Tám mươi ngày vòng quanh thế giới

Chương 1Vụ đánh cuộc

Năm 1872, ngôi nhà mang biển số 7 đường Saville là nơi cư ngụ của Phileas Fogg, một trong những hội viên lập dị và lỗi lạc nhất thuộc câu lạc bộ Cải cách của thành phố Luân Đôn. Người ta không biết nhiều về nhân vật kín đáo và lặng lẽ này. ông gia nhập câu lạc bộ Cải cách theo sự giới thiệu của Ngân hàng Anh em Baring, nơi ông có một tài khoản tín dụng công khai. Có tiếng là một người rất mực hào hoa phong nhã, ông Phileas Fogg lại thật giàu có. Nhưng làm sao ông làm nên cơ nghiệp thì những người thông thạo tình hình nhất cũng không biết được.
Ông có đi đây đi đó không? Có thể lắm bởi thỉnh thoảng, chỉ bằng vài lời, ông vẫn nêu lên rất đúng lúc những tin tức lan truyền trong câu lạc bộ về chuyện những khách du lịch mất tích hoặc lạc đường, nhưng điều chắc chắn là từ nhiều năm nay ông không rời Luân Đôn. Trò tiêu khiển độc nhất của ông là đọc báo và chơi bài uýt.
Phileas Fogg sống một mình trong ngôi nhà ở đường Saville, với một người giúp việc. ông dùng bữa tại Câu lạc bộ vào giờ giấc xác định nghiêm ngặt, luôn luôn tại đúng cái bàn ăn đó, và rất trịnh trọng. Tại nhà, ông đòi hỏi người giúp việc phải tuyệt đối đúng giờ. Hôm đó, ngày 2 tháng mười, Phileas Fogg đã đuổi cổ người giúp việc vì anh ta phạm phải lỗi lầm là mang cho ông nước cạo râu ở nhiệt độ tám mươi bốn thay vì tám mươi sáu, do đó ông đang đợi người thay thế. Anh ta phải trình diện ông giữa mười một giờ và mười một giờ rưỡi.
Con người hào hoa phong nhã đó đang ngồi trong một chiếc ghế bành đợi người ta gõ cửa.
Một người đàn ông tuổi trạc ba mươi bước vào và cúi chào.
- Anh là người Pháp và anh tên John phải không? - Phileas Fogg hỏi.
- Jean, nếu ông vui lòng thưa ông, - người mới tới đáp. - Jean Passepartout, một biệt danh được chứng thật bằng khả năng xoay sở của tôi ở mọi nơi và mọi lúc. Tôi nghĩ mình là một con người trung thực, thưa ông, nhưng nói gì thì nói,.tôi đã qua nhiều nghề. Đặc biệt tôi đã từng là người hát rong, người biểu diễn ngựa trong gánh xiếc, nhưng từ năm năm nay, tôi làm bồi phòng tại Anh. Nhưng giờ đây không có việc làm và được biết rằng ông là con người tĩnh tại nhất của Vương quốc Anh, tôi đến đây với hi vọng được sống một cuộc sống yên bình và quên đi cả cái tên Passepartout kia.
- Passepartout nghe hợp với tôi lắm. - ông Fogg trả lời. - Tôi có nhiều thông tin tốt về anh.
Đồng hồ anh mấy giờ rồi?
- Dạ, mười một giờ hai mươi hai phút, -Passepartout vừa nói vừa rút từ cái túi con ở lưng quần của mình một chiếc đồng hồ quả quít to tướng bằng bạc.
- Anh trễ bốn phút đấy. - Con người hào hoa phong nhã nói.- Kể từ ngày thứ tư này, 2 tháng mười 1872, anh phục vụ tôi theo những điều kiện mà anh đã biết.
Nói xong, Phileas Fogg đứng dậy, lấy mũ và đi ra. Passepartout ở lại một mình trong ngôi nhà. Suốt cuộc nói chuyện, chàng trai đã cẩn thận dò xét người chủ mới của mình. ông hẳn phải ở độ tuổi bốn mươi, với một khuôn mặt sang và đẹp, ông có mái tóc hÂ vàng và râu mép. Trầm lặng và điềm tĩnh, đó là mẫu đàn ông không chê vào đâu được, không bao giờ gấp gáp và luôn luôn đúng mực, không tự cho phép mình có một cử chỉ thừa nào.
Passepartout có một diện mạo đáng mến với một cái đầu tròn trịa, tốt lành mà người ta vẫn thích được nhìn ngắm trên đôi vai một người bạn. Anh cũng có một hệ thống cơ bắp chắc khỏe và một mái tóc nâu không theo nếp.
Còn lại một mình, chàng trai bắt đầu xem xét ngôi nhà mà anh thấy sạch sẽ, ngăn nắp, không hoa mỹ, được soi sáng và sưởi ấm bằng khí đốt. Anh thích gian phòng dành cho anh, ở tầng hai. Phía trên chiếc đồng hồ quả lắc, trên lò sưởi, một bản chỉ dẫn ghi rõ chi tiết chương trình phục dịch của anh: trà và bánh mì nướng vào tám giờ hai mươi ba phút, nước cho việc cạo râu vào chín giờ ba mươi bảy phút, sửa sang đầu tóc vào mười giờ kém hai mươi, v.v...
Còn quần áo của ông chủ thì được sắp đặt rất tươm tất. Từng cái quần, cái áo choàng, cái áo gi lê đều mang một số thứ tự ghi lại trong một cuốn sổ chỉ rõ ngày nào mặc quần áo nào.
Tóm lại, ngôi nhà cho thấy một sự sung túc vượt trội..- Ngôi nhà này là phần việc của mình đây, Passepartout nhủ thầm. - ông Fogg là một con người thích quanh quẩn trong nhà, một cái máy đúng nghĩa, và mình phục vụ không chút khó chịu.
Khi Phileas Fogg tới Câu lạc bộ Cải cách, ông đi ngay vào phòng ăn. Tại đấy, ông ngồi vào chiếc bàn quen thuộc nơi bộ đồ ăn của ông đang đợi ông. Bữa ăn trưa của ông gồm một món khai vị, một món cá hảo hạng, một món bò nướng tô điểm bằng nấm, một chiếc bánh ngọt nhân mứt đại hoàng và một miếng phôma, kèm theo mấy tách trà hảo hạng, được chọn riêng cho Câu lạc bộ.
Mười hai giờ bốn mươi bảy phút, con người hào hoa phong nhã đứng dậy và đi về phía phòng khách lớn nơi một người giúp việc trao cho ông tờ Thời báo, chưa rọc. ông đọc tờ báo ngày này tới ba giờ bốn mươi lăm, và tiếp đến, đọc tờ Lá Cờ tới giờ ăn tối. Bữa ăn tối diễn ra trong những điều kiện như bữa ăn trưa, thêm "món nước xốt Hoàng gia Anh". Sau đó ông đọc tờ Thời sự buổi sáng, và ít phút sau, nhiều hội viên Câu lạc bộ Cải cách bước vào phòng khách. Đó là những người bạn chơi bài quen thuộc của ông Fogg, say mê bài uýt như ông: Kỹ sư Andrew Stuart, các ông giám đốc ngân hàng John Sullivan và Samuel Fallentin, nhà sản xuất rượu bia Thomas Flarra-gan và Gauthier Ralph, một trong các ủy viên điều hành Ngân hàng Anh quốc, tất cả các nhân vật này đều giàu có và được mọi người kính trọng. Ngay lúc ấy, các ông bắt đầu bàn về vụ trộm một số tiền là năm mươi lăm ngàn bảng, vừa mới xảy ra tại Ngân hàng Anh quốc.
- Tôi hi vọng chúng ta sẽ tóm được tác giả vụ trộm thôi. - John Sullivan nói.
- Nhiều thanh tra cảnh sát đã được điều tới khắp các cảng chính. - Gaultier Ralph đáp.
- Người ta có đặc điểm nhận dạng của tên trộm không? - Một người nào đó hỏi.
- Tờ Thời sự buổi sáng đoán chắc rằng đó là một con người hào hoa phong nhã. - Phileas Fogg đáp, đầu nhô lên khỏi mớ báo chất đống quanh ông.
Tưởng cũng nên lưu ý ở đây là ngân hàng dường như cực kỳ quan tâm tới thái độ nghiêm túc của công chúng. Vàng, tiền và giấy bạc đã được bày ra một cách thoải mái như vậy trên bàn của các thủ quỹ..Dầu sao, ngày hôm đó, một bó bạc đã biến mất vào lúc đóng cửa các phòng làm việc.
Nhưng trong ngày 19 tháng chín, một con người hào hoa phong nhã ăn mặc lịch sự, dáng vẻ thanh tú đã được để ý, đang đi đi lại lại trong phòng chi trả. Đặc điểm nhận dạng của ông ta được gởi ngay tới tất cả cảnh sát và thám tử của nước anh. Như người ta nghĩ, sự kiện vặt này làm say mê cả Luân Đôn, người ta bàn tán về nó khắp nơi, và đương nhiên cả ở Câu lạc bộ Cải Cách. Trong lúc chơi bài, người chơi ai nấy không nói gì, nhưng giữa những ván bài, câu chuyện lại tiếp tục càng sôi nổi hơn.
- Tôi quả quyết, - Andrew Stuart nói - rằng tên trộm có nhiều cơ may thoát được.
- Coi nào, - Ralph đáp, - hắn không thể lánh nạn tại một đất nước nào cả.
- Trái đất rộng lớn chán.
- Xưa kia quả nó như vậy... - Phileas Fogg nói khe khẽ.
- Sao? Trái đất tự nhiên mà nhỏ đi à? - An-drew Stuart tiếp lời.
- Tất nhiên rồi, - Gauthier Ralph đáp, bởi người ta đi khắp trái đất nhanh hơn mười lần cách đây một trăm năm.
- Chỉ trong tám mươi ngày. - Phileas Fogg nói.
- Quả nhiên rồi, các ông à, - John Sullivan xen vào. - Đây là tính toán do tờ Thời sự buổi sáng lập ra.
Từ Douvres tới Suez ngang qua Mont - Cenis và Brindisi, tàu hỏa và tàu thủy............... 7 ngày Từ Suez tới Bombay, tàu thủy.........13 ngày Từ Bombay tới Calcutta, tàu hỏa........3 ngày Từ Calcutta tới Hong Kong, tàu thủy.... 13 ngày Từ Hong Kong tới Yokohama, tàu thủy .....
6 ngày Từ Yokohama tới San Francisco, tàu thủy ...
22 ngày Từ San Francisco tới New York, tàu hỏa ...
7 ngày Từ New York tới Douvres, tàu hỏa ... 9 ngày Tổng cộng 80 ngày - Đúng, tám mươi ngày, - Andrew Stuart đồng tình, - nhưng không tính tới thời tiết xấu, những vụ đắm tàu, v.v....- Tính hết mọi thứ, - Phileas Fogg vừa đáp vừa tiếp tục chơi.
- Về mặt lý thuyết, ông có lý, ông Fogg à, nhưng trong thực hành... tôi muốn thấy ông ở đây cơ.
- Tùy ông thôi. Chúng ta cùng lên đường vậy.
- Lạy trời tránh cho tôi chuyện này. - Stuart kêu lên. - Nhưng tôi sẵn sàng đánh cuộc bốn ngàn bảng rằng chuyện đó không thể được.
- Rất có thể là trái lại. - ông Fogg đáp.
- Tôi đánh cuộc bốn ngàn bảng. - Andrew Stuart lập lại.
- Xong rồi. - ông Fogg nói. - Tôi liều hai mươi ngàn bảng vậy.
- Hai mươi ngàn bảng! - John Sullivan kêu lên. - ông nói đùa!
- Một người Anh chân chính không nói đùa bao giờ. Tôi đánh cuộc hai mươi ngàn bảng rằng tôi sẽ đi vòng quanh thế giới trong tám mươi ngày hoặc ít hơn, tức là một ngàn chín trăm hai mươi phút. Các ông có chấp nhận không?
- Chúng tôi chấp nhận, - mọi người đồng thanh đáp.
- Được lắm, - ông Fogg nói. - Chuyến xe lửa từ Douvres khởi hành vào lúc tám giờ bốn mươi lăm. Tôi sẽ đáp chuyến đó.
- Ngay tối nay à?
- Ngay tối nay. - Phileas Fogg đáp. - Vậy thì, - ông vừa trả lời vừa tham khảo một cuốn lịch bỏ túi, - tôi sẽ phải trở về Luân Đôn trong phòng khách Câu lạc bộ Cải cách vào ngày thứ bảy 21 tháng chạp, lúc tám giờ bốn mươi lăm phút tối, nếu không hai mươi ngàn bảng gởi anh em nhà Baring đương nhiên thuộc về các ông, thưa các ông. Đây là tấm ngân phiếu ghi số tiền đó.
Một biên bản đánh cuộc được viết và ký ngay tức khắc bởi sáu đương sự. Bấy giờ đồng hồ điểm bảy giờ. Người ta đề nghị Phileas Fogg ngừng chơi bài uýt để ông có thể chuẩn bị công việc của mình.
- Tôi luôn sẵn sàng! - Con người hào hoa phong nhã không bao giờ chịu thoái lui đó dõng dạc đáp.
Bảy giờ hai mươi lăm, Phileas Fogg chào tạm biệt các bạn đồng sự và về nhà..- Passepartout! - ông gọi. - Trong mười phút nữa chúng ta sẽ lên đường tới Douvres. Chúng ta sẽ đi vòng quanh thế giới.
- Vòng quanh thế giới? - Chàng trai thì thầm trong sự sững sờ.
- Trong tám mươi ngày. - ông Fogg đáp. -Chúng ta không được phí phút nào.
- Nhưng còn rương?
- Không cần rương... Chỉ cần một túi xách.
Trong đó có hai cái áo sơ mi len, ba đôi vớ. Anh cũng vậy. Anh nên có đôi giày cho tốt. Hãy lo chuẩn bị đi.
Passepartout rời khỏi phòng.
- ái chà, cái vụ này mệt rồi đây. Vậy mà mình chỉ muốn yên thân!
Có phải anh đang dây vào một lão điên đấy không? Chuyến đi vòng quanh thế giới! Tuy nhiên như cái máy, anh vẫn lo chuẩn bị để lên đường.
Dầu sao, anh cũng thích thú lại được thấy nước Pháp. Tám giờ, chuẩn bị xong cái túi xách khiêm tốn chứa các thứ cần thiết cho ông chủ và chính mình, Passepartout trở lại chỗ ông Fogg lúc này đã sẵn sàng. ông kẹp trong tay cuốn sách Hướng dẫn của hãng Bradshaw. ông đón cái túi xách từ tay Passepartout, nhét vào đó một bó giấy bạc dày cộm và trao lại cho anh.
- Hãy cẩn thận đấy, có hai mươi ngàn bảng trong ấy. - ông nói.
