa? Toàn bộ trí óc phương Đông, toàn bộ khoa học phương Tây, toàn bộ sự giàu có châu Mỹ... Và ta còn phải xác định danh tính của "Số Bốn” nữa! Sáng mai, ta sẽ trở về London, và sẽ bắt tay vào việc.
- Anh không tố cáo mụ Olivier với cảnh sát?
- Họ sẽ không tin đâu! Ở đây, mụ được kính trọng như một thần tượng. Vả lại, ta chẳng có bằng chứng gì. Ngược lại, mụ không tố cáo chúng ta trước pháp luật đã là may rồi.
- Vô lý. Sao lại thế?
- Chắc chắn là thế. Hãy suy nghĩ một chút: chúng mình bị bắt quả tang ở trong nhà mụ, tay cầm những chìa khóa mà mụ sẽ thề là không hề đưa cho ta. Mụ bắt gặp ta trước két sắt, ta trói mụ, nhét giẻ mụ rồi chạy trốn! Hastings, anh chớ nên ảo tưởng. Chúng mình sẽ rất khó ăn khó nói. Thôi, ngày mai ta rời Paris thật sớm!

Bộ Tứ

Người dịch: DƯƠNG LINH

Chưong VIII

TRONG NHÀ KẺ THÙ

Về tới London, Poirot có nhiều thư đang đợi. Anh đọc rồi đưa một lá cho tôi với nụ cười khác thường.
- Anh hãy đọc xem.
Trước hết tôi nhìn chữ kỹ: "Abe Ryland" và nhớ tới Poirot từng nói: "Người giàu nhất thế giới".
Thư ông Ryland viết ngắn và gay gắt. Ông tỏ sự bất bình về những lý do Poirot viện ra để không đi Nam Mỹ vào phút chót, từ chối sự đề nghị hào hiệp của ông.
- Cũng đáng để suy nghĩ, phải không Hastings?
- Ồ! Tất nhiên là ông ấy bực mình!
- Anh chưa hiểu. Chẳng hơn gì mọi lần! Nào, anh hãy nhớ những lời của Mayerling, người đã trốn vào đây rồi chết vì tay kẻ thù. “Số Hai” được biểu hiện bằng chữ S có hai gạc, ký hiệu đồng đôla, hoặc gạc hai gạch và một ngôi sao. Suy ra, hắn là người Mỹ và đại diện quyền lực đồng tiền. Thêm vào đó là Ryland biếu tôi một số tiền lớn để khiến tôi đi khỏi nước Anh đúng lúc tôi sắp quan tâm đến vụ Bốn Người. Bây giờ anh hiểu chưa?
- Anh định nói là anh nghi Abe Ryland, nhà tỉ tỉ phú, chính là “Số Hai" của Bộ Tứ vĩ đại?
- Hastings, anh đã sáng ra rồi đây. Phải, đó là điều tôi nghĩ. Cái giọng anh dùng để nói "tỉ tỉ phú" là rất ý nghĩa. Nhưng cách đây ba ngày, ai có thể ngờ thực chất của bà Olivier? Bạn ơi, hãy khẳng định đi, tổ chức này do những nhân vật xuất chúng cầm đầu, và ngài Ryland cỏn lâu mới được tiếng là nhà từ tâm bác ái... Trong công việc, hắn rất nhẫn tâm. Tiền, tham vọng, không từ một cái gì hết; tóm lại, một con heo mập cỡ bự.
- Nhưng tại sao anh đi đến kết luận như vậy? Bằng chứng đâu? Có chắc chắn không?
- Tôi sẵn lòng đổi mọi thứ để có điều đó! Trong khi chờ đợi, cứ cho phép tôi, về giả thuyết, coi Abe Ryland là "Số Hai” và chúng ta đang gần tới đích.
- Theo thư, Ryland vừa tới London; anh có định gặp và xin lỗi ông ta không?
- Có thể.
Hai hôm sau, Poirot về nhà trong tình trạng kích động cực điểm, nắm chặt tay tôi nói liên hồi:
- Bạn ơi, ta sắp có cơ hội vô song, một dịp may hiếm có không bao giờ lặp lại! Nhưng nguy hiểm đấy, rất nguy hiểm, nên tôi không dám đòi hỏi anh cùng trải.
Tôi nhún vai. Nếu Poirot tưởng doạ được tôi, thì anh đã lầm!
Cố kìm xúc động, ngài thám tử trình bày kế hoạch. Abe Ryland đang kiếm một thư ký người Anh có học thức, lịch thiệp, và Poirot nghĩ tôi có thể nhận việc đó. Anh thanh minh:
- Bản thân tôi có thể làm việc ấy, song không thể tài nào cải trang cho phù hợp. Đã đành, tôi nói thạo tiếng Anh, trừ những lúc bị xúc động. Nhưng cái giọng lơ lớ của tôi sẽ bị chú ý liền. Dù tôi chịu hy sinh cạo bộ ria mép, người ta vẫn nhận ra tôi!
