Chương 01“Tôi tự hỏi giấc mơ ấy có ý nghĩa gì...”

ôi khi cái cảm giác rằng một giấc mơ mang trong mình một ý nghĩa nhất định sẽ trỗi dậy mạnh mẽ đến mức, ta dường như có thể cảm thấy bằng chính xúc giác của cơ thể; như lúc một cái tên đã quên đột nhiên xuất hiện ngay trên đầu lưỡi. Dù cho giấc mơ đó có được mang ra bàn luận hay không, cảm xúc khó quên về nó vẫn sẽ đeo bám bạn dai dẳng; bạn sẽ thấy như mình đã được chạm đến, đã được chuyện trò với một phần sâu thẳm hơn của chính tâm hồn mình. Nếu giấc mơ thật sự mang trong mình một ý nghĩa đặc biệt, có khả năng nó sẽ trồi lên bề mặt ý thức bất kỳ lúc nào trong ngày, ngay khi được khơi dậy bởi một vài ngôn từ hay sự kiện trông có vẻ liên quan đến giấc mơ ấy theo cách khá kỳ quặc.

Những giấc mơ có vẻ trúc trắc nhất, là những giấc mơ quan trọng nhất mà ta phải tìm hiểu.

Những giấc mơ làm lòng ta xáo trộn vì cảm giác chúng rất quan trọng, đồng thời thách thức ta phải làm sáng tỏ thông điệp của chúng cho bằng được, thường chính là những giấc mơ có giá trị nhất cần phải tìm hiểu.

Trải nghiệm chủ quan về mức độ liên quan của một giấc mơ, kết hợp với việc ý thức của chúng ta không thể nhận ra ý nghĩa của nó, luôn là một manh mối rất mạnh cho thấy giấc mơ này quan trọng. Bất kỳ một giấc mơ nào khiến ta cảm thấy quan trọng đều có thể có ý nghĩa sống còn thực sự – thậm chí nếu nó càng khó hiểu thì lại càng quan trọng. Trong đời mỗi người, ai cũng có những phần mà bản thân mình có xu hướng phủ nhận hoặc né tránh tìm hiểu. Ví dụ, vài người trong chúng ta được dạy rằng con người vốn không thể vừa suy nghĩ vừa cảm nhận được, vì vậy bất kỳ trải nghiệm nào khơi dậy đồng thời cảm xúc và suy ngẫm đều khiến đầu óc ta trở nên trống rỗng. Nếu một giấc mơ xoay quanh chuyện gì đó mà ý thức khi tỉnh của bạn không thể hiểu được, thì rất có thể bạn sẽ thấy nghiên cứu mẩu thông tin ấy ở dạng giấc mơ cũng thật khó khăn. Tuy nhiên để khám phá các giấc mơ, sự quyết tâm và lòng quả cảm là vô cùng cần thiết. Và cuộc khám phá này cũng rất đáng giá đấy!

Giấc mơ, khi được hiểu thấu, là một nguồn lực mạnh mẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về chính mình và cuộc sống phức tạp khi thức của bản thân. Các giấc mơ có thể mang đến cái nhìn sâu sắc về lý do vì sao bạn lại có những cảm xúc mạnh mẽ với một số điều nhất định, điều gì đang thực sự diễn ra trong môi trường làm việc của bạn, lý do vì sao các mối quan hệ lúc nào cũng có vẻ thật khó khăn, cũng như ý nghĩa vì sao các kích thích từ những chuyện bất như ý có lúc khiến bạn hào hứng, có khi lại làm bạn chìm trong rầu rĩ. Phần tạo ra giấc mơ trong tâm trí bạn, mang trong mình nhận thức mạnh mẽ hơn cũng như có khả năng hiểu sâu hơn về một số loại thông tin nhất định, so với ý thức của bạn. Kết quả là những giấc mơ bạn có luôn mang các hiểu biết sâu sắc và những góc nhìn đáng ngạc nhiên về cuộc sống khi thức của bạn, cũng như các chủ đề len lỏi trong suốt cuộc đời bạn.

