Bí quyết hái ra tiền của các nhà tỷ phú hàng đầu thế giới

Bí quyết để trở thành nhà tỷ phú hàng đầu thế giới đó là hãy gây dựng công ty trở nên lớn mạnh hoặc hãy trở thành một nhà đầu tư thành công.

Quay trở lại bảng xếp hạng năm 2007, bạn có thể thấy top 5 không có sự thay đổi nhưng đang có cạnh tranh rất mạnh mẽ. Trong 13 năm liên tiếp, Bill Gates tiếp tục duy trì ngôi vị là người giàu nhất thế giới với tài sản ước tính 56 tỷ đôla. Nhưng khoảng cách đó đang bị người ở vị trí thứ hai Warren Buffett, với tài sản trị giá 52 tỷ đôla, thu hẹp dần. Nhà đầu tư người Mexico, Carlos Slim đứng ở vị trí thứ ba với tài sản 49 tỷ đôla, đã có một bước tiến cực kỳ ấn tượng bằng việc tăng thêm 19 tỷ đôla trong năm vừa qua. Gia đình Kamprad (Thụy Điển), sáng lập ra chuỗi cửa hàng nội thất IKEA đứng thứ tư với 33 tỷ đôla. Theo sau ở vị trí thứ năm là vua thép người Ấn Độ Lakshmi Mittal với 32 tỷ đôla.

Trong năm người giàu nhất thế giới nói trên, hãy khoan nói về Bill Gates và thử tìm hiểu hai người đứng ở vị trí thứ hai và thứ ba, Warren Buffett và Carlos Slim, xem họ đã làm giàu như thế nào?

CHÂN DUNG CỦA HAI NHÀ TỶ PHÚ WARREN BUFFETT VÀ CARLOS SLIM

Ngày nay, cái tên Warren Buffett đã trở nên quá nổi tiếng. Nhưng chắc hẳn ít ai biết ông được xem là một nhà đầu tư giá trị luôn bình thản trước mọi sự thổi phồng, cường điệu và kích động trên thị trường. Ông không ngại ngần đầu tư vào các cổ phiếu được xem là tẻ nhạt, xuống giá, thậm chí, đang ở trong tình thế xấu nhất. Ngoài việc là chủ nhân của Tập đoàn Berkshire Hathaway, hiện ông đang nắm giữ cổ phần lớn của Tạp chí Times, công ty quảng cáo hàng đầu nước Mỹ Ogilvy&Mathew, Công ty Interpublic, Hãng nước ngọt Coca - Cola, American Express, Walt Disney và Gillette… Đó là chưa kể tới một số công ty nhỏ cỡ Geico hay General Re…

Những công ty và tập đoàn lớn do ông sở hữu và nắm giữ cổ phần, đã vẽ nên bức chân dung toàn diện về ông.

Với Carlos Slim, cách mà ông vươn lên vị trí thứ ba trong bảng xếp hạng này lại có phần hơi khác. Carlos Slim không chỉ đáng chú ý vì khối lượng tài sản ước tính lên tới 49 tỷ đôla, mà còn vì ông là người đứng đầu danh sách 10 tỷ phú kiếm tiền nhiều nhất trong năm. Carlos Slim là “ông trùm” trong lĩnh vực truyền thông. Không thỏa mãn với vị trí là nhà cung cấp các dịch vụ truyền thông lớn nhất Mexico, chủ hãng Telefonos de Mexico (Telmex) này còn có tham vọng mở rộng chi nhánh ra nhiều nước khác trên thế giới, mà trước hết là thị trường châu Mỹ Latinh. Năm 2003, Carlos Slim đã mua tập đoàn điện thoại di động Bell South Sao Paulo của Brazil, đồng thời cũng đang nắm cổ phần chi phối tập đoàn viễn thông lớn nhất của Brazil là Embratel Participa. Tập đoàn viễn thông Mỹ MCI phải bán số cổ phần mà MCI đang nắm giữ cho Telmex sau khi tập đoàn viễn thông của Carlos Slim thắng trong một đợt đấu thầu công khai.