Anh nói đúng. Và tôi tuyên bố sẵn sàng đóng vai thư ký để xâm nhập vòng thân cận của Ryland. Song tôi nói:
- Tôi cuộc hai ăn một là ông ta sẽ không nhận tôi làm thư ký.
- Tôi nghĩ trái lại. Tôi sẽ xoay cho anh đủ chứng chỉ tốt nhất khiến hắn thèm rỏ rãi! Anh sẽ được đích danh Bộ trưởng Bộ Nội vụ giới thiệu. Tôi từng giúp ông ta một việc khiến ông thoát khỏi tai tiếng lớn giải quyết kín đáo và êm nhẹm, nên ông ta rất thân với tôi!...
Việc đầu tiên phải làm là nhờ sự giúp đỡ của một chuyên gia hoá trang. Ông chuyên viên này, hao hao giống Poirot một cách kỳ lạ, ngắm nghía tôi hồi lâu rồi bắt tay vào việc. Một giờ sau nhìn vào gương, tôi sững người. Tôi không nhận ra tôi nữa.
Đôi giầy thửa đặc biệt khiến tôi cao thêm ít nhất năm phân, chiếc áo khoác thùng thình làm tôi gầy bớt. Hàng lông mày sửa sang rất khéo khiến bộ mặt mang dáng vẻ khác hẳn. Hai má tôi được độn thêm bông, mầu da rám nắng biến thành màu nhợt nhạt. Cuối cùng, râu mép tôi bị cạo phăng, và khi tôi mở miệng nói, hở ra lóng lánh một chiếc răng vàng.
- Từ nay - Poirot nói - tên anh là Arthur Neville. Cầu Chúa phù hộ! Có thể anh sẽ gặp nguy hiểm.
Tim đập mạnh, tôi đến Savoy vào giờ ông Ryland đã hẹn.
Hai phút chờ đợi, tôi được dẫn lên căn hộ. Ryland ngồi ở bàn. Tôi thấy lá thư của Bộ trưởng Bộ Nội vụ để mở trước mặt ông. Đây là lần đầu tiên gặp nhà tỷ phú nên dù không muốn tôi vẫn bị ấn tượng. Người cao dỏng, cằm nhô, mũi hơi khoằm, tóc muối tiêu. Đôi mắt xám và lạnh dưới lông mày hình cung.
Ông ta ngậm điếu xì gà dài lệch một bên miệng (về sau, tôi thấy không lúc nào Ryland bỏ thói quen ấy).
- Xin mời ngồi - ông ta nói.
Tôi làm theo, ông chỉ lá thư trước mặt:
- Cứ theo lời Bộ trưởng, ông là người hoàn hảo, tôi khỏi phải kiếm đâu hơn. Nhưng ông có thực sự am hiểu lề thói của giới thượng lưu?
Tôi đáp ông có thể yên tâm về mặt ấy.
- Nếu tôi tiếp các khách là công tước, bá tước, tử tước hoặc các nhân vật tương tự trong lâu đài của tôi ở nông thôn, ông biết cách tiếp họ theo đúng lề thói và sắp xếp họ ngồi vào ban ăn đúng chỗ?
- Được ạ! - tôi mỉm cười, đáp.
Một cái liếc mắt nữa nhìn lá thư quan trọng của Bộ trưởng, thế là tôi được chấp nhận.
Người ông Ryland muốn có là một người Anh quen các thói tục của xã hội thượng lưu: ông ta cần một thư ký bặt thiệp cạnh người thư ký riêng, cô tốc ký, vân vân.
Hai hôm sau, tôi đi Hatton Chase, lâu đài của công tước Loamhire, mà Ryland đã thuê trong sáu tháng.
Chức vụ của tôi chẳng khó khăn gì. Tôi đã có lúc làm thư ký riêng cho một nghị sĩ quốc hội, do đó việc này không vượt quá khả năng.
Ông Ryland tiếp rất nhiều khách vào dịp nghỉ cuối tuần, nhưng những ngày khác thì tương đối êm ả. Hiếm khi tôi được gặp ông Appleby, viên thư ký người Mỹ, song trông anh ta có vẻ cảm tình, típ doanh nhân trẻ Hoa Kỳ! Cô Martin, nữ tốc ký, thì tôi có dịp chuyện trò nhiều hơn. Cô ta là một phụ nữ xinh đẹp và đứng đắn, tóc màu hạt dẻ, đôi mắt đen thường cụp xuống, đôi khi ánh lên những tia ác ý. Tôi có cảm tưởng cô có ác cảm và cảnh giác với ông chủ. Nhưng hai chúng tôi chưa đủ thân mật để bàn chuyện đó.
Khỏi phải nói là tôi rất chú ý quan sát mọi nhân vật ở đây. Một anh bồi, một cô hầu phòng mới vào làm gần đây, ông bếp trưởng, anh gác cửa và người quản gia vốn là người làm cho công tước, nhưng bằng lòng ở lại phục vụ ông chủ mới. Các cô phục vụ khác không có gì đáng để ý; ngược lại, tôi chú ý đến James, anh bồi thứ hai, mà ông bếp trưởng mới mượn gần đây.