Thật chẳng có thời điểm nào thích hợp hơn lúc này để khám phá những gì bạn mơ – khi khắp nơi trên thế giới đang diễn ra một cú nhảy vọt trong công cuộc tìm hiểu về giấc mơ. Những điều dị đoan hay các cấm kỵ trước giờ vốn cản ngăn chúng ta khỏi chú ý đến những gì mình mơ thấy, nay đã phai nhạt dần; nỗi sợ khám phá ra các tật ách, các vấn đề tâm lý – tâm thần khi mơ thấy các giấc mộng đầy gút mắc nay gần như đã là dĩ vãng. Thay vào các thành tố gây lo âu này là một sự tự tin đầy tươi mới, khi người ta ngày càng khám phá ra nhiều phương thức đầy quyền năng và khích lệ, rằng các giấc mơ dạy và hướng dẫn chúng ta hiểu về chính mình, hiểu về những người xung quanh và kích thích óc sáng tạo của ta.

Có thể bạn đã để ý đến sự liên quan đầy cuốn hút giữa nhiều cơn mộng mị và trải nghiệm của chính mình khi thức. Ngay cả những người không nghiên cứu giấc mơ cũng có trực giác rằng, giấc mơ mang trong mình những ý nghĩa nào đó. Khi nhớ được giấc mơ, nhiều người đã ít nhất một lần hiểu ra ý nghĩa của chúng. Thật là một cảm giác lạ lùng và thú vị làm sao, khi nhận ra mối liên hệ của những hình ảnh trong mơ và các trải nghiệm trong cuộc sống khi thức. Sự nhận biết này có thể mang đến cho bạn một cảm giác sâu sắc hơn về cuộc sống – rằng các sự kiện kết nối với nhau theo những cách mà không phải khi nào cũng rõ ràng, nhưng lại có tầm ảnh hưởng và mục đích nhất định.

Cũng có thể trước đây bạn đã vài lần bị cuốn hút bởi việc tìm tòi về các giấc mộng và chỉ đến nay mới quyết dành thời gian cho nó. Hoặc là với vốn liếng kha khá kinh nghiệm với các giấc mơ, bạn nhận thấy trình độ hiểu biết của mình đã phát triển và thay đổi, nên đến nay bạn càng muốn có thêm thông tin hoặc một góc nhìn khác.

Các phương pháp khám phá và diễn giải hình ảnh của giấc mơ khá là đa dạng. Một số đã được phát triển từ các phương pháp tiếp cận ban đầu trong tâm lý trị liệu và vì thế các phương pháp này thường được sử dụng thiên về hướng phát hiện bệnh lý. Thế là, ngay cả cho đến nay, nhiều người vẫn tiếp cận chủ đề phân tích giấc mơ với nỗi sợ rằng một vài nét tính cách không như ý sẽ bị lộ ra bởi quá trình phân tích. Tuy nhiên ngược lại là đằng khác, trong quá trình tôi phân tích giấc mơ của bạn bè, sinh viên cũng như người thân trong gia đình, các trải nghiệm tích cực lại phổ biến hơn rất nhiều.

Giấc mơ có xu hướng chỉ ra các tài năng, thiên khiếu và sức mạnh nội tại mà tâm trí đã quên mất hoặc lờ đi. Một khi đã dấn thân vào phân tích giấc mơ, điều bạn khám phá được không phải là có gì “sai” ở mình, ngược lại bạn sẽ thấy chấn động sâu sắc khi mình có thể phục hồi các khía cạnh hoặc tài năng mà từ lâu chính bạn đã bỏ qua.

Các trường phái phân tích giấc mơ khác bắt nguồn từ văn hóa bản địa và các giáo lý tôn giáo. Những phương pháp thuộc các trường phái này đòi hỏi sự thân thuộc và niềm tin ở các truyền thống cũng như triết lý nhất định. Với những ai không có nền tảng về các trường phái tư duy này, các phương pháp phân tích có thể thật phức tạp và khó hiểu. Nhiều người khi nghe thấy những mẩu thông tin rời rạc từ các phương pháp khác nhau lại cho rằng mỗi một “sự thật” mà họ nghe thấy đều có cùng một nguồn gốc. Thông tin được “nghe nói” từ các quy trình phân tích giấc mơ khác nhau có thể gây ra hoang mang, thậm chí là sợ hãi trong việc tìm hiểu ý nghĩa của một giấc mơ nhất định.