Có thể nói tin học, viễn thông là hai lĩnh vực mà Carlos Slim dành nhiều công sức để đầu tư vào nhất và chúng cũng đem lại cho ông những kết quả mỹ mãn. Nếu nhiều người gọi Warren Buffett là người đàn ông có phép lạ với các đồng đôla, thì Carlos Slim là huyền thoại về người “động vào cái gì, cái đó biến thành vàng”.

CÁCH HỌ LÀM GIÀU

Hai người đàn ông này đã “giăng lưới” như thế nào để có thể kiếm được nhiều tiền đến vậy, dù cả trong những lĩnh vực mà trước họ, chẳng ai nhìn thấy tiền đồ phát triển.

Họ làm được điều đó bằng hai nguyên tắc đơn giản sau đây:

Mua những công ty khi giá của nó rẻ.
Tập trung vào các hoạt động kinh doanh có tiềm năng phát triển.

Buffett đã tạo ra một khối lượng của cải đáng kể khi ông mua lại 5% tổng số cổ phiếu của hãng American Express khi hãng này đang rơi vào tình trạng nợ nần. Trong bối cảnh tranh tối trang sáng của thị trường vào năm 1964, ông đã mua cổ phiếu của hãng này với giá rẻ bất ngờ. Ông nhận ra đây vẫn là một công ty có thương hiệu mạnh và có cơ hội làm ra tiền. Khi ông mua, giá mỗi cổ phiếu chỉ có 35 đôla, nhưng chỉ 5 năm sau, giá của chúng đã lên đến 189 đôla.

Còn đối với Slim, cơ hội lớn đầu tiên đã đến với ông vào thời kỳ khủng hoảng kinh tế diễn ra năm 1982 tại Mexico. Khi đó, các nhà đầu tư nước ngoài tại nước này tìm cách chạy trốn khỏi đây vì hoảng sợ. Slim đã nhận định rằng: “Giá trị thấp của rất nhiều công ty tại thời điểm này là bất hợp lý”. Ông tìm cách mua những công ty được rao bán với giá rất rẻ lúc đó và thu về không biết bao nhiêu lợi nhuận.

Đến năm 1990, Carlos Slim cũng mới được biết đến ở Mexico là chính. Chỉ đến khi trở thành ông chủ của Tập đoàn viễn thông Telmex lớn nhất châu Mỹ Latinh thì thế giới mới giật mình vì Mexico cũng có một đại gia kinh doanh. Cơ hội đến với ông khi Nhà nước Mexico quyết định tư nhân hóa công ty điện thoại và viễn thông quốc gia. Chẳng phải là một chuyên gia kỹ thuật, nhưng Carlos Slim táo bạo đến liều lĩnh, bỏ hết tiền vốn của mình để lao vào đấu thầu. Cuối cùng, với 1,7 tỷ đôla, ông đã mua gần như toàn bộ cổ phiếu của tập đoàn này. Giá một cổ phiếu của Telmex khi đó có giá trị 0,8 cent. Còn bây giờ giá của chúng trên thị trường chứng khoán đã tăng gấp 45 - 50 lần so với thời điểm ban đầu.

Nếu nói về điểm chung của hai nhà tỷ phú Warren Buffett và Carlos Slim, thì đó là cách tận dụng thời cơ và đi trước đón đầu. Bill Gates, tỷ phú giàu nhất thế giới cũng không nằm ngoài quy luật ấy. Bạn hãy thử tìm hiểu cách làm giàu của Gates xem như thế nào?

Sự nổi tiếng và giàu có của Bill Gates được gắn liền với sự sáng lập ra hãng Microsoft. Nhưng nếu xem bản danh sách đầu tư chứng khoán cá nhân của ông, bạn sẽ nhận thấy Bill Gates hiện đang sở hữu Hãng đường sắt quốc gia Canada (Canadian National Railway), Hãng Republic Services và Hãng Otter Tail. Trong ba công ty nói trên, Canadian National Railway kinh doanh trong lĩnh vực đường sắt, một ngành công nghiệp nặng, khác hẳn với lĩnh vực công nghệ thông tin và phần mềm mà ông đã theo đuổi. Hai hãng còn lại, một là nhà chuyên thu thập rác bẩn và thứ hai là nhà cung cấp dịch vụ điện công cộng, đồng thời sản xuất các ống nhựa. Nếu chỉ nhìn vào ba công ty này, thì hiển nhiên Bill Gates cũng được xem là nhà đầu tư vào các cổ phiếu mà ít người chú ý tới, vì cho những cổ phiếu quá chán và tẻ nhạt.