Người tôi cảnh giác nhất là Deaves, tên bồi phòng của Ryland, được ông này mang từ New York tới. Hắn người gốc Anh, thái độ luôn tề chỉnh; tuy nhiên, hắn gợi cho tôi những nghi hoặc mơ hồ.
Tôi đã ở Hatton Chase ba tuần mà không có chuyện gì xảy ra: không bằng chứng gì để củng cố giả thuyết của chúng tôi. Không dấu vết gì của Bộ Tứ. Ông Ryland là người có tính tình và nhân cách đàng hoàng, và tôi nghĩ Poirot đã lầm khi coi ông ta là thành viên của cái tổ chức khủng khiếp nọ.
Một tối lúc đang ăn, tôi nghe ông Ryland noi đến tên Poirot.
- Người ta bảo tôi cái ông Poirot nay rất tài ba, còn tôi nói ông ta là là kẻ chạy làng! Tôi đã đề nghị một việc, ông ta nhận lời, thế mà đến phút chót, ông ta bỏ lửng! Tôi không tin nữa vào cái ông Hercule Poirot của các ông!
Những lúc đó, sao mà chiếc răng giả và mấy nệm bông làm tôi đau buốt óc!
Ít lâu sau, Ryland đi London suốt cả ngày, có Appleby theo. Sau tuần trà, cô Matin đi dạo với tôi trong vườn. Trông cô có vẻ buồn bã, lúng túng, nóng nẩy; tôi nhìn cô một cách cảm tình nhưng không dám hỏi. Tôi mến cô gái này và rất muốn giúp đỡ an ủi cô. Với linh tính phụ nữ, cô cảm thấy ngay.
- Ông Neville có biết là tôi định xin thôi việc?
Tôi ngạc nhiên nhìn cô, và cô nói tiếp:
- Tôi biết rõ là về mặt vật chất, chỗ làm ở đây rất tốt, không dại gì rồi bỏ; nhưng bị người ta lăng mạ thì tôi không chịu được! Nếu ông Ryland là người quân tử thực, ông sẽ không đối xử như thế.
- Ông ấy tỏ ra lỗ mãng với cô?
Cô gật đầu.
- Tính khí ông ấy hay cáu giận. Nếu ông ta ít nhiều biết tự kiềm chế, tôi còn chịu được. Nhưng hôm nọ ông ấy nổi xung ghê gớm vì một chuyện không đâu, làm tôi phải khiếp.
- Chuyện gì vậy?
- Như ông biết, tất cả thư từ của ông Ryland đều do tôi mở; một số tôi chuyển cho ông Appleby, số còn lại do tôi giải quyết. Trong khi phân loại, thỉnh thoảng tôi thấy những phong bì xanh đánh dấu con số 4 ở góc... Ông Neville, tôi xin lỗi, ông vừa nói gì cơ?
Tôi lắc đầu, yêu cầu cô kể tiếp. Sự thật là điều cô vừa nói đã làm tôi thốt lên một tiếng kêu.
- Những thư đánh dấu số 4 phải được chuyển nguyên si cho ông Ryland; điều đó tôi đã thuộc. Song hôm qua thư từ nhiều quá, trong khi mở vội, tôi đã lỡ mở một phong bì màu xanh đó. Biết là mình nhỡ tay, tôi đem ngay thư ấy đưa ông Ryland và giải thích sự việc. Không ngờ ông ấy nổi cáu kinh khủng, làm tôi sợ hãi thực sự.
- Thư ấy nói gì mà ông ấy lên cơn như thế?
- Chẳng có gì đặc biệt, thế mới lạ. Tôi đã đọc trước khi biết mình nhầm, và lá thư rất ngắn nên nội dung vẫn đọng lai trong óc tôi; đến bây giờ tôi vẫn tự hỏi có gì mà quan trọng vậy!
- Thật à, cô vẫn còn nhớ? - Tôi hỏi, giọng khích lệ.
Sau một lát suy nghĩ, cô Martin chầm chậm nhắc lại:
“Thưa ông, điều cấp bách là qua gặp ông ấy để xem trang trại cùng mỏ đá. Giá tiền mười bẩy ngàn livrơ là mua được. Mười một phần trăm hoa hồng là quá đáng. Bốn phần trăm là đủ. Kính chào.
Arthur Leversham”.
Cô Martin nhún vai nói tiếp:
- Chắc đõ là một trang trại ông Ryland định mua, nhưng tôi coi một người nổi khùng lên như vậy là nguy hiểm. Ông là người kinh nghiệm, ông bảo tôi nên làm gì?
Tôi an ủi, nói rằng ông Ryland chắc đau chứng táo bón, vốn là căn bệnh truyền kiếp của người Mỹ, không nên quan trọng hoá vấn đề. Và cô Martin hoàn toàn bình tĩnh lại khi chúng tôi chia tay.
Phần tôi, tôi không bình tĩnh chút nào! Còn lại một mình, tôi ghi và đọc lại nội dung bức thư kỳ lạ. Bề ngoài vô hại, nhưng bên trong nó chữa đựng ý nghĩa gì? Có phải chỉ là một vụ mua bán mà Ryland không thích mọi người biết chi tiết? Nếu vậy sao lại có số 4 nhỏ ở góc phong bì? Phải chăng tôi đang trên đường tìm ra vết tích?