Phương pháp tôi chia sẻ với các sinh viên của mình được xây dựng để hướng đến phát triển cá nhân và tự khám phá chính mình. Tôi đã dạy về giấc mơ tại các cao đẳng cộng đồng và các chương trình giáo dục dành cho người trưởng thành trong suốt hai mươi năm nay, và tôi cũng giảng dạy tại Đại học Marylhurst mười sáu năm nay. Ngoài ra, tôi còn hướng dẫn các nhóm chia sẻ giấc mơ, các hội thảo huấn luyện và cung cấp các buổi tư vấn cá nhân – nơi người ta có thể khám phá ý nghĩa hoặc các ám chỉ từ một giấc mơ mà họ thấy là quan trọng. Càng làm việc với con người và các giấc mơ của họ, tôi càng hết mực tin rằng mỗi người trong chúng ta đều có khả năng, có quyền được hiểu và được hưởng lợi ích từ các giấc mơ của mình. Đây không phải là lĩnh vực của chỉ các chuyên gia; đây là lĩnh vực của bạn và cũng là món quà dành tặng bạn.

Sử dụng các nguyên lý từ tâm lý học đương đại cùng những hiểu biết về ngôn ngữ của vô thức, bạn sẽ có thể giải mã và học hỏi từ các thông tin đến với bạn mỗi đêm qua các giấc mơ. Phương pháp tiếp cận này thực sự là một hệ thống lưu lại các giấc mơ và xem xét chúng theo cách thức giúp cho ý nghĩa của chúng rõ ràng, tường minh hơn.

Nếu đã từng đi dã ngoại với một hướng dẫn viên, hẳn bạn sẽ để ý thấy những người như vậy có thể nhìn thấy và nhận biết những thứ trong rừng mà bạn và tôi không thể nhận ra. Họ có thể làm được điều này là vì họ đã trau dồi kỹ năng quan sát sự vật hiện tượng theo cách giúp họ phát hiện ra những điều ẩn tàng nơi đó.

Phương pháp mà tại những trang viết này tôi gửi gắm đến các bạn, đủ đơn giản để mang đến cho bạn một trải nghiệm thành công tức thời khi phân tích giấc mơ, đồng thời cũng đủ sâu sắc để xây dựng một khung sườn cho bạn tiếp tục đào sâu tìm hiểu ngay khi đã sẵn sàng. Các bước này khá đơn giản mà lại hiệu quả; các gạch đầu dòng sẽ giúp bạn xem xét các liên tưởng cá nhân với độ chính xác cao nhất có thể.

Các thắc mắc của học viên tham gia vào các lớp hiểu về giấc mơ do tôi giảng dạy luôn xoay quanh việc tôi nhìn vào những gì trong các giấc mơ để có thể nhanh chóng bước chân vào địa hạt của các ý nghĩa. Từ đó tôi bắt đầu dạy về 5 bước trong quyển sách này đây. Cách tiếp cận này cho bạn một nơi để bắt đầu khám phá ý nghĩa của các giấc mơ, cũng như hiểu về quá trình mà bạn sẽ trải qua trong cuộc du hành này. Nếu bạn có thể cho mình một chút thời giờ để luyện tập và khám phá các lý giải về giấc mơ, bạn sẽ hài lòng cũng như ngạc nhiên với những điều mà nội tâm bạn thổ lộ. Chúng ta sẽ khám phá 5 yếu tố giúp giải mã giấc mơ trong chương 05 nhưng tôi sẽ trình bày thật ngắn gọn bên dưới, 5 yếu tố thổ lộ ý nghĩa trong mọi giấc mơ, để giúp bạn có thể hiểu nghĩa giấc mộng tốt hơn bất kể kinh nghiệm nào trong giải mã.