Tựu chung lại, thì cả ba người giàu nhất trong bản danh sách do Tạp chí Forbes công bố, đều là những nhà đầu tư giá trị. Lý do chung cho sự lựa chọn đầu tư vào cổ phiếu bởi họ hiểu rằng đầu tư giá trị là sự đầu tư khôn ngoan, đồng thời lại đơn giản hơn tất thảy các dạng đầu tư khác.

Song không phải ai quyết định đầu tư vào giá trị cũng thành công như họ. Ngoài yếu tố thời cơ và vận may rủi, còn một điều mà ít người có được, đó là năng khiếu và sự nhạy cảm trong kinh doanh, cách nhìn thấy giá trị tiềm ẩn trong những cổ phiếu tưởng chừng như rất bình thường, đặc biệt mỗi khi thị trường có sự biến động lớn. Buffett và Slim đã có những “cú” đầu tư đặc biệt thành công bằng cách mua các công ty, cổ phiếu vào thời điểm mà chẳng ai dám mua.

Vậy thì bạn cũng có thể làm được điều này lắm chứ, hãy không ngừng tìm kiếm và nắm bắt cơ hội bất ngờ khi nó đến với bạn.

TÍNH SÁNG TẠO BA CHIỀU

Doanh nhân khởi nghiệp là huyết mạch của nền kinh tế mọi quốc gia. Họ sản sinh ra ý tưởng, tìm kiếm nguồn lực và tài nguyên, dồn sức lực vào việc tạo dựng doanh nghiệp mới và chấp nhận thách thức.

Thế nhưng, để có thể làm việc này, doanh nhân cần đến một liều lượng sáng tạo - một trong những nguồn tài nguyên quan trọng nhất đối với doanh nghiệp và doanh nhân trong tương lai.

Giản dị nhất, tính sáng tạo được định nghĩa là một ý tưởng mới, phù hợp với thời đại và không gian sinh ra nó, và ý tưởng đó mang lại giá trị.

Chúng ta hãy cùng bàn tới tầm quan trọng của tính sáng tạo đối với doanh nhân khởi nghiệp, những đặc điểm chung mà các tổ chức kinh doanh gọi là sáng tạo thường có, cũng như các điều kiện có thể sẽ hỗ trợ tích cực - hoặc là cản trở - tính sáng tạo.

SAO LẠI BẬN TÂM VỀ TÍNH SÁNG TẠO?

Trong cuốn sách The World is Flat xuất bản gần đây, tác giả Thomas Friedman, phóng viên tờ New York Times cho rằng: các quốc gia như Mỹ từ lâu xem tính sáng tạo đương nhiên phải có - bởi lẽ nó đã ăn quá sâu vào tiềm thức của người dân. Trong khi nhiều quốc gia khác vẫn đang tìm cách hệ thống các phương pháp nhằm xây dựng và khai thác tính sáng tạo.

Có thời Trung Quốc, Việt Nam và Ấn Độ được xem là mảnh đất tốt để tận dụng sức sản xuất kiểu vệ tinh - nhờ chi phí lao động thấp hơn châu Âu hay Bắc Mỹ. Tuy nhiên, ngày càng rõ nét hơn, việc chú trọng vào giáo dục và tính sáng tạo đang làm cho Trung Quốc trở thành điểm hấp dẫn của các hoạt động đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D). Chẳng hạn Microsoft có ba trung tâm R&D tầm cỡ toàn cầu - ngoài trụ sở chính ở Redmond, bang Washington (Mỹ), hai trung tâm còn lại thì một ở London (Anh), và một ở Thượng Hải (Trung Quốc). Rõ ràng, để cạnh tranh trong tương lai, các doanh nhân Việt Nam cũng phải phát triển sức mạnh sáng tạo của mình.