Cả đêm tôi nghiên cứu bức thư, mờ sáng tôi ngủ thiếp đi vì mệt, vẫn không tìm ra lời giải. Hôm sau đột nhiên lời giải hiện lên, và nó vô cùng đơn giản. Con số 4 là chìa khóa giải bí ẩn. Thật vậy, đọc thư nhẩy bốn chữ một, sẽ cho một câu ý nghĩa khác hẳn:
“Cấp bách gặp ông mỏ đá mười bẩy mười một bốn”.
Số mười bảy chắc tương ưng với ngày 17 tháng Mười, tức ngày mai; mười một là giờ, và bốn là chữ ký của "Số Bốn", Kẻ Tiêu Diệt bí hiểm, hoặc đó là dấu hiệu ước lệ của một tên tay chân trong bọn.
Còn về mỏ đá, tuyệt thay, thật là rõ: cách lâu đài năm trăm mét, ngay trong khu vực trang trại, có một mỏ đá bỏ không nằm ở một nơi vắng vẻ, địa điểm lý tưởng cho một cuộc hẹn bí mật.
Trong một thoáng, tôi đã định tự lo việc này, để thêm một bông hoa trên vương miện! Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, tôi đổi ý: trách nhiệm quá nặng nề, và tôi không có quyền đơn thương độc mã, có nguy cơ làm hỏng việc lớn.
Một khi chiếm được lợi thế với kẻ thù, cần phải khai thác tối đa. Poirot sẽ khôn khéo hơn tôi rất nhiều, điều đó tôi phải công nhận.
Tôi liền viết thư ngay, kể mọi chuyện cho anh. Anh sẽ tự nhận ra tầm quan trọng cửa cuộc hẹn này. Tôi nói sẵn sàng một mình lo toan việc này, nhưng cũng cho anh mọi chỉ dẫn cần thiết để tới mỏ đá, trong trường hợp anh thấy cần phải đích thân can thiệp.
Hôm sau, tôi như ngồi trên đống lửa. Không có khách khứa nào, nên tôi đành ở với ông Ryland suốt buổi tối trong văn phòng. Tôi đã đoán trước không thể ra đón Poirot ở sân ga, song tin rằng tôi sẽ được rảnh trước mười một giờ. Và quả nhiên như vậy.
Mười giờ rưỡi, ông Ryland nhìn đồng hồ và tuyên bố "tối nay thế là xong”. Không đợi bảo tới hai lần, tôi lên phòng mình làm như đi ngủ, nhưng lại xuống ngay bằng cầu thang xép, ra vườn. Tôi mặc áo khoác mầu sẫm để dễ bễ che giấu.
Đi quá một quãng, tôi quay lại nhìn phía sau và thấy ông Ryland ra khỏi văn phòng. Hẳn ông ta đi đến nơi hẹn. Tôi rảo bước nhằm giữ khoảng cách, và tới mỏ đã, miệng thở gấp.
Nơi đây có vẻ hoàn toàn vắng lặng. Tôi nấp vào một bụi cây, chờ xem.
Hai phút sau, lúc mười một giờ đúng, Ryland xuất hiện, đội mũ sụp mắt, điếu xí gà bất biến trên môi.
Ông ta nhìn vòng quanh rồi biến vào trong mỏ đá. Rồi tôi nghe thấy tiếng nói rì rầm: người hẹn (hoặc những người hạn) hẳn đã tới.
Tôi bò ra khỏi bụi cây, lườn từng bước dọc con đường nhỏ khấp khểnh, đến lúc chỉ còn bị ngăn cấm với đối thủ bằng một tảng đá lớn tôi nấp phía sau. Đó là một điểm nghe trộm tuyệt vời.
Yên tâm mình được an toàn, tôi cúi về phía trước để nghe cho rõ hơn, thì... nhìn thấy trước mặt một nòng súng đen ngòm.
- Giơ tay lên! - tiếng của Ryland - Ta vẫn chờ đây.
Hắn ngôi khuất bên kia tảng đá; tôi không nhìn thấy hắn, nhưng cứ nghe giọng nói đanh gọn là đủ hiểu tình thế của mình!
Lại có một nòng thép lạnh chạm vào sau gáy tôi. Đến lúc này, Ryland mới hạ khẩu súng lục của hắn, ra lệnh:
- Tốt lắm. George! Giải hắn tới đây.
Lòng đầy căm hận, tôi đành để mình bị lôi đi, bị nhét giẻ vào mồm và bị tên George vô hình trói chặt (mà tôi đoán không ai khác là thằng cha Deaves)!
Ryland nói tiếp, nhưng bằng giọng cứng rắn đến mức tôi khó nhận ra:
- Đã đến lúc phải kết liễu với hai ông thôi. Các ông đã ngăn trở kế hoạch của Bộ Tứ. Phải trả giá! Ông có nghe nói chuyện đá lở không? Cách đây hai năm ở đây đã xẩy ra một vụ; tối nay sẽ có một vụ nữa. Tôi quyết định như thế. Chỉ còn đợi ông bạn của ông nữa thôi. Ông ta không đúng hẹn nhỉ!