1. Ấn tượng đầu tiên của bạn về giấc mơ. (Hình ảnh gì gây chấn động nhất, hay phản ứng đầu tiên bạn có về giấc mơ là gì?)

2. Chú ý đến những ẩn dụ hành động chứa đựng trong giấc mơ. (Chuyện gì đang xảy ra? Lúc ấy bạn đang làm gì?)

3. Chú ý đến cảm giác của bạn trong mơ. (Với bạn thì cảm giác ấy như thế nào?)

4. Chú ý đến các biểu tượng, bao gồm các nhân vật và bối cảnh.

5. Tìm kiếm “món quà” trong mỗi giấc mơ. (Các ám chỉ, những hiểu biết mới, những cách nhìn mới)

Dù bạn là người nằm mơ sống động với khả năng ghi nhớ tuyệt vời các chi tiết phong phú, hay là người có nhận thức sâu sắc về giá trị tiềm ẩn của các giấc mơ nhưng chưa thể hiểu đầy đủ ý nghĩa của chúng, tôi đều hy vọng bạn có thể tận hưởng và sử dụng các chỉ dẫn này thật dễ dàng.

Quyển sách này khác với các cuốn từ điển giấc mơ ở chỗ nó cung cấp một phương pháp giúp bạn phân tích bất kỳ một giấc mơ nào – cho chính bạn, cho bạn bè hay người bạn thương quý, thậm chí là cho sinh viên hay khách hàng. Chẳng có gì sai trong việc tìm hiểu ý nghĩa biểu tượng của một hình ảnh, đặc biệt là khi bạn chưa rõ nó mang ý nghĩa gì trong giấc mơ của mình! Bắt đầu bằng các biểu tượng là một xung năng phổ biến có thể hiểu được, thế nhưng các biểu tượng nên được khám phá vào đoạn cuối chặng hành trình tìm hiểu giấc mơ, không phải lúc ban đầu. Một trong những gợi ý quyển sách này có thể trao cho bạn là đề nghị bạn nhìn vào các thành tố của giấc mơ theo một trật tự nhất định. Các biểu tượng thì rất hấp dẫn và vô cùng quý giá, tuy nhiên, chúng cần được khám phá khi bạn đã có được cảm giác về ẩn dụ hành động trong toàn bộ giấc mơ. Đó là lý do vì sao biểu tượng gần như nằm cuối danh sách bên dưới.

Quyển sách này còn khác từ điển giấc mơ hay các lý giải lý thuyết dài dòng ở chỗ nó đưa cho bạn ngay điểm mấu chốt, một đúc kết cho từng giấc mơ. Một khi bạn nhận ra giấc mơ đang phản ánh hay xử lý một điều gì đó trong thế giới khi thức của mình, bạn nên hỏi bản thân, đâu là món quà? Qua nhiều năm, các sinh viên và các giáo viên khác đều nói với tôi bước này hữu dụng đến mức khó tin. Đơn giản chỉ cần hỏi câu này là bạn có thể ngay lập tức có cái nhìn khác hẳn về giấc mơ của mình: như một lời cảnh báo, một lời mời gọi chữa lành, một kỳ tập dượt trước một thử thách mới, hay một lời trấn an rằng bạn đang đi đúng hướng. Hãy giả định rằng mỗi một giấc mơ bạn có đều chứa đựng bên trong một khối sức mạnh hay nguồn tri thức tuệ mẫn, và đừng bao giờ ngừng lý giải cho đến khi nhận được món quà, bạn nhé!

Nếu bạn vẫn chưa tham gia một nhóm chia sẻ giấc mơ nào, thường được gọi là “nhóm phân tích giấc mơ”, có lẽ bạn nên cân nhắc tham gia. Trong chương 10, tôi sẽ chia sẻ vài ý tưởng về cách làm sao khởi động một nhóm chia sẻ giấc mơ, hay làm sao để tìm kiếm một nhóm như vậy ở nơi bạn sống. Những nhóm này hoạt động như những nhóm cùng học tập hay các câu lạc bộ đọc sách, thường tụ họp ở nhà thành viên nào đấy, thay phiên nhau điều phối, và cung cấp một diễn đàn cho việc chia sẻ các giấc mơ và khám phá trí tưởng tượng cùng nhau.