Cái túi xách suýt rời khỏi tay chàng trai như thể hai mươi ngàn bảng được làm bằng vàng và rất nặng.
Vậy là chủ tớ bước xuống và cánh cửa ngôi nhà được khóa hai vòng. Một chiếc xe độc mã đưa họ ra nhà ga Charing - Cross nơi họ phải có mặt vào lúc tám giờ hai mươi.
Ông Fogg và Passepartout bước vào phòng khách nhà ga. Năm người ở Câu lạc bộ Cải cách đã có mặt ở đó để chúc họ thượng lộ bình an.
Tại đây Phileas Fogg sai Passepartout lấy hai vé hạng nhất đi Paris. Tám giờ bốn mươi, hai hành khách đã ngồi vào ngăn của họ và năm phút sau đoàn tàu lên đường.
Đêm đen kịt, mưa lất phất. Đoàn xe lửa chưa qua khỏi Sydenham thì Passepartout đã kêu lên tuyệt vọng.
- Chuyện gì vậy? - ông Fogg hỏi.
- Vì hấp tấp, tôi đã quên tắt ngọn đèn khí trong phòng tôi..- Vậy thì, chàng trai ạ, - ông Fogg lạnh lùng đáp, - nó sẽ cháy bằng tiền lương của anh đấy.
Rời Luân Đôn, Phileas Fogg không ngờ đến tiếng vang ầm ĩ mà chuyến đi của ông sẽ gây ra.
Tin tức về vụ đánh cuộc lan khắp nước Anh. Nói chung người ta cho Phileas Fogg là kẻ gàn dở hoặc điên khùng. Một bài báo xuất hiện trong Tập san hội Địa lý chứng minh một cách rõ ràng tính điên rồ của việc làm. Muốn thành công trong dự định đó, người ta phải chấp nhận một sự khớp nhau thần diệu của giờ đi và đến. Trên những con tàu khách, người ta đã không phó mặc cho sóng gió và sương mù là gì? Vậy mà chỉ cần một sự chậm trễ cũng đủ cho chuỗi giao thông bị gãy đổ không sao chữa được. Bài báo gây tiếng vang ầm ĩ và cổ phiếu của Phileas Fogg xuống thấp thảm hại. Người ta biến ông Fogg thành một trị giá chứng khoán đã được định giá tức thì trong giới doanh thương thành phố Luân Đôn. Nhưng năm ngày sau ngày lên đường của ông, tiếp theo bài báo đó, thị giá chứng khoán của ông tuột giảm.

Chương 2Theo dấu vết tên trộm

Bảy ngày sau ngày lên đường của ông Fogg, viên giám đốc Sở cảnh sát nhận được bức điện tín sau đây, đánh đi từ Suez:
"Đang theo dõi tên trộm ngân hàng, Phileas Fogg. Hãy gởi ngay lệnh bắt tới Bombay." Fix, Thám tử.
Bức điện tín có tác dụng ngay tức khắc. ảnh của ông Fogg đang lưu giữ tại Câu lạc bộ Cải cách giữa đám ảnh các đồng sự của ông được xem xét. Nó tương ứng với dấu hiệu nhận dạng do cuộc điều tra cung cấp. Người ta gợi lại những gì gọi là bí ẩn trong cuộc sống của con người đó và điều có vẻ hiển nhiên là chuyến đi này không ngoài mục đích đánh lạc hướng sự chú ý của các nhân viên Sở Cảnh sát Anh.
Đây là một trong những tình huống đã xảy ra khi bức điện tín đó được đánh đi. Ngày 9 tháng mười, tại Suez người ta đang chờ tàu khách.Mongolia, chuyến tàu nối liền Brindisi với Bom-bay qua kinh Suez cập bến. Hai người đàn ông dạo bước trên bến tàu giữa đám đông người bản xứ và người nước ngoài. Một người là viên chức tòa lãnh sự của nước Anh, người kia nhỏ thó, gầy gò, vẻ bồn chồn, con mắt lanh lợi lúc nào cũng nhấp nhổm không yên. Đó là Fix, một trong những viên thám tử mà Sở cảnh sát đã điều tới nhiều thành phố cảng sau vụ trộm tại Ngân hàng Anh quốc. Tay Fix này có nhiệm vụ theo dõi tất cả những hành khách quá cảnh qua Suez, và nếu thấy có người nào khả nghi thì bám sát trong khi chờ lệnh bắt giam.
- Tôi thật sự không biết, với những dấu hiệu nhận dạng ông đã nhận được, làm sao ông có thể nhận ra con người đó, - ông lãnh sự nói. -Tên trộm giống như một người rất mực hào hoa phong nhã.
- Thưa ông lãnh sự, - Fix đáp, - những tên trộm siêu đẳng luôn giống người lương thiện.
Trong đời tôi đã bắt không ít tên như vậy rồi.
Miễn là tên trộm của tôi có mặt trên tàu, tôi xin trả lời với ông rằng nó sẽ không thoát khỏi tay tôi.
Sau lời nói đó, ông lãnh sự trở về nhiệm sở.
Người ta thấy Fix không thiếu sự tự tin. Tuy nhiên bến tàu dần dần trở nên nhộn nhịp. Thủy thủ, người môi giới, người khuân vác và nông dân bản xứ đổ dồn về đây. Trong khi bước theo dòng người, theo thói quen nghề nghiệp, Fix nhìn chăm chăm vào người đi đường bằng một cái nhìn lướt nhanh.
Chà, Fix tự nhủ sau phút im lặng, nếu người chúng ta truy tìm theo đường này và trên chiếc tàu này, hắn ta phải lên bờ tại cảng Suez để tới những nước châu á thuộc địa của Hà Lan hoặc Pháp bằng một con đường khác.
Fix không phải nghĩ ngợi lâu. Ngay sau đó người ta trông thấy cái vỏ khổng lồ của tàu Mon-golia giữa hai bờ Kinh và đồng hồ điểm mười một giờ khi tàu buông neo tại bến.
Hành khách khá đông. Vài người còn nán lại trên boong để ngắm nhìn toàn cảnh ngoạn mục của thành phố, nhưng hầu hết đều lên bờ.
Trong khi Fix đang xem xét kỹ tất cả những người đặt chân lên đất liền, một người trong số đó đến bên ông, lễ phép hỏi ông có thể chỉ giùm anh ta văn phòng Tòa Lãnh sự Anh ở đâu hay không. Cùng lúc, người hành khách chìa ra một.tờ hộ chiếu trên đó dĩ nhiên anh muốn nhờ đóng dấu thị thực của Anh.
Theo bản năng, Fix chộp lấy nó và mở ra.
Nhưng nó suýt rơi khỏi tay ông: dấu hiệu nhận dạng ghi trên tờ hộ chiếu tương ứng với dấu hiệu nhận dạng được cảnh sát thông báo.
- Tờ hộ chiếu này không phải của anh chứ?
- ông hỏi.
- Dạ không, - người này trả lời. - Đây là hộ chiếu của ông chủ tôi hãy còn ở trên tàu.
- Nhưng điều cần thiết là đích thân ông ấy phải đến trình diện với ông lãnh sự, ở chỗ kia, góc quảng trường.
- Vậy thì tôi sẽ đi tìm ông chủ của tôi.
Fix đi nhanh về phía Tòa Lãnh sự và yêu cầu được tiếp kiến.
- Thưa ông lãnh sự, - ông nói không cần mào đầu, - tôi có những suy đoán vững chắc để tin rằng mình đã nhận ra kẻ chúng ta đang tìm kiếm.
- Hay đấy, ông Fix. - ông lãnh sự đáp. -Tôi sẽ không hối tiếc khi trông thấy bản mặt tên vô lại đó.
- Tôi nghĩ có thể khẳng định được rằng hộ chiếu của hắn sẽ hợp lệ, nhưng tôi mong sao ông đừng cấp thị thực...
- Tại sao vậy? Tôi không có quyền từ chối.
- Nhưng tôi phải giữ người đó tại đây cho tới khi nào tôi nhận được lệnh bắt giữ từ Luân Đôn.
- à! Đó là việc của ông, ông Fix à, không phải việc của tôi...
Ông lãnh sự không thể kết thúc câu nói. Quả nhiên người ta gõ cửa văn phòng ông, và một người giúp việc đưa vào hai người lạ. Đúng đó là ông chủ và người làm. Phileas Fogg xuất trình hộ chiếu nói ngắn gọn yêu cầu ông lãnh sự vui lòng đóng dấu thị thực vào đó.
Ông Lãnh sự cầm tờ hộ chiếu và chăm chú đọc.
- ông là Phileas Fogg? - ông Lãnh sự hỏi.
- Dạ đúng, thưa ông. - Con người hào hoa phong nhã đáp.
- Còn người này?
- Đây là gia nhân của tôi. Một người Pháp tên là Passepartout.
- ông từ Luân Đôn tới?.- Dạ.
- Và ông đi đâu?
- Bombay.
- Được rồi, thưa ông. Tuy nhiên ông biết rằng thủ tục thị thực này đã trở nên vô ích...
- Tôi biết điều đó, thưa ông. - Phileas Fogg đáp. - Nhưng tôi muốn được chứng nhận bằng con dấu thị thực của ông rằng tôi đã đi qua Suez.
Ông Lãnh sự đóng dấu vào tờ hộ chiếu sau khi đã ký tên và đề ngày lên đó. ông Fogg nộp lệ phí thị thực, và sau một cái chào lạnh lùng, ông bước ra với người giúp việc theo sau.
- Này, - ông Lãnh sự kêu lên, - ông ta có vẻ một con người phong nhã tuyệt vời đó chứ!
- Nhưng ông có đồng ý là con người hào hoa phong nhã điềm tĩnh đó giống hệt tên trộm mà tôi nhận được qua dấu hiệu nhận dạng không.
- Viên thám tử đáp lại.
- Tôi nhìn nhận điều đó, nhưng mà...
- Tôi sẽ biết chính xác ngay thôi. Tôi thấy anh người làm có vẻ ít bí hiểm hơn ông chủ, tôi sẽ cạy họng anh ta.
Dứt lời, Fix bước ra và bắt đầu đi tìm Passepartout.
Khi rời tòa Lãnh sự, ông Fogg sai bảo người làm mấy việc và trở lại tàu Mongolia. Về buồng mình, ông lấy ra quyển sổ ghi chép trong đó ghi:
"Rời Luân Đôn, thứ tư, 2 tháng mười, 8g 45 chiều.
Tới Paris, thứ năm, 7g sáng.
Rời Paris, thứ năm 8g 40 sáng.
Tới Turin qua ngả Mont - Cenis, thứ 6, 4 tháng mười, 6g 45 sáng.
Rời Turin, thứ sáu, 7g 20 sáng.
Tới Brindisi, thứ bảy, 5 tháng mười, 4g chiều." ông Fogg đã ghi những ngày tháng đó trên một bảng hành trình sắp xếp thành nhiều cột chỉ rõ - từ ngày 2 tháng mười tới ngày 21 tháng chạp - ngày và tháng của tất cả những giai đoạn đã tính trước, đến nỗi ông luôn biết mình tới sớm hơn hoặc chậm trễ.
Vậy là ngày hôm đó, ông ghi giờ tới Suez khớp với giờ đến theo quy định, không chậm cũng không sớm.
- Này, anh bạn, - Fix vừa nói vừa đuổi theo Passepartout trên bến tàu, - anh ngắm cảnh đấy à?.- Đúng, nhưng chúng tôi đi nhanh đến nỗi tôi cứ tưởng mình đang du lịch trong mơ. Chúng tôi đang có mặt tại Suez, ở châu Phi. Châu Phi, - Passepartout lập lại. - Tôi không thể nào tin được.
- Vậy anh đi gấp lắm à?
- Tôi thì không, nhưng ông chủ của tôi thì gấp. Nhân dây, tôi phải mua vớ và áo sơ mi.
Chúng tôi lên đường không có hòm rương gì cả.
- Tôi sẽ đưa anh tới một cửa hàng bách hóa nơi anh sẽ tìm ra tất cả những gì anh cần.
- ông tử tế quá. - Passepartout nói, và anh lấy ra chiếc đồng hồ quả quít. - Cần nhất tôi phải tránh lỡ tàu. - Anh tiếp lời.
- Anh có đủ thì giờ mà. - Fix bảo. - Chỉ mới trưa thôi.
Passepartout cau mày.
- Vậy chúng ta hãy đi đi nào. Đã chín giờ năm mươi hai phút rồi.
- Đồng hồ anh chạy chậm.
- Đồng hồ tôi chạy chậm à? Một chiếc đồng hồ gia truyền từ đời ông cố tôi đấy. Nó không xê dịch tới năm phút mỗi năm.
- Tôi biết chuyện gì rồi. Anh đã giữ giờ Luân Đôn, vốn chậm hơn giờ Suez khoảng hai tiếng.
Anh phải lo chỉnh đồng hồ anh vào buổi trưa ở từng nước đi qua.
- Tôi, động chạm vào chiếc đồng hồ của mình à, - Passepartout kêu lên. - Không đời nào!
Chập sau, Fix lại gợi chuyện và nói:
- Vậy là anh và ông chủ của anh đã vội vã rời Luân Đôn phải không?
- Đúng vậy! Ngày thứ tư vừa qua, vào lúc tám giờ tối, trái với mọi thói quen của mình, ông Fogg từ Câu lạc bộ trở về, và bốn mươi lăm phút sau, chúng tôi lên đường.
- Nhưng ông chủ của anh đi đâu?
- ông ấy đi vòng quanh thế giới.
- Vòng quanh thế giới à?
- Đúng, trong tám mươi ngày! Một trò cá cược.
- Đây là một con người độc đáo, đương nhiên rồi. ông ấy giàu có chứ?
- Tất nhiên. ông ấy mang theo một món tiền lớn bằng giấy bạc mới cáu cạnh. Và ông không hề tiết kiệm tiền ở dọc đường. Này, ông ấy đã hứa một món tiền thưởng cho anh thợ máy.của tàu Mongolia nếu chúng tôi tới Bombay trước giờ đấy.
- Và anh biết ông ấy từ lâu rồi chớ, ông chủ của anh ấy?
- Tôi, - Passepartout đáp, - tôi vào làm cho ông ấy ngay ngày chúng tôi lên đường.
Người ta dễ dàng tưởng tượng ra những câu trả lời đó đã gây ra hiệu quả gì trong đầu óc viên thanh tra cảnh sát. Tất cả làm cho ông vững tin hơn trong những suy đoán của mình.
Giữa lúc đó, hai người đã tới cửa hàng bách hóa. Fix để cho anh bạn lo mua hàng tại đây và hối hả trở lại tòa Lãnh sự.
- Thưa ông, - ông nói với ông Lãnh sự, -điều tôi tin chắc quả không sai, tôi phải bắt tên tội phạm này. Hắn làm ra vẻ một con người kỳ quặc muốn đi vòng quanh thế giới trong tám mươi ngày.