Tôi vô cùng hối hận về ý nghĩ đã gọi Poirot đến đây để rồi cũng mắc bẫy. Miễn là anh quyết định để mặc tôi lo một mình! Miễn là anh chưa đi khỏi London.
Các giây phút càng trôi, tôi càng hy vọng.
Nhưng, hỡi ôi. Một tiếng động rất nhỏ làm tôi hiểu là đã hy vọng hão. Tôi nghe có tiếng đi nhẹ, rất nhẹ... Đến gần, vẫn gần nữa... Vậy mà tôi bất lực bị bịt miệng, không thể báo hiệu cho người bạn vô cùng thân thiết... Ôi oái oăm!
Không thể nhầm lẫn: tiếng chân đi từ phía ngoài đường. Cuối cùng một bóng đen xuất hiện, nghiêng đầu một bên, dò tìm.
Ryland hừ lên một tiếng hài lòng, giơ súng:
- Giơ tay lên!
Cùng lúc, Deaves nhẩy xổ vào Poirot, ôm chặt phía sau. Nhà thám tử đại tài bị bắt.
- Tôi rất vui được gặp ông, ông Hercule Poirot - Ryland dằn từng tiếng.
Sự bình tĩnh của Poirot thật tuyệt vời. Anh không chớp mắt, nhìn quanh trong đêm tối:
- Bạn tôi có đây không?
- Lẽ dĩ nhiên, cả hai đều đã mắc bẫy...
Poirot phá lên cười:
- Ông nói bẫy nào vậy?
- Ông không thấy đó ư?
- Đúng là có bẫy - Poirot thản nhiên đáp - nhưng ông lầm. Người bị mắc bẫy, chính là ông!
- Ông nói gì? - Ryland giơ súng, thốt lên.
- Nếu ông bắn, ông phạm tội giết người trước mười cặp mắt nhân chứng và sẽ bị treo cổ, chắc như hai cộng hai là bốn. Nơi chúng ta đứng đã bị cảnh sát vao vây từ hơn một giờ. Chịu thua đi, ông Ryland!
Poirot huýt một tiếng, và như có phép thần, cảnh sát bổ ra từ tứ phía. Trong nháy mắt, Ryland và tên đồng bọn bị bắt và tước vũ khí.

Sau khi trao đổi vài lời với viên sĩ quan chỉ huy, Poirot cầm tay tôi dắt đi. Vừa ra khỏi mỏ đá, cử chỉ đầu tiên của anh là ôm hôn tôi, hỏi tôi có bị thương tổn gì không.
Cuối cùng anh ngợi khen tôi và tỏ sự ân hận về việc đã để tôi phải đóng vai trò này.
- Không sao, mọi việc đã qua là đã qua và kết thúc tốt đẹp. Nhưng Poirot này, sao anh đoán được là chúng lại giăng bẫy tôi lần nữa?
- Thì chính tôi đang chờ đợi điều này mà! Khốn khổ anh nghĩ tôi đưa anh vào đây làm gì? Hãy nghĩ xem, này tên giả, này cải trang... Những thứ đó đánh lừa được Ryland ư?
- Sao? Vậy mà anh không nói gì với tôi?
- Như tôi đã từng nhận xét, bản chất anh quá thật thà nên không thể đánh lừa được ai, chỉ trừ tự đánh lừa mình mà thôi. Theo tôi dự đoán, anh đã bị phát hiện ngay lúc mới vào nhận việc. Điều đó tất yếu như toán học, với ai biết để chất xám làm việc. Chúng đã sử dụng anh như con mồi, để hồng bắt tôi. Con về cô tốc ký... nhân tiện hỏi, có phải cô ta có bộ tóc hung đỏ?
- Nếu người anh định nói là cô Martin - tôi hậm hực - thì tóc cô mầu hạt dẻ óng ánh rất đẹp, và...
- Những con người này cực kỳ tinh xảo. Chúng đã nghiên cứu cả những điểm yếu của anh. Này nhé, cô Martin cũng là người trong bọn! Cô ta kể chuyện Ryland nổi khùng và khi anh tỏ vẻ bất bình, nàng liền đọc nội dung bức thư. Con số được tính toán khéo léo, vừa khó vừa dễ. Chàng Hastings suy ngẫm, tìm ra lời giải và báo ngay Poirot... Đến đây, mọi việc của Bộ Tứ đều suôn sẻ, nhưng chúng không biết là Poirot đã dự đoán tất cả! Nhận thư anh, tôi gặp Japp và bố trí mọi thứ để đạt được kết quả thắng lợi như anh vừa chứng kiến.
Tôi nói thẳng với Poirot là tôi rất không bằng lòng với cái vai anh bắt tôi đóng. Dù sao tôi vẫn khoan khoái vứt bỏ chiếc răng giả và cái tên giả để sung sướng trở về London!
