Vài lời thưa trước

Như chúng ta đã biết, trong Hồi kí và trong Đời viết văn của tôi, cụ Nguyễn Hiến Lê đều bảo:

“Từ năm 1963 tôi viết nhiều bài đả đảo chính sách của bọn thực dân cả Đông lẫn Tây ở bán đảo Ả Rập, và đề cao tinh thần đấu tranh của các nước Hồi giáo trên bán đảo đó. Sau tôi dùng các bài đó cho vào hai cuốn Bài học Israël xuất bản năm 1968 và Bán đảo Ả Rập xuất bản năm 1969”.

Tuy cụ Nguyễn Hiến Lê bảo “Từ năm 1963” nhưng tôi thấy trong bảng kê các bài đăng trên Bách khoa năm 1962 có các bài sau đây mà tôi đoán là cụ đã cho vào cuốn Bài học Israël:

Số 125: Quốc gia Israël

Số 123: Vụ Exodus

Số 122: Từ vụ Dreyfus tới L’État juif

Số 138: I. P. Semmelweiss”.

(theo Đời viết văn của tôi, NxbVăn hoá Thông tin, tr. 350-351).

Riêng đối với cuốn Bán đảo Ả Rập, tôi đoán cụ Nguyễn Hiến Lê còn dùng các bài sau đây đăng trên Bách Khoa năm 1960, số 86, 87: Mustapha Kémal; số 107, 109,

[1]

110, 111 năm 1961: Ibn Séoud (Sđd,

tr. 350).

Hơn hai năm rưỡi trước, bạn Quocsan và tôi đã có ý định tạo lại eBook Bán đảo Ả Rập do Tovanhung thực hiện ngày 1-9-2006 (bạn Quocsan đã chuyển eBook cũ sang định dạng .doc từ tháng 3-2011), nhưng vì không có sách giấy nên chúng tôi chỉ sửa được một số lỗi rồi tạm ngưng. Gần đây bạn Hoaithu84 có gởi cho tôi bản scan Tuyển tập Nguyễn Hiến Lê II – Sử học, trong đó có cuốn Bán đảo Ả Rập in theo bản Văn hoá - TT – 1995, nên tôi tiếp tục sửa lỗi và bổ sung các chỗ sai sót, đặc biệt là chép thêm 4 bản đồ và 2 tiểu mục cuối: “Và bi kịch vẫn tiếp diễn”, “Niên biểu” từ Tuyển tập Nguyễn Hiến Lê II, ngoài ra tôi còn chép 2 bản đồ (màu giấy đã úa vàng) và một số hình ảnh khác từ Website Vietsciennes.

Xin chân thành cảm ơn Quocdung, Dqskiu, Binhnx2000, Ttdd, Ngbichthuy, Nambun, Tovanhung, Quocsan, Hoaithu84 và xin được chia sẻ cùng các bạn.

Goldfish