- ông không lầm đó chứ? Tại sao tên trộm đó cố tình cho người ta thấy, bằng một con dấu thị thực, việc hắn đi ngang qua Suez?
- Tôi không biết. - Fix đáp. - Đó cũng là một chi tiết. Tôi sẽ đánh điện về Luân Đôn yêu cầu gởi một lệnh bắt tới Bombay, rồi đáp tàu Mongolia, và tại đó, trên đất ấn Độ, tôi sẽ đến bắt chuyện với hắn một cách lễ độ với lệnh bắt trong tay.
Dứt lời, viên thám tử chào từ biệt và tới bàn điện thoại. Một khắc đồng hồ sau đó, tay xách một túi hành lý gọn nhẹ, ông bước lên tàu Mon-golia và sau đó con tàu xả hết tốc lực trên sóng nước biển Đỏ.
Trên tàu Mongolia ai nấy đều thoải mái.
Vào bữa ăn sáng, bữa ăn trưa, bữa ăn tối và bữa ăn đêm, những chiếc bàn nặng trĩu xuống bởi những món ăn ngon lành nhất. Người ta chơi nhạc, người ta còn khiêu vũ nữa.
Trong thời gian đó, Phileas làm gì? Người ta ít khi thấy ông xuất hiện trên boong. ông không lo ngại gì về biển Đỏ và những bờ bãi của nó cho lắm.
Về phần Passepartout thì chuyến đi này làm anh bực mình nhất. Được ăn uống phả phê, ở nơi sang trọng, anh ngắm cảnh lạ và tin chắc rằng tất cả sự ngông cuồng này rồi sẽ phải kết thúc tại Bombay thôi.
Anh không khỏi vui mừng khi gặp Fix trên boong vào hôm sau ngày rời Suez.
- Rất vui gặp lại ông, thưa ông. ông đi Bom-bay đó chứ? - Anh hỏi..- Thì cũng như anh thôi. Tôi là nhân viên của công ty Bán đảo.
- Xứ ấn Độ này lạ thật, ông không thấy sao?
- Lạ lắm chứ. ở đây có nhiều nhà thờ Hồi giáo, miếu mạo, thầy tu khổ hạnh, cọp beo...
Mong anh có thì giờ tham quan đất nước này.
- Tôi cũng mong vậy, ông Fix à.
- Còn ông Fogg, ông ấy khỏe chứ? Fix hỏi bằng một giọng rất tự nhiên.
- Rất khỏe, thưa ông. Tôi cũng vậy. Tôi ăn uống như chằn tinh. Nhờ không khí ở biển đấy.
- Còn ông chủ của anh, tôi không bao giờ thấy ông ấy...
- Không đời nào. ông ấy không có tính tò mò.
- Anh biết không, anh Passepartout, chuyến đi giả định là vòng quanh thế giới trong tám mươi ngày rất có thể che giấu một điều bí mật nào đó.
- Quả thật tôi chẳng biết gì cả và tôi xin thú thật với ông là tôi chẳng thèm phí tới nửa đồng curon để biết điều ấy.
Kể từ lần gặp gỡ đó, viên Thanh tra cảnh sát thường mời chàng trai một ly uýt ki hoặc một ly bia và chàng trai trung hậu luôn mời đáp lại để khỏi mang nợ. Anh chàng thấy kể ra ông Fix này cũng là một tay hào hoa phong nhã rất đứng đắn.
Trong khi đó, con tàu vẫn tiếp tục cuộc hành trình. Ngày 14, sớm hơn mười lăm tiếng đồng hồ, tàu Mongolia ghé cảng Aden để lấy thêm nhiên liệu.
Sáu giờ, chân vịt tàu Mongolia bắt đầu quay.
Biển ấn Độ rất thuận lợi. Gió từ hướng tây bắc thổi tới và buồm giương lên để tiếp sức cho hơi nước.
Ngày chủ nhật, 20 tháng mười, vào khoảng trưa, người ta đã thấy bờ biển ấn Độ. Hai tiếng đồng hồ sau, người hoa tiêu lên tàu Mongolia và sau đó con tàu chạy vào vũng tàu hình thành từ năm hòn đảo. Lúc bốn giờ rưỡi tàu cặp vào cảng Bombay.
Lẽ ra tàu Mongolia phải tới Bombay vào ngày 22 tháng mười, nhưng nó đã tới vào ngày 20.
Như vậy là Phileas Fogg đã có thể ghi một cách có phương pháp vào phần cột có lợi là hai ngày..

Chương 3Lễ hiến sinh

Hành khách tàu Mongolia lên bờ tại Bom-bay vào khoảng bốn giờ rưỡi chiều, và chuyến xe lửa đi Calcutta khởi hành vào đúng tám giờ.
Ông Fogg từ biệt những người bạn chơi bài, rời tàu, dặn kỹ người giúp việc về các món cần mua, rồi ông đi về phía văn phòng thị thực hộ chiếu.
Ông không màng tới việc đi thăm bất kỳ một kỳ quan nào của thành phố Bombay, cả Tòa Thị chính, Thư viện lẫn giáo đường. Không. Không nơi nào cả. Bước ra khỏi văn phòng, ông tới nhà ga và gọi bữa ăn tối.
Trong số các món ăn, người đầu bếp giới thiệu với ông món đặc sản ragu thỏ nấu rượu chát và Phileas Fogg đồng ý; Tuy nhiên mặc dầu có thêm nước sốt gia vị, ông vẫn thấy món ăn tồi quá.
Về phần Fix, ông ta chạy tới sở cảnh sát Bombay. Không hiểu người ta đã nhận được lệnh bắt từ Luân Đôn gởi tới chưa? Người ta không nhận được gì. Viên thám tử rất đỗi bối rối. Tin rằng Phileas Fogg đang lưu lại thành phố, ông quyết không để sẩy tên vô lại bí hiểm này.
Mua xong mấy chiếc sơ mi và vớ ngắn, Passepartout dạo bước trên các con đường của thành phố Bombay. Đúng vào ngày hôm đó, người ta cử hành lễ hội cacnavan theo truyền thống tôn giáo với những đám rước và những trò tiêu khiển trong đó xuất hiện các vũ nữ ấn Độ mặc vải the dệt hoa vàng và bạc, múa theo tiếng đàn violes.
Sau khi ngắm cảnh tượng đó, Passepartout thả bộ về phía nhà ga, khi đi qua ngôi đền Male-bar - Hill tôn nghiêm, anh nảy ý định vào thăm.
Tuy nhiên anh không biết hai điều: thứ nhất một số ngôi đền thuộc đạo Hindu cấm người theo đạo Cơ đốc không được vào, và tiếp theo là chính tín đồ cũng không được vào đó nếu không bỏ giày dép ngoài cửa.
Bây giờ chàng trai đã vào đó, hoàn toàn ngu ngơ, và khi đang mải chiêm ngưỡng những đường nét trang trí rực rỡ của ngôi đền, bất ngờ anh bị.quật ngã nhào trên những tấm đá lát linh thiêng.
Ba nhà sư, ánh mắt đầy giận dữ, đang xông vào anh, lột phăng giày và vớ ngắn của anh, vừa đánh anh túi bụi vừa gào la ầm ĩ.
Chàng trai Pháp, vốn khỏe mạnh, vùng vẫy kịch liệt để thoát thân và chạy ào ra khỏi ngôi đền. Đến tám giờ kém năm, vài phút trước giờ xe lửa chạy, Passepartout tới nhà ga, đầu trần, chân trần, cái gói đựng các thứ vừa mua cũng mất tiêu trong cuộc ẩu đả.
Fix đang đứng đó, trên sân ga. Đi theo lão Fogg tới nhà ga, ông biết tên trộm của mình sắp rời Bombay. Tức thì ông quyết định đi theo hắn, nhưng giờ ông đang nghe Passepartout kể lại chuyến phiêu lưu của mình.
- Tôi mong điều đó sẽ không xảy ra với anh nữa. - Phileas Fogg chỉ nói có vậy và tìm chỗ ngồi trong toa. Chàng trai đáng thương, chân không, tiu nghỉu bước theo, không nói tiếng nào.
Còn Fix, ông đã đổi ý.
Mình ở lại, ông nhủ thầm. Đây là một vụ phạm pháp trên lãnh thổ ấn Độ...
Mình tóm được hắn rồi đây.
Đầu máy thét lên một hồi còi inh ỏi và đoàn xe lửa biến mất trong đêm tối.
Passepartout ngồi chung ngăn với ông chủ mình. Một nhân vật thứ ba ngồi ở góc đối diện.
Đó là thiếu tướng lữ đoàn trưởng, ngài Francis Cromarty, một trong những người bạn chơi bài của ông Fogg trong chuyến vượt biển từ Suez tới Bombay, ông đang trở về với đoàn quân của mình đóng gần Bénarès. Phileas Fogg không giấu ngài Cromarty về kế hoạch du lịch vòng quanh thế giới của mình. Ngài Cromarty chỉ thấy trong vụ đánh cuộc này một sự ngông cuồng sẽ chẳng đi tới đâu.
Một giờ sau khi rời Bombay, qua khỏi những cây cầu cạn, xe lửa băng qua đảo Salcette, chạy trên lục địa và chui vào những dãy núi bazan với những đỉnh cao phủ đầy tuyết.
Vào buổi trưa, xe lửa dừng tại Burhampour, Passepartout mua được một đôi giày hàm ếch có gắn hột trai với giá đắt và anh lấy làm hãnh diện khi mang chúng.
Giờ đây khi xe lửa xả hết tốc lực chạy xuyên qua ấn Độ, trong đầu chàng trai đã có sự thay đổi hoàn toàn. Bản tính phiêu lưu của những năm tháng trẻ tuổi nhanh chóng trở về, và anh bắt đầu tin rằng vụ đánh cuộc của ông chủ anh là thật. Cho nên anh lo lắng với những sự chậm trễ.có thể xảy ra và tính đi tính lại những ngày đã trôi qua đồng thời qui lỗi cho chiếc xe lửa chạy chậm rì. Vào buổi chiều, xe lửa chạy vào các đường đèo trên dãy núi Sutpour.
Tám giờ sáng ngày hôm sau, 22 tháng mười, xe lửa bất thần dừng lại giữa một cánh rừng thưa, ven rừng có vài căn nhà gỗ rộng hiên và những túp lều lụp xụp.
- Đề nghị tất cả hành khách xuống xe! -Người cầm lái hét to.
Phileas Fogg nhìn ngài Francis tỏ vẻ ngỡ ngàng không hiểu tại sao xe lửa bỗng dừng lại.
Sau khi nắm được tình hình, Passepartout nói:
- Thưa ngài, đường sắt tới đây là hết rồi. Xe lửa không tiếp tục chạy được nữa.
- Sao?
- Đường chưa làm xong. Nó sẽ tiếp tục khoảng năm mươi dặm nữa.
- Nhưng báo chí đã loan tin là con đường đã được mở hoàn toàn rồi cơ mà. - Thiếu tướng lữ đoàn trưởng nói.
- Các ông bán vé từ Bombay tới Calcutta à?
- ông Fogg hỏi người cầm lái.
- Đương nhiên rồi. - ông này đáp lại. -Nhưng mọi hành khách đều biết rằng họ phải tự lo liệu để được chuyển từ đây tới Allahabad.
Ngài Francis Cromarty nổi giận. Passepartout thì sẵn sàng nện chết người cầm lái bất lực. Anh không dám nhìn ông chủ.
- Ngài Francis, - ông Fogg bình tĩnh nói, -nếu ngài đồng ý, chúng ta sẽ tìm ra một cách nào đó để tới Allahabad.
- ông Fogg, sự chậm trễ này có hại cho quyền lợi của ông...
- ồ, tôi biết một trở ngại nào đó sớm hay muộn gì cũng nảy sinh trên đường đi của tôi.
Vậy mà không có gì tổn hại cả. Tôi dư được hai ngày. Có một chiếc tàu rời Calcutta để đi Hong - Kong vào trưa ngày 25. Chúng ta sẽ tới Calcutta kịp thôi.
Không có gì phải bàn với một câu trả lời có một sự tin chắc như vậy. Hầu hết hành khách đều biết đoạn đường đứt quãng này, họ chiếm lấy những phương tiện chuyên chở mà địa phương sẵn có: xe bò, cáng, ngựa giống nhỏ v.v...
Passepartout khám phá ra một điều.
- Thưa ông, - anh nói, - tôi nghĩ mình đã tìm ra một phương tiện chuyên chở. - Phương tiện gì?
- Một con voi. Nó thuộc về một người ấn Độ ở cách đây một trăm bước.
- Chúng ta hãy đến xem nó đi. - ông Fogg đáp.
Năm phút sau, ba người hành khách của chúng ta tới một căn lều nằm sát bên một vuông đất vây kín bằng những hàng rào cao, trong đó có một con voi. Kiouni, tên con vật, có thể đi nhanh trong suốt một thời gian dài, và Phileas Fogg quyết định sử dụng nó, nhưng người chủ ấn Độ dứt khoát từ chối.
Fogg cố nài và đề nghị một giá tiền thuê khổng lồ, mười đồng bảng mỗi giờ. Từ chối. Hai chục đồng bảng? Vẫn từ chối. Giá cứ tiếp tục tăng nhưng người đàn ông không dễ bị cám dỗ bởi tại ấn Độ voi rất hiếm.
Bấy giờ Phileas Fogg đề nghị với người chủ là ông sẽ mua con vật của hắn với một món tiền lớn. Chỉ cần tới giá hai ngàn bảng, người ấn Độ đã xiêu lòng.
Vụ việc kết thúc, vấn đề là tìm ra một người dẫn đường. Một người Pac-xi trẻ tuổi, mặt mày có vẻ thông minh, tới xin việc. ông Fogg hứa với anh một món tiền thù lao hậu hĩ, có thể làm tăng trí thông minh của anh gấp bội. Con voi được trang bị không chút chậm trễ. Anh chàng Pac-xi biết rõ nghề quản tượng của mình. Anh phủ một tấm vải lên lưng voi và bố trí hai chiếc ghế yên không mấy tiện nghi ở hai bên cạnh sườn.
Ngài Francis ngồi trong một chiếc, và Phileas Fogg trong chiếc kia. Passepartout ngồi trên tấm vải phủ bỏ thõng hai chân hai bên, còn anh chàng Pac-xi ngồi ngất nghểu trên cổ con voi. Lương thực chất trong một cái túi lớn. Vào lúc chín giờ, đoàn người và vật tiến sâu vào rừng cọ dày đặc.
Anh chàng người Pac-xi, vốn rất quen với vùng này, cho rằng sẽ được lợi hai chục ngàn dặm khi đi đường tắt qua rừng, và mọi người phó thác vào anh.