Sáng hôm sau, tắm táp xong, tôi hoan hỉ nghĩ tới bữa điểm tâm ngon miệng, thì nghe tiếng Japp trong phòng khách. Tôi khoác vội chiếc khăn tắm và đi ra.
- Anh có thể khoe là đã lôi chúng tôi vào một chuyện huyễn hoặc tài tình - Japp nói - Anh Poirot, anh mà cũng lầm thế ư?
Nét mặt của Poirot lúc này thật đẹp.
Japp tiếp:
- Anh đã làm chúng tôi bắt lầm tên hầu thay cho chủ hắn.
- Tên hầu nào? - tôi ngạc nhiên hỏi.
- James, tên bồi thứ hai của ông Ryland! Hắn đã cuộc với các gia nhân khác là sẽ đóng giả ông chủ để vạch mặt một tên gián điệp (nó ám chỉ ông đấy, ông Hastings), đang dò xét mọi người ở Hatton Chase!
- Vô lý - tôi nói.
- Ông Hastings tội nghiệp, tôi đã cũng đi với tên cha tiệt ấy đến lâu đài và thấy ông Ryland chính cống nằm ngủ say trên giường! Tên bếp trưởng tên quản gia và cả lũ gia nhân đều thề chỉ là một trò đánh cuộc. Một trò hề dớ dẫn, không hơn. Tất nhiên, tôi đã trả tự do cho thằng hầu ấy rồi.
- Vậy là hắn vẫn đang trong bóng tối - Poirot nói.
Japp đi rồi, chúng tôi nhìn nhau. Bạn tôi nói:
- Bây giờ ta đã biết thêm. Abe Ryland là "Số Hai" của "Bộ Tứ vĩ đại". Trò giả trang tên hầu tham gia là nhầm đối phó với trường hợp nguy hiểm. Tên hầu đó... chính là "Số Bốn"? - Poirot nghiêm nghị kết luận.

Bộ Tứ

Người dịch: DƯƠNG LINH

Chưong IX

BÍ MẬT CỦA HOA NHÀI VÀNG

Poirot luôn miệng nói ngày càng có nhiều hiểu biết về kẻ thù. Phần tôi, tôi ưa những kết quả cụ thể hơn.
Từ khi chúng tôi được biết về bọn Bốn Người, chúng đã giết hai mạng người, bắt cóc Halliday và suýt đưa Poirot và tôi sang thế giới bên kia. Thắng lợi duy nhất của chúng tôi là hãy còn sống!
Poirot không chia sẻ sự bi quan ấy.
- Tôi công nhận là đến nay, chúng vẫn qua mặt ta, nhưng hãy đợi đấy: cười người hôm trước, hôm sau người cười! Và anh nhớ cho rằng đây không phải vụ án hình sự tầm thường, mà là một mưu đồ có tầm thế giới do những bộ óc siêu đẳng chỉ huy.
Tôi cố dò xem Poirot định làm gì. Nhưng như thường lệ, anh vẫn giữ kín hành tung của mình, không cho tôi biết.
Tuy nhiên, tôi được tin là anh đã liên hệ với những nhân viên mật vụ ở Ấn Độ, ở Trung Hoa và ở Nga.
Căn cứ vào những lời tự khoe thỉnh thoảng anh thốt ra, thì Poirot đang tiến hành chiến thuật quen thuộc: dò xét tâm trạng kẻ thù, và tiến lên từng bước.
Nhà thám tử cừ khôi đã bỏ lửng hẳn các khách hàng thường lệ. Có nhiều lời mời mọc hấp dẫn, anh đều từ chối, hoàn toàn không quan tâm đến vụ việc nào không liên quan đến hoạt động của bọn Bốn Người.
Cách làm này rất có lợi cho thanh tra Japp; ông ta đạt nhiều thành tích nhờ những lời chỉ dẫn lơ lửng của Poirot. Để đáp lại, Japp cung cấp cho nhà thám tử Bỉ những thông tin mà ông cho là có ích.
Khi Japp được giao điều tra vụ mà báo chí đặt tên một cách văn vẻ là "Bí mật của Hoa nhài vàng", ông ta điện xin gặp Poirot để tham khảo ý kiến.
Đó là khoảng một tháng sau vụ việc xảy ra với tôi ở nhà Ryland. Tôi đã bắt đầu thấy quá nhàn rỗi, vì vậy rất vui được cùng đi với Poirot đến Market Handford, tỉnh Worcestershire, nơi Japp đang đợi.
Ngồi chễm chệ trên toa tàu rồi, Poirot hỏi tôi:
- Hastings, anh nghĩ thế nào về vụ này?
- Mọi việc có vẻ khá phức tạp ... - tôi thận trọng nói nhỏ.
- Anh cho là thế? - Poirot nói, vẻ mặt vui thích.
- Còn gì nữa! Rõ ràng anh cho ông Paytner chết là bị giết, chứ không phải do tự tử hay tai nạn, vì thế chúng ta mới vội và đến Market Handford...
- Không, không, anh chưa hiểu tôi. Dù cho là ông Paytner chết do một tai nạn đặc biệt khủng khiếp vẫn còn có một số điều bí ẩn cần làm rõ.