Người ta thường dạo qua các nhóm của tôi đa phần vì hiếu kỳ hay thích học hỏi cái mới, nhưng rồi sau đó trụ lại vì họ kinh ngạc trước mức độ hữu dụng và tính chữa lành mà các giấc mơ mang lại, khi họ đã sẵn sàng hiểu hết chúng. Chúng tôi cùng cười, cùng khóc, cùng ngồi bên nhau trong sự tĩnh lặng đầy kinh ngạc trước vẻ đẹp và tính nghệ thuật của tâm trí, và cùng chia sẻ những cơn xúc động khi giấc mơ của người này lại mang đến câu trả lời cho một bí mật hay mối lo âu của một thành viên khác, như thể đó là định mệnh.

Tôi tin rằng, có một sợi dây định mệnh xuyên suốt cuộc đời ta, hướng ta đến những nơi ẩn chứa những món quà đầy tiềm năng cho bản thân vào thời điểm đặc biệt nào đó trong đời. Vì cuốn sách này đã đến tay bạn, rất có thể đây là thời khắc để bạn khám phá và hưởng lợi từ những giấc mơ của chính mình!

Để cải thiện việc nhớ lại giấc mơ, hãy thử các bước sau:

• Quyết định rằng mình sẽ cố gắng nhớ lại giấc mơ. Sự quyết tâm từ ý thức sẽ lắng đọng xuống đến tầng tiềm thức và giúp tạo nên một cầu nối giữa các trạng thái nhận thức.

• Để một tập giấy hoặc máy ghi âm cạnh giường ngủ. Động tác chuẩn bị đơn giản này vô cùng thực tế; nó đóng vai trò như một tín hiệu báo cho tâm trí bạn rằng bạn dự định sẽ thực hiện việc này đến cùng.

• Thử dùng cách dán nhãn. Đặt cho giấc mơ của bạn một cái tên bắt nguồn từ một hành động hay khoảnh khắc đáng nhớ nào đó trong mơ. Bằng cách viết xuống sổ hoặc ghi âm lại nhãn tên, sau này bạn có thể kéo toàn bộ cơn mơ ra khỏi ngân hàng bộ nhớ khi muốn lưu trữ lại giấc mơ.

• Viết lại giấc mơ hoặc ghi âm lại. Đừng cố giải mã ý nghĩa khi ghi lại. Đơn giản là lưu lại thôi!

• Nhấn mạnh các hành động, cảm giác, và bất kỳ biểu tượng nào nổi bật đối với bạn. Hãy để giấc mơ sang một bên, bạn sẽ quay lại giải thích nó sau.

• Tránh đưa ra những nhận định mà bạn không nhớ rõ. Hoạt động ghi nhớ ở con người là một trong những chức năng rất dễ bị ảnh hưởng bởi tự ám thị; nghĩa là, chúng ta thường nhớ được những gì mình nói với bản thân là mình nhớ, và “quên đi” những gì mình muốn quên. Nếu một giấc mơ tạm thời đang né tránh không cho bạn nhớ lại, thay vì nghĩ là “mình không nhớ được,” hãy tự nhủ, “mình sẽ nhớ lại nó trong vòng một phút. Nó đang trở lại với mình.” Đáng ngạc nhiên là cách này thường xuyên có hiệu quả, và cũng là một thói quen tuyệt vời để cải thiện kỹ năng của bộ nhớ nói chung. Nếu đưa ra các tuyên bố này làm bạn thấy mắc cỡ, vì chúng có vẻ chẳng đúng chút nào, thì hãy tự an ủi mình là thực tế không có ai khác nghe thấy điều này đâu – chỉ có tiềm thức của bạn đang nghe lỏm và phản hồi lại với những gì bạn tuyên bố thôi.