Phileas Fogg và ngài Francis ngồi khuất tới cổ trong chiếc ghế yên của họ, họ bị lắc mạnh bởi bước chân voi đi mau, nhưng họ chấp nhận với vẻ phớt tỉnh †ng lê không ai bì kịp. Còn Passepartout, khi thì anh phóng tới trước khi thì anh ngả người ra sau trên mông voi, anh lướt tới lướt lui như một anh hề trên tấm ván nhún.
Tám giờ tối, hành khách dừng lại dưới triền dốc phía bắc của dãy Vindhias trong một ngôi.nhà gỗ đã đổ nát. Họ đã đi được nửa đoạn đường.
Đêm lạnh giá. Anh chàng người Pac-xi nhóm một đống lửa và hành khách ăn tối với những thức ăn trữ sẵn, rồi tất cả lặng im.
Khi mọi người ngủ, chỉ có người dẫn đường thức bên con voi.
Hôm sau người ta lại lên đường vào sáng sớm. Kiouni đã tìm lại được dáng đi nhanh nhẹn.
Vào khoảng trưa, người ta dừng lại dưới bóng một cây chuối và khen trái của nó hết lời. Người dẫn đường tránh những thôn xóm và khi chuyến đi chừng như sắp hoàn tất, tốt đẹp thì bỗng đâu con voi tỏ vài dấu hiệu lo ngại và bất thần đứng lại.
Anh chàng người Pac-xi cột voi lại, đi sâu vào rừng cây phát.
Khi xuất hiện trở lại, anh nói:
- Một đám rước của người Bà-la-môn đang đi về phía này. Nếu được, chúng ta hãy tránh đừng để ai trông thấy.
Anh dẫn con voi vào khuất sau các lùm cây và dặn dò khách đừng đặt chân xuống đất. Cành lá đan dày sẽ giấu kín họ. Những điệu hát đơn điệu hòa lẫn với tiếng trống và tiếng chũm chọe vọng tới gần. Sau đó, phần đầu đám rước xuất hiện cách chừng năm mươi bước.
ở hàng đầu, các giáo sĩ đang bước tới, họ đội mũ lễ và áo thụng lòe loẹt. Họ được vây quanh bởi đàn ông, đàn bà và trẻ con đang ê a đọc một bài kinh ảo não. Sau họ, trên một chiếc xe tang người ta thấy một pho tượng gớm ghiếc được hai cặp bò u phủ kín kéo đi. Pho tượng có bốn cánh tay, thân hình màu đỏ sẫm, lưỡi lè dài.
Cổ đeo một cái vòng kết bằng những chiếc đầu lâu, thắt lưng đeo một dây nịt kết bằng những bàn tay bị chặt đứt. Nó đứng trên một người khổng lồ bị quật ngã, không có đầu.
- Nữ thần Kali. - Ngài Francis Cromarty thì thầm.
Quanh pho tượng một nhóm thầy tu khổ hạnh đang cựa quậy rối rít người họ đầy những vết rạch há miệng. Sau chiếc xe tang, nhiều người Bà-la-môn đang lôi theo một người phụ nữ da trắng trẻ tuổi. Nàng mặc một chiếc áo muxơlin dài dệt kim tuyến, người nàng phủ đầy những món nữ trang lộng lẫy. Bước theo sau người phụ nữ trẻ tuổi đó là những vệ sĩ, võ trang bằng kiếm trần và súng ngắn nòng dài, đang khiêng một cái.cáng trên đó có thi thể một ông già ăn mặc sang trọng.
Nhạc công và một toán hậu tập gồm những kẻ cuồng tín khép lại sau đoàn người.
- Một lễ xu ti! - Ngài Francis nói.
- Lễ xu ti là gì? - Phileas Fogg hỏi khi đám rước đã đi qua.
- Lễ xu ti, thưa ông Fogg, là một lễ tế bằng người. - Thiếu tướng lữ đoàn trưởng nói. - Người phụ nữ mà ông vừa trông thấy sẽ bị thiêu sống vào sáng sớm ngày mai.
- Còn thi thể kia? - ông Fogg hỏi.
- Đó là thi thể của ông hoàng thân, chồng nàng, một vương hầu, - người hướng dẫn đáp.
- Nhưng người ta đưa nàng tới đâu?
- Tới đền Pillaji, cách đây hai dặm. Tại đó nàng sẽ qua đêm trong khi đợi giờ hiến sinh.
Khi sắp sửa lên đường, ông Fogg chợt kéo người dẫn đường lại và nói với ngài Francis Cromarty:
- Giá như chúng ta cứu được người phụ nữ đó. Tôi hãy còn được lợi mười hai tiếng cơ mà.
- Này, ông quả là một con người từ tâm!
- Đôi khi thôi. - Phileas Fogg đáp. - Khi tôi có thì giờ.
ý đồ táo tạo, đầy khó khăn, nhưng ông Fogg không ngần ngại. Vả chăng ông tìm thấy ở thiếu tướng lữ đoàn trưởng một phụ tá quyết đoán. Về phần Passepartout, ý tưởng của ông chủ làm anh hứng khởi. Anh bắt đầu yêu thích Phileas Fogg.
Còn lại người dẫn đường.
- Tôi là người Pac-xi, - anh nói, - và người đàn bà đó cũng là người Pac-xi. Xin hãy tùy nghi sai bảo tôi. Các ông cũng nên biết là chúng ta đang liều hi sinh tính mạng của chúng ta đó.
- Chúng tôi biết điều đó. - ông Fogg đáp.
- Chúng ta hãy đợi đêm về rồi hẵng hành động.
Bấy giờ chàng trai trung hậu người ấn Độ cho biết vài chi tiết về nạn nhân. Đó là một người phụ nữ ấn Độ đẹp nổi tiếng, con gái của đôi vợ chồng thương gia giàu có, đã nhận được một nền giáo dục hoàn toàn của người Anh.
Nàng tên là Aouda. Thân côi cút, nàng đã phải miễn cưỡng kết hôn với lão vương hầu đó. Khi trở nên góa bụa, nàng đã toan thoát thân, nhưng gia đình của lão vương hầu đã bắt nàng lại và đẩy nàng tới chỗ chết..Ngay khi trời nhá nhem, họ cất bước tiến về phía ngôi đền Pillaji. Bỏ lại con voi trong đám cây, bốn người đàn ông bò về phía giàn thiêu bằng cây đàn hương thơm ngát. Thi thể của lão vương hầu đặt trên cùng. Trên mặt đất, từng nhóm người nằm ngủ la liệt, uể oải, vì say thuốc phiện. ở vị trí sau của ngôi đền sừng sững, mọi cửa nẻo đều được canh chừng cẩn mật. Phá cửa vào là điều không thể.
Họ thỏa thuận chờ. Vào lúc nửa đêm, tình hình vẫn không thay đổi. Bấy giờ người dẫn đường đề nghị đi đường vòng để tới ngôi đền bằng một tiền sảnh gian giữa của nó. Phía đó không có sự canh chừng nào, hơn nữa những bức tường ở phía đó lại làm bằng một hỗn hợp gạch và gỗ khoét thủng không khó lắm.
Họ bắt đầu công việc bằng những con dao bỏ túi. Chẳng may, một tiếng kêu thét vang lên từ bên trong ngôi đền và vài giây sau, đám vệ sĩ xuất hiện nơi tiền sảnh của gian giữa ngôi đền và ở lại đó.
Những người bạn của chúng ta kịp thời ngồi thu mình dưới lùm cây.
Giờ khắc cứ trôi qua và chẳng bao lâu đã báo hiệu bình minh. Có một sự chuyển động trong đám đông đang thiu thiu ngủ. Tiếng trống vang dậy, tiếng hát và tiếng thét lại vỡ ra. Những cánh cửa ngôi đền mở toang, ông Fogg và ngài Francis Cromary có thể trông thấy nạn nhân đang bị hai ông thầy tu lôi ra ngoài.
Nắm tay Phileas Fogg, ngài Francis Cromarty cảm thấy bàn tay đó đang cầm một con dao đã mở sẵn.
Bấy giờ đoàn người đi theo đám rước rầm rập tiến bước. Những người bạn của chúng ta trà trộn vào những hàng cuối của đám đông, và bước theo.
Trong bóng tối lờ mờ, họ thấy nạn nhân nằm dài bất động bên cạnh xác chồng. Rồi một bó đuốc được đưa tới gần, gỗ tẩm dầu bốc cháy ngay. Vừa lúc Phileas muốn xông lên thì cảnh tượng bất ngờ thay đổi.
Một tiếng thét kinh hoàng vang lên. Thất kinh hồn vía, đám đông nhào xuống đất. Chẳng lẽ lão vương hầu chưa chết hay sao? Người ta thấy lão đứng thẳng dậy, nâng người phụ nữ trên đôi tay và bước xuống khỏi giàn hỏa giữa những luồng khói xoáy lên cuồn cuộn. Đám đông, mặt úp xuống đất, không dám ngước mắt lên trước.điều kỳ diệu đó, ông Fogg và ngài Francis Cromarty đã đứng dậy, sững sờ.
- Chúng ta hãy chuồn nhanh thôi. - Một giọng nói hối hả kêu lên.
Chính Passepartout là người đã lướt vào giàn hỏa và lợi dụng lúc bóng tối còn dày đặc, anh đã cướp người thiếu phụ khỏi tay thần chết.
Chập sau, cả bốn người biến mất vào rừng và con voi ráng sức đưa họ đi thật nhanh. Nhưng tiếng gào thét của đám đông, khi đã khám phá ra mưu mẹo, vẫn đuổi theo họ.
Quả nhiên trên giàn hỏa đang bốc cháy nổi bật lên thi thể của lão vương hầu. Đám đông lao vào rừng, nhưng chẳng mấy chốc những kẻ bắt cóc đã ở ngoài tầm của lằn tên mũi đạn.
Ngài Francis Cromarty siết chặt tay anh chàng Passepartout táo tợn. ông chủ của anh đã nói với anh: "Được lắm", điều đó được nói ra từ con người hào hoa phong nhã này tương đương với một lời khen đáng giá. Chàng trai gan dạ cười và lấy làm hạnh phúc với sự thành công của mình. Còn người phụ nữ ấn Độ trẻ tuổi, nàng không biết gì về mọi việc xảy ra. Trùm kín trong những lớp chăn, nàng vẫn còn đang mệt lả.
Vào khoảng mười giờ sáng, cuối cùng khách cũng tới Allahabad. Passepartout được giao trách nhiệm đi mua mấy món trang sức linh tinh cho người phụ nữ trẻ tuổi, một chiếc áo dài, một chiếc áo khoác, điều không phải dễ tìm trong một thị trấn nhỏ như thế này.
Bà Aouda bắt đầu tỉnh lại và đôi mắt của bà đã lấy lại sức sống. Xe lửa sắp sửa rời ga xép.
Ông Fogg thanh toán tiền công cho anh chàng người Pac-xi. Vấn đề còn lại là Kiouni. Làm gì đây với một con voi mua quá đắt?
- Pac-xi, - ông Fogg nói với người dẫn đường, - cậu rất ân cần và tận tụy. Cậu có ưng con voi này không? Nó thuộc về cậu đấy.
Đôi mắt người dẫn đường sáng lên.
- Ngài cho tôi cả một tài sản. - Anh nói.
- Cậu cứ nhận đi, chính tôi vẫn là người chịu ơn cậu mà.
- Hay quá! - Passepartout kêu lên. - Anh hãy nhận đi!
Hết sức mãn nguyện, anh chàng người Pac-xi rời bước cùng với con vật.
Chẳng bao lâu sau đó Phileas Fogg, ngài Francis Cromarty và Passepartout đã ngồi trong.một toa xe lửa đầy tiện nghi nơi bà Aouda được dành cho chỗ tốt nhất, và họ biến nhanh về hướng Bénarès.
Bà Aouda hết lời cám ơn những vị cứu tinh bằng một thứ tiếng Anh tuyệt vời, và khi nhớ lại những cảnh tượng của lễ xu ti bà không khỏi rùng mình kinh hãi.
Để bà được yên tâm, ông Fogg đề nghị đưa bà tới Hong Kong. ở đó bà sẽ được yên ổn hoàn toàn. Thiếu phụ trẻ chấp nhận với lòng biết ơn.
Bà cũng có một người bà con đang ngụ tại Hong Kong, một trong những thương gia thành đạt nhất của thành phố này.
Mười hai giờ rưỡi trưa, xe lửa dừng tại nhà ga Bénarès.
Họ tới Calcutta vào bảy giờ sáng. Tàu khách đi Hong Kong chỉ nhổ neo vào buổi trưa. Phileas Fogg phải tới thủ đô ấn Độ vào ngày 25 tháng mười, và ông đã tới đó đúng vào ngày ấn định. Không trễ cũng không sớm hơn. Hai ngày được lợi giữa Luân Đôn và Bom-bay đã mất, hẳn chúng ta đã biết vì sao rồi, nhưng dường như con người hào hoa phong nhã đó chẳng chút tiếc rẻ điều đó.
Ông Fogg giúp người bạn gái cùng đi với mình bước xuống sân ga. ông định đi thẳng tới con tàu khách để đưa bà Aouda lên đó cho thật thoải mái và an toàn, nhưng lúc bước ra khỏi nhà ga, một viên cảnh sát tới bên ông và hỏi:
- ông là Phileas Fogg?
- Phải, tôi đây.
- Người này giúp việc cho ông à? - Viên cảnh sát tiếp lời và chỉ Passepartout.
- Đúng.
- Cả hai ông hãy theo tôi.
- Người phụ nữ trẻ này có thể cùng đi với chúng tôi không? - Người Anh giản dị hỏi.
- Có thể. - Viên cảnh sát đáp.
Anh ta đưa ông Fogg, bà Aouda và Passepar-tout tới một cỗ xe được đóng vào hai con ngựa và mọi người lên đường.
"Tù nhân" được đưa tới trước một ngôi nhà có những cửa sổ lắp lưới sắt, rồi người ta nhốt họ vào một gian phòng.
Tới tám giờ rưỡi, cửa mở và viên cảnh sát đưa tù nhân vào phòng xử án nơi quần chúng đông đảo đã ngồi kín. Quan tòa, một người đàn ông mập mạp, tròn trịa, tên là Obadiah, bước.vào gần như ngay sau đó, theo chân ông là viên lục sự. ông chụp một bộ tóc giả móc ở một cây đinh và đội ngay lên đầu.
- Vụ kiện thứ nhất... - Quan tòa nói.
- Phileas Fogg đâu? - Viên lục sự lên tiếng hỏi.
- Tôi đây. - ông Fogg đáp.
- Passepartout?
- Có mặt! - Chàng trai đáp.
- Tốt. - Quan tòa Obadiah nói. - Các bị cáo, vậy là đã hai ngày nay, người ta rình rập các người trên tất cả các chuyến xe lửa.
"Hãy cho bên nguyên vào." - ông ra lệnh.
Ba ông thầy tu ấn Độ được một viên thừa phát lại đưa vào.