- Thì tôi cũng nói thế, cho nên mới bảo là phức tạp.
- Ta hãy điểm lại những sự việc chính một cách bình tĩnh, tuần tự. Hastings, anh kể xem, nhưng thật sáng sủa, chính xác.
Tôi cố gắng làm theo yêu cầu của ông bạn nghiêm khắc.
- Ông Paytner là một người giàu có, học thức, thường đi chu du khắp thế giới, năm năm mươi lăm tuổi bỗng tuyên bố mình mệt mỏi, không đi đây đi đó nữa. Ông tậu một cơ ngơi nhỏ ở vùng Worcestershire và mời người cháu tên Gérald Paytner, là người bà con duy nhất còn lại, đến ở cùng tại "Croftlands" (tên cơ ngơi). Gérald Paytner, một nghệ sĩ trẻ, đang chẳng có thu nhập gì, vớ được dịp may hiếm có. Từ bảy tháng nay, anh ta sống với ông chú cho đến khi xảy ra thảm kịch.
- Anh kể rất khá - Poirot nói - Cứ như sách!
Không quan tâm đến lời khen của Poirot, bản thân đang say sưa với câu chuyện, tôi tiếp tục:
- Tại "Croftlands”, ông Paytner có cuộc sống vương giả: sáu gia nhân, không kể một anh hầu phòng riêng, một người Tàu tên là Ah Ling.
- Hầu phòng riêng, tên Ah Ling - Poirot khẽ nhấn mạnh.
- Thứ ba vừa rồi, sau bữa trưa, ông Paytner kêu khó chịu trong người, và một gia nhân chạy đi gọi bác sĩ. Paytner không chịu đi nằm, tiếp thầy thuốc ngay trong phòng làm việc. Không biết hai người làm gì, chỉ biết trước khi ra về bác sĩ Quentin đòi gặp bà quản gia, nói rằng ông Paytner yếu tim, và ông đã tiêm một mũi dưới da. Ông dặn không được làm nhiễu người bệnh, rồi đặt những câu hỏi khá lạ lùng về các gia nhân: họ phục vụ ông Paytner từ khi nào? Từ đâu đến? vân vân. Bà quản gia lấy làm lạ nhưng đều trả lời đủ. Sáng hôm sau, một cô hầu phòng khi đi xuống, ngửi thấy mũi thịt cháy khét lẹt bốc ra từ phòng làm việc của chủ. Cô định mở cửa, nhưng cửa khóa từ bên trong. Gérald Paytner và tên hầu người Tàu phải phá cửa để vào: ôi cảnh tượng kinh khủng! Ông Paytner ngã chúi đằng trước vào cái lò đốt ga, nên đầu hoàn toàn cháy thành than. Mặt không nhận ra tí nào. Ngay lúc đó, chưa ai nghi ngờ gì. Nếu trách ai thì thích ông bác sĩ Quentin đã không buộc người bệnh đi nằm sau khi tiêm. Nhưng rồi người ta tìm thấy dưới đất một tờ báo, hẳn là từ trên đùi ông già rơi xuống. Xem kỹ tờ báo, thấy có một số chữ nguệch ngoạc bên lề.
Bàn tay viết những chữ đó rất yếu. Lại thấy ngón trỏ bàn tay phải của nạn nhân bị giây mực đến đốt thứ hai. Không cầm được bút, ông Paytner đã nhúng ngón tay vào lọ mực (lọ mực để trên bàn, vừa tầm tay) và có viết mấy chữ "Hoa nhài vàng” lên lề tờ báo đang cầm. Nhưng mấy chữ ấy có nghĩa gì? Hoa nhài vàng nở rộ phủ kín các tường ở Croftlands nên có thể giả thử là hình ảnh đó đã đập vào mắt, làm ông già hấp hối viết ra câu đó. Báo chí luôn săn tìm tin giật gân, vớ ngay câu chuyện và đặt tên là "Bí mật Hoa nhài vàng", mà thực ra mấy chữ ấy có lẽ chẳng có ý nghĩa.
- Anh cho là không có ý nghĩa? - Poirot hỏi - Rốt cuộc, anh đã nói thế, thì chắc là thế.
