50 COMPANIES THAT CHANGED THE WORLD

Original English language edition published by Career Press,

Published by arrangement with Career Press.

50 COMPANIES THAT CHANGED THE WORLD

50 CÖNG TY LAÂM THAY ÀÖÍI THÏË GIÚÁI

Cöng ty First News -Trñ Viïåt giûä baãn quyïìn xuêët baãn vaâ phaát haânh

êën baãn tiïëng Viïåt trïn toaân thïë giúái theo húåp àöìng chuyïín giao

baãn quyïìn vúái Career Press, Hoa Kyâ.

Bêët cûá sûå sao cheáp naâo khöng àûúåc sûå àöìng yá cuãa First News vaâ

Career Press àïìu laâ bêët húåp phaáp vaâ vi phaåm Luêåt Xuêët baãn Viïåt

Nam, Luêåt Baãn quyïìn Quöëc tïë vaâ Cöng ûúác Baão höå Baãn quyïìn Súã

hûäu Trñ tuïå Berne.

C CÖ ÖN NG G T TY Y V VÙ ÙN N H HO OÁÁA A S SA AÁÁN NG G T TA AÅÅO O T TR RÑÑ V VIIÏ ÏÅÅT T -- F FIIR RS ST T N NE EW WS S

11HNguyïîn Thõ Minh Khai, Quêån 1, TP. Höì Chñ Minh

Tel: (84-8) 822 7979 - 822 7980 - 823 3859 - 823 3860

Fax: (84-8) 822 4560; Email: triviet@firstnews.com.vn

Website: www.firstnews.com.vn

50 COMPANIES THAT CHANGED THE WORLD

H o w a r d R o t h m a n

CO-AUTHOR OF COMPANIES WITH A CONSCIENCE

Biïn dõch:

CAO XUÊN VIÏÅT KHÛÚNG – VÛÚNG BAÃO LONG

First News

NHAÂ XUÊËT BAÃN TREÃ

Lúâi taác giaã

D uâ töìn taåi nhû möåt sûác maånh riïng leã hay húåp nhêët, thïë giúái cuãa caác cöng ty vaâ têåp àoaân àang coá möåt aãnh hûúãng ngaây caâng maånh meä vaâ liïn tuåc àïën cuöåc söëng cuãa möîi chuáng ta. Chuáng ta söëng vaâ laâm viïåc trong thïë giúái àoá. Chuáng ta ùn, mùåc, úã; chuáng ta di chuyïín trïn nhûäng chiïëc xe húi, taâu hoãa, maáy bay do thïë giúái àoá saãn xuêët ra vaâ giao tiïëp liïn luåc àõa möåt caách nhanh choáng nhúâ caác maång lûúái truyïìn thöng àiïån tûã cûåc kyâ hûäu hiïåu maâ thïë giúái àoá mang laåi. Noái toám laåi, moåi nhu cêìu vïì cuöåc söëng, sinh hoaåt, hoåc têåp, giaãi trñ vaâ laâm viïåc haâng ngaây cuãa chuáng ta àïìu lïå thuöåc gêìn nhû hoaân toaân vaâo thïë giúái cuãa caác cöng ty cuâng haâng triïåu saãn phêím vaâ dõch vuå maâ hoå cung cêëp.

Tûâ kinh nghiïåm àiïìu haânh möåt cûãa haâng baán leã vaâ möåt cöng ty baán haâng tûå àöång cuãa gia àònh, töi coá nhiïìu cú höåi quan saát thïë giúái thûúng maåi. Töi àaä chuã àöång tham gia thïë giúái naây ngay tûâ khi coân hoåc phöí thöng. Khi trúã thaânh möåt nhaâ baáo, möåt cöë vêën kinh tïë vaâ baãn thên tham gia trûåc tiïëp vaâo cöng viïåc kinh doanh, töi àaä coá dõp laâm viïåc vúái nhiïìu cöng ty rêët thuá võ khi hoå thûåc hiïån caác dûå aán àöåc àaáo vaâ quan troång. Töi thñch thuá àïën àöå àaä viïët thaânh saách möåt vaâi dûå aán trong söë àoá.