Viên lục sự đọc to một đơn khiếu nại về tội phạm thánh chống lại ông Fogg và người giúp việc của ông, bị cáo bị buộc tội đã xâm phạm một nơi chốn thiêng liêng.
- Anh đã nghe rồi chứ? - Quan tòa hỏi Phileas Fogg.
- Đã, thưa ông. - Người Anh đáp. - Tôi xin nhận tội.
- Còn anh, anh có nhận tội không?
- Tôi xin nhận tội và tôi đợi tới lượt ba ông thầy tu kia cũng nhận tội về tất cả những gì họ muốn làm tại đền Pillaji. Trước đền họ đã sắp sửa thiêu sống nạn nhân của họ. - Passepartout kêu lên.
Ba thầy tu nhìn nhau sững sờ. Vị quan tòa không giấu vẻ kinh ngạc.
- Nạn nhân nào? - ông hỏi. - Đó là ngôi đền Malebar - Hill mà.
- Đây là đôi giày, tang vật của kẻ báng bổ thánh thần. - Viên lục sự tiếp lời và trưng ra một đôi giày.
- Đôi giày của tôi! - Passepartout kêu lên.
Người ta nhận ra sự lầm lẫn. ông Fogg và người giúp việc của ông đã quên mất chuyện rắc rối tại đền ở Bombay.
Nhưng, quan tòa chấp nhận tội của Passepar-tout trong khi anh chàng sẵn sàng mất tất cả những gì mình đang có để rút lại những lời khinh suất của mình.
- Xét theo luật pháp nước Anh muốn bảo vệ tất cả mọi tôn giáo của ấn Độ, - quan tòa công bố, - tội trạng đã được nhận, bị can Passepartout bị kết án mười lăm ngày tù và phải nộp một món tiền phạt ba trăm bảng..- Ba trăm bảng? - Chàng trai kêu lên.
- Im lặng! - Viên lục sự nói.
- Và, - quan tòa nói thêm, - xét rằng người chủ phải chịu trách nhiệm về việc làm và cử chỉ của người làm mướn, tôi giữ ông Phileas Fogg lại và kết án ông tám ngày tù và phải nộp năm mươi bảng tiền phạt. Lục sự đâu, hãy gọi vụ khác.
Phileas Fogg thậm chí không cau mày. ông đứng dậy và nói:
- Tôi xin đóng tiền bảo lãnh.
- Đó là quyền của ông, - quan tòa đáp và quyết định số tiền bảo lãnh của mỗi bị can là một ngàn bảng.
Con người hào hoa phong nhã đó đã trả món tiền mà không nói tiếng nào.
- Số tiền này sẽ được hoàn lại cho ông. Trong khi chờ đợi, ông được bảo đảm tại ngoại. - Quan tòa nói.
- Nhưng ít ra họ cũng phải trả lại đôi giày cho tôi chớ. - Passepartout tức giận kêu lên.
Bộ dạng thảm hại, Passepartout lê bước theo ông Fogg đang đưa tay đỡ người phụ nữ trẻ. Cả ba bước lên một chiếc xe. Fix vẫn bám sát theo sau. ông ta vẫn nuôi hi vọng tên trộm của mình sẽ không bao giờ chịu buông ra món tiền lớn nhưng đã phải thất vọng ghê gớm. ông ta thấy ông Fogg bước xuống một chiếc xuồng. Bấy giờ đã mười một giờ.
- Tên vô lại! - Viên thám tử kêu lên, - Hoang phí như một tên trộm! A, mình sẽ bám gót nó tới cùng trời cuối đất nếu cần, nhưng cứ theo cái đà này món tiền lấy trộm cũng bay hết thôi..

Chương 4Điều thú nhận

Tàu Rangoon về tốc độ không thua tàu Mongolia nhưng thua về mặt tiện nghi. Nhưng dầu sao đây chỉ là một chuyến vượt biển mười hai ngày, và bà Aouda không tỏ ra là một hành khách khó tính.
Phileas Fogg dành cho bà một sự lịch thiệp đúng mức nhất với vẻ ngoài lạnh lùng. Passepar-tout đã giải thích phần nào cho người phụ nữ trẻ về tính cách kỳ quặc của ông chủ anh. Anh cho bà biết về vụ đánh cuộc đã lôi kéo ông vào chuyến đi vòng quanh thế giới. Bà Aouda đã cười bằng ánh mắt.
Tàu Rangoon lướt nhanh về phía eo biển Malacca.
Thanh tra Fix làm gì trong chuyến vượt biển đó? ông đã xuống tàu và Passepartout đã không thấy ông, nhưng nhiều tình huống đã đưa ông tới việc nối lại mối quan hệ với chàng trai trung hậu.
Ra khỏi cabin của mình, ông bước lên boong và xông tới phía mũi tàu nơi chàng trai đang dạo bước.
- Đúng là anh trên tàu Rangoon!
- ông Fix, đúng là ở trên tàu! - Passepartout đáp lại và hết sức ngạc nhiên. - Sao, vậy là ông cũng đi vòng quanh thế giới à?
- Không, không. - ông Fix đáp. Tôi định ghé lại Hong Kong, chỉ trong vài ngày thôi.
- A! - Passepartout kinh ngạc. - Sao tôi không thấy ông trên tàu kể từ lúc khởi hành?
- Say sóng. Tôi phải nằm lì trong cabin. Còn ông chủ của anh?
- Rất khỏe. Chúng tôi có một bà trẻ tuổi cùng đi với chúng tôi.
- Một bà trẻ tuổi à? - Viên thanh tra đáp lại.
Sau đó Passepartout cho ông biết câu chuyện.
- Rốt cuộc, ông chủ anh có ý định đưa bà ấy tới châu Âu không?.- Không đâu, thưa ông, chúng tôi sẽ gởi bà ấy lại cho một người bà con của bà tại Hong Kong chăm lo.
Từ hôm đó, Passepartout và viên thám tử thường xuyên gặp nhau. Chàng trai thật sự lấy làm lạ về sự tình cờ khác thường một lần nữa đặt Fix trên đường đi của ông chủ anh.
Ngày 31 tháng mười, tàu Rangoon cặp bến Singapour để thay mới số than đá dự trữ. Con tàu đã tới cảng sớm hơn nửa ngày theo qui định.
Phileas Fogg ghi việc tới sớm này vào cột của thời gian được lợi, và lần này, ông rời khỏi tàu cùng với bà Aouda, bà ngỏ ý muốn được đi dạo vài tiếng đồng hồ. Fix bám theo sau và không để ai trông thấy mình.
Singapour là một hòn đảo xinh đẹp, giống như một công viên với những thứ hoa quả ngon nhất đời. Bà Aouda và người bạn đồng hành đã đi khắp miền quê bằng xe hai ngựa rồi trở về tàu. Passepartout đang đợi họ ở đó với một rổ xoài thơm ngon. Lúc mười một giờ, sau khi đã chất đầy than đá, tàu Rangoon thả dây buộc.
Thời tiết thay đổi với vầng trăng hạ huyền. Biển động. Gió thổi thật thuận lợi từ hướng tây nam, điều này giúp ích nhiều cho hành trình của con tàu khi bắt đầu giương buồm chạy.
Nhưng những con tàu thuộc Công ty Bán đảo hoạt động trên biển Trung Quốc không được đóng chắc chắn nên chỉ có sức đề kháng yếu ớt trước biển. Do thời tiết xấu, thỉnh thoảng người ta buộc phải cho tàu chạy chậm lại. Việc giảm tốc độ này khiến cho Passepartout nổi giận.
- Vậy là anh cần tới Hong Kong gấp phải không? - Một hôm viên thám tử hỏi anh.
- Rất gấp. - Chàng trai đáp.
- Anh tin vào chuyến đi vòng quanh thế giới này à?
- Tuyệt đối. ông thì sao, ông Fix?
- Tôi à? Tôi không tin!
Còn ông Fogg trong lòng lâng lâng dù bề ngoài vẫn cố dửng dưng, thậm chí không tỏ ra bối rối chút nào vì vẻ quyến rũ của bà Aouda.
Trong những ngày cuối cùng của chuyến vượt biển. Thời tiết càng xấu đi. Cố định hướng tây bắc, gió ngăn trở sự vận hành của con tàu.
Tất cả những cánh buồm đều đã xếp lại và người ta đoán chừng con tàu sẽ bị chậm trễ..Phileas Fogg vẫn nhìn cảnh tượng biển đang cuồng nộ với vẻ thản nhiên quen thuộc của mình.
Fix thì mong bão tố vì ông không tin rằng bất kỳ một sự chậm trễ nào cũng sẽ buộc lão Fogg ở lại Hong Kong vài ngày. Với Passepar-tout, sự thử thách chỉ khiến anh phẫn nộ. Anh bồn chồn lo lắng. Anh sẵn sàng đánh đòn cái biển không vâng lời.
Trong suốt thời gian xảy ra cơn bão, Passepartout vẫn ở trên boong tàu Rangoon. Anh leo vào bộ cột buồm, và gây kinh ngạc cho đoàn thủy thủ khi giúp đỡ họ với sự khéo léo của một con khỉ. Hàng trăm lần anh hỏi chuyện viên thuyền trưởng và các sĩ quan, họ chỉ biết đưa anh tới xem cái phong vũ biểu.
Cuối cùng cơn bão cũng nguôi đi và chàng trai có thể dịu lại. Thủy thủ lại giương buồm vuông lẫn buồm thấp, nhưng người ta không thể gỡ lại tất cả thời gian đã mất, và đất liền chỉ hiện ra vào lúc năm giờ sáng ngày mùng 6.
Hành trình của ông Fogg dự kiến tới vào ngày 5, như vậy là trễ mất hai mươi bốn giờ.
Lúc sáu giờ, viên hoa tiêu lên boong để hướng dẫn con tàu qua những lạch cạn tới Hong Kong. Passepartout rất muốn hỏi chuyện người đàn ông đó nhưng không dám, anh muốn giữ lại một chút hi vọng tới phút chót. Ngược lại, Phileas Fogg hỏi với vẻ thản nhiên nhất của mình, liệu anh ta có biết bao giờ tàu đi Yokohama khởi hành.
- Vào sáng mai, lúc thủy triều lên. - Viên hoa tiêu đáp.
Passepartout sẵn sàng ôm hôn viên hoa tiêu trong khi Fix chỉ muốn vặn cổ anh chàng.
Quả nhiên việc khởi hành của tàu Carnatic, dự kiến vào ngày hôm sau, đã phải đổi lại do những phiền toái về máy móc.
Lúc một giờ, tàu Rangoon cập bến.
Nhưng chính những tình huống đó đã tình cờ giúp ích cho Phileas Fogg. Nếu không cần thiết phải sửa chữa những cái nồi súp de thì tàu Carnatic đã rời cảng, và hành khách đi Nhật Bản hẳn phải đợi một tuần mới có chuyến tàu tiếp theo. Mặc dù bị trễ hai mươi bốn tiếng đồng hồ nhưng cũng dễ dàng gỡ gạc lại khoảng thời gian này trong chuyến vượt Thái Bình Dương.
Người đàn ông hào hoa phong nhã đó đã có sẵn mười tám tiếng đồng hồ để giải quyết công việc, những việc liên quan tới bà Aouda. Lúc lên bờ, ông đưa tay đỡ người phụ nữ trẻ và đưa bà.đi về phía một bến cảng. ông nhờ đám người khuân vác chỉ cho ông một khách sạn, và họ chỉ cho ông khách sạn Câu lạc bộ.
Tại đây, Phileas Fogg đặt một phòng cho người phụ nữ trẻ, sắp xếp cho Passepartout ở lại với bà để bà đỡ thấy trơ trọi, ròi bắt đầu đi tìm ngay người bà con của bà.
Người đàn ông hào hoa phong nhã bắt xe tới Sở giao dịch chứng khoán. Tại đây ông được thông báo rằng nhân vật đó là một trong những thương gia giàu có nhất của thành phố.
Quả nhiên người môi giới mà ông Fogg tìm hỏi biết rõ tay lái buôn người Pac-xi. Nhưng từ hai năm nay, ông không còn ở đây nữa. Nghe đâu khi đã tạo nên cơ nghiệp, ông đến lập nghiệp ở châu Âu, tại Hòa Lan.
Phileas Fogg trở về khách sạn Câu lạc bộ và báo cho bà Aouda biết kết quả cuộc tìm kiếm của mình. Ban đầu người phụ nữ trẻ không đáp lại lời nào. Rồi bà khẽ hỏi bằng một giọng dịu dàng:
- Tôi phải làm gì đây, thưa ông Fogg?
- Thật đơn giản, - người đàn ông hào hoa phong nhã nói, - bà sẽ tới châu Âu.
- Tôi không thể lạm dụng...
- Bà không lạm dụng, và sự hiện diện của bà không gây phiền hà gì cho chương trình của tôi đâu.
Phileas Fogg gọi Passepartout và yêu cầu anh đi đặt ba cabin trên tàu Carnatic.
Chàng trai ra bến tàu, tại đây anh thấy Fix đang đi đi lại lại, và anh không lấy làm ngạc nhiên với điều này. Nhưng viên thanh tra cảnh sát lại để lộ trên mặt mình những dấu hiệu của một nỗi thất vọng to lớn.
Anh đến bắt chuyện với ông ta bằng một nụ cười vui vẻ.
Viên cảnh sát có những lý do chính đáng để càu nhàu về điều không may của mình. Không có lệnh bắt! Điều đương nhiên là lệnh này phải đuổi theo ông và chỉ có thể tới tay ông nếu ông lưu lại vài ngày trong thành phố.
Vậy mà Hong Kong đã là thuộc địa Anh cuối cùng trong chuyến đi và lão Fogg sẽ thật sự thoát khỏi ông nếu ông không giữ được chân lão ta ở đó.
- Sao, ông Fix, ông có quyết định đi với chúng tôi tới châu Mỹ không đó? - Passepartout hỏi.
- Có. - Fix nghiến răng nói..Cả hai bước vào phòng vận tải đường biển để đặt chỗ. Nhân viên trên tàu thông báo với họ là công việc sửa chữa đã xong và tàu khách sẽ khởi hành ngay vào buổi chiều.
- Tốt lắm. - Passepartout đáp, - Tôi sẽ báo cho ông chủ tôi biết.
Bấy giờ Fix quyết định nói tất cả với người bạn đồng hành và ông mời anh uống một ly trong quán rượu. Họ bước vào quán đầu tiên trông thấy.
Lúc này trong quán đã có khoảng ba mươi khách đang ngồi bên những chiếc bàn con bằng mây bện. Trước mặt họ là những vại bia hoặc những ly rượu gin hoặc brandđi, hầu hết đều ngậm những ống tẩu dài bằng đất nung nhồi những viên thuốc bé tí. Fix và Passepartout biết họ đã vào một nơi sặc mùi khói thuốc lá nơi những người ghiền á phiện khốn khổ hay lui tới.