Nền kinh tế Việt Nam, với những thay đổi và cơ hội lớn lao, thì đây cũng là thời đại mà doanh nhân có thể tận dụng để xây đắp tính sáng tạo của riêng mình. Dưới đây là một vài ý tưởng có thể thúc đẩy tích cực quá trình sáng tạo đó.

TÍNH SÁNG TẠO BA CHIỀU

Ba kỷ luật của tính sáng tạo chính là: (1) Suy nghĩ vượt ra khỏi nguyên tắc kỷ luật; (2) Hành động và suy nghĩ trong phạm vi kỷ luật; (3) Thực hành kỷ luật để sáng tạo.

Trước tiên, những doanh nhân sáng tạo luôn suy nghĩ “vượt ra khỏi các kỷ luật ràng buộc chính họ”. Chẳng hạn các doanh nhân Việt Nam có thể tìm kiếm các ý tưởng từ các quốc gia láng giềng như Thái Lan, Malaysia - nhằm tìm cách tạo dựng mô hình kinh doanh cho mình trong môi trường nhiều thay đổi.

Kỷ luật thứ hai là “hành động và suy nghĩ trong phạm vi kỷ luật”. Nghĩa là, nhà lãnh đạo nên tìm kiếm trong tổ chức những người có thể làm việc rất tốt, động viên và làm cho họ nhận thức được thế mạnh của mình.

Đồng thời, nhà lãnh đạo cũng phải khơi gợi cho họ sự mong muốn cùng đồng nghiệp cũng là những người có năng lực làm việc tốt hơn.

Khía cạnh thứ ba của tính sáng tạo là thực hành một quá trình có kỷ luật, tức là một cấu trúc giúp ta trở nên tự do sáng tạo hơn. Ý tưởng “cấu trúc khuyến khích tự do” này có thể khiến nhiều người thấy lạ lẫm. Song, các doanh nghiệp sáng tạo, theo bản năng, thường xây dựng và sử dụng một quy trình sáng tạo: sản sinh ý tưởng, kiểm tra và kiểm tra lại, kiểm tra ý tưởng thí nghiệm lần cuối và tung ra ý tưởng. Trên thực tế, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp nhận thấy nếu xây dựng quy trình cấu trúc được thừa nhận và sử dụng, thì cấu trúc đó có xu hướng cho phép mang lại nhiều tự do sáng tạo ý tưởng mới hơn.

Các doanh nhân thường ủng hộ ngay hai khía cạnh đầu tiên - liên tục tìm kiếm ý tưởng mới, xây dựng tính chuyên sâu trong một số lĩnh vực. Nhưng nhiều người cảm thấy khía cạnh kỷ luật thứ ba rất khó ứng dụng. Do đó, thay vì dành thời gian và tạo ra hệ thống phát triển các ý tưởng mới, họ thường nhảy cóc tới các ý tưởng chứ không nghiền ngẫm, nung nấu hay kiểm định nữa. Thực tiễn cho thấy, doanh nghiệp lo ngại đánh mất cơ hội, chứ không lo việc thất bại với ý tưởng ngay khi có cơ hội. Nghĩ kỹ ra, bằng việc dành đủ thời gian cho sáng tạo theo một phương pháp có tổ chức, doanh nghiệp có thể tiết kiệm thời gian về sau và thu nhận được nhiều ý tưởng hữu ích hơn nữa.

TĂNG CƯỜNG TÍNH SÁNG TẠO TRONG TỔ CHỨC

Vậy doanh nhân có thể làm gì để làm tăng tính sáng tạo?

Tính sáng tạo có thể xuất hiện ở mọi nơi, trong mỗi người. Những ý tưởng mới, mang lại giá trị, có thể xảy ra ở quán bia, bệnh viện hoặc lúc khởi nghiệp. Doanh nhân nào khởi nghiệp sẵn sàng tiếp nhận ý tưởng ở mọi mức độ và từ mọi người, trong mọi khía cạnh kinh doanh, có thể tìm được cách làm ra tiền cũng như tiết kiệm tiền bạc.