Vúái quyïín saách naây, töi muöën gûãi àïën caác baån möåt bûác tranh toaân caãnh vïì nhûäng caách thûác maâ caác cöng ty àaä aáp duång vaâ laâm thay àöíi thïë giúái cuãa chuáng ta. Töi àaä tham khaão yá kiïën cuãa caác giaám àöëc àiïìu haânh, caác chuyïn gia, kyä sû, giaáo viïn, nhên viïn, baån beâ trong nhiïìu lônh vûåc àïí sau cuâng lêåp ra möåt danh saách göìm 50 cöng ty tiïu biïíu nhêët, bao quaát nhêët vaâ noái lïn àûúåc têìm aãnh hûúãng maâ hoå àaä taåo ra àöëi vúái cuöåc söëng con ngûúâi trong thïë kyã XIX vaâ XX. ÚÃ àêy, baån seä thêëy khaái niïåm vïì di chuyïín àûúåc dêîn dùæt tûâ chuã àïì taâu hoãa vaâ xe húi sang maáy bay, hay caách thûác maâ cuöåc caách maång truyïìn thöng àaä àûa nhên loaåi ài tûâ baáo 6 • 50 CÖNG TY LAÂM THAY ÀÖÍI THÏË GIÚÁI

chñ àïën àaâi phaát thanh, truyïìn hònh röìi àïën maång Internet. Xaä höåi chuáng ta àaä thay àöíi ra sao sau sûå xuêët hiïån cuãa àiïån vaâ àiïån thoaåi, cuãa chuöîi khaách saån vaâ thûác ùn nhanh…

Coá thïí noái, sûå hònh thaânh vaâ phaát triïín cuãa xaä höåi noái chung vaâ ngaânh thûúng maåi noái riïng nùçm trong têìm aãnh hûúãng cuãa nhûäng con ngûúâi kiïåt xuêët, coá têìm nhòn vûúåt thúâi gian, nhûäng ngûúâi khúãi xûúáng caác traâo lûu, löëi söëng, cöng nghïå múái bùçng nhûäng yá tûúãng àöåt phaá maånh meä nhêët. Vò thïë, khöng coá gò àaáng ngaåc nhiïn khi biïët rùçng gêìn nhû têët caã nhûäng cöng ty àûúåc àïì cêåp àïën trong danh saách 50 Cöng ty laâm thay àöíi thïë giúái, duâ àûúåc thaânh lêåp khi naâo vaâ úã àêu, vêîn coá aãnh hûúãng rêët lúán àïën cuöåc söëng cuãa chuáng ta. Sûå thêåt laâ töi viïët quyïín saách naây trïn möåt chiïëc maáy tñnh cuãa haäng Apple vúái sûå trúå giuáp cuãa trònh duyïåt Netscape, phêìn mïìm soaån thaão vùn baãn Microsoft Word vaâ maáy in Hewlett-Packard. Töi nhêån àûúåc thû tûâ qua dõch vuå FedEx khoaãng ba lêìn möåt tuêìn, vaâ thûúâng giaãi trñ cuäng nhû cêåp nhêåt tin tûác tûâ caác kïnh truyïìn hònh CNN, CBS nhúâ hïå thöëng truyïìn hònh caáp cuãa nhaâ cung cêëp AT&T. Chiïëc xe àêìu tiïn cuãa töi laâ saãn phêím cuãa têåp àoaân General Motors, chiïëc tiïëp theo mang nhaän hiïåu Toyota, vaâ chiïëc xe hiïån nay töi àang sûã duång coá voã xe cuãa haäng Firestone. Töi têåp thïí duåc haâng ngaây bùçng àöi giaây Nike vaâ nghe nhaåc bùçng àêìu àôa Sony. Con caái chuáng töi thûúâng xem caác böå phim hoaåt hònh Walt Disney vaâ thñch vaâo caác cûãa haâng àöì chúi Toy “R” Us khi coân beá. Töi tûâng ài maáy bay cuãa haäng People Express àöi ba lêìn. Gia àònh töi thûúâng ài mua sùæm úã hïå thöëng baán leã Wal-Mart vaâ mua vïì saãn phêím cuãa rêët nhiïìu cöng ty nhû Kellogg, Procter & Gamble, Philip Morris, H.J. Heinz, L.L. Bean, Coca-Cola…