Fix gọi rượu nho potô là thức uống khoái khẩu của anh chàng người Pháp.
- Tôi cần nói với anh những điều nghiêm túc, - cuối cùng một người lên tiếng trước. - Anh đã đoán biết tôi là ai rồi chứ?
- Đương nhiên rồi. - Người kia vừa nói vừa mỉm cười.
- Vậy tôi sẽ thú thật tất cả với anh...
- Khi mà tôi đã biết hết rồi à? Thôi được, ông cứ tiếp tục đi, nhưng trước hết hãy để cho tôi nói với ông rằng những kiểu người hào hoa phong nhã đó không chi tiêu rộng rãi một cách vô ích đâu!
- Anh thật viển vông! Tôi thấy rõ là anh không biết tầm quan trọng của món tiền...
- Hai mươi ngàn bảng!
- Năm mươi lăm ngàn. - Fix sửa lại.
- Sao? - Passepartout kêu lên. - ông Fogg lẽ nào lại dám... Nào, thêm lý do để khỏi mất thêm một phút nào, - anh vừa nói vừa đứng bật dậy.
- Năm mươi lăm ngàn bảng. - Fix lặp lại và ép chàng trai ngồi lại và gọi rượu branđi. - Nếu tôi thành công, tôi sẽ lãnh một món tiền thưởng hai ngàn bảng. Anh có muốn năm trăm bảng trong số đó với điều kiện là giúp tôi không?
- Giúp ông à? - Passepartout hỏi lại.
- Đúng, giữ chân lão Fogg trong vài ngày tại Hong Kong.
- Sao, - chàng trai ngạc nhiên, - ông nói gì vậy? Nhưng đấy đúng là một cái bẫy! Những con.người hào hoa phong nhã, những người bạn đồng sự trong Câu lạc bộ Cải cách là như thế đấy!
Fix không còn hiểu chuyện gì nữa.
- Thưa ông, ông nên biết rằng ông chủ tôi là một người chính trực và khi ông ấy đánh cuộc, đó là vì ông ấy muốn thắng cuộc một cách trung thực.
- Nhưng anh nghĩ tôi là ai vậy?
- Chắc chắn ông là một nhân viên của Câu lạc bộ Cải cách có nhiệm vụ kiểm tra cuộc hành trình của ông chủ tôi, đó là điều đặc biệt khó chịu. Tôi đã hết sức tránh không tiết lộ lai lịch của ông cho ông chủ tôi đấy.
Viên thanh tra cảnh sát đưa tay lên trán. Rõ ràng chàng trai này đầy thiện ý và không hề tiếp tay với chủ.
- Anh hãy nghe đây, - Fix nhấn giọng, - anh hãy nghe kỹ lời tôi. Tôi không phải như anh tưởng đâu. Tôi là Thanh tra cảnh sát đang đảm nhận một nhiệm vụ.
Rồi ông rút từ trong ví ra một tờ giấy và chỉ cho người bạn đồng hành thấy sự ủy nhiệm do ông giám đốc cảnh sát trung ương ký.
Passepartout bàng hoàng không biết nói gì.
- Việc đánh cuộc của ông Fogg chỉ là một cái cớ để đánh lừa các anh, anh và những người bạn của ông ấy trong Câu lạc bộ, bởi ông ta, có lợi khi có sự tòng phạm của các anh.
- Nhưng thế là thế nào? - Anh chàng người Pháp kêu lên.
- Anh hãy nghe đây. Ngày 28 tháng chín vừa qua, có một vụ trộm năm mươi lăm ngàn bảng xảy ra tại Ngân hàng Anh quốc, tác giả là một cá nhân với những dấu hiệu nhận dạng tương ứng từng nét một với ông chủ của anh.
- Coi nào, - Passepartout kêu lên, - ông chủ tôi là người lương thiện nhất trên đời.
- Anh thì biết gì? Anh đến giúp việc cho ông ấy đúng vào ngày các anh hối hả lên đường, không hòm rương, mang theo một số bạc khổng lồ. Vậy anh có muốn bị bắt với tư cách là tòng phạm của ông ta không?
Passepartout ôm đầu. Anh không thể nào tin được rằng ông chủ của mình có tội.
- Tóm lại, ông muốn gì ở tôi đây? - Anh hỏi viên thanh tra.
- Tôi nói ngay đây. Tôi đã theo dõi lão Fogg tới tận đây, nhưng tôi vẫn chưa nhận được lệnh.bắt. Vậy anh phải giúp tôi giữ chân lão tại Hong Kong...
- Tôi ấy à? Tôi...
- Và tôi sẽ chia cho anh số tiền thưởng hai ngàn bảng mà Ngân hàng Anh quốc đã hứa với tôi.
- Không đời nào. - Passepartout đáp. - Tôi phục vụ cho ông ấy, tôi thấy ông ấy nhân hậu và độ lượng... Phản bội lại ông ấy... Không đời nào... Không, cho thêm vàng cũng không.
- Anh từ chối à?
- Tôi từ chối.
- Vậy hãy coi như tôi đã không nói gì cả. -Fix đáp. - Chúng ta cạn ly đi.
Passepartout cảm thấy mình càng lúc càng say. Thấy cần phải giữ chân anh lại, Fix lấy một ống tẩu nhồi đầy á phiện trên bàn và đặt vào tay Passepartout. Anh cầm lấy ống tẩu, đưa lên môi, châm lửa, hít vài ngụm và lại ngã xuống, đầu nặng trĩu.
Khi chàng trai đã hoàn toàn rã rời, viên thanh tra thanh toán hết các khoản tiền và bước ra ngoài.

Chương 5Tàu Tankadere

Vào giờ đi ngủ, không thấy người giúp việc xuất hiện lại. Ngày hôm sau, Passepartout cũng không trả lời tiếng nào khi nghe tiếng chuông gọi của ông Fogg. Không ai biết được con người danh giá, lịch lãm ấy nghĩ gì khi biết người giúp việc của mình không trở về khách sạn. ông Fogg đành lấy túi xách, cho người báo bà Aouda và nhờ đi tìm một cái kiệu.
Ra đến bến cảng, ông Fogg hay tin rằng tàu Carnatic đã rời bến từ chiều hôm trước.
Lúc đó một người đang chăm chú quan sát ông tiến lại gần. Đó là thanh tra Fix. ông chào Fogg và nói:
- ông đúng là hành khách của tàu Rangoon như tôi đấy chứ?
- Đúng vậy, thưa ông. - Phileas Fogg lạnh lùng đáp. - Nhưng tôi không được hân hạnh... - Xin lỗi ông, tôi tưởng tìm thấy người giúp việc của ông tại đây. Còn chuyện liên quan tới tôi thì tôi rất lấy làm thất vọng. Tàu Carnatic đã rời Hong Kong mười hai tiếng đồng hồ trước đây mà không báo trước cho ai cả, bây giờ phải đợi tám ngày nữa mới có chuyến tới.
Nói ra mấy lời này, Fix thấy lòng mừng khấp khởi.
Nhưng ông ta tưởng như bị trời giáng khi nghe Phileas Fogg lạnh lùng đáp.
- Nhưng hình như tại Hong Kong ngoài tàu Carnatic còn nhiều tàu khác cơ mà.
Ông Fogg đưa tay cho bà Aouda rồi đi về phía bến cảng tìm một con tàu sắp rời bến.
Mặc dù vẫn còn choáng váng, Fix cũng bước theo ông. Vậy là vận may dường như đã thật sự bỏ rơi người nó đã phục vụ đắc lực cho tới bấy giờ.
Trong ba tiếng đồng hồ, Phileas Fogg đi ngang dọc khắp cảng, nhưng ông vẫn không thấy một chiếc tàu nào thích hợp. Một anh thủy thủ bỗng nhiên tới gợi chuyện với ông trên cảng ngoài. Tên anh ta là John Bunsby.
- Có phải ngài tìm một chiếc tàu không? -Anh thủy thủ hỏi.
- Anh có một chiếc à?
- Đúng, thưa ngài, một chiếc tàu hoa tiêu, loại tốt nhất.
- Anh nhận đưa tôi tới Yokohama chứ?
Nghe câu nói, anh thủy thủ mở to mắt kinh ngạc hỏi.
- Ngài muốn đùa sao?
- Không, tôi phải có mặt tại Yokohama trễ lắm là ngày 14 để đáp tàu đi San Francisco.
- Rất tiếc, không thể được.
- Tôi trả cho anh mỗi ngày một trăm bảng và một món tiền thưởng hai trăm bảng nếu tôi đến kịp giờ.
Anh thủy thủ nhìn ra biển, anh đang bị giằng co giữa ước muốn được lĩnh một số tiền lớn và nỗi sợ phải mạo hiểm ở một nơi xa lắc.
- Thưa ngài, - cuối cùng anh nói, - tôi không thể liều tính mạng của tôi và người của tôi lẫn chính ông trong một chuyến vượt biển dài như vậy trên một chiếc tàu trọng tải hai mươi tonnô...
Fix thở một hơi dài.
- Nhưng có thể dàn xếp cách khác.
Fix hầu như nín thở.
- Sao? - Phileas Fogg hỏi..- Bằng cách đi Nagasaki, cách một ngàn một trăm hải lý, hoặc chỉ tới Shangai thôi, cách tám trăm hải lý. Trong trường hợp sau, chúng ta không ra xa bờ biển Trung Quốc lắm, điều này là một thuận lợi lớn.
- Anh lái tàu à, tôi phải tới Yokohama để đáp tàu đi châu Mỹ cơ mà. - Phileas Fogg đáp lại.
- Nhưng tàu khách của San Francisco không đi từ Yokohama. Nó ghé ở đó cũng như ở Na-gasaki, và cảng xuất phát của nó là Shangai, nó rời cảng này ngày II, lúc bảy giờ chiều. Vậy là chúng ta có bốn ngày trước mặt, thế cũng đủ, nếu biển lặng.
- Và anh có thể lên đường ngay?
- Trong một giờ nữa.
- Công việc đã thỏa thuận. Anh là chủ của chiếc Tankadère đấy chứ?
Phileas Fogg đưa trước cho anh hai trăm bảng và quay sang Fix:
- Nếu ông thấy thích nhân dịp này...
- Thưa ông, - Viên cảnh sát trả lời dứt khoát, - tôi muốn xin ông ân huệ này.
- Nhưng còn chàng trai đáng thương ấy thì sao? - Bà Aouda nói, lo lắng vì sự mất dạng của Passepartout.
- Tôi sẽ làm tất cả những gì có thể, - người Anh đáp.
Phileas Fogg cung cấp dấu hiệu nhận dạng của người giúp việc cho Tòa lãnh sự Pháp cũng như văn phòng cảnh sát Hong Kong, và để lại một số tiền đủ để cho anh hồi hương.
Lúc ba giờ, tàu Tankadère đã sẵn sàng để chuẩn bị ra khơi.
Đó là một con tàu nho nhỏ buồm dọc, thon dài trong những đường ngấn nước của nó. Những lớp đồng sáng choang, boong tàu cọ sạch bóng cho thấy chủ nhân biết bảo quản nó trong tình trạng tốt nhất.
Đoàn thủy thủ gồm có John Bunsby và bốn người. Chính nhờ những chàng thủy thủ biết rành rẽ về biển này mà ông chủ tàu, một người đàn ông tuổi trạc bốn mươi lăm, mạnh khỏe, mắt sáng quắc, đã tạo được lòng tin với những con người nhút nhát nhất.
Khi Phileas Fogg và bà Aouda bước lên tàu, Fix đã có mặt ở đó..Cuối cùng buồm được kéo lên, cờ nước Anh bay phấp phới trên mũi con tàu. Hành khách ngồi trên boong trong khi John Bunsby bước ra xa. Đón gió dưới cánh buồm hình thang, buồm mũi và những buồm tam giác, tàu Tankdère cưỡi trên sóng lướt tới.
Biển Trung Quốc nhiều sóng gió. Vào thời kỳ đó trong năm, đi ngược tới Shangai bằng một con tàu buồm dọc quả là điều táo bạo nhưng John Bunsby luôn tin tưởng vào chiếc Tankadère vẫn vượt biển một cách dễ dàng.
Đêm đến. Tuần trăng thượng huyền mới bắt đầu. Người lái tàu đã bố trí đèn hiệu trong khi Fix đang mơ màng nơi mũi tàu. ông không thích nói chuyện với Fogg, người đã giúp đỡ ông. Fix có vẻ tin chắc ông này sẽ đi San Francisco ngay tức khắc. ông ta đã băng qua ba phần tư địa cầu tới châu Mỹ để được yên tâm một cách chắc chắn tiêu sài số tiền triệu của ngân hàng sau khi đã đánh lừa cảnh sát. Liệu ông Fix có nên chịu thua con người đó không? Không, một trăm lần không.
Ông sẽ không rời lão ta nửa bước cho tới khi ông nhận được lệnh dẫn độ. Dầu sao, một tình huống tốt đẹp đang xảy ra: Passepartout không còn ở bên ông chủ của anh ta nữa.
Vào nửa đêm, Phileas Fogg và bà Aouda bước xuống cabin. Fix đã vào đây trước họ và đang nằm dài nghỉ ngơi. Người lái tàu và các thủy thủ vẫn ở trên boong suốt đêm. Ngày hôm sau, mùng 8 tháng mười một, lúc mặt trời lên, con tàu đã đi được một trăm dặm, và trong suốt ngày hôm ấy nó đã ra xa hẳn bờ, nơi có các luồng hải lưu rất thuận lợi. Vào khoảng trưa, gió yếu đi phần nào. Người lái tàu cho giương buồm thượng hình tam giác, nhưng sau hai tiếng đồng hồ, người ta phải hạ chúng xuống, bởi gió đã mạnh lên trở lại.
Trong lúc đó tàu vẫn chạy nhanh. Trước món tiền thưởng hấp dẫn, tất cả đoàn thủy thủ đều hăng hái trong công việc. Rạng sáng, tàu Tankadère chạy vào eo biển Phước Kiến ngăn cách đảo Đài Loan với bờ biển Trung Quốc.
Biển ở vùng này rất nguy hiểm, đầy những xoáy nước hình thành từ các dòng đối lưu. Con tàu đã tốn sức quá nhiều. Phong vũ biểu báo sắp có một sự thay đổi không khí và mực thủy ngân dao động thất thường. Người ta cũng trông thấy biển dâng lên về phía đông nam thành những đợt sóng dài..Người lái tàu thì thầm trong kẽ răng những điều khó hiểu.
Rồi bất ngờ anh xuất hiện bên người hành khách của mình:
- Tôi có thể nói hết mọi điều với ngài không"? - Anh nói giọng nhỏ nhẹ.
- Vâng, xin mời, - Phileas Fogg đáp.
- Chúng ta sắp gặp một trận gió kinh hồn đây. Sắp có một cơn bão từ phía nam.