Tôi nhìn anh, ngạc nhiên, song không thấy ý giễu cợt gì trong ánh mắt. Tôi kể tiếp:
- Cuộc điều tra được tiến hành. Ngay từ đầu người ta đã có định kiến với bác sĩ Quentin. Trước hết, ông ta không phải là bác sĩ quen của gia đình, mà là người thay thế bác sĩ Bolitho đang đi nghỉ. Sự bất cẩn của Quentin có vẻ là nguyên nhân trực tiếp của tai nạn. Nhưng từ đó mà bảo là giết người thì còn xa. Cũng phải nói thêm ngay khi đến ở "Croftlands" ông Paytner đã sinh ra đau yếu, và bác sĩ Bolitho đã điều trị ông được một thời gian. Khi bác sĩ Quentin tiếp xúc với ông lần đầu, ông đã thấy một số triệu chứng đáng ngại. Trước buổi tối oan nghiệt, Quentin mới chỉ xem bệnh cho Paytner có một lần. Khi gia nhân mời ông đến gấp, ông đã thấy người bệnh ở trong cơn kích động kỳ lạ. Paytner nói ông không cảm thấy ốm đau gì, nhưng món càri ông vừa ăn có mùi là lạ, vì vậy ông đã đuổi Ah Ling ra ngoài, rồi đổ món ăn từ đĩa vào bát đưa cho bác sĩ để đem đi xét nghiệm. Quentin khẳng định Paytner không ốm, nhưng bị xúc động quá ảnh hưởng đến tim; nên cần tiêm một ống strychnine, chứ không phải moócphin. Tôi nghĩ đã kể hết, và nói thêm kết quả xét nghiệm: món càri đúng là có lẫn một lượng bột thuốc phiện đủ để giết chết hai người!
- Vậy kết luận của anh ra sao? - Poirot bình tĩnh hỏi.
- Thật khó kết luận. Paytner rất có thể chết do tai nạn; mưu đồ đầu độc chỉ là một sự trùng hợp đúng tối hôm ấy.
- Hãy thú nhận rằng đối với anh, đây là vụ giết người thì hợp lý hơn!
- Còn với anh thì không?
- Anh và tôi, chúng ta không lập luận theo cùng một cách. Tôi không vội tìm kết luận; khi nào vấn đề kia được giải đáp hãy hay. Tôi muốn nói đến "Bí mật của Hoa nhài vàng". À này, anh còn quên một chi tiết.
- Tôi đoán anh định nói đến hai gạch theo hình thước thợ ở dưới mấy chữ nguệch ngoạc bằng mực trên lề tờ báo? Quả là tôi không coi nó là quan trọng!
- Ta hãy để bí mật Hoa nhài vàng sang một bên mà xem xét món càri.
- Tất nhiên, có thể đặt hàng trăm câu hỏi: ai đã bỏ độc dược? Mục đích gì? vân vân... Ta biết Ah Ling là người dọn món ăn, nhưng vì lý do gì hắn lại định đầu độc chủ? Hay hắn nằm trong một "băng" tội phạm. Băng “Hoa nhài vàng" chẳng hạn? Rồi nữa, còn Gérald Paytner...
- Đúng, đúng, - Poirot gật đầu - anh ta là người thừa kế ông chủ. Nhưng chiều hôm ấy, hắn đi ăn ngoài thị trấn.
- Anh ta có thể dễ dàng vào bếp và trộn thuốc phiện vào một chất liệu nào đó dùng để nấu món càri! Hắn đi ăn ở bên ngoài để khỏi phải đụng đến thức ăn bị bỏ thuốc độc.
Lập luận của tôi có vẻ nghe được và, điều hiếm có Poirot tỏ ra rất quan tâm!
Tôi được khích lệ và tiếp tục trình bày giả thuyết:
- Gérald Paytner về muộn, thấy ánh đèn trong phòng ông chú, biết là kế hoạch đã thất bại, liền đẩy ông già vào lửa.
- Giả thiết này của anh không hợp lý - Poirot nói - Một người năm mươi lăm tuổi, còn vạm vỡ, lại chịu để bị đẩy vào lửa mà không chống cự?
- Được. Vậy thì đến lượt anh trình bày quan điểm.
Poirot cười, ưỡn cao ngực và nói như diễn giảng:
- Giả thử đây là vụ giết người, một vấn đề đặt ra ngay lập tức: tại sao lại chọn cách ấy? Tôi thấy chỉ có một lý do: để không ai nhận diện được! Bộ mặt bị cháy đen, và...
- Sao? - Tôi ngắt lời. Anh nghĩ là...
- Hastings, hãy khoan. Đó chỉ là giả thiết. Có thể nghĩ rằng đó không phải là xác ông Paytner? Mà là của một ai khác? Tôi xem xét hai câu hỏi ấy và xin trả lời: không.
- Vậy thì sao? - tôi thốt lên, thất vọng.
Poirot nháy mắt, nói tiếp:
- Vậy thì tôi tự nhủ có một cái gì đấy ta chưa nắm được và cần nghiên cứu vấn đề này. Không nên để lúc nào cũng bị ám ảnh vì lũ Bốn Người... À được rồi! Anh có biết cái bàn chải áo của tôi để đâu không nhỉ? À! Nó đây rồi. Nhờ anh chải cho tôi rồi tôi chải cho anh.
Bỏ bản chải vào vali, Poirot nói tiếp:
- Hừ, tôi lại bị một ý tưởng duy nhất thu hút... Này, hai gạch thước thợ mà anh nói, nó có nghĩa gì, nếu không phải là người ta bắt đầu viết số 4?
- Trời! - Tôi bật cười - Anh định mò mẫm gì ở đó?
- Tôi thừa nhận là cứ quay đi quay lại mãi một việc thì thật buồn cười... Cần phải thay đổi không khí! Chính vì thế mà tôi đến đây!... Anh Japp thân mến? Khoẻ chứ?