50 cöng ty naây roä raâng àaä taåo ra möåt kyã nguyïn múái cuãa nïìn thûúng maåi toaân cêìu. Hoå àaä coá nhûäng phaát kiïën vö cuâng quan troång vïì dêy chuyïìn saãn xuêët, nhûúång quyïìn kinh doanh, múã röång thûúng hiïåu vaâ nhên viïn thúâi vuå. Hoå àaä taåo ra nhûäng dêëu êën àùåc biïåt àöëi vúái thïë giúái noái chung vaâ tûâng ngûúâi chuáng ta noái riïng bùçng caách thay àöíi caác loaåi lûúng thûåc - thûåc phêím maâ chuáng ta sûã duång haâng ngaây, nhûäng troâ giaãi trñ chuáng ta yïu thñch vaâ phûúng thûác giuáp chuáng ta liïn laåc vúái nhau.

Trïn thûåc tïë, caác cöng ty naây luön phaãi àöëi àêìu vúái nhûäng thaách thûác thûúâng trûåc àïí duy trò aãnh hûúãng cuãa mònh, nhûng hêìu hïët hoå àïìu

LÚÂI TAÁC GIAÃ • 7

thaânh cöng trïn thûúng trûúâng. Àoá laâ möåt trong nhûäng lyá do chñnh khiïën tïn tuöíi cuãa hoå àûúåc àûa vaâo saách. Hy voång nhûäng cêu chuyïån thuá võ vïì con àûúâng chinh phuåc thïë giúái cuãa hoå seä hêëp dêîn vaâ mang laåi nhiïìu àiïìu böí ñch cho caác baån.

Möåt söë àöåc giaã hoãi töi vïì khaã nùng àêìu tû vaâo caác cöng ty trïn. Àoá laâ möåt cêu hoãi thöng minh vaâ töi àaä khuyïn hoå haäy haânh àöång ngay. Möåt vaâi “ngûúâi khöíng löì” trong söë 50 cöng ty kïí trïn laâ “thaânh viïn thûúâng trûåc” cuãa chó söë Down Jones. Möåt söë khaác laâ nhûäng doanh nghiïåp àûáng àêìu saân giao dõch NASDAQ. Tuy nhiïn, sûå bêët öín cuãa thõ trûúâng chûáng khoaán nûãa cuöëi nùm 2000 àaä gêy cho hoå möåt vaâi cuá söëc khaá nùång. Microsoft, AT&T vaâ Ford cuäng khöng miïîn nhiïîm trûúác sûå biïën àöång cuãa thõ giaá cöí phiïëu trong nhiïìu phên khuác thõ trûúâng. Tuy nhiïn, caác nhaâ àêìu tû lêu daâi coá thïí yïn têm rùçng nhûäng cöng ty àûúåc noái àïën trong quyïín saách coá möåt bïì daây hoaåt àöång vûäng chùæc, coá nguöìn lûåc taâi chñnh döìi daâo vaâ chiïën lûúåc kinh doanh hiïåu quaã. Hy voång rùçng caác nhaâ tiïn phong naây seä tiïëp tuåc duy trò võ trñ dêîn àêìu cuãa mònh trong thïë kyã 21.

- Howard Rothman