- Được thôi, cơn bão từ phía nam, nó sẽ đẩy chúng ta đi đúng hướng.
Linh cảm của John Bunsby không đánh lừa anh. Anh cho cuốn hết buồm và đưa các trục căng buồm lên boong. Người ta xếp lại sào căng buồm phụ và đóng chặt các cửa hầm tàu. Chỉ có một cánh buồm hình tam giác được kéo lên để giữ cho tàu xuôi theo gió. Vào khoảng tám giờ.
Một trận cuồng phong và mưa ập xuống con tàu.
Chỉ với một mảnh buồm nhỏ, tàu Tankadère bị hất tung như một chiếc lông. Cứ vậy mà suốt ngày nó chạy về phía bắc, cuốn theo những đợt sóng kinh hoàng. Hai mươi lần nó suýt bị chìm trong những đợt sóng cao như núi dựng lên từ phía sau, nhưng tay lái vững vàng khôn khéo của người cầm lái đã tránh được tai họa. Fix đương nhiên trở nên gắt gỏng, và bà Aouda gan dạ thì nhìn đăm đăm vào người bạn đồng hành mà bà cảm phục vì sự bình tĩnh. Bà tỏ ra xứng đáng với ông và bà bất chấp dông bão. Còn đối với Phileas Fogg thì dường như trận bão cũng nằm trong dự định của ông.
Trong đêm, bão tố càng tới tấp. Sau khi tham khảo thủy thủ đoàn, John Bunsby tới bên ông Fogg và nói:
- Thưa ngài, tôi nghĩ chúng ta nên tấp vào một hải cảng nào gần đây nhất.
- Tôi cũng nghĩ vậy, tôi chỉ biết có một hải cảng là Shangai thôi.
Người cầm lái lúc đầu không hiểu được câu trả lời này, không thấy hết sự bướng bỉnh và sự gan lì thể hiện trong đó. Rồi anh kêu lên:
- A, đúng rồi. Ngài có lý. Shangai!
Và con tàu điềm nhiên hướng về phía bắc.
Đêm thật sự khủng khiếp, nhưng con tàu bé nhỏ buồm dọc vẫn không đổ ụp.
Tới sáng hôm sau, bão tố vẫn nổi lên điên cuồng. Nhưng hướng đông nam, gió đã lặng.
Ngày hôm sau, John Bunsby có thể quả quyết rằng họ chỉ còn cách Shangai một trăm hải lý..Tàu căng đầy buồm. Người ta muốn tới nơi bằng mọi giá. Trừ Phileas Fogg, mọi người đều nôn nóng. Con tàu buồm dọc phải giữ tốc độ trung bình chín hải lý một giờ và gió đã dịu đi.
Đến sáu giờ, John Bunsby tính chỉ còn mười hải lý là tới sông Shangai, bởi chính thành phố ở phía trên cửa sông cách ít lắm cũng phải mười hai hải lý.
Đến bảy giờ, họ hãy còn cách ba hải lý.
Người lái tàu bật ra một lời nguyền rủa bởi món tiền thưởng hai trăm bảng dĩ nhiên là sắp vuột khỏi tay anh rồi. Anh nhìn ông Fogg. ông vẫn thản nhiên như không, vậy mà lúc này đây trọn cơ nghiệp của ông như đang trong một trò đùa.
Đúng lúc đó, một vật gì hình thoi dài và đen, trên có một cuộn khói, xuất hiện sát mặt nước. Đó là chiếc tàu khách của Mỹ đang ra khơi vào giờ quy định.
- Tai họa! - John Bunsby kêu lên và đẩy cần bánh lái ra.
- Tín hiệu! - Phileas Fogg chỉ ra lệnh có vậy.
Một khẩu đại bác nhỏ bằng đồng được đặt ở mũi tàu Tankadère. Nó đã được nạp đạn đầy ăm ắp, nhưng đúng vào lúc người cầm lái sắp sửa đặt vào đó một hòn than đỏ rực thì có tiếng hô:
- Cờ rủ! - ông Fogg nói.
Lá cờ được kéo tới nửa cột cờ. Đó là một dấu hiệu nguy khốn.
- Bắn! - Phileas Fogg nói.
Tiếng nổ của khẩu đại bác nhỏ bằng đồng vang lên trong không khí..

Chương 6Những anh hề của ngài Batulcar

Tàu Carnatic đã rời Hong Kong ngày 6 tháng mười một. Hai cabin ở đuôi tàu vẫn trống người, đó là hai cabin được giữ trước dành cho ông Phileas Fogg.
Sáng hôm sau, những người nơi mũi tàu có thể trông thấy một hành khách với đôi mắt đờ đẫn và dáng đi không vững đang loạng choạng bước ra khỏi khu vực của người đi vé hạng nhì.
Người hành khách đó là Passepartout. Sau đây là những gì đã xảy ra.
Một chập sau khi Fix rời phòng hút thuốc lá, hai chàng thanh niên đã đặt Passepartout nằm trên một chiếc giường dành cho những người nghiền thuốc phiện. Nhưng ba giờ sau, chàng trai thức giấc và ra sức chống lại tác dụng của thuốc ngủ đang làm cho anh tê mê. ý thức về bổn phận phải hoàn tất công việc tác động anh tới đờ đẫn.
Anh loạng choạng, té ngã rồi lại đứng lên. Anh bước ra ngoài và kêu vang như trong giấc mơ:
Tàu Carnatic!
Con tàu khách đang nằm đó, sẵn sàng rời cảng. Passepartout phóng lên chiếc cầu di động, vượt qua cửa tàu và ngã xuống ở mũi tàu, không hay biết gì nữa. Vốn đã quen với những cảnh tượng này, vài thủy thủ cho anh xuống cabin hạng nhì, và Passepartout chỉ thức giấc vào sáng ngày hôm sau, ở ngoài khơi nằm cách đất liền Trung Quốc năm mươi hải lý.
Đó là lý do tại sao sáng hôm ấy anh có mặt trên boong tàu Carnatic. Anh bắt đầu tập trung tư tưởng. "Mình đã say sưa đến tồi tệ. ông Fogg sẽ nói sao đây? Dầu sao mình đã không lỡ chuyến tàu và đây là điều chính yếu." Rồi anh nghĩ tới Fix: "Với con người đó, hi vọng rằng đã tống khứ được ông ta rồi. Một thanh tra cảnh sát theo dõi ông chủ của mình bị cáo buộc về tội ăn trộm! ông Fogg mà là một tên trộm thì mình phải là một tên sát nhân!" Liệu mình có nên kể lại những chuyện này cho ông chủ không? Chờ ông ấy về tới Luân đôn để cùng cười với ông về chuyện này không tốt hơn sao? Điều quan trọng bây giờ là gặp ông.Fogg và xin lỗi ông ấy về thái độ quá đáng của mình.
Nghĩ thế, chàng trai đúng mực lần mò tới đuôi tàu. Anh bước xuống phòng khách: ông Fogg không có ở đây. Passepartout chỉ còn cách hỏi viên quản lý trên tàu rằng ông chủ của anh đang ở cabin nào. Viên quản lý đáp rằng ông ta không biết hành khách nào có tên đó.
Passepartout dò xem danh sách hành khách.
Tên của ông chủ anh không có trong đó.
Anh buông mình rơi phịch xuống một chiếc ghế bành. Rồi bỗng nhiên, anh nhớ lại rằng tàu Carnatic đã khởi hành sớm hơn giờ ấn định, rằng anh lẽ ra phải báo cho ông chủ anh biết và anh đã không làm được điều đó. Vậy thì đó là lỗi của anh, nếu ông Fogg và bà Aouda lỡ chuyến tàu.
Lỗi của anh thì đúng rồi nhưng còn thêm lỗi của con người hiểm độc muốn giữ chân ông chủ anh tại Hong Kong nên đã làm cho anh say sưa.
Bởi anh biết thủ đoạn của Fix. Và giờ đây ông Fogg chắc chắn đã bị bắt, đã bị bỏ tù, có thể...
Nghĩ tới đây, anh vò đầu bứt tóc bối rối.
Sau một hồi vật vã, Passepartout lấy lại bình tĩnh và xem xét hoàn cảnh không mấy vui vẻ của mình. Anh chàng người Pháp đang trên đường tới Nhật Bản, tiền nong cho chuyến đi và việc ăn uống đều đã được chi trả trước, nhưng rồi sau đó sẽ ra sao?
Túi anh trống rỗng. Không có tới một xu!
Ngày 13, vào buổi sáng lúc nước triều lên, tàu Carnatic cặp bến cảng Yokohama. Nó đậu gần con đê chắn sóng giữa nhiều tàu bè thuộc mọi quốc gia.
Chẳng hứng thú gì, Passepartout đặt chân lên vùng đất kỳ lạ này của con cháu Thái dương Thần nữ.
Anh không biết làm gì hơn là đi lang thang trên các con đường của thành phố.
Sáng ngày hôm sau bụng đói meo anh tự nhủ bằng mọi giá phải tìm cái gì ăn. Với chàng trai trung hậu, bấy giờ là lúc thuận lợi nhất để sử dụng giọng ca chắc khỏe, nếu không nói là du dương, mà thiên nhiên đã phú cho anh. Anh biết vài ca khúc của Pháp và Anh mà chắc hẳn người Nhật phải tán thưởng nhưng có lẽ hãy còn quá sớm để tổ chức một buổi ca nhạc. Vậy là chàng trai quyết định chờ và trong khi bước chậm rãi, anh nghĩ ra rằng dường như anh ăn mặc quá tươm tất so với một nghệ sĩ lang thang, và anh nghĩ.tới việc đổi quần áo của mình lấy một bộ đồ thải phù hợp với hoàn cảnh của anh. Passepartout đến một tiệm buôn đồ cũ và sau đó anh bước ra trong một chiếc áo dài Nhật Bản cũ kỹ, đầu vấn khăn sọc. Bù lại anh còn được mấy đồng tiền lẻng xẻng trong túi.
Anh đi về phía cảng để xem những con tàu khách sắp rời bến đi châu Mỹ. Anh tính tìm việc trong vai trò người nấu ăn hoặc giúp việc, chỉ mong nhận được thù lao đủ trang trải cho chuyến đi và việc ăn uống, nhưng khi tới gần bến cảng, anh lại thấy dự định của mình càng lúc càng có vẻ thiếu thực tế. †n mặc kiểu này thì ai tin được anh? Anh có giấy tờ gì chứng minh đâu?
Trong lúc nghĩ ngợi, anh chợt nhìn vào một tấm áp phích mà một anh hề mang đi quảng cáo trên các đường phố.
"Đoàn xiếc nhào lộn Nhật Bản của ngài Wil-liam Batulcar.
Những buổi trình diễn cuối cùng trước khi lên đường đi Hiệp chủng quốc của những người Mũi dài.
Dưới sự bảo hộ trực tiếp của thần Tingou." - Công việc của mình đây rồi! - Passepartout kêu lên.
Anh theo chân người - áp phích, và mười lăm phút sau anh dừng bước trước một cái nhà bạt to, xung quanh cắm những lá cờ đuôi nheo.
Đó là nhà hát của ngài Batulcar, giám đốc của một đoàn nghệ sĩ xiếc, tung hứng, nhào lộn và pha trò.
Passepartout bước vào và xin gặp ông Batul-car.
Đích thân ông này hỏi:
- Anh cần gì?
- ông có cần một người giúp việc không? -Passepartout hỏi.
- Một người giúp việc à? - Người đàn ông vừa kêu lên vừa vuốt chòm râu màu muối tiêu. -Tôi đã có hai người giúp việc, vâng lời, trung thành, nhưng chẳng nên tích sự gì cho tôi cả. Và họ đây, ông tiếp lời và chỉ cho Passepartout thấy hai cánh tay chắc khỏe chằng chịt những đường gân.
- Được đấy! Chuyện đó hợp với tôi lắm.
- à, vậy sao, - ngài Batulcar nói, - anh là người Nhật. Tại sao anh ăn mặc thế này?
- Tôi ăn mặc theo cách tôi có thể ăn mặc được.
- Thế anh là người Pháp hả?.- Đúng, một người Paris chính cống.
- Vậy anh phải biết nhăn mặt làm trò chứ?
- Biết, nhưng không hơn người Mỹ.
- Tôi có thể nhận anh trong vai hề. Anh biết không, anh bạn, tại Pháp người ta thích phô trương những anh hề nước ngoài và ở nước ngoài là những anh hề Pháp. Và anh có biết hát, đầu lộn trồng cây chuối xuống đất, với một con quay trên gan bàn chân trái và giữ thăng bằng một thanh kiếm trên gan bàn chân phải không?
- Đương nhiên! - Passepartout đáp và nhớ lại những bài tập đầu tiên thời niên thiếu của mình.
Hợp đồng được ký kết ngay tức thì. Cuối cùng Passepartout cũng tìm được một việc làm.
Việc này thật đáng mừng, nhưng trước tám ngày, hẳn anh phải lên đường đi San Francisco.
Trước ba giờ, khán giả đã vào kín cả nhà bạt to. Toàn bộ dàn nhạc gồm chiêng, cồng, sáo, trống con và trống lớn đang chơi một cách cuồng nhiệt.
Những màn biểu diễn nhào lộn, thăng bằng nối tiếp nhau một cách thành công.
Nhưng sự lôi cuốn chủ yếu của buổi trình diễn là màn biểu diễn của những chàng Mũi Dài mà châu Âu vẫn chưa biết tới.
†n mặc như những vị anh hùng thời Trung cổ, họ mang một đôi cánh lộng lẫy nơi vai, nhưng điều đặc biệt là họ mang những cái mũi bằng tre, dài năm hoặc sáu piê, có cái thẳng, có cái cong.
Và ngay trên những cái mũi tre đó diễn ra những tiết mục của họ. Khoảng mươi mười hai người trong số những con người ngưỡng vọng thần Tin-gou và những người bạn của họ đến vui đùa nhảy nhót trên những cái mũi dựng đứng như cột thu lôi của họ và bay lượn trên đó với một sự nhanh nhẹn khó tin.
Để kết thúc người ta báo sẽ thực hiện màn tháp người trong đó khoảng năm mươi chàng Mũi Dài sẽ thể hiện chiếc "xe của Yagernant".
Nhưng một trong những người tạo nên nền tảng của chiếc xe đã rời đoàn, và bởi người ta chỉ cần một người khỏe mạnh và khéo léo, nên Passepar-tout đã được chọn để thay cho người đó.
Hẳn chàng trai cảm thấy mình thật thảm hại khi khoác bộ trang phục đặc biệt của mình và một cái mũi dài sáu piê gắn chặt vào mặt. Nhưng cuối cùng, cái mũi đó chính là đồ nghề kiếm ăn của anh.
Passepartout bước ra sân khấu, nằm dài xuống sàn cùng với các đồng nghiệp của anh.