Nhưng nên nhớ tiền không giúp “mua” được tính sáng tạo. Chẳng hạn với sản phẩm máy nghe nhạc kỹ thuật số iPod, những người sáng tạo tìm kiếm tư tưởng, giải quyết khó khăn và sản xuất ra nó không đơn thuần chỉ vì vấn đề tiền bạc. Họ làm bởi vì yêu sự thách thức, vì họ thích làm việc với những người xuất sắc và vì họ muốn thực hiện được điều gì đó “lớn lao”. Nếu tiền bạc là động lực duy nhất, thì con người sẽ tập trung suy nghĩ về tiền, thay vì nghĩ tới các ý tưởng.

Ngoài ra thiếu thốn có thể khiến con người trở nên tháo vát. Tôi có giai đoạn làm việc ở Việt Nam tới 9 năm, tham gia phát triển trường kinh doanh theo chuẩn quốc tế. Thời gian trôi qua, tôi ngày càng thấy nhiều người tìm được các giải pháp sáng tạo, giải quyết vấn đề mà không phải tốn kém quá nhiều tài nguyên. Sự thiếu thốn nguồn lực làm sản sinh ra những con người có tố chất tài nguyên.

LÀM GIÀU VỚI SẢN PHẨM ĐỘC ĐÁO

Bạn đã bao giờ hình dung chiếc áo bạn đang mặc trên người có thể thay đổi nhiệt độ tuỳ theo thời tiết, hay nghĩ đến một chiếc áo có thể phát sáng theo ý muốn chưa?

Chắc hẳn, nếu có những chiếc áo như vậy thì bạn sẽ không tiếc tiền để mua cho dù giá của chúng “hơi cao”.

Chính tâm lý ưa chuộng sản phẩm mới lạ của khách hàng đã đem về hàng núi tiền cho nhiều công ty chuyên kinh doanh những sản phẩm độc đáo. Trên thương trường, nhiều khi các công ty không cạnh tranh nhau bằng chất lượng và giá thành, mà bằng tính độc đáo của sản phẩm cùng sự tiện lợi của dịch vụ khách hàng.

Trong năm 2003, hai công ty Bernie Perry và Ec Payne ở bang Colorrado, Mỹ, đã mua bản quyền sáng chế một hợp chất dạng sáp có thể chuyển từ thể đặc sang thể lỏng nếu gặp hơi nhiệt độ cao, rồi sau đó từ từ phát ra sức nóng tích tụ cho đến khi đặc lại. Họ đã ứng dụng nghiên cứu này để chế tạo giày bọc vải mang những viên sáp nhỏ biết thay đổi trạng thái theo nhiệt độ để giữ ấm chân. Dự kiến khi sản phẩm mới này được tung ra thị trường, doanh thu mỗi năm sẽ đạt khoảng 4,2 tỷ USD với lợi nhuận là 300 triệu USD cho hai công ty.

Còn Tom Liser, Chủ tịch công ty Wisconsin Global Technologies, Mỹ, cũng bỏ ra một số tiền lớn để mua bản quyền sáng chế một hợp chất polyme gọi là polyethylene glycol. Sang năm tới, công ty này sẽ bán ra thị trường hai loại vải kháng khuẩn, không nhăn, không co nhờ hợp chất polyme này. Sinh vật không thể sống trên loại vải xử lý với polyethylene glycol do môi trường vải quá khô và sinh vật khó bám vào sợi vải. Tương lai, Tom Liser sẽ hợp tác với John Artley, Chủ tịch công ty Bayshore ở New York để dùng loại vải này sản xuất ga trải giường, chăn gối, giày, băng gạc và đồ lót dành cho bệnh nhân. Mặc dù sản phẩm chưa được tung ra thị trường, nhưng Tom cho biết ông đã có 50 đơn đặt hàng trong tay. “Chúng tôi sẽ phải làm việc khá vất vả, bởi hợp đồng đã ký tương ứng với năng lực sản xuất trong hai năm. Tuy nhiên, niềm vui với tôi là mọi người chấp nhận sản phẩm mới này”, Tom cho biết.