Một nhóm những người biểu diễn động tác thăng bằng khác đến nằm trên những phần phụ đó, một nhóm thứ ba ở trên, một nhóm thứ tư, và trên những cái mũi chỉ chạm tới bằng đầu nhọn của chúng, một tòa nhà bằng người sau đó cứ cao lên tới tận màn phong. Nhưng khi tiếng vỗ tay gia tăng, nhạc nổi lên vang lừng như tiếng sấm, bỗng sự thăng bằng bị phá vỡ, và cái tháp đổ nhào.
Đó là lỗi của Passepartout đã rời bỏ vị trí, nhảy qua hàng đèn chiếu và ngã quị dưới chân một khán giả đồng thời kêu lên:
- A, ông chủ, ông chủ.
- Anh đấy à?
- Dạ tôi đây.
- Nào, hãy ra tàu ngay, chàng trai!
Ông Fogg, bà Aouda theo sau ông, và Passepartout bước ra khỏi nhà bạt qua các hành lang. Nhưng tại đó, họ gặp ngài Batulcar đang giận dữ và đòi bồi thường thiệt hại và quyền lợi cho sự "đỗ vỡ". Phileas Fogg xoa dịu cơn thịnh nộ của ông ta bằng cách ném cho ông một nắm giấy bạc. Và vào sáu giờ rưỡi, đúng lúc phải lên đường, ông Fogg và bà Aouda đặt chân lên tàu khách Mỹ, theo sau có Passepartout vẫn với đôi cánh sau lưng và, trên mặt, cái mũi dài sáu piê kia.
Những gì xảy ra trên đường đến Shangai, chúng ta đã biết. Tàu khách Yokohama đã nhận ra tín hiệu của tàu Tankadère. Trông thấy lá cờ rủ, viên thuyền trưởng đã cho tàu chạy về phía con tàu nhỏ buồm dọc. Về phần John Bunsby, ông Fogg đã tặng cho anh một món tiền kha khá lên tới năm trăm năm mươi bảng.
Vì sao ông Fogg đã tìm được Passepartout?
Sự việc là như thế này: Sáng ngày 14 tháng mười vào giờ quy định, Phileas Fogg đã đuổi kịp tàu Carnatic và tại đây ông được biết rằng anh chàng người Pháp Passepartout đã đến Yokohama vào hôm trước. ông bắt đầu đi tìm người giúp việc của mình ngay. Sau khi hoài công đi khắp các con đường trong thành phố, một linh cảm đưa ông vào nhà bạt của ngài Batulcar. Chúng ta đã biết điều gì xảy ra..Khi kể về những cuộc phiêu lưu của mình, chàng trai không nhắc gì tới Fix, anh chỉ nhận lỗi và xin ông Fogg tha thứ vì đã bị bắt quả tang khi đang say thuốc phiện.
Một giờ sau không còn gì nơi chàng trai trung thực khiến người ta nhớ tới môn đồ của thần Tingou.
Tàu khách mang tên Đại tướng Grant. Đó là một con tàu rộng lớn có bánh xe, trọng tải hai ngàn năm trăm tấn. Chạy mười hai hải lý một giờ vì thế tàu không cần tới hơn hai mươi mốt giờ để vượt Thái Bình Dương, và Phileas Fogg có cơ sở tin rằng mình sẽ tới San Francisco vào ngày 2 tháng chạp, có thể lợi được vài giờ trong cuộc hành trình của mình.
Hành khách đã lên tàu khá đông và chuyến vượt biển bắt đầu, không gặp rắc rối gì về hàng hải. ông Fogg vẫn bình tĩnh như mọi khi và bà Aouda càng lúc càng thấy quyến luyến với cái bản tính trầm lặng mà hào hiệp đó. Thường khi bà nói chuyện với Passepartout, anh vẫn không hết lời ca ngợi ông chủ của mình và luôn trấn an bà về kết quả chuyến đi. Điều khó khăn nhất đã qua, một chuyến xe lửa từ San Francisco tới New York và một chuyến tàu vượt Đại Tây Dương từ New York tới Luân Đôn cố nhiên đủ hoàn tất chuyến đi vòng quanh thế giới đúng theo thời hạn thỏa thuận.
Ngày 23 tháng mười một, Passepartout thấy lòng vui khấp khởi. Hẳn chúng ta còn nhớ rằng anh chàng bướng bỉnh đã khăng khăng giữ giờ Luân Đôn cho chiếc đồng hồ gia truyền trứ danh của mình và cho rằng giờ của các nước anh đi qua đều sai cả. Vậy mà ngày hôm đó, dầu anh không hề vặn nó chạy nhanh hay chậm lại, đồng hồ của anh vẫn khớp với các đồng hồ chính xác trên tàu.
Passepartout đã thắng.
Lúc đó thì Fix ở đâu? Trên tàu Đại tướng Grant, đúng vậy. Quả nhiên khi tới Yokohama, ông đã nhận được tại Lãnh sự quán lệnh bắt giữ Fogg đã đuổi theo ông từ lúc còn ở Bombay.
Chúng ta hãy tưởng tượng nhà thám tử thất vọng tới đâu: lệnh bắt giữ đã trở nên vô ích, lão Fogg đã rời các thuộc địa của Anh! Giờ đây phải có một định ước dẫn độ mới có thể bắt giữ lão ta được.
"Thôi được, Fix nhủ thầm sau phút nóng giận, lệnh bắt giữ sẽ đắc dụng tại Anh, tên vô.lại có vẻ đang trở về đó, mình sẽ bám theo nó.
Còn tiền, lạy trời phù hộ cho nó vẫn còn!" Chiều hôm đó, Fix vô cùng kinh ngạc khi gặp Passepartout nơi mũi con tàu. Chàng trai nhảy tới túm cổ viên thám tử, và chẳng cần phân bua giải thích, anh đã nện ông ta một trận ra trò.
Khi Passepartout dừng tay, Fix lồm cồm đứng dậy trong tình trạng khá thảm hại và lạnh lùng nói với anh:
- Hãy đến đây nói chuyện với tôi. Vì quyền lợi của chủ anh.
Họ cùng ngồi xuống.
- Anh hãy nghe tôi nói, Fix nói: Từ trước tới nay tôi là địch thủ của ông Fogg, nhưng giờ đây tôi là người ủng hộ hoạt động của ông ấy.
Khi nào ông ấy ở trên các thuộc địa của Anh, việc của tôi là giữ chân ông ấy trong khi chờ đợi lệnh bắt giữ. Từ đây ván bài của tôi đã thay đổi bởi vì nhiệm vụ của tôi là như vậy. Tôi xin nói thêm là lợi ích của anh cũng giống như của tôi, bởi chỉ trên đất Anh anh mới biết anh đang phục vụ một tên tội phạm hay một con người lương thiện.
Passepartout chăm chú lắng nghe Fix nói.
- Chúng ta có phải là bạn của nhau không?
- Viên thám tử hỏi.
- Bạn thì không, - chàng trai đáp. - Nhưng đồng minh thì được, với điều kiện là phải coi lại, bởi chỉ cần một vẻ gì phản bội nhỏ nhặt nhất, tôi sẽ vặn cổ ông ngay.
- Đồng ý, - viên thám tử nói giọng bình thản.
Mười một ngày sau, ngày 3 tháng chạp vào buổi sáng, tàu Đại tướng Grant chạy vào vịnh San Francisco. ông Fogg không được lợi cũng không chậm một ngày nào.
Ngay khi vừa lên bờ, ông Fogg hỏi thăm giờ khởi hành của chuyến xe lửa đầu tiên đi New York. Đó là lúc sáu giờ chiều. Vậy là ông Fogg có trọn một ngày để tiêu pha tại thủ phủ bang California. ông gọi một chiếc xe, tất cả bước lên chỗ ngồi, và xe chạy về hướng khách sạn Quốc tế.
Passepartout khá kinh ngạc với những điều anh trông thấy. Đó vẫn là thành phố nổi tiếng của năm 1849, thành phố của những tên cướp, những kẻ đốt nhà và bọn giết người, nơi người ta đánh bạc bằng vàng hột, một tay cầm súng và một tay cầm dao. Nhưng "Thời tươi đẹp" đó đã.qua rồi. San Francisco đang phô bày dáng vẻ của một Thành phố thương mại lớn.
Khi Passepartout tới khách sạn Quốc tế, anh có cảm tưởng mình chưa rời khỏi nước Anh.
Tầng trệt của khách sạn là một "quán rượu" mênh mông, một thứ quầy ăn uống không thu tiền, mời mọi người qua đường.
Sau bữa ăn trưa, Phileas Fogg cùng với bà Aouda rời khách sạn tới văn phòng Lãnh sự quán Anh xin thị thực hộ chiếu. ông gặp người giúp việc của mình trên vỉa hè, anh hỏi ông trước khi đáp xe lửa của công ty Thái Bình Dương có nên thận trọng mua vài chục khẩu cacbin hay súng lục gì đó không. Passepartout đã nghe nói người Sioux và người Pawnies thường chặn các chuyến xe lửa như những tên cướp Tây Ban Nha. ông Fogg đáp lại rằng đó là một sự đề phòng vô ích, nhưng ông vẫn để anh tùy nghi hành động khi thấy cần. Rồi ông đi về phía văn phòng Lãnh sự quán.
Phileas Fogg đi chưa được hai trăm bước thì "do sự tình cờ lớn lao nhất trên đời", ông gặp Fix. Viên Thanh tra tỏ ra cực kỳ kinh ngạc. Có lạ không! ông Fogg và ông ta đã cùng đi trong chuyến vượt Thái Bình Dương, mà họ không gặp nhau trên tàu! Dầu sao, Fix cũng chỉ có thể lấy làm vinh hạnh được gặp lại con người hào hoa phong nhã mà ông ta đã nợ quá nhiều, và vì công việc gọi ông ta trở về châu Âu nên ông ta rất vui mừng được tiếp tục chuyến đi với Phileas Fogg.
Ông Fogg đáp lại rằng chính ông mới là người được vinh dự, và Fix quyết không để mất ông nên xin được phép cùng ông đi tham quan thành phố San Francisco lạ kỳ. Fogg đồng ý.
Vậy là bà Aouda, Phileas Fogg và Fix lững thững bước đi qua các phố phường. Lát sau, họ gặp lại nhau tại đường Montgommery nơi rất nhiều người đang kéo tới. Một đám khá đông đang tập hợp tại đây.
"Đây là một cuộc mít-tinh", Fix nói.
- Có thể. - ông Fogg đáp gọn.
- Tôi thấy chúng ta nên rút lui là điều thận trọng, - Fix nói, ông ta không muốn người mình đang săn đuổi nhận phải một vố tệ hại hoặc bị lôi cuốn vào một vụ việc lôi thôi. - Nếu có vấn đề liên quan tới nước Anh trong tất cả chuyện này và người ta nhận ra chúng ta, chúng ta sẽ bị tổn hại nhiều trong cuộc ẩu đả.
Bỗng đâu những tiếng thét kinh hoàng vang lên. Người ta hét: "Hoan hô! Hoan hô! ủng hộ.Mandiboy!" Đó là một nhóm cử tri đến tiếp cứu bằng cách tiến công vào cạnh sườn nhóm người theo Kamerfield.
Ông Fogg, bà Aouda và Fix lọt vào giữa hai nhóm chống đối nhau. Một anh chàng to kềnh có râu cằm màu đỏ, nước da hồng hào dường như là thủ lãnh của cả bọn, giơ nắm tay khủng khiếp của anh ta về phía ông Fogg và chắc chắn đã gây tổn hại cho con người hào hoa phong nhã này nếu Fix đã không vì lòng tận tâm mà nhận cú đấm thay cho ông. Một cục u tức khắc sưng phồng dưới chiếc mũ lụa đã biến thành mũ không vành của viên Thanh tra.
- Đồ Mẽo! - ông Fogg nói và quắc mắt nhìn đối phương vẻ miệt thị.
- Tên hồng mao! - Tên kia đáp.
- Chúng ta còn gặp lại nhau!
- Bao giờ cũng được. Tên ông là gì?
- Phileas Fogg, còn ông?
- Đại tá Stamp W. Proctor.
Rồi đám đông tràn qua. Fix bị ngã nhào và lồm cồm đứng dậy, quần áo rách bươm.
Rốt cuộc chỉ có bà Aouda tránh được chuyện lôi thôi, và chỉ có Fix là ê ẩm với cú đấm.
- Cám ơn, - ông Fogg nói với viên Thanh tra ngay khi họ ra khỏi đám đông.
- Không có chi, - Fix đáp, - nhưng ông hãy đi với tôi.
- Đi đâu?
- Tới một cửa hàng quần áo may sẵn.
Cuộc viếng thăm đó rất đúng lúc. Bởi quần áo của Phileas Fogg và cả của Fix đều tơi tả.
Một tiếng đồng hồ sau, họ đã ăn mặc và mũ nón tươm tất trở về khách sạn Quốc tế.
Tại đây, Passepartout đang đợi ông chủ anh, võ trang bằng nửa tá súng lục gắn dao găm, có thể bắn sáu phát liền và bắt lửa ở trung tâm.
Trông thấy Fix theo sau ông Fogg, mặt anh sa sầm lại. Nhưng khi bà Aouda kể qua những gì đã xảy ra, Passepartout thấy yên tâm. Đương nhiên Fix không còn là kẻ thù mà là một đồng minh. Anh vẫn giữ lời.
Bữa ăn tối kết thúc, một chiếc xe ngựa tới đưa hành khách và hành lý ra nhà ga. Lúc bước lên xe, ông Fogg nói với Fix:
- ông không gặp lại viên đại tá Proctor ấy à?
- Không. - Fix đáp.
- Tôi sẽ trở lại châu Mỹ để gặp lại anh ta.
- Phileas Fogg lạnh lùng nói..Viên Thám tử im lặng mỉm cười. Nhưng người ta thấy điều này, ông Fogg thuộc giống người Anh, nếu không chấp nhận một cuộc đấu tay đôi trên đất nước họ thì họ sẽ đấu ở nước ngoài khi phải bảo vệ danh dự của mình.
Lúc sáu giờ kém mười lăm, hành khách tới nhà ga và đoàn xe lửa đã sẵn sàng lên đường.
Lúc sắp sửa bước lên xe lửa, ông Fogg đến gặp một nhân viên:
- Này bạn, - ông nói với anh ta, - hôm nay có chuyện gì lộn xộn tại San Francisco phải không?
- Thưa ông, đó là một cuộc mít-tinh, - anh ta đáp.
- Vậy mà tôi thấy đường phố náo động.
- Đó chỉ là một cuộc mít-tinh tổ chức để vận động bầu cử.
- Tất nhiên là bầu một vị tổng tư lệnh chớ gì?
- Không đâu, thưa ông, bầu một thẩm phán hòa giải đấy!
Nghe xong câu trả lời, Phileas Fogg bước lên toa và đoàn xe lửa lên đường.