Không chịu thua kém người Mỹ, ở Italia, công ty Corpo Nove đã sản xuất thử nghiệm một loại áo sơ mi bằng nylon chứa hợp kim có khả năng khôi phục hình dạng ban đầu ở một nhiệt độ nhất định nào đó. Dù bị vo thành cục ném dưới chân giường, nhưng nếu môi trường đạt đến một nhiệt độ nhất định, chiếc áo sẽ tự bung ra và trở lại phẳng phiu như cũ. Loại áo sơ mi này giặt được và không gây dị ứng đối với những người mẫn cảm, song lại có vài khuyết điểm: chỉ có duy nhất một kiểu áo, chỉ có màu xám và giá đến 5.000 USD mỗi chiếc. “Chúng tôi không lo ngại yếu tố giá thành, vì cuộc điều tra thăm dò phản ứng khách hàng cho thấy những sản phẩm của chúng tôi rất hợp với ý thích của họ. Nếu thành công, mỗi năm sản phẩm này sẽ đem lại cho Corpo Nove khoảng 200 triệu USD lợi nhuận”, Becorli Gattuso, giám đốc Nove cho biết. Ông cho biết thêm “Quần áo là vật dụng không thể thiếu của con người, nên chúng tôi không ngần ngại đầu tư cho việc nghiên cứu để đưa ra thị trường các kiểu quần áo thoả mãn đòi hỏi về thời trang và kỹ thuật”. Có thể liệt kê một vài loại quần áo mới của Nove như sau: áo có màn hình chữ nhật mỏng, nặng 40gr, phát ánh sáng màu xanh nhờ tinh thể phốt pho chèn giữa 2 lớp phim nhựa nối với cục pin 9 vôn bên trong áo ngực, nút áo vest phát ra tiếng nhạc nhờ các loa tăng âm dày 5mm gắn phía sau, áo ngực mang nhiều hạt nhựa nhỏ chứa nước hoa sẽ làm phát tán mùi thơm khi áo cọ vào da (loại áo này mất mùi thơm khi các hạt nhựa vỡ hết, sau 4 - 5 lần giặt), áo veston có điện thoại di động nặng 120gr may ở tay áo…

Chưa hết, ở Thượng Hải, Trung Quốc, công ty Shanghai Lion High Science and Technologies đã sản xuất một loại quần áo còn khó tưởng tượng hơn: quần áo bảo vệ bào thai chống sóng điện từ độc hại từ máy vi tính, điện thoại di động và một số máy móc điện tử gia đình. Theo lời quảng cáo của công ty này thì sóng điện từ có nguy cơ gây bệnh bạch cầu, sẩy thai, thai dị dạng, rối loạn hệ thần kinh trung ương, làm sản phụ chóng mặt, nhức đầu, mất trí nhớ, mất ngủ, hay nói mê, ung thư não… Chính quảng cáo nói trên đã giúp công ty bán được 4 triệu nhân dân tệ tiền quần áo chống sóng điện từ vào năm 2002, con số này vào năm 2003 là 7 triệu nhân dân tệ và doanh thu đạt gấp đôi vào cuối năm 2004. Nhiều phụ nữ mang thai, vừa không rành rẽ về y học, vừa quá lo lắng, đã phải đi mua bộ váy chống sóng điện từ với giá 895 nhân dân tệ. Cơ quan kiểm soát bức xạ Thượng Hải không can thiệp vào hoạt động kinh doanh của các nhà sản xuất này, mà chỉ phát biểu nước đôi bằng nhận xét sóng điện từ nói chung không tốt cho sức khoẻ, nhưng việc chúng có khả năng gây hại đến mức như lời quảng cáo của Shanghai Lion High Science and Technologies thì có phần hơi cường điệu. Tuy vậy, hiện nay, quần áo chống bức xạ của Shanghai Lion High Science and Technologies lại đang thu hút rất đông khách hàng ở Hàn Quốc và Nhật Bản.

Ngạn ngữ Anh có câu “Quần áo không làm nên thầy tu”, nhưng chắc chắn quần áo sẽ làm cho một công ty bình thường trở nên giàu có và nổi tiếng, nếu đó là loại quần áo độc đáo và tiện dụng. Vì thế, nhiều công ty đã biết khai thác cơ hội này để làm giàu